Đây không chỉ là thay đổi cách thi, mà còn là thay đổi cách nhìn: ngoại ngữ không còn để lấy điểm, mà là năng lực thiết yếu cho giao tiếp, học tập, làm việc và hội nhập.
Trước hết, cần nhìn lại vai trò của ngoại ngữ trong bối cảnh mới. Khi tiếng Anh được định hướng là ngôn ngữ thứ hai trong nhà trường, ngoại ngữ không còn là môn học riêng lẻ mà trở thành công cụ học tập. Học sinh không chỉ học để thi mà dùng ngoại ngữ để tiếp cận tri thức, học liệu và tham gia môi trường học tập toàn cầu.
Đồng thời, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang thay đổi cách sử dụng ngôn ngữ. Dù AI có thể dịch, viết hay hỗ trợ học tập, người học vẫn cần đủ năng lực ngoại ngữ để hiểu đúng, kiểm chứng và làm chủ công cụ. Nếu thiếu nền tảng này, dễ rơi vào phụ thuộc, học thụ động, thậm chí lạm dụng AI trong kiểm tra.
Vì vậy, trong kỷ nguyên số, ngoại ngữ không mất đi vai trò mà trở thành năng lực cốt lõi, giúp con người giao tiếp, hợp tác và sáng tạo trong môi trường toàn cầu.
Phân tích điểm thi ngoại ngữ giai đoạn 2021–2025 cho thấy 2 giai đoạn rõ rệt.
Giai đoạn 2021–2024, khi ngoại ngữ là môn bắt buộc, điểm thi phản ánh khá đầy đủ mặt bằng năng lực học sinh, nên việc so sánh giữa các địa phương tương đối ổn định. TP.HCM, Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu thường dẫn đầu; Hà Nội, Đà Nẵng, Hải Phòng thuộc nhóm khá; Hậu Giang, Sóc Trăng, Quảng Nam ở nhóm thấp. Điểm trung bình 12 địa phương đạt 5,71, cao hơn mức chung cả nước 5,22, cho thấy khác biệt rõ về điều kiện và chất lượng giáo dục.
Năm 2025 tạo ra “điểm gãy” khi ngoại ngữ trở thành môn tự chọn. Dữ liệu khi đó chỉ phản ánh nhóm học sinh dự thi, không còn đại diện toàn bộ. Hệ quả là thứ hạng biến động mạnh: Hải Dương, Cần Thơ tăng hạng, trong khi nhiều địa phương giảm sâu như Bà Rịa – Vũng Tàu, Sóc Trăng, Huế. Những biến động này chủ yếu do thay đổi tỷ lệ dự thi, không phản ánh đúng chất lượng thực.
Sau khi có kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2025, Bộ GD-ĐT thực hiện đối sánh điểm thi với 2 hệ thống khác nhau: với 63 tỉnh, thành phố (cũ) và 34 địa phương mới sau sáp nhập 1.7.2025.
Kết quả điểm trung bình điểm thi ngoại ngữ của 6 thành phố trực thuộc trung ương như sau: Hà Nội xếp thứ nhất cả nước và Cần Thơ xếp thứ 23/34.
Đây chỉ là cách nhìn dựa trên điểm thi, còn thực chất chất lượng ngoại ngữ, cần thêm chỉ số độ phủ ngoại ngữ (tỷ lệ phần trăm học sinh thi ngoại ngữ). Tuy nhiên, đây cũng là chỉ báo ban đầu cho biết điểm thi ngoại ngữ của bộ phận học sinh dự thi môn này của 6 thành phố trực thuộc trung ương sau sáp nhập.
Từ thực tế trên, có thể khẳng định: điểm thi không còn là thước đo duy nhất để đánh giá chất lượng ngoại ngữ. Đây là xu hướng chung khi giáo dục chuyển từ tiếp cận nội dung sang phát triển năng lực, đòi hỏi một hệ thống đối sánh mới.
Trước hết, cần tách bạch hai giai đoạn dữ liệu: giai đoạn 2021–2024 dùng để đánh giá hệ thống; từ 2025, điểm thi chỉ mang tính tham khảo, không thể xếp hạng tổng thể.
Tiếp theo, cần chuyển trọng tâm từ điểm số sang mức độ phổ cập năng lực. Câu hỏi quan trọng không phải là “điểm bao nhiêu” mà là “bao nhiêu học sinh sử dụng được ngoại ngữ”. Các chuẩn như A2, B1 cần trở thành thước đo chính.
Đồng thời, cần tổ chức các đánh giá diện rộng độc lập trên mẫu đại diện, đo đủ 4 kỹ năng để so sánh khách quan giữa các địa phương. Việc đối sánh cũng nên theo nhóm địa phương có điều kiện và tỷ lệ dự thi tương đồng, thay vì so sánh chung.
Cuối cùng, cần gắn kết quả đầu ra với điều kiện dạy học và môi trường sử dụng ngoại ngữ, tránh đánh giá phiến diện chỉ dựa vào điểm số.
Khi vai trò thay đổi, cách dạy và học ngoại ngữ cũng phải đổi mới. Lâu nay, việc dạy học ngoại ngữ vẫn nặng về ngữ pháp, từ vựng và luyện thi – phù hợp với mục tiêu điểm số nhưng không còn đáp ứng yêu cầu sử dụng thực tế. Vì vậy, cần chuyển mạnh từ “truyền thụ kiến thức” sang “phát triển năng lực”. Học sinh phải được rèn đủ 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết trong tình huống thực, biết tư duy, giải quyết vấn đề bằng ngoại ngữ.
Điều này đòi hỏi mở rộng môi trường học tập: từ lớp học sang câu lạc bộ, dự án, hoạt động trải nghiệm, không gian song ngữ… Ngoại ngữ cần trở thành một phần tự nhiên của đời sống học đường. Đồng thời, AI phải được tích hợp như công cụ học tập: học sinh không chỉ dùng để dịch hay viết mà còn biết đặt câu hỏi, kiểm chứng và hoàn thiện sản phẩm.
Khi cách dạy thay đổi, kiểm tra – đánh giá cũng phải đổi theo. Các bài kiểm tra viết truyền thống dần mất khả năng phân loại, cần chuyển sang đánh giá năng lực thực tế như giao tiếp, thuyết trình, làm việc nhóm, dự án; kết hợp đánh giá quá trình và hồ sơ học tập.
Việc ngoại ngữ trở thành môn thi tự chọn từ năm 2025 là bước ngoặt quan trọng, giúp giảm áp lực và thúc đẩy dạy học theo năng lực. Tuy nhiên, cũng có nguy cơ học sinh giảm đầu tư, nhất là ở vùng khó khăn. Đồng thời, dữ liệu điểm thi có thể bị “lệch” do tỷ lệ dự thi khác nhau, khiến việc so sánh giữa các địa phương kém chính xác.
Sự thay đổi của kỳ thi đã cho thấy rõ: cách đo cũ không còn phù hợp với mục tiêu mới. Khi ngoại ngữ trở thành năng lực nền tảng trong kỷ nguyên số, việc đánh giá vẫn chủ yếu dựa vào điểm thi là chưa đủ. Đã đến lúc chuyển từ “đối sánh điểm thi” sang “đối sánh năng lực thực”, từ “xếp hạng” sang “cải thiện chất lượng”.
Cần xây dựng một chỉ số đối sánh mới, phản ánh đồng thời hai yếu tố: mức độ phổ cập và chất lượng học tập. Một hướng khả thi là chỉ số ngoại ngữ tổng hợp cấp địa phương, dựa trên tỷ lệ học sinh dự thi (độ phủ) và điểm trung bình (chất lượng). Công thức đơn giản có thể là:
Thực tế năm 2025 cho thấy TP.HCM có khoảng 97.940 thí sinh, trong đó 49.328 em chọn thi ngoại ngữ, đạt tỷ lệ 50,37% (cao hơn mức chung 30,2%). Với điểm trung bình 5,69, chỉ số ngoại ngữ đạt 28,68. Hà Nội có 124.072 thí sinh, 62.203 em dự thi, tỷ lệ khoảng 50,1%, điểm trung bình 5,78, tương ứng chỉ số ngoại ngữ là 28,98. Điều này cho thấy hai đô thị lớn vẫn duy trì độ phủ ngoại ngữ cao, không chỉ là “mũi nhọn”. Như vậy, chỉ số ngoại ngữ của Hà Nội cao hơn TPHCM.
Ưu điểm của cách tính này là không cho phép “đánh đổi” giữa số lượng và chất lượng. Địa phương điểm cao nhưng ít học sinh dự thi sẽ không thể dẫn đầu; ngược lại, nơi có tỷ lệ dự thi cao nhưng điểm thấp cũng khó đạt thứ hạng tốt. Muốn cải thiện, buộc phải nâng cả hai yếu tố.
Cách tiếp cận này phù hợp với yêu cầu mới: ngoại ngữ không chỉ là thế mạnh của một nhóm nhỏ mà cần trở thành năng lực phổ biến. Để tăng độ tin cậy, nên công bố đồng thời ba chỉ số: điểm trung bình, tỷ lệ dự thi và chỉ số tổng hợp, qua đó giúp nhận diện rõ điểm mạnh – yếu của từng địa phương.
Chưa chứng minh được sự câu kết giữa Cường Phát và đơn vị nhập thịt heo đưa vào trường học
Thông tin trên được đại tá Chu An Thanh, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hà Nội, cho biết tại hội nghị thông tin báo chí về tình hình, kết quả công tác bảo đảm an ninh, trật tự quý 1-2026 vào chiều 6-4.
Theo cơ quan điều tra, trong quá trình phá vụ án đường dây giết mổ, tiêu thụ heo bệnh, lực lượng chức năng xác định Công ty Cường Phát là đầu mối tiếp nhận lượng heo từ cơ sở giết mổ của các nghi phạm liên quan.
Ngoài ra, Công ty Cường Phát được xác định có tham gia thu mua heo với giá rẻ, chủ yếu là heo yếu, có dấu hiệu bệnh hoặc đang trong vùng dịch.
"Các nghi phạm đã bàn bạc, thỏa thuận thu mua heo giá thấp để đưa về giết mổ, sau đó bán ra thị trường nhằm hưởng chênh lệch", đại tá Thanh cho biết.
Sau khi thu mua, số heo này được sơ chế, đóng gói, dán nhãn của doanh nghiệp rồi đưa đi tiêu thụ. Một phần sản phẩm được bán lại cho các đơn vị trung gian để cung cấp cho bếp ăn tập thể.
Cơ quan điều tra bước đầu xác định từ Công ty Cường Phát, thịt heo tiếp tục được phân phối tới một số doanh nghiệp khác như Công ty suất ăn công nghiệp Hà Nội, Công ty thực phẩm Khánh Ngọc, Công ty thực phẩm Hương Sơn…
Các đơn vị này sau đó cung cấp cho bếp ăn tập thể, cơ sở chế biến thực phẩm và người tiêu dùng.
Trong đó, Công ty dịch vụ suất ăn công nghiệp Hà Nội được xác định có cung cấp thực phẩm cho khoảng 26 trường học công lập. Công ty Khánh Ngọc chủ yếu cung cấp cho các bếp ăn trường mầm non tư thục trên địa bàn Hà Nội.
Tuy nhiên đại tá Chu An Thanh cho biết đến nay, cơ quan điều tra chưa chứng minh được sự câu kết giữa Cường Phát và các đơn vị nhập thịt heo để đưa vào bếp ăn tập thể hay trường học. Nội dung này Công an Hà Nội vẫn đang xác minh.
Trước đó, ngày 29-3, Công an TP Hà Nội cho biết Cơ quan cảnh sát điều tra đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố 8 bị can trong đường dây giết mổ, tiêu thụ heo bệnh xảy ra tại thành phố.
Trong đó, Nguyễn Thị Hiền (31 tuổi, trú tại Hà Nội), Đỗ Văn Thanh (43 tuổi, trú tại Phú Thọ), Nguyễn Thị Bình (53 tuổi, trú tại Hà Nội), Nguyễn Văn Thành (55 tuổi, trú tại Hà Nội, Giám đốc Công ty TNHH thực phẩm Cường Phát) bị khởi tố về tội vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.
Lê Ngọc Anh (52 tuổi, Trạm trưởng Trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm soát giết mổ - Chi cục Chăn nuôi thủy sản và thú y Hà Nội), Nguyễn Phong Nam (43 tuổi, cán bộ trung tâm), Nguyễn Thị Phương Lan (42 tuổi, cán bộ trung tâm) bị khởi tố về tội lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản.
Riêng Vũ Kim Tuấn (53 tuổi, cán bộ Trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm dịch động vật - Chi cục Chăn nuôi thủy sản và thú y tỉnh Phú Thọ) bị khởi tố về tội giả mạo trong công tác.
Ngày 17-3, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an thành phố Hà Nội tiến hành kiểm tra hoạt động giết mổ heo tại lò mổ của bà Nguyễn Thị Hiền trong cơ sở giết mổ gia súc tập trung Vạn Phúc (thôn 3, xã Nam Phù, Hà Nội).
Đây là một lò mổ cung cấp lượng thịt heo lớn chủ yếu cho các chợ đầu mối, chợ dân sinh và các cung ty cung cấp thực phẩm lớn của thành phố.
Quá trình kiểm tra, phát hiện Nguyễn Thị Hiền đã giết mổ heo mắc dịch tả heo châu Phi.
Công an cáo buộc Hiền cùng một số nghi phạm đã cấu kết chặt chẽ, hình thành đường dây khép kín từ khâu thu gom heo bệnh tại các tỉnh như Phú Thọ, Tuyên Quang vận chuyển về Hà Nội, giết mổ tập trung và đưa ra tiêu thụ trên thị trường.
Bên cạnh đó, các nghi phạm đã móc nối với một số cán bộ kiểm dịch để bỏ qua các khâu kiểm soát bắt buộc, cho phép heo bệnh, thậm chí heo đã chết được đưa vào giết mổ.
Từ đầu năm 2026 đến nay, các nghi phạm đã tiêu thụ khoảng 3.600 con heo mắc dịch bệnh (tương đương gần 300 tấn).
Số thịt này được đưa vào các chợ đầu mối, chợ dân sinh và bán cho Công ty TNHH thực phẩm Cường Phát. Công ty này đã cung cấp thực phẩm cho một số trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Đại học Hà Nội cộng điểm khuyến khích từ 6.0 IELTS
Trường Đại học Hà Nội ngày 5/4 công bố thông tin tuyển sinh đại học năm 2026. Đây là năm đầu trường tính điểm chuẩn bằng cách nhân đôi điểm Toán hoặc Văn, tùy ngành thay vì chỉ nhân đôi môn tiếng Anh như mọi năm. Tổng điểm 3 môn thi sau khi nhân hệ số (tối đa 50 điểm) sẽ được quy đổi về thang điểm 40. Điểm sàn xét tuyển là 22/40.
Trường dự kiến tuyển 3.705 sinh viên cho 30 ngành học, tăng 285 so với năm ngoái. Hai ngành mới là Ngôn ngữ Anh - thương mại và Quan hệ quốc tế.
14 tổ hợp được sử dụng, gồm ba tổ hợp mới là D10 (Toán, Địa lý, tiếng Anh), D14 (Ngữ văn, Lịch sử, tiếng Anh), D15 (Ngữ văn, Địa lý, tiếng Anh), nhưng chỉ áp dụng với một số ngành.
Ba phương thức tuyển sinh gồm xét tuyển thẳng và ưu tiên xét tuyển theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo; xét tuyển kết hợp theo quy định của trường và xét bằng điểm thi tốt nghiệp THPT.
Ở phương thức xét tuyển kết hợp, thí sinh có IELTS đạt 6.0 trở lên hoặc tương đương hoặc thí sinh trường chuyên hay có điểm thi đánh giá đầu vào V-SAT. Mức điểm khuyến khích từ 0,5 đến 1,5 điểm.
Bảng tính điểm khuyến khích với IELTS và các chứng chỉ, học bạ của trường Đại học Hà Nội:
Học phí năm học 2026-2027 của trường Đại học Hà Nội dự kiến 0,86-1,75 triệu đồng/tín chỉ, cao nhất là ngành Công nghệ thông tin dạy bằng tiếng Anh.
Năm ngoái, điểm chuẩn vào trường dao động 22,1-34,35/40, đứng đầu là ngành Ngôn ngữ Trung Quốc.
Tổ hợp xét tuyển năm 2026 của trường Đại học Hà Nội
Khánh Linh
