Quý đầu năm, Việt Nam xuất khẩu 122,93 tỷ USD hàng hóa, theo Cục Thống kê. Con số này cao hơn 19,1% so với cùng kỳ năm ngoái và mở rộng nhanh hơn mức tăng 10,6% của quý I/2025.
Tuy nhiên, việc duy trì phong độ tăng trưởng này trong ba quý còn lại không dễ, do xung đột tại Trung Đông khiến giá nhiên liệu, vận tải và kéo theo là nguyên vật liệu đầu vào leo thang.
Khảo sát chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) tháng 3 của S&P Global cho biết một nửa doanh nghiệp được hỏi phản ánh chi phí đầu vào tháng qua tăng nhanh nhất kể từ tháng 4/2022. Họ phản ứng bằng cách nâng giá bán, với tốc độ cao nhất gần 15 năm, khiến đơn đặt hàng xuất khẩu mới quay đầu giảm.
Ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, chỉ ra diễn biến này phản ánh “những ảnh hưởng ngay lập tức và đáng kể” mà các nhà sản xuất tại Việt Nam phải đối diện.
Đáng chú ý, doanh nghiệp nội địa có dấu hiệu “ngấm đòn” trước. Trong kim ngạch xuất khẩu quý vừa qua, khu vực kinh tế trong nước chỉ góp 24,47 tỷ USD, giảm 16,6%. Trong khi, FDI và dầu thô gánh 80% kế quả, tăng trưởng 33,3%.
Khảo sát kết quả sản xuất kinh doanh quý I của Cục Thống kê cũng chỉ ra khối FDI đang lạc quan nhất, với 71,7% đánh giá tình hình tốt hơn và giữ ổn định. Ở khối doanh nghiệp nhà nước và tư nhân, tỷ lệ này lần lượt là 69,5% và 68,3%.
Ông Phạm Văn Việt, Chủ tịch HĐQT Công ty Việt Thắng Jean, xác nhận giá cả nguyên liệu và chi phí vận chuyển đều tăng. “Đã có dấu hiệu gián đoạn chuỗi cung ứng khi một số nhà cung cấp chỉ xác nhận đơn hàng mà không cam kết ngày giao hoặc giá cả”, ông kể trong sự kiện gần đây.
Ngay cả với những ngành xuất khẩu không phụ thuộc nguyên liệu nước ngoài như trái cây, Chủ tịch Vina T&T Nguyễn Đình Tùng cho biết vẫn không tránh khỏi áp lực. “Chúng tôi cũng phải đối mặt với chi phí xăng dầu, kéo theo cơ sở hạ tầng logistics, vật tư và bao bì từ nhà cung cấp tăng”, ông chỉ ra.
Để hạn chế tác động, duy trì đầu ra, một số doanh nghiệp tìm cách điều chỉnh sản phẩm và hướng đi của đơn hàng. Ông Tùng chỉ ra chiến sự làm tăng cước tàu và kéo dài thời gian vận chuyển đi châu Âu hoặc Mỹ tăng thêm 15 ngày.
Do đó, ông tập trung thêm vào các sản phẩm chế biến sâu để giảm phụ thuộc vào hàng tươi và chuyển đổi từ các thị trường xa sang các thị trường gần để giảm chi phí vận chuyển và tránh vùng xung đột. Hay Việt Thắng Jean trước đây xuất khẩu sang EU và Mỹ chiếm 60%, nhưng đã điều tiết giảm xuống còn khoảng 44%.
Doanh nghiệp vẫn cần thêm hỗ trợ. Khảo sát nhóm ngành công nghiệp chế biến, chế tạo của Cục Thống kê chỉ ra 48,7% doanh nghiệp kiến nghị ưu tiên kiểm soát và bình ổn giá năng lượng, nhằm giảm áp lực đầu vào.
Cùng với đó, sớm có giải pháp hỗ trợ tín dụng, đặc biệt là doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp nông nghiệp, nhỏ và vừa, đang gặp khó trong xoay xở vốn lưu động. Đồng thời, cơ cấu lại thời hạn trả nợ, tăng khả năng tiếp cận vốn cho các doanh nghiệp bị ảnh hưởng trực tiếp bởi biến động bên ngoài.
Một số giải pháp dài hơi hơn cũng được đặt ra. Là Phó chủ tịch Hội Dệt may – Thêu đan TP HCM, ông Phạm Văn Việt chỉ ra chuỗi cung ứng ngành này chưa tối ưu nên chi phí sản xuất cao hơn các nước khác khoảng 20%. Cùng với đó, công nghệ chưa tiên tiến khiến giá thành cao hơn từ 10-12% so với các nước đối thủ.
Khi giá đầu vào tăng vọt bào mòn thêm biên lợi nhuận mỏng manh, ông cho rằng cần nhanh chóng tăng liên kết chuỗi trong nước để chủ động nguồn nguyên liệu; đồng thời, cần cải thiện và thay đổi công nghệ để giảm giá thành.
Cuộc xung đột cũng làm tăng mối quan tâm đến các phương án vận tải giảm hoặc không phát thải. Ông Nhữ Đình Thiện, Tổng thư ký Hiệp hội Đại lý, Môi giới và Dịch vụ hàng hải Việt Nam khuyến nghị tăng đầu tư cho hoạt động thủy nội địa.
Chuyên gia chỉ ra Việt Nam có hơn 80.000 km sông ngòi, với khoảng 40.000 km có thể khai thác vận tải, nhưng vận tải thủy nội địa đóng góp chưa tới 20% sản lượng. Ông Thiện ví dụ việc vận chuyển một container ra khu vực Cái Mép bằng đường bộ có thể mất 4-5 triệu đồng và tốn nhiều thời gian do kẹt xe. Trong khi, một xà lan có thể chở từ 100 đến 200 container, giúp cắt giảm chi phí đáng kể.
Phương tiện điện cũng được tính đến. “Chúng tôi đang cố gắng chuyển đổi cơ sở hạ tầng logistics từ sử dụng xăng dầu sang dùng điện và lắp thêm các tấm pin mặt trời”, ông Nguyễn Đình Tùng tại Vina T&T, cho biết.
Đã có triển vọng cho hướng đi này. Tại một hội nghị kinh doanh mới đây, ông Kevin Stuart Burrell, Giám đốc Điều hành khu vực Mekong của A.P. Moller – Maersk, cho biết đã đạt được chi phí vận hành đội xe tải điện bằng với xe xăng sau ba tháng thử nghiệm tại Việt Nam, dù chi phí đầu tư ban đầu gấp 2,5 lần xe xăng.
Theo ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP HCM, việc hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với thách thức của xung đột Trung Đông không chỉ dừng ở các giải pháp ngắn hạn, mà cần hướng đến xây dựng một môi trường kinh doanh thực sự thuận lợi, nơi doanh nghiệp có thể yên tâm đầu tư dài hạn, đổi mới và phát triển bền vững.
“Đồng thời, Việt Nam cần có những cơ chế cụ thể hơn để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong quá trình chuyển đổi, đặc biệt là về tài chính, công nghệ và nguồn nhân lực”, ông nói tại một diễn đàn kinh tế tháng trước.
Tại đại hội cổ đông thường niên sáng 9/4, Ngân hàng Á Châu (ACB) thông qua kế hoạch thành lập công ty bảo hiểm phi nhân thọ với vốn điều lệ ban đầu 500 tỷ đồng. Trong đó, hai công ty của ACB là Công ty quản lý nợ và khai thác tài sản ACB (ACBA) góp 91% vốn; Công ty Chứng khoán ACB (ACBS) góp 9%.
Công ty bảo hiểm này dự kiến ra mắt ngay trong năm nay, hoạt động theo định hướng Insurtech - tức phân phối trên nền tảng số - và phục vụ tệp khách hàng sẵn có trong hệ sinh thái ACB.
Tại đại hội, Tổng giám đốc ACB, ông Từ Tiến Phát nhận định thị trường bảo hiểm gặp nhiều khó khăn trong hai năm qua, khiến doanh thu mảng bán chéo bảo hiểm tại ACB giảm khoảng 20%. Tuy nhiên, quý I ghi nhận sự phục hồi rõ nét với doanh thu mảng bán chéo tăng 33% so với cùng kỳ. Theo ông, mảng bảo hiểm được kỳ vọng sẽ cải thiện và đóng góp doanh số hơn 1.000 tỷ đồng trong cả năm nay.
Ông Trần Hùng Huy nhấn mạnh việc đưa ACB thành tập đoàn tài chính hiệu quả. Trong đó, chiến lược ký hiệu C1425 được ông Huy nhắc tới.
Trong chiến lược này, ACBS đóng một vai trò quan trọng khi mảng chứng khoán và quản lý gia sản sẽ là lĩnh vực mang lại lợi nhuận rất tốt. ACBS là trung tâm để phát triển các sản phẩm và dịch vụ phục vụ tệp khách hàng trong hệ sinh thái của tập đoàn, tạo thành một vòng tuần hoàn giá trị.
Năm ngoái, ACB không hoàn thành mục tiêu kết quả kinh doanh. Điều này cũng được ông Trần Hùng Huy chia sẻ cụ thể tại đại hội.
"Bước vào cuối năm 2025 khi ACB đang trên đà hoàn thành kế hoạch lợi nhuận, chúng tôi nhìn thấy những tín hiệu kinh tế khó khăn. Lúc đó, ngành bất động sản có dấu hiệu tăng nóng, lượng tín dụng bơm vào mảng này tăng khá mạnh", ông Huy cho biết.
Do đó, ban lãnh đạo ACB dự phóng định hướng chính sách có thể thay đổi trong năm 2026, chúng tôi quyết định đẩy mạnh trích lập dự phòng và nhận thấy sự cần thiết phải có quyết sách táo bạo để phát triển bền vững những năm tới.
Ông Huy cho rằng ngân hàng lựa chọn hy sinh lợi nhuận ngắn hạn, duy trì lãi suất cạnh tranh để hỗ trợ khách hàng và bảo vệ thị phần, đồng thời tăng mạnh trích lập dự phòng nhằm nâng cao khả năng chống chịu rủi ro cho năm 2026.
Và theo Chủ tịch ACB, đúng như dự báo, từ đầu năm 2026, Ngân hàng Nhà nước đã có những động thái quyết liệt, nhằm nắn dòng tín dụng hạn chế vào bất động sản và hướng vào lĩnh vực ưu tiên.
Chia sẻ thêm, lãnh đạo ACB đánh giá, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), đặc biệt là AI Agent (tác nhân AI) đang tác động mạnh đến ngành ngân hàng. Do đó, nhà băng ưu tiên đầu tư nền tảng dữ liệu và công nghệ trong 3-5 năm tới nhằm phục vụ mục tiêu cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng.
Bên cạnh đó, mảng cho vay doanh nghiệp và FDI sẽ được ngân hàng tiếp tục đẩy mạnh, nâng tỷ trọng đóng góp lên gấp đôi so với mức 5-7% doanh thu và lợi nhuận hiện tại.
Quý I/2026, lợi nhuận hợp nhất của ACB đạt khoảng 5.400 tỷ đồng, tăng 17% so với cùng kỳ. Tăng trưởng tín dụng đạt trên 3%. Tỷ lệ nợ xấu duy trì ở mức thấp khoảng 0,97%. Hệ số an toàn vốn (CAR) đạt khoảng 11%, cao hơn mức tối thiểu 8% theo quy định.
Năm nay, ACB đặt tiêu lợi nhuận trước thuế tăng 14% lên 22.340 tỷ. Dư nợ tín dụng mục tiêu tăng trưởng 16%, thấp hơn so với mức tăng của năm ngoái, song lãnh đạo ACB cho biết thu nhập từ lãi vay được kỳ vọng cải thiện rõ rệt, tỷ lệ nợ xấu tiếp tục được duy trì ở mức thấp.
Ngân hàng dự kiến chia cổ tức tổng tỷ lệ 20%, gồm 13% bằng cổ phiếu và 7% bằng tiền mặt. Trong đó, việc chia cổ tức tiền dự kiến được thực hiện từ đầu tháng 6, và chia cổ phiếu thực hiện sau đó khoảng hai tuần.
Cục Thống kê vừa công bố Chỉ số giá sinh hoạt theo không gian (SCOLI) của 34 tỉnh, thành phố và 6 vùng kinh tế – xã hội. SCOLI tính bằng %, phản ánh sự chênh lệch giá hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng hằng ngày của người dân giữa địa phương.
Năm 2025, Hà Nội làm mốc so sánh (SCOLI=100) và đây cũng là địa phương dẫn đầu cả nước với mức giá đắt đỏ nhất. Đứng thứ hai và ba là Quảng Ninh và Hải Phòng, ghi nhận SCOLI lần lượt bằng 98,56% và 98,43% so với Hà Nội.
TP HCM đứng thứ tư, với SCOLI năm 2025 bằng 97,96%. Theo Cục Thống kê, đây là trung tâm kinh tế lớn với tốc độ đô thị hóa cao, dân số đông và nhu cầu tiêu dùng đa dạng, góp phần duy trì mặt bằng giá ở mức cao.
Tuy nhiên, nhờ hệ thống phân phối hiện đại, nguồn cung hàng hóa dồi dào và mức độ cạnh tranh cao, mặt bằng giá bình quân tại TP HCM thấp hơn Hà Nội, tiêu biểu như các nhóm hàng thiết bị và đồ dùng gia đình (93,66%); may mặc, mũ nón và giày dép (94,33%); nhà ở, điện, nước, chất đốt và vật liệu xây dựng (97,23%).
Đà Nẵng đứng thứ 5 cả nước, với chỉ số SCOLI năm 2025 bằng 97,89%. Thành phố này có lợi thế về vị trí địa lý và hạ tầng giao thông, tạo điều kiện thuận lợi cho lưu thông hàng hóa, chi phí sinh hoạt chưa ở mức cao như Hà Nội.
Chỉ số giá sinh hoạt theo không gian 2025
Thứ hạng
Cao nhất
Thấp nhất
Địa phương
SCOLI
Địa phương
SCOLI
1
Hà Nội
100
Vĩnh Long
91,47
2
Quảng Ninh
98,56
Gia Lai
92,62
3
Hải Phòng
98,43
Cà Mau
92,97
4
TP HCM
97,96
Quảng Trị
92,99
5
Đà Nẵng
97,89
Tây Ninh
93,51
Trong khi đó, top 5 địa phương có chi phí sinh hoạt dễ chịu nhất năm qua là Vĩnh Long, Gia Lai, Cà Mau, Quảng Trị và Tây Ninh. Trong đó, Vĩnh Long có chỉ số SCOLI 2025 thấp nhất cả nước, bằng 91,47% Hà Nội.
Tỉnh này có lợi thế về sản xuất nông nghiệp và thủy sản nên nguồn cung lương thực, thực phẩm dồi dào. Trong khi, hoạt động thương mại và dịch vụ phát triển vừa phải, nhu cầu tiêu dùng không cao, giúp mặt bằng giá ổn định. Đây cũng là điểm chung của các địa phương có mức giá sinh hoạt thấp.
Tính chung 34 tỉnh, thành, Cục Thống kê đánh giá mức giá sinh hoạt chênh lệch không nhiều, nhờ hệ thống phân phối, logistics phát triển. Đặc biệt, thương mại điện tử đã góp phần tăng tính minh bạch, cạnh tranh và rút ngắn khoảng cách giá.
Xét theo vùng, lấy Đồng bằng sông Hồng làm mốc so sánh (SCOLI=100), thì vùng này cũng là khu vực có giá sinh hoạt đắt nhất cả nước. Nguyên nhân được chỉ ra là kinh tế phát triển ổn định, mật độ dân số cao và tốc độ đô thị hóa nhanh.
Cơ cấu tiêu dùng của người dân vùng này tập trung vào tiền thuê nhà, y tế, giáo dục và ăn ngoài. Giá bất động sản tại Hà Nội và các đô thị tăng do quỹ đất hạn chế trong khi nhu cầu lớn, kéo theo chi phí thuê nhà và sinh hoạt tăng. Giáo dục và y tế chất lượng cao cũng nhiều, góp phần làm tăng SCOLI.
Ngoài ra, chi phí đầu vào như giá thuê mặt bằng, chi phí lao động và chi phí dịch vụ tại các đô thị lớn ở mức cao, làm tăng chi phí sản xuất, kinh doanh và cung ứng hàng hóa, dịch vụ, qua đó tác động đến mặt bằng giá tiêu dùng của dân cư.
Đứng thứ hai là vùng Đông Nam Bộ với chỉ số SCOLI đạt 98,88%. Tiếp theo là Trung du và miền núi phía Bắc; Duyên hải miền Trung và Tây Nguyên; Bắc Trung Bộ và thấp nhất là vùng Đồng bằng sông Cửu Long bằng 95,11%. Như vậy, khoảng cách giữa vùng có mức giá cao nhất và thấp nhất ở mức 4,89 điểm phần trăm, phản ánh chênh lệch không lớn, theo Cục Thống kê.
Phát biểu tại Hội nghị bàn giao công tác ngày 8/4, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn nhìn nhận giai đoạn hiện nay, Bộ Tài chính không chỉ quản lý thu, chi ngân sách nhà nước mà còn tham mưu chiến lược trong điều hành kinh tế vĩ mô.
Theo Bộ trưởng, việc huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực tài chính là nhiệm vụ then chốt, góp phần bảo đảm ổn định kinh tế và thúc đẩy phát triển bền vững.
"Mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao trong những năm tới đặt ra yêu cầu rất lớn với ngành Tài chính", Bộ trưởng nói. Theo ông, công tác thu ngân sách, điều hành chi tiêu đến huy động nguồn vốn cho đầu tư phát triển sẽ phải được nâng tầm, bảo đảm chủ động, linh hoạt và hiệu quả trong mọi tình huống
Ông Ngô Văn Tuấn được Quốc hội phê chuẩn làm Bộ trưởng Tài chính nhiệm kỳ 2026-2031, thay ông Nguyễn Văn Thắng - người sẽ vị trí Phó thủ tướng nhiệm kỳ này. Tân Bộ trưởng 55 tuổi, quê Bắc Ninh, có trình độ thạc sĩ Tài chính - Ngân hàng, Ủy viên Trung ương Đảng khóa 13, 14, đại biểu Quốc hội khóa 15, 16.
Ông trưởng thành từ Bộ Tài chính, từng giữ các vị trí như Phó phòng, Vụ Chính sách tài chính; Trưởng phòng Thư ký Văn phòng Bộ; Phó chánh Văn phòng Bộ; Vụ trưởng Vụ Tài chính các ngân hàng và tổ chức tài chính.
Đầu năm 2017, ông được chỉ định làm Phó trưởng Ban Kinh tế Trung ương; sau đó làm Phó bí thư Tỉnh ủy Hòa Bình và giữ chức Bí thư Tỉnh ủy. Tháng 7/2022, ông được giao phụ trách Kiểm toán nhà nước và 3 tháng sau giữ chức Tổng Kiểm toán nhà nước.
Bộ trưởng chia sẻ lần trở lại Bộ Tài chính này mang lại "ý thức rõ ràng về trách nhiệm phía trước". Song ông tin tưởng ngành tài chính sẽ hoàn thành tốt nhiệm vụ nhờ "kỷ cương, tinh thần trách nhiệm cao". Ông cũng khẳng định toàn ngành sẽ tiếp tục nỗ lực, đổi mới để đáp ứng yêu cầu phát triển.
Ông khẳng định sẽ thúc đẩy đổi mới mạnh mẽ với mục tiêu xây dựng ngành tài chính hiện đại, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.
Tại buổi lễ, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng và Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn ký kết Biên bản bàn giao công tác.
Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhận nhiệm vụ Bộ trưởng Tài chính vào cuối tháng 11/2024 - thời điểm cả hệ thống chính trị sắp xếp, tinh gọn bộ máy. Bộ trưởng nhắc lại thời điểm đó, Bộ Tài chính phải đồng thời thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng, từ kiện toàn tổ chức đến đảm bảo nguồn lực tài chính cho các chương trình cải cách lớn.
"Ngành vẫn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, đặc biệt là thu, chi ngân sách nhà nước", ông nói. Trong giai đoạn mới, ông Thắng kỳ vọng ngành tài chính tiếp tục giữ vai trò nòng cốt trong quản lý tài chính - ngân sách quốc gia, phát triển thị trường tài chính, tham mưu cho Chính phủ trong điều hành kinh tế vĩ mô. Đồng thời, ngành sẽ huy động và phân bổ hiệu quả các nguồn lực, góp phần thúc đẩy đầu tư phát triển và bảo đảm an sinh xã hội.
