Ngày 8/4, TAND TP HCM xét hỏi bà Nguyễn Thị Như Loan (Tổng giám đốc, nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty Quốc Cường Gia Lai) cùng các bị cáo, về các sai phạm trong chuyển nhượng hơn 6.000 m2 đất “vàng” tại 39-39B Bến Vân Đồn, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng cho Nhà nước.
Bị gọi lên thẩm vấn, bà Loan cầm theo nhiều hồ sơ, cho biết tham gia giao dịch khu đất do Tập đoàn Cao su Việt Nam quản lý từ cuối năm 2013, thông qua hợp đồng hứa mua – hứa bán có công chứng với nhóm Lê Y Linh (Giám đốc Công ty Việt Tín) và Đặng Phước Dừa (Chủ tịch HĐQT Công ty Việt Tín).
Bà Loan bị cáo buộc thâu tóm khu đất khi nhận chuyển nhượng vốn tại Công ty TNHH Phú Việt Tín (do nhóm Linh, Dừa và hai công ty thuộc Tập đoàn Cao su Việt Nam thành lập) với tổng giá trị giao dịch khoảng 460,9 tỷ đồng, gồm cả tiền sử dụng đất. Dù dự án chưa hoàn tất thủ tục pháp lý, tháng 9/2014 bà tiếp tục ký thỏa thuận chuyển nhượng; đến tháng 11 cùng năm, toàn bộ vốn tại Phú Việt Tín được bán cho hai công ty thuộc Novaland với giá hơn 846 tỷ đồng.
Cơ quan tố tụng xác định bà biết bên chuyển nhượng chưa hoàn tất nghĩa vụ tài chính nhưng vẫn nhận mua rồi nhanh chóng sang tay, hưởng lợi hơn 297,8 tỷ đồng. Hành vi này là phạm tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
Phủ nhận biết trước vướng mắc pháp lý, đối chất gay gắt
Trả lời tòa, bà Loan cho biết trước khi ký hợp đồng đã gặp Linh tại khách sạn Rex (quận 1), yêu cầu cung cấp hồ sơ pháp lý. Sau đó Linh cho số điện thoại ông Dừa để liên hệ. Sau khi nhận hồ sơ và nghiên cứu, bà quyết định mua vì thấy Công ty Reto (do Linh đại diện) đã sở hữu 80% cổ phần. Bà khẳng định khi đó hoàn toàn không biết khu đất có nguồn gốc là tài sản Nhà nước.
Tuy nhiên, bị thẩm vấn trước đó, bị cáo Phạm Văn Thành (nguyên Trưởng ban Kế hoạch và Đầu tư, Tập đoàn Cao su Việt Nam) khai bà Loan từng liên hệ hỏi về dự án, đồng thời gặp Trần Ngọc Thuận (nguyên thành viên HĐTV, Tổng giám đốc Tập đoàn).
HĐXX vì vậy hỏi bà Loan “có cùng ông Dừa hoặc người nào của Tập đoàn Cao su Việt Nam đi tìm hiểu pháp lý dự án hay không”. Bà trả lời “không”, thêm rằng: “Bị cáo nói có cơ sở chứ không nói bằng mồm. Cho đến thời điểm làm việc với cơ quan điều tra, tức 12 năm sau, bị cáo mới biết công ty của Linh chưa thanh toán tiền sử dụng đất”.
Cựu CEO Quốc Cường Gia Lai cho biết thời điểm gặp ông Thành là sau khi đã chuyển cho nhóm Linh và Dừa 50 tỷ đồng, theo hợp đồng chuyển nhượng. Khi đó, do liên hệ ông Dừa để thúc đẩy giao dịch nhưng không được nên bà lo ngại rủi ro, mới tìm gặp ông Thành để hỏi thông tin.
Được gọi lên đối chất, bị cáo Thành khai bà Loan từng đến công ty gặp mình và được cho biết về việc hợp tác với Linh, Dừa triển khai dự án trên khu đất này.
Nghe vậy, bà Loan lập tức phản bác “không đúng”, nói chỉ khi làm việc với cơ quan điều tra mới biết mình đã “lầm”. Bà cho rằng, ngay cả thông tin tìm hiểu từ phía các sở, ngành cũng bị nhóm Linh làm giả hồ sơ nên không phát hiện dự án chưa hoàn tất nghĩa vụ tài chính.
Tiếp tục được triệu tập đối chất, bị cáo Dừa khai khi nhận 50 tỷ đồng đặt cọc từ bà Loan đã thông báo rõ tình trạng pháp lý dự án, đồng thời nói “khoản tiền này dùng để hoàn tất thủ tục khu đất”.
Bà Loan lớn giọng đáp lại: “Anh Dừa nói bằng mồm, tôi nói bằng cơ sở pháp lý”.
Khi bị HĐXX yêu cầu dừng, bà này bật khóc, cho rằng mình bị “vu khống” và khẳng định mọi lời khai đều có chứng cứ.
Thừa nhận thiếu tìm hiểu pháp lý, nhận sai khi sang nhượng cho Novaland
Sau giờ giải lao, bà Loan bình tĩnh trở lại, thừa nhận khi ký hợp đồng với ông Dừa chỉ tập trung thúc đẩy giao dịch, thanh toán mà không tìm hiểu kỹ pháp lý dự án, dẫn đến việc phải ra tòa.
Chủ tọa phân tích, bản chất giao dịch là nhận chuyển nhượng phần vốn góp hình thành từ quyền sử dụng đất, trong khi vốn đầu tư thực tế không đáng kể. “Không chỉ bị cáo, nhiều người ngồi đây, kể cả cựu lãnh đạo thành phố, cũng có sai phạm nên mới phải ra tòa hôm nay”, chủ tọa nói.
Đối với việc chuyển nhượng tiếp dự án cho phía Novaland, bà Loan thừa nhận hành vi như cáo trạng
Liên quan đến vấn đề khắc phục hậu quả vụ án, bà Loan cho biết, quá trình điều tra cho đến trước khi diễn ra phiên tòa, đã nộp khắc phục được hơn 230 tỷ đồng. Ngoài ra, bà còn bị kê biên một số bất động sản. Như vậy, theo bị cáo, bà đã khắc phục được toàn bộ hậu quả.
Bà giải thích thêm, trong số tiền bị cáo buộc hưởng lợi, thực tế đã có những khoản tiền được tính vào doanh thu của công ty, đã được chia lợi tức cho hơn 1.600 cổ đông.
Trước đó, các bị cáo là lãnh đạo, cán bộ Tập đoàn Cao su Việt Nam thừa nhận sai phạm. Trong đó, ông Lê Quang Thung (nguyên Tổng giám đốc, quyền Chủ tịch HĐQT) khai đã đồng ý chủ trương chuyển nhượng khu đất cho nhóm Linh và Dừa thông qua góp vốn lập Công ty Phú Việt Tín, kèm theo các thỏa thuận lợi ích vật chất.
Ông Thung thừa nhận đã nhận 200.000 SGD (thanh toán viện phí cho con) và 300.000 USD tiền mặt từ Linh.
Do không đủ năng lực tài chính, nhóm Linh và Dừa sau đó chuyển nhượng dự án cho bà Loan.
Ngày 10/4, phiên tòa xét xử vụ sai phạm trong chuyển nhượng hơn 6.000 m2 đất "vàng" tại 39-39B Bến Vân Đồn (quận 4 cũ, TP HCM) gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng tiếp tục phần tranh luận. Hầu hết các luật sư đều xin tòa xem xét tuyên miễn hình phạt cho thân chủ.
Trước đó, bào chữa cho bà Nguyễn Thị Như Loan (Tổng giám đốc, nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty Quốc Cường Gia Lai), luật sư Nguyễn Thị Đinh Hương thống nhất với tội danh truy tố nhưng cho rằng mức án VKS đề nghị 2 năm 6 tháng đến 3 năm tù treo vẫn còn nghiêm khắc.
Bà Loan bị cáo buộc "biết khu đất là tài sản Nhà nước" nhưng vẫn thông qua công ty chuyển tiền, giúp sức cho Lê Y Linh và Đặng Phước Dừa mua không qua định giá, đấu giá. Từ giao dịch này, bà Loan hưởng lợi 297,8 tỷ đồng. Bà bị truy tố theo khoản 3 Điều 219 Bộ luật Hình sự có khung hình phạt 10-20 năm tù. Tuy nhiên, VKS đánh giá bị cáo đã nhận thức sai phạm, chủ động khắc phục gần hết hậu quả và có nhiều tình tiết giảm nhẹ, nên đề nghị tòa áp dụng khoản 2 Điều 54, xử phạt 2-2,5 năm tù treo.
Luật sư cho rằng bà Loan chỉ tham gia thương vụ vào cuối năm 2013, khi các sai phạm của nhóm bị cáo thuộc Tập đoàn Cao su Việt Nam cùng Lê Y Linh, Đặng Phước Dừa đã diễn ra trước đó khoảng 4 năm. Theo lập luận bào chữa, bà không biết và không tham gia giai đoạn chuyển nhượng khu đất từ các công ty thuộc Tập đoàn Cao su sang Công ty Phú Việt Tín; nếu biết rõ có sai phạm, bị cáo sẽ không thực hiện giao dịch vì rủi ro pháp lý quá lớn.
Theo hồ sơ và lời khai tại tòa, toàn bộ quá trình chuyển nhượng vốn từ năm 2010 đã được các bị cáo khác thực hiện theo cấu trúc được thiết lập sẵn. Khi tìm hiểu dự án, bà Loan được cung cấp hồ sơ pháp lý thể hiện Công ty Retro Harvest Finance do Linh đại diện nắm 80% vốn tại Công ty Phú Việt Tín, còn phần vốn nhà nước chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ.
Từ đó, bị cáo tin đây là giao dịch chuyển nhượng vốn bình thường giữa các doanh nghiệp, không biết dự án vẫn còn vướng các thủ tục liên quan đến đất đai và đầu tư.
"Với hồ sơ đăng ký kinh doanh và tài liệu do phía Linh, Dừa cung cấp, bất kỳ nhà đầu tư nào cũng có thể tham gia nếu đạt thỏa thuận về giá", luật sư trình bày.
Luật sư cho rằng điểm mấu chốt của vụ việc là bà Loan ký hợp đồng dựa trên giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp của Công ty Phú Việt Tín, trong đó thể hiện Công ty Retro sở hữu 80% vốn. Tuy nhiên, theo cáo trạng, hồ sơ thay đổi đăng ký kinh doanh được lập từ hợp đồng và xác nhận thanh toán khống, khiến giấy tờ này không đúng pháp luật.
Từ đó, luật sư lập luận bà Loan đã bị các bị cáo khác dùng thông tin sai lệch dẫn dắt ký hợp đồng, chuyển tiền; nếu nhận thức đầy đủ hơn và kiểm tra kỹ hơn, bị cáo có thể đã không vướng vào vụ án. Việc cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp thiếu thẩm định chặt chẽ, theo luật sư, cũng là một nguyên nhân dẫn tới sai phạm.
Theo quan điểm bào chữa, "lằn ranh giữa thực hiện hợp đồng và vi phạm pháp luật trong vụ án này là rất mong manh", đồng thời cho rằng toàn bộ hành vi của bà Loan diễn ra trong trạng thái ngay tình.
Dù vậy, luật sư cho biết trong quá trình điều tra, bị cáo đã nhận thức rõ trách nhiệm và chủ động khắc phục hậu quả. Vai trò của bà trong sai phạm chung được đánh giá là không đáng kể. Trước khi bị khởi tố, bà đã chỉ đạo công ty nộp khắc phục 100 tỷ đồng; đến giai đoạn xét xử tiếp tục nộp thêm 106 tỷ đồng. Cá nhân bà cũng nộp lại toàn bộ hơn 28 tỷ đồng tiền cổ tức.
Luật sư còn viện dẫn Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị và Nghị quyết 198 của Quốc hội về phát triển kinh tế tư nhân, cho rằng cần ưu tiên biện pháp dân sự, kinh tế, hành chính và khuyến khích doanh nghiệp chủ động khắc phục sai phạm. Theo luật sư, bà Loan tuổi cao, sức khỏe hạn chế nhưng vẫn điều hành doanh nghiệp, tạo việc làm cho nhiều lao động và góp phần bảo đảm an sinh xã hội.
Từ đó, luật sư đề nghị HĐXX miễn hình phạt cho bà Loan để bị cáo tiếp tục điều hành doanh nghiệp, triển khai các dự án liên kết quốc tế.
Trong phần tự bào chữa, bà Loan không nói về hành vi của mình mà "xin phép" HĐXX được nêu một băn khoăn, dù theo lời bà là "có thể gây tác dụng phụ cho mình".
Bà cho biết không quen các bị cáo trong Hội đồng định giá, song "rất thương" họ vì cho rằng việc định giá thấp "cũng không sai". Theo bà, giá trị khu đất tăng lên chủ yếu nhờ phương án phát triển dự án do mình đề xuất.
Cụ thể, bà nói đã chuyển đổi mô hình từ căn hộ sở hữu lâu dài, diện tích lớn sang căn hộ 50 năm, diện tích 30-40 m2, qua đó giúp tăng khả năng bán hàng và nâng giá trị dự án.
Ngày 17/4, Công an tỉnh Thái Nguyên cho biết Phòng cảnh sát kinh tế vừa bắt tạm giam bà Nguyễn Thị Tâm (45 tuổi, nguyên Hiệu trưởng Trường Mầm non Nam Hòa) và Trần Thị Hằng (44 tuổi, kế toán) về tội Nhận hối lộ.
Liên quan vụ án, ông Nguyễn Văn Thành (50 tuổi, chủ hộ kinh doanh thực phẩm Nguyễn Văn Thành ở xã Vô Tranh) bị bắt về hành vi Đưa hối lộ.
Theo công an, hộ kinh doanh của Nguyễn Văn Thành được cấp đăng ký với ngành nghề chính là mua bán thực phẩm tươi sống, thực phẩm chín. Từ năm học 2022 đến 2026, cơ sở này ký hợp đồng cung cấp thực phẩm và suất ăn cho nhiều trường học tại huyện Đồng Hỷ (cũ).
Tại Trường mầm non Nam Hòa, để được cung cấp thực phẩm và suất ăn năm học 2024-2025, ông Thành thỏa thuận chi trả phần trăm. Cụ thể, bà Tâm và Hằng nhận 6% tổng giá trị hàng hóa nhà trường mua mỗi tháng. Việc chi trả diễn ra từ tháng 10/2024 đến tháng 3 năm nay.
Hồi giữa tháng 3, nhiều phụ huynh Trường mầm non Hòa Bình, xã Văn Lăng, phản ánh thịt lợn nhà trường sử dụng có dấu hiệu nhiễm dịch bệnh. Số thịt này do hộ kinh doanh của ông Thành cung cấp, kết quả xét nghiệm dương tính với virus dịch tả lợn châu Phi và vi khuẩn E. coli.
Sau vụ việc, ngày 8/4, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Thái Nguyên ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với ông Thành, tổng số tiền 22,5 triệu đồng do vi phạm quy định an toàn thực phẩm. Cơ quan này xác định cơ sở ghi chép sổ kiểm thực ba bước và sổ lưu mẫu thức ăn không đúng quy định, không có phiếu kết quả kiểm nghiệm nguồn nước phục vụ chế biến, kinh doanh.
Ngoài ra, cơ sở không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ nguyên liệu thực phẩm; không bố trí riêng khu vực chế biến, bảo quản, để côn trùng và động vật gây hại xâm nhập.
Ngày 4/2/2026, Phòng Cảnh sát Hình sự (Công an TP Hải Phòng) cho biết vừa triệt phá thành công đường dây chế tạo, tàng trữ và mua bán vũ khí quân dụng liên tỉnh, khởi tố 12 bị can.
Nghi phạm cầm đầu đường dây được xác định là Phạm Thị Trúc Quỳnh (57 tuổi, trú quận Hồng Bàng), có tiền án tàng trữ vũ khí.
Để qua mắt lực lượng chức năng, nhóm Quỳnh xin vào làm việc tại một công ty sản xuất giày da trên địa bàn, đóng vai những lao động phổ thông mẫn cán. Nhóm này không cất giấu "hàng" tại một chỗ mà chia nhỏ, liên tục thay đổi địa điểm.
Bà Quỳnh không trực tiếp lộ diện trong các giao dịch. Mọi hoạt động vận chuyển đều do Lê Minh Tiến (55 tuổi, có nhiều tiền án, tiền sự) đảm nhiệm. Tiền hàng được luân chuyển qua nhiều tài khoản ngân hàng hoặc giao dịch tiền mặt tại các địa điểm kín đáo để xóa dấu vết.
Cơ quan điều tra xác định Mắt xích quan trọng của đường dây là Hoàng Sơn (60 tuổi, trú quận Kiến An) - cựu vận động viên bắn súng, am hiểu tường tận cấu tạo và cơ chế hoạt động của các loại vũ khí.
Tại nơi ở của Sơn, lực lượng trinh sát phát hiện nhiều máy móc, công cụ phục vụ việc chế tạo, hoán cải vũ khí.
Tháng 2, trinh sát bắt nghi phạm Quỳnh và Tiến khi đang trên đường đi giao súng cho khách. Cùng lúc đó, một mũi trinh sát ập vào xưởng vũ khí của Hoàng Sơn khiến không kịp tẩu tán tang vật.
Mở rộng điều tra, công an bắt tiếp hàng loạt nghi phạm, trong đó nhiều người là giang hồ cộm cán, từng có nhiều tiền án. Hiện, nhà chức trách thu 11 khẩu súng, trong đó có 6 súng quân dụng; hơn 6.700 viên đạn cùng nhiều báng, nòng, ống giảm thanh, lò xo....
Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an, đã gửi thư khen và biểu dương tinh thần mưu trí của lực lượng phá án.
