Chiều 8/4, tại phiên thảo luận tổ về dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng Luật Thủ đô cần được thiết kế như một thiết chế pháp lý đặc thù, đủ năng lực dẫn dắt, tháo gỡ các điểm nghẽn phát triển, nhưng đồng thời phải bảo đảm kỷ cương, kỷ luật và tính thống nhất của hệ thống pháp luật. Nguyên tắc xuyên suốt là phân cấp, phân quyền triệt để hơn, song đi kèm trách nhiệm giải trình rõ ràng và cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ, tránh buông lỏng quản lý.
Ông chỉ ra những điểm nghẽn lớn của Hà Nội hiện nay nằm ở quy hoạch, hạ tầng, quản trị đô thị và cơ chế huy động nguồn lực. Trong đó, quy hoạch phải được tiếp cận với tầm nhìn dài hạn, ổn định, không điều chỉnh theo từng nhiệm kỳ. Người dân và doanh nghiệp cần nhìn thấy rõ định hướng phát triển để đồng thuận và chủ động tham gia.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị xây dựng các mô hình không gian phát triển dài hạn, xác định rõ khu đô thị, khu bảo tồn văn hóa di sản, khu công nghiệp, trường học, dịch vụ. Thực trạng hiện nay cho thấy quy hoạch còn phân tán theo từng dự án nhà ở, thiếu đồng bộ hạ tầng, đặc biệt là giao thông và hệ thống thoát nước, dẫn đến tình trạng “xây dựng đến đâu, tắc đường đến đó”.
Từ đó, ông nhấn mạnh yêu cầu phát triển các đô thị vệ tinh và các phường mới theo tiêu chuẩn hiện đại, đồng bộ về nhà ở xã hội, bệnh viện, trường học, công viên và hệ thống giao thông công cộng như đường sắt đô thị, tàu điện trên cao. Đây là điều kiện then chốt để giãn dân khu vực nội đô, giảm áp lực hạ tầng và tổ chức lại không gian đô thị một cách bền vững.
“Khi các thành phố vệ tinh có đầy đủ tiện ích và kết nối giao thông thuận tiện, người dân sẽ sẵn sàng rời bỏ những căn gác xép chật hẹp trong phố cổ để ra ngoài sinh sống”, ông nói.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo, quản trị để phục vụ phát triển. Luật cần tập trung vào các nguyên tắc khung, tạo không gian thể chế để Thủ đô chủ động thiết kế, thử nghiệm và triển khai chính sách phù hợp với đặc thù, trong khi các nội dung linh hoạt nên giao cho Chính phủ và chính quyền thành phố quy định.
Một nội dung then chốt khác là cơ chế phân cấp, phân quyền phải thực chất, rõ ràng, gắn với năng lực thực thi và nguồn lực tài chính. Việc giao quyền phải đi liền điều kiện thực hiện, tránh tình trạng giao quyền nhưng không đủ nguồn lực, tiềm ẩn rủi ro trong quản lý và thực thi.
Đối với các cơ chế thí điểm khác với quy định hiện hành, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu làm rõ phạm vi, chỉ áp dụng với lĩnh vực thực sự đặc thù, có đánh giá đầy đủ và kiểm soát chặt chẽ. Hà Nội có lợi thế về nguồn lực, nhân lực chất lượng cao và hệ thống nghiên cứu nên cần được trao không gian thử nghiệm đổi mới sáng tạo, nhưng không để việc thí điểm kéo dài thiếu kiểm soát hoặc trở thành cách hợp thức hóa bất cập. Đồng thời, luật cần có cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ dám làm đi kèm ràng buộc trách nhiệm.
Ông cũng đề nghị rà soát các chính sách về khoa học công nghệ, tài chính ngân sách, đầu tư hạ tầng và liên kết vùng để bảo đảm tính đột phá, tránh trùng lặp với cơ chế chung. Thủ đô không thể phát triển nếu tách rời vùng, trong khi nhiều dự án hạ tầng lớn như các tuyến vành đai hay sân bay nằm trên địa bàn các địa phương lân cận, đòi hỏi cơ chế phối hợp hiệu quả về quy hoạch và nguồn lực. Mọi chính sách phát triển cần bảo đảm công khai, minh bạch, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và người dân, không đánh đổi quyền lợi cơ bản của người dân để lấy tăng trưởng.
“Sửa đổi Luật Thủ đô không chỉ là hoàn thiện khung pháp lý mà còn là lựa chọn mô hình phát triển và quản trị. Thủ đô được trao quyền cao hơn thì phải chịu trách nhiệm cao hơn; có cơ chế đặc thù thì phải tạo ra kết quả vượt trội và khi thí điểm phải kiểm soát được rủi ro”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói và nhấn mạnh Hà Nội cần trở thành hình mẫu về quản trị hiện đại, kỷ luật nghiêm minh và trách nhiệm, từ đó lan tỏa kinh nghiệm cho cả nước.
Đại biểu Trịnh Xuân An, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, cho rằng việc sửa đổi Luật Thủ đô cần đặt trong tổng thể hệ thống pháp luật hiện hành, khi nhiều luật đã được Quốc hội khóa trước thông qua với các cơ chế, chính sách vượt trội. Cơ quan soạn thảo cần rà soát các quy định ưu đãi ở các luật liên quan để bảo đảm thống nhất, tránh tình trạng chồng chéo.
Ông cũng đề nghị đối chiếu dự thảo với các nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị như về kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước, khoa học công nghệ, y tế, văn hóa…, bảo đảm cùng một hướng phát triển và không tạo ra độ vênh chính sách. “Dự thảo chưa thể hiện đầy đủ nội dung về quốc phòng, an ninh, trong khi đây là yêu cầu đặc thù của Thủ đô”, ông nói, cho rằng cần bổ sung cơ chế bảo vệ, đầu tư ngân sách cho lực lượng vũ trang và gắn với không gian vùng để bảo đảm an ninh tổng thể.
Liên quan phát triển đô thị, ông cho rằng các cơ chế về nhà ở và cải tạo đô thị chưa phản ánh đầy đủ tinh thần các nghị quyết đã ban hành. Hai vấn đề lớn là giao thông và nhà ở cần có giải pháp cụ thể, đủ mạnh để tạo chuyển biến thực tế, trong đó có thể xem xét lại điều kiện đồng thuận của người dân khi triển khai các dự án cải tạo để tránh tình trạng kéo dài, không thực hiện được.
Ông Trịnh Xuân An đánh giá các khái niệm không gian tầm cao và không gian ngầm là hướng tiếp cận mới, nhưng hiện chưa có nền tảng pháp lý đầy đủ. Do đó, ông đề xuất nghiên cứu quy định cụ thể hơn, thậm chí xây dựng khung pháp lý riêng, để bảo đảm có thể triển khai đồng bộ, tránh vướng mắc khi thực hiện.
“Cần làm rõ mối quan hệ giữa Luật Thủ đô với các nghị quyết đặc thù đang áp dụng cho thành phố, cũng như cơ chế chuyển tiếp khi luật có hiệu lực, nhằm tránh xung đột pháp lý và bảo đảm tính thống nhất, khả thi”, đại biểu nhấn mạnh.
Chiều 17.4, phường Cát Lái (TP.HCM) tổ chức đại hội Hội doanh nghiệp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Tham dự có ông Đỗ Anh Khang, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Cát Lái; ông Võ Tấn Quan, Chủ tịch UBND phường; ông Trần Việt Anh, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM và đại diện nhiều doanh nghiệp trên địa bàn.
Tại sự kiện, Hội doanh nghiệp phường Cát Lái ra mắt Ban Chấp hành nhiệm kỳ 2026 - 2031 gồm 31 người. Gồm 10 phó chủ tịch và 20 ủy viên; trong đó, ông Nguyễn Văn Mười (Tổng giám đốc Công ty nhà đất Nhân Mười) giữ chức chủ tịch.
Đại hội cũng bầu ra 3 thành viên Ban kiểm tra, hoàn thiện bộ máy tổ chức Hội doanh nghiệp trong nhiệm kỳ đầu tiên sau khi sáp nhập địa giới hành chính.
Chia sẻ định hướng hoạt động trong nhiệm kỳ mới, đại diện Hội doanh nghiệp phường Cát Lái cho biết sẽ tập trung hỗ trợ doanh nghiệp thông qua các hoạt động kết nối giao thương, xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường.
Đồng thời, hội khuyến khích hội viên đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới công nghệ..., nhằm nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh.
Song song đó, Hội doanh nghiệp phường Cát Lái sẽ đồng hành cùng chính quyền địa phương trong triển khai các chương trình phát triển kinh tế, giữ gìn trật tự đô thị và bảo vệ môi trường.
Đồng thời sẽ đóng vai trò cầu nối, kịp thời góp ý, phản ánh các vấn đề chính sách liên quan đến hoạt động sản xuất - kinh doanh của hội viên; tham gia chương trình bình ổn thị trường, phát triển thương mại - dịch vụ tại địa phương.
Phát biểu tại đại hội, ông Võ Tấn Quan nhấn mạnh nền tảng phát triển của phường Cát Lái được kế thừa từ các địa phương trước đây như quận 2 cũ và TP.Thủ Đức cũ.
Hiện phường có hơn 2.800 doanh nghiệp với tổng quy mô đầu tư gần 8.000 tỉ đồng; nếu tính cả lĩnh vực cảng, tổng quy mô đầu tư đạt gần 10.000 tỉ đồng.
Trên cơ sở đó, Chủ tịch UBND phường Cát Lái đề xuất Hội doanh nghiệp phường cần đẩy mạnh liên kết, mở rộng không gian phát triển, tận dụng tối đa lợi thế logistics và cung ứng cho hoạt động hậu cần cảng biển.
Theo ông Quan, các doanh nghiệp địa phương cần tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực như: vận tải, kho bãi, chuỗi cung ứng và dịch vụ phục vụ kinh tế cảng.
Bởi đây là hướng đi phù hợp với vị trí chiến lược của phường Cát Lái khi khu vực án ngữ phía đông nam TP.HCM, nơi có cảng nội địa thuộc nhóm 20 cảng lớn nhất thế giới, lượng hàng hóa thông quan chiếm 50% cả nước và 80% khu vực phía Nam.
Với hệ thống giao thông trọng yếu và vị trí hợp lưu của sông Sài Gòn và sông Đồng Nai, địa phương sở hữu tiềm năng lớn để phát triển theo hướng thương mại - dịch vụ - cảng biển.
Chủ tịch UBND phường Cát Lái khẳng định, đây vừa là lợi thế cạnh tranh vừa là cơ hội quan trọng để cộng đồng doanh nghiệp phường Cát Lái tăng tốc phát triển trong giai đoạn tới.
Tại họp báo kinh tế - xã hội chiều 23.4, ông Nguyễn Đỗ Anh Tú, Phó trưởng phòng Quản lý xây dựng giao thông đường bộ (Sở Xây dựng TP.HCM) cho biết thành phố sắp có thêm bãi đỗ xe ngầm hoặc nổi.
Theo đó, Sở Xây dựng đang nghiên cứu làm cơ sở đề xuất đầu tư bổ sung các bãi đỗ xe ngầm hoặc nổi tại các bến bãi do Trung tâm Quản lý giao thông công cộng quản lý (như các bến xe buýt công viên 23 Tháng 9, Tân Phú và Chợ Lớn… nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân gửi xe cá nhân, chuyển sang sử dụng phương tiện giao thông công cộng.
Sau khi có chủ trương, Sở Xây dựng sẽ triển khai đầu tư hoàn thành đưa vào sử dụng trong giai đoạn 2026 - 2027 nhằm tăng cường vận tải hành khách công cộng, góp phần kéo giảm ùn tắc giao thông trên địa bàn thành phố.
Hiện nay, để giảm áp lực dừng, đỗ xe khu vực trung tâm, Sở Xây dựng đã triển khai các giải pháp như điều chỉnh linh hoạt thời gian cấm dừng, đỗ xe theo từng đoạn đường/tuyến đường, tổ chức thu phí sử dụng tạm thời lòng đường để đỗ xe ô tô tại 20 tuyến đường khu vực trung tâm (quận 1, quận 5, quận 10 cũ) theo Nghị quyết số 01/2018 của HĐND TP.HCM.
Trong tổ chức giao thông đô thị, Sở Xây dựng phối hợp Công an TP.HCM và các đơn vị liên quan triển khai nhiều giải pháp linh hoạt, phù hợp thực tế như lập vành đai hạn chế xe tải, xe khách giường nằm vào nội đô; hạn chế một số phương tiện theo khung giờ, ngày trong tuần hoặc theo ngày chẵn - lẻ; đồng thời điều chỉnh cấm rẽ trái, cấm quay đầu tại các giao lộ và điểm mở dải phân cách.
Ngoài ra, Sở Xây dựng đang triển khai phương án tổ chức phân làn đường linh hoạt theo thời gian trong ngày trên đường Cộng Hòa (đường 3 chiều), dự kiến hoàn thành trước ngày 15.5.2026.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mới đây ký quyết định về đặc xá năm 2026, nhân dịp 51 năm Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Để triển khai quyết định đặc xá nêu trên, Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc - Chủ tịch Hội đồng tư vấn đặc xá đã ký ban hành hướng dẫn chi tiết.
Quyết định đặc xá năm 2026 nêu rõ đối tượng được đặc xá gồm: người đang chấp hành án phạt tù có thời hạn, người bị kết án tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn và người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù.
Người được đề nghị xét đặc xá phải đáp ứng nhiều điều kiện: có nhiều tiến bộ, có ý thức cải tạo tốt và được xếp loại chấp hành án phạt tù khá hoặc tốt; đã chấp hành án phạt tù ít nhất 1/3 thời gian (tù có thời hạn), hoặc ít nhất 14 năm (tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn); đã chấp hành xong hình phạt bổ sung là phạt tiền, đã thi hành xong nghĩa vụ trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác (với các tội phạm tham nhũng)...
Theo hướng dẫn được ban hành, thời gian đã chấp hành án phạt tù là thời gian bị tạm giữ, tạm giam, chấp hành án phạt tù trong trại giam, trại tạm giam, không kể thời gian được tại ngoại, được hoãn, tạm đình chỉ và thời gian được giảm thời hạn chấp hành án phạt tù.
Thời gian bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh trong giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án cũng được tính vào thời gian đã chấp hành án phạt tù. Thời gian được giảm thời hạn chấp hành án phạt tù được tính để trừ vào phần thời hạn chấp hành án phạt tù còn lại.
Đối với quy định khi được đặc xá không làm ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, cần căn cứ vào các tiêu chí: nhân thân, hoàn cảnh gia đình của phạm nhân, nguy cơ gây ảnh hưởng đến công tác bảo đảm an ninh, trật tự ở địa phương; nếu được đặc xá có thể gây khiếu kiện đông người, biểu tình, gây rối để các thế lực thù địch lợi dụng, lôi kéo, kích động chống phá.
Hoặc hành vi phạm tội trước đây nếu được đặc xá sẽ gây hoang mang, lo sợ hoặc phẫn nộ trong nhân dân, gây khó khăn trong việc thực hiện đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước…
Vẫn theo hướng dẫn, từ ngày 22.4 - 2.5, các tổ thẩm định liên ngành đến trực tiếp các đơn vị, địa phương để kiểm tra, thẩm định hồ sơ, danh sách đề nghị xét đặc xá.
Từ ngày 26.4 - 10.5, Thường trực Hội đồng tư vấn đặc xá tổng hợp hồ sơ, danh sách chuyển đến các thành viên Hội đồng tư vấn đặc xá nghiên cứu, thẩm tra.
Từ ngày 10.5 - 20.5, Thường trực Hội đồng tư vấn đặc xá, TAND tối cao tổng hợp ý kiến của các thành viên Hội đồng tư vấn đặc xá và chuẩn bị hồ sơ, danh sách người đủ điều kiện đề nghị đặc xá, danh sách người không đủ điều kiện đề nghị đặc xá để trình Hội đồng tư vấn họp xét duyệt.
Từ ngày 24.5 - 26.5, Hội đồng tư vấn đặc xá họp xét duyệt danh sách đặc xá.
Từ ngày 27.5 - 28.5, Thường trực Hội đồng tư vấn đặc xá tổng hợp, hoàn chỉnh danh sách đặc xá trình Chủ tịch nước quyết định.
Tổ chức họp báo công bố quyết định đặc xá của Chủ tịch nước vào ngày 30.5. Ngày 1.6, sẽ tổ chức tha người được đặc xá theo quyết định của Chủ tịch nước.
