Với người lái ô tô, khái niệm “giữ khoảng cách an toàn” là quy tắc cơ bản, bắt buộc sử dụng trong hầu hết tình huống, đặc biệt khi di chuyển trên cao tốc. Với đặc thù các tuyến cao tốc, phương tiện phải chạy tốc độ cao nên giữ cự ly an toàn là điều rất quan trọng.
Tuy nhiên, trên những tuyến đường này, tình trạng bám đuôi, “điền vào chỗ trống” vẫn diễn ra hàng ngày. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến các vụ tai nạn liên hoàn thời gian qua.
Một trong những lý do phổ biến nhất khiến tài xế không giữ khoảng cách an toàn là tâm lý hiếu thắng, không muốn bị người khác “điền vào chỗ trống”. Nếu đi theo đúng quy định tại điểm a, khoản 2, điều 11, Thông tư 38/TT-BGTVT, ở tốc độ 100 – 120 km/giờ, phải duy trì khoảng cách 100 m với xe phía trước để đảm bảo an toàn. Đây là khoảng trống tương đối lớn, các phương tiện di chuyển có thể tạt đầu, chen vào liên tục.
Tình trạng bị cắt ngang đột ngột gây ức chế, khiến người lái bám sát xe trước nhằm bảo vệ làn đường đang đi, làm hạn chế không gian phản xạ trong tình huống bất ngờ.
Với một số mẫu xe đời mới, có công nghệ hỗ trợ phanh khẩn cấp phía trước hay tính năng kiểm soát hành trình thích ứng (Adaptive Cruise Control) cũng khiến tài xế chủ quan. Thực tế, các công nghệ này chỉ nằm ở góc độ hỗ trợ, hoàn toàn không thể thay thế khả năng xử lý, tập trung của người lái.
Ngoài ra, áp lực từ các phương tiện phía sau cũng phần nào ảnh hưởng đến quyết định giữ khoảng cách an toàn. Tình trạng xe sau liên tục nháy đèn, bấm còi xin vượt dễ tạo ra tâm lý bất an với người lái xe phía trước. Để tránh bị làm phiền, nhiều tài xế chọn cách tăng tốc, rút ngắn cự ly với xe phía trước để “mở đường” cho xe sau vượt. Hành động này cũng dẫn đến nhiều phương tiện chạy sát nhau, khiến nguy cơ tai nạn liên hoàn tăng cao hơn nếu có xe phía trước phanh gấp.
Ở dải tốc độ 100 km/giờ, mỗi giây phương tiện sẽ di chuyển được 28 m. Giữ khoảng cách tối thiểu 100 m tương đương với việc tài xế có khoảng 3,6 giây để phản ứng trước khi xảy ra va chạm. Đây là thời gian vừa đủ để bộ não đánh giá nguy hiểm, người lái kịp thời xử lý tình huống.
Trên các tuyến cao tốc hiện nay đã lắp đặt biển báo cự ly 50 m, 100 m, 150 m và 200 m. Đây là tham chiếu quan trọng giúp tài xế đo lường chính xác khoảng cách thay vì ước lượng bằng cảm tính. Ngoài ra, quy tắc 3 giây là phương pháp thực dụng nhất để đảm bảo an toàn. Tài xế chọn một vật cố định bên đường và bắt đầu đếm khi xe trước đi qua. Nếu sau 3 giây xe mình mới đến điểm đó thì đồng nghĩa khoảng cách đang được duy trì an toàn.
Theo quy định hiện nay, mức phạt đối với hành vi không giữ khoảng cách an toàn giữa hai xe theo quy định, dẫn đến tai nạn giao thông bị phạt tương đối nặng. Theo điểm a, khoản 10, điều 6, Nghị định 168/2024/NĐ-CP, lỗi này bị phạt 20 – 22 triệu đồng và bị trừ 10 điểm bằng lái theo điểm d, khoản 16, điều 6 cùng Nghị định.
Nghiêm trọng hơn, nếu vụ tai nạn làm chết từ 1 người trở lên, khiến nạn nhân bị thương tích từ 61% trở lên, gây thiệt hại tài sản từ 100 triệu đồng trở lên, người vi phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo điều 260, Bộ luật Hình sự.
Nếu vụ tai nạn gây thiệt hại tài sản từ 100 triệu đồng trở lên hoặc khiến nạn nhân bị thương tích từ 61% trở lên, người vi phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo điều 260, Bộ luật Hình sự. Theo điểm a, khoản 8, điều 6, Thông tư 72/2024/TT-BCA, khi phát hiện các dấu hiệu này, lực lượng Cảnh sát giao thông phải chuyển hồ sơ cho cơ quan điều tra để xử lý theo tố tụng hình sự. Đây là ranh giới pháp lý buộc tài xế phải tuyệt đối tuân thủ quy định về khoảng cách.
Thị trường năng lượng toàn cầu những ngày gần đây vẫn tiếp tục biến động mạnh, khi xung đột tại Trung Đông vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Tại Việt Nam, bất chấp những nỗ lực điều tiết từ cơ quan quản lý, giá xăng dầu hiện vẫn neo ở mức khá cao. Đặc biệt là giá dầu diesel. Theo cập nhật mới nhất, hiện tại giá loại nhiên liệu này trong nước đã tăng lên mức cao kỷ lục 44.780 đồng/lít.
Đà tăng của giá nhiên liệu đang tác động trực tiếp đến chi phí vận hành của nhiều dòng ô tô phổ biến tại Việt Nam, đặc biệt là nhóm xe con sử dụng động cơ diesel. Thực tế cho thấy, mức tiền người dùng phải chi để đổ đầy bình nhiên liệu đã tăng mạnh chỉ sau thời gian ngắn, kéo theo áp lực tài chính ngày càng lớn cho người dùng.
Theo tính toán sơ bộ, nếu như trước đây, việc đổ đầy bình với nhiều mẫu xe máy dầu chỉ tiêu tốn từ 1 - 1,5 triệu đồng, thì nay con số này đã tăng gấp đôi.
Đơn cử ở nhóm xe bán tải, Ford Ranger Wildtrak - một trong những mẫu xe được ưa chuộng tại Việt Nam. Theo thông số từ nhà sản xuất, mẫu xe này trang bị bình nhiên liệu dung tích 85,8 lít. Trước đây, người dùng chỉ cần chi khoảng 1,65 triệu đồng để đổ đầy bình. Tuy nhiên, với giá dầu hiện tại, số tiền tương ứng đã vọt lên khoảng 3,84 triệu đồng, tăng gần 2,2 triệu đồng so với trước.
Không chỉ xe bán tải, các dòng SUV, crossover 7 chỗ sử dụng động cơ diesel cũng chịu ảnh hưởng tương tự. Nếu như trước đây, chi phí đổ đầy bình nhiên liệu của bộ đôi Toyota Fortuner và Ford Everest (cùng trang bị bình dung tích 80 lít) vào khoảng 1,54 triệu đồng; thì nay số tiền phải chi đã tăng lên khoảng 3,58 triệu đồng, tức đội thêm hơn 2 triệu đồng.
Các phiên bản máy dầu của hai mẫu xe Hàn Quốc, gồm Hyundai Santa Fe và KIA Carnival cũng không nằm ngoài xu hướng. Với dung tích bình nhiên liệu lần lượt 71 và 72 lít, số tiền để đổ đầy bình hiện tại rơi vào khoảng 3,2 triệu đồng. Trong khi trước đây, con số tương ứng chỉ khoảng 1,4 triệu đồng. Như vậy, người dùng phải chi thêm hơn 1,8 triệu đồng mỗi lần tiếp nhiên liệu.
Tương tự, KIA Sorento - mẫu SUV 7 chỗ quen thuộc với nhiều gia đình có bình nhiên liệu dung tích 67 lít. Nếu tính theo giá dầu hiện hành, chi phí đổ đầy bình đã chạm ngưỡng 3 triệu đồng, tăng hơn 1,7 triệu đồng so với trước.
Có thể thấy, mức tăng chi phí nhiên liệu không chỉ dừng ở vài trăm nghìn đồng mà đã lên tới hàng triệu đồng mỗi lần đổ đầy bình. Với những người thường xuyên sử dụng xe cho mục đích kinh doanh vận tải hoặc di chuyển đường dài, khoản chi này thực sự trở thành "gánh nặng" không nhỏ trong tổng chi phí vận hành.
Trước áp lực từ giá nhiên liệu, theo một số chuyên gia trong ngành ô tô, việc thay đổi thói quen sử dụng xe được xem là giải pháp thiết thực, giúp người dùng tiết kiệm chi phí. Một trong những yếu tố quan trọng phải kể đến là cách duy trì tốc độ ổn định khi lái xe. Việc tăng tốc đột ngột hay phanh gấp không chỉ làm hao nhiên liệu mà còn ảnh hưởng đến tuổi thọ động cơ.
Bên cạnh đó, người dùng nên hạn chế chở quá tải hoặc để nhiều vật dụng không cần thiết trên xe. Trọng lượng xe càng lớn, động cơ càng phải hoạt động nhiều hơn, từ đó tiêu tốn nhiều nhiên liệu hơn. Việc kiểm tra áp suất lốp định kỳ cũng đóng vai trò quan trọng, bởi lốp non hơi sẽ làm tăng lực cản lăn, khiến xe "ngốn" dầu hơn bình thường.
Ngoài ra, trong điều kiện giao thông đô thị đông đúc, người lái cũng nên chủ động quan sát để hạn chế dừng - chạy liên tục. Việc lựa chọn lộ trình phù hợp, tránh các tuyến đường ùn tắc vào giờ cao điểm cũng góp phần giảm mức tiêu thụ nhiên liệu.
Cuối cùng, bảo dưỡng xe định kỳ là yếu tố không thể bỏ qua. Lọc gió bẩn, dầu nhớt xuống cấp hay kim phun hoạt động kém hiệu quả đều có thể khiến mức tiêu hao nhiên liệu tăng đáng kể. Một chiếc xe được chăm sóc tốt sẽ vận hành trơn tru và tiết kiệm hơn trong dài hạn.
Tình huống giao thông: Học sinh nam phóng xe máy tốc độ khá cao trong khu dân cư đã không kịp xử lý khi thấy chiếc taxi đang quay đầu. Cậu đạp phanh gấp khiến xe lết bánh sau, trượt thẳng về phía trước, đâm sầm vào hông xe taxi.
Cú đâm mạnh khiến cậu học sinh bị lao về trước, đập đầu vào cửa kính ôtô rồi rơi xuống đường. Hiện chưa rõ thương vong và thiệt hại về tài sản.
Kỹ năng lái xe: Khi di chuyển trong khu dân cư, người điều khiển phương tiện cần hạn chế tốc độ phù hợp, chủ động quan sát từ xa. Khi giao phương tiện tốc độ cao như xe máy cho con, phụ huynh cần lưu ý về luật giao thông cũng như những kỹ năng lái xe cần thiết. Tuổi trẻ thường bị cuốn hút bởi tốc độ, nhưng không đủ kinh nghiệm và khả năng phán đoán, đọc hiểu tình huống cũng như chưa đủ trải nghiệm để hiểu hết về hậu quả.
Tại Ấn Độ, một tình huống liên quan đến xe điện đang thu hút sự chú ý. Chủ xe bị xử phạt vì không xuất trình được giấy chứng nhận kiểm soát ô nhiễm (PUC) - loại giấy tờ vốn không bắt buộc đối với xe điện.
Sự việc xảy ra tại thành phố Nagaur, bang Rajasthan. Theo thông tin lan truyền trên mạng xã hội, một cảnh sát đã dừng kiểm tra một chiếc Tata Tiago EV. Trong quá trình kiểm tra giấy tờ, cảnh sát phát hiện tài xế không có chứng nhận PUC và lập tức ra quyết định xử phạt 1.500 rupee (hơn 420.000 đồng).
Chủ xe đã phản đối quyết định này, cho rằng xe điện không phát thải nên không cần giấy chứng nhận PUC. Tuy nhiên, lập luận này không được chấp nhận và mức phạt vẫn được áp dụng.
Trước đó, chiếc xe bị dừng lại do lắp thêm tấm che nắng trên kính cửa - một phụ kiện không đúng quy định. Lỗi này khiến tài xế bị phạt 200 rupee (57.000 đồng). Tuy nhiên, tranh cãi nảy sinh khi cảnh sát tiếp tục xử phạt thêm lỗi liên quan đến giấy chứng nhận kiểm soát ô nhiễm.
Theo một số nguồn tin, trong lúc tranh luận về việc tháo bỏ tấm che nắng, việc lập biên bản lỗi PUC có thể đã được thực hiện một cách “nhầm lẫn”. Hiện vụ việc đang được cơ quan chức năng xem xét lại.
Tại Ấn Độ, xe điện được miễn yêu cầu kiểm tra PUC do không có khí thải gây ô nhiễm. Bộ Giao thông vận tải nước này cũng đã khẳng định các phương tiện chạy bằng pin không cần thực hiện kiểm tra PUC định kỳ, vốn chỉ áp dụng cho xe chạy xăng và dầu.
Sự việc một lần nữa làm dấy lên tranh luận về việc thực thi quy định giao thông và mức độ hiểu biết về xe điện trong bối cảnh loại xe này đang ngày càng phổ biến.
