Dòng chảy dầu khí qua eo biển Hormuz tắc nghẽn do xung đột Trung Đông khiến giá nhiên liệu tăng vọt. Nguồn cung sản phẩm hóa dầu, vốn là đầu vào của nhiều mặt hàng như giày dép, quần áo và túi nhựa, cũng chịu nhiều ảnh hưởng.
Tác động rõ rệt nhất ở châu Á, nơi chiếm hơn một nửa sản lượng sản xuất của thế giới và phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu dầu mỏ cùng các sản phẩm liên quan.
Tại Hàn Quốc, người dân tích trữ túi đựng rác và chính phủ khuyến khích giảm thiểu vật dụng dùng một lần. Đài Loan phải thiết lập đường dây nóng cho các nhà sản xuất nhựa, trong khi nông dân dự kiến tăng giá lúa gạo vì không thể mua được túi hút chân không.
Ở Nhật Bản, khủng hoảng dầu mỏ làm dấy lên lo ngại thiếu ống nhựa y tế để bệnh nhân chạy thận nhân tạo. Các nhà sản xuất tại Malaysia cảnh báo thiếu hụt một sản phẩm phụ của dầu mỏ, đe dọa nguồn cung găng tay y tế toàn cầu.
“Mọi thứ chịu ảnh hưởng rất nhanh chóng: bia, mì, khoai tây chiên, đồ chơi, mỹ phẩm”, Dan Martin, Đồng Giám đốc bộ phận tình báo kinh doanh tại công ty tư vấn Dezan Shira & Associates, cho biết.
Nguyên nhân là nắp nhựa, thùng chứa, túi và các loại hộp đựng ngày càng khó mua. Các dẫn xuất dầu mỏ còn được dùng để sản xuất keo dán giày dép và đồ nội thất, dầu bôi trơn máy móc công nghiệp, dung môi cho sơn và quy trình làm sạch.
“Gián đoạn dầu mỏ lan truyền rất nhanh sang sản phẩm hóa dầu và hàng tiêu dùng”, ông Dan Martin nói.
Khi các nhà sản xuất phải trả nhiều tiền hơn cho năng lượng và nguyên liệu thô, họ bắt đầu đẩy chi phí lên người tiêu dùng. Biến động này tạo áp lực lên lạm phát và kìm hãm kinh tế.
Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), nếu không có xung đột, tăng trưởng toàn cầu năm nay có thể đạt 3,3%. Tuy nhiên, tổ chức này sẽ công bố điều chỉnh dự báo vào tuần sau. “Dù chiến tranh có thể định hình kinh tế toàn cầu theo nhiều cách khác nhau, nhưng tất cả đều dẫn tới giá cao hơn và tăng trưởng chậm lại”, bà Kristalina Georgieva, Giám đốc điều hành IMF, nhận định.
Dư địa ứng phó với tình trạng thiếu hụt sản phẩm từ dầu mỏ không còn nhiều. Các quốc gia bắt đầu xả kho dự trữ dầu khẩn cấp, nhưng chỉ giúp bổ sung vào nguồn cung nhiên liệu. Trong khi phần lớn thiếu hụt trong ngành sản xuất là naphtha – một sản phẩm phụ của dầu mỏ, đầu vào quan trọng cho vật liệu tổng hợp.
Các nhà sản xuất có rất ít nguồn dự trữ và không có chất thay thế naphtha. Một số công ty hóa dầu tại châu Á – nơi mua một nửa nguồn naphtha từ Trung Đông – đã cắt giảm sản lượng hoặc tuyên bố tình huống “bất khả kháng” trong những tuần gần đây.
Hàn Quốc tận dụng việc Mỹ tạm đình chỉ trừng phạt dầu và sản phẩm dầu mỏ của Nga để nhập lô naphtha đầu tiên từ Moskva, kể từ khi xung đột Ukraine nổ ra. Seoul cũng áp lệnh cấm xuất khẩu naphtha nhằm bảo vệ nguồn cung nội địa.
Ông Martin cho biết tình trạng khan hiếm sản phẩm từ dầu mỏ đang làm tăng chi phí đầu vào, nhất là tại các doanh nghiệp sản xuất hàng có tiêu chuẩn nghiêm ngặt như chất bán dẫn, linh kiện ôtô và bao bì y tế hoặc thực phẩm. “Doanh nghiệp gần như không có nhiều cách xoay xở, ngoài cắt giảm sản xuất và tiết kiệm năng lượng”, ông nói.
Khi các nhà sản xuất chạy đua để đảm bảo nguồn nguyên liệu, chi phí nhựa và các sản phẩm liên quan tăng mạnh. Theo nền tảng phân tích thị trường hàng hóa ICIS, giá nhựa nguyên sinh tại châu Á đã tăng tới 59%, lên mức cao kỷ lục kể từ cuối tháng 2, thời điểm Mỹ và Israel bắt đầu không kích Iran.
Một trong những nhà bán buôn bao bì nhựa lớn nhất Thái Lan đã tăng giá 10% túi nilon trong suốt, loại sử dụng phổ biến để đựng thức ăn mang đi. Truyền thông Ấn Độ đưa tin nước đóng chai đắt hơn do giá nắp nhựa tăng 4 lần kể từ xung đột Trung Đông. Nongshim – nhà sản xuất mì ăn liền lớn nhất Hàn Quốc, cho biết công ty cung cấp bao bì nhựa cho họ hiện chỉ còn khoảng một tháng nguồn cung.
Theo bà Shariene Goh, chuyên gia phân tích hóa dầu cấp cao tại ICIS, các mặt hàng tiêu dùng phụ thuộc nhiều vào bao bì nhựa, như mỹ phẩm, có thể dễ rơi vào tình trạng thiếu hụt hơn những sản phẩm chỉ sử dụng nhựa một phần. “Các doanh nghiệp có thể tận dụng lượng tồn kho hiện có, nhưng sẽ cạn dần theo thời gian. Tôi cho rằng họ có thể thiếu hụt khá sớm”, bà nói.
Theo Morgan Stanley, ngoài sản xuất 17% naphtha và 30% nhựa nguyên sinh toàn cầu, Trung Đông còn cung cấp 45% lưu huỳnh (dùng sản xuất phân bón), 33% helium (chất sử dụng trong bán dẫn, y tế và hàng không vũ trụ) và 22% urê và amoniac.
Một số nhà sản xuất hàng tiêu dùng trì hoãn mua nguyên liệu với hy vọng giá sẽ giảm nếu xung đột Trung Đông được giải quyết. Số khác tìm cách hạ chi phí bằng cách giảm lượng nhựa sử dụng.
Tại Indonesia, nơi giá nhựa tăng gấp đôi trong một tháng qua, các công ty đã giảm độ dày bao bì. Có doanh nghiệp còn cân nhắc dùng vật liệu khác như giấy, thủy tinh, nhôm hoặc nhựa tái chế. Nhưng theo Liên đoàn Bao bì Indonesia, mỗi lựa chọn đều có thách thức riêng về độ bền, tuân thủ quy định an toàn, cũng như thời gian cần thiết để điều chỉnh dây chuyền sản xuất và tìm nguồn cung mới, vốn có thể mất từ 6 tháng đến 1 năm.
Stephen Moore, nhà sáng lập MLT Analytics, cho biết việc chuyển sang các vật liệu thay thế cũng đắt đỏ. Theo ông, nguồn cung nhựa tái chế và nhựa sinh học còn hạn chế, chưa kể vật liệu sinh học đắt gấp 5-7 lần loại nguồn gốc từ dầu mỏ.
“Nếu mọi thứ ở eo biển Hormuz trở lại bình thường ngay ngày mai, tôi nghĩ cũng phải mất ít nhất vài tháng để ngành nhựa ở châu Á có thể quay lại trạng thái gần như bình thường”, ông nói.
Theo ghi nhận của phóng viên Tuổi Trẻ Online, gần đây TP.HCM xuất hiện một số người âm thầm tháo dỡ bảng quảng cáo vốn tồn tại trên những tuyến đường lớn như: Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Pasteur, Bà Huyện Thanh Quan… Hoạt động này diễn ra vào ban đêm.
Đa phần các bảng này rơi vào diện bị tố vi phạm, che tầm nhìn người đi đường, tiềm ẩn rủi ro cho người tham gia giao thông. Trong đó có những bảng đã được phản ánh trong bản tin "Rối ren bảng quảng cáo ngoài trời ở TP.HCM".
Bên cạnh những bảng quảng cáo đã âm thầm tháo gỡ, ghi nhận của Tuổi Trẻ Online cho thấy không phải nơi nào cũng được xử lý triệt để.
Vào lúc hơn 22h đêm 13-4, gần góc đường Nguyễn Thị Minh Khai - Phạm Ngọc Thạch vẫn tồn tại bảng quảng cáo gây chói mắt người tham gia giao thông, một mặt thể hiện chữ VNPT. Trong khi đó, trên đường Tôn Đức Thắng cũng có bảng quảng cáo của Vinama sáng đèn, chiếm dụng vỉa hè.
Việc đặt bảng sai vị trí, che khuất đèn tín hiệu, thậm chí gây chói mắt khiến người đi đường khó quan sát, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn.
Như Tuổi Trẻ Online đưa tin (ngày 5-4), Sở Xây dựng TP.HCM đã phát hiện việc Viễn thông TP.HCM lắp đặt nhiều trạm thông tin đa năng kết hợp trạm BTS trên vỉa hè tại một số giao lộ trung tâm nhưng không giấy phép.
Qua kiểm tra mở rộng, cơ quan chức năng ghi nhận thêm nhiều vị trí vi phạm tương tự, trong khi chủ đầu tư không xuất trình được hồ sơ pháp lý. Dù đã bị yêu cầu tháo dỡ và cam kết thực hiện trong 24 giờ, các công trình vẫn chưa được xử lý.
Cơ quan quản lý nhận định có dấu hiệu không chấp hành quy định, tiềm ẩn rủi ro cho hạ tầng đô thị và an toàn giao thông, nên đã kiến nghị UBND TP giao công an điều tra, đồng thời yêu cầu tháo dỡ toàn bộ công trình sai phạm. Phía Viễn thông TP.HCM cho biết việc lắp đặt dựa trên các giấy phép trước đây và sẽ thực hiện theo kết luận chính thức của UBND TP.
Hơn 1.100 bảng quảng cáo vi phạm, TP.HCM quyết lập lại trật tự
Mới đây, UBND TP.HCM ban hành văn bản chỉ đạo xử lý vi phạm trong hoạt động quảng cáo ngoài trời. Theo Sở Văn hóa và Thể thao, qua rà soát phát hiện 748 vị trí với hơn 1.100 bảng quảng cáo vi phạm, bao gồm bảng ốp tường, pano và hộp đèn.
Các sai phạm chủ yếu liên quan đến việc lắp đặt không phép, sai vị trí hoặc kích thước, không thông báo nội dung quảng cáo, hoặc sử dụng sai mục đích. Đáng chú ý, nhiều trường hợp lợi dụng hình thức xã hội hóa tuyên truyền để chuyển sang khai thác quảng cáo thương mại trái phép. Hiện chỉ khoảng 18,9% bảng quảng cáo cũ có đầy đủ hồ sơ pháp lý, trong khi tình trạng rao vặt, dán quảng cáo trái phép vẫn phổ biến, ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị.
UBND TP yêu cầu các địa phương rà soát toàn bộ hệ thống trụ, bảng quảng cáo và màn hình điện tử trên địa bàn. Kiểm tra tính pháp lý, hướng dẫn hoàn thiện thủ tục và xử lý nghiêm trường hợp vi phạm.
Sở Văn hóa và Thể thao được giao tổng hợp, tham mưu giải pháp cho UBND TP. Trong khi Sở Xây dựng chịu trách nhiệm rà soát, đề xuất tháo dỡ các công trình quảng cáo sai phạm trên đất công, hành lang giao thông và khu vực công cộng. TP đặt mục tiêu không chỉ xử lý vi phạm trước mắt mà còn ngăn ngừa tái diễn, từng bước lập lại trật tự, bảo đảm mỹ quan và an toàn đô thị.
Bảng quảng cáo nằm ở vỉa hè, ngay góc Nam Kỳ Khởi Nghĩa - Võ Văn Tần trước và sau khi tháo dỡ - Ảnh: T.T.D.
Ánh sáng gây chói mắt người đi đường của bảng quảng cáo đặt trên góc đường Nguyễn Thị Minh Khai - Phạm Ngọc Thạch, vào lúc 22h20 tối 13-4 - Ảnh: T.T.D.
Ngày 11-4, ông Đỗ Tâm Hiển - Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi - cho biết đoàn công tác của tỉnh do ông dẫn đầu đã tiếp thu nhiều kinh nghiệm quan trọng trong thu hút đầu tư, phát triển hạ tầng khu công nghiệp, khu kinh tế và cải cách hành chính tại Hải Phòng.
Quảng Ngãi - Hải Phòng có nhiều điểm tương đồng. Cả hai địa phương đều sở hữu các khu kinh tế trọng điểm quốc gia, gồm Khu kinh tế Dung Quất (Quảng Ngãi) và Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải (Hải Phòng).
Tuy nhiên trong khi Hải Phòng duy trì tăng trưởng kinh tế hai con số suốt 10 năm liên tiếp và dẫn đầu cả nước về thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI), Quảng Ngãi vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn, đặc biệt là công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và tạo quỹ đất sạch.
"Tỉnh muốn trao đổi, thẳng thắn học hỏi những cách làm hay tại Hải Phòng để ứng dụng tại Quảng Ngãi, giải quyết những "nút thắt", giúp tăng tốc kinh tế biển, nơi có lợi thế không thua gì Hải Phòng", ông Hiển nói.
Tại buổi làm việc, ông Trần Văn Quân - Phó chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng - nhấn mạnh thành phố đang bước vào giai đoạn phát triển mới với định hướng thu hút đầu tư có chọn lọc, ưu tiên các dự án công nghệ cao, thân thiện môi trường và phát triển bền vững.
Đột phá chiến lược là xây dựng khu thương mại tự do, tạo lợi thế cạnh tranh trong thu hút dòng vốn quốc tế.
Một trong những mô hình nổi bật được đoàn công tác Quảng Ngãi quan tâm là Khu công nghiệp Nam Đình Vũ - khu công nghiệp lấn biển quy mô hơn 1.300ha, hiện đã thu hút khoảng 1,6 tỉ USD vốn FDI.
Khu công nghiệp này hội tụ nhiều yếu tố hấp dẫn nhà đầu tư như hạ tầng đồng bộ, kết nối cảng biển, ưu đãi thuế và định hướng phát triển công nghiệp xanh.
Theo ông Đỗ Tâm Hiển, đây là mô hình thực tiễn quan trọng để tỉnh nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách ưu đãi đặc thù trong quá trình xây dựng Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại Dung Quất.
Bên cạnh đó đoàn công tác cũng khảo sát cảng container quốc tế Hateco Hải Phòng, cảng nước sâu hiện đại có diện tích 73ha, cầu bến dài 900m, có thể tiếp nhận cùng lúc hai tàu container trọng tải đến 200.000 DWT. Đây là cửa ngõ quan trọng kết nối hàng hóa Việt Nam với các tuyến vận tải biển quốc tế.
Trong khi đó hệ thống cảng biển tại Dung Quất dù đã phục vụ tốt công nghiệp nặng nhưng vẫn cần tiếp tục đầu tư mở rộng, nâng cao năng lực khai thác.
Lãnh đạo Quảng Ngãi bày tỏ mong muốn thu hút các nhà đầu tư lớn tham gia phát triển hạ tầng cảng biển, hình thành chuỗi logistics đồng bộ.
Một nội dung quan trọng khác là cải cách hành chính. Ông Đỗ Tâm Hiển đánh giá cao quy trình xử lý công việc chuyên nghiệp, nhanh gọn của chính quyền Hải Phòng, yếu tố then chốt giúp cải thiện môi trường đầu tư. Đây cũng là điểm mà Quảng Ngãi xác định cần tập trung cải thiện trong thời gian tới.
Chuyến công tác được kỳ vọng không chỉ dừng lại ở việc học hỏi kinh nghiệm, mà còn mở ra cơ hội hợp tác lâu dài giữa hai địa phương có vị trí chiến lược về kinh tế biển, góp phần thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững.
Chiều 17-4, Hội thảo “Hộ kinh doanh: Minh bạch dòng tiền, mở rộng cơ hội kinh doanh” diễn ra tại trụ sở của Thuế TP.HCM, với sự tham gia của gần 400 hộ kinh doanh, tiểu thương trên địa bàn thành phố, cùng đại diện các cơ quan quản lý, chuyên gia trong lĩnh vực thuế, công nghệ, tài chính.
Chương trình do báo Tuổi Trẻ, Cục Thuế (Bộ Tài chính) cùng Thuế TP.HCM tổ chức, với sự đồng hành của Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank).
Trong bối cảnh khu vực hộ kinh doanh đang bước vào giai đoạn thích ứng với những thay đổi quan trọng của chính sách thuế và yêu cầu quản lý mới, chương trình hướng đến mục tiêu hỗ trợ hộ kinh doanh hiểu đúng, làm đúng và từng bước vận hành bài bản hơn, từ minh bạch dòng tiền, chuẩn hóa hóa đơn đến nâng cao năng lực quản lý, mở rộng cơ hội kinh doanh và phát triển bền vững.
Đặc biệt, hội thảo kết nối trực tuyến với gần 400 điểm cầu ở 34 tỉnh, thành phố, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận thông tin, giải đáp và hỗ trợ cho đông đảo hộ kinh doanh ngoài khu vực tổ chức trực tiếp.
Có mặt tại sự kiện từ sớm khoảng 30 phút, bà Quy - hộ kinh doanh vải vóc tại chợ Tân Bình - cho biết chấp nhận "mất một buổi bán hàng" để tham dự với kỳ vọng được cơ quan thuế hướng dẫn cụ thể hơn về cách kê khai theo hướng đơn giản, minh bạch.
Theo bà, vướng mắc với bà không chỉ nằm ở khâu kê khai ban đầu, mà ở việc xử lý sai sót khi dữ liệu đầu vào và đầu ra không khớp. Những chênh lệch liên quan đến hóa đơn và tồn kho khiến bà không khỏi lúng túng trong điều chỉnh.
Bà dẫn ví dụ, trong quá trình xuất hóa đơn bán vải, do nhập sai tên mặt hàng nên dữ liệu tồn kho trên hệ thống bị sai lệch, phát sinh tình trạng "tồn kho ảo". Khi hóa đơn đã phát hành, việc điều chỉnh lại để đảm bảo tính hợp lệ và đồng bộ dữ liệu trở nên phức tạp.
Từ thực tế này, bà Quy mong muốn cơ quan thuế cần có hướng dẫn chi tiết theo từng tình huống cụ thể, đồng thời đơn giản hóa quy trình điều chỉnh để hộ kinh doanh dễ thực hiện và giảm rủi ro.
Chuyên mua vải về đặt may rồi chào bán cho các tiểu thương ở chợ truyền thống như chợ Tân Bình, chị Hoàng Thị Ty (46 tuổi) cho biết trước kia đóng thuế khoán, nên từ khi có thông tin chuyển sang thuế kê khai khiến chị khá lúng túng.
"Mình đọc rất nhiều thông tin trên mạng, không biết cái nào đúng cái nào sai. Làm việc đã nhức đầu rồi, người này người kia đồn loạn xạ càng làm mình không hiểu, sợ bị phạt nặng. May sao thấy hôm nay có tổ chức hội thảo, nên tới nghe trực tiếp cho yên tâm", chị Ty chân tình chia sẻ.
Với việc tới hội thảo ngay từ rất sớm, tiểu thương này kỳ vọng sẽ giải đáp được những thắc mắc để có thể áp dụng quy định về thuế khoán một cách thuận tiện, phù hợp và tuân thủ pháp luật. Đồng thời mong muốn được hướng dẫn một cách rõ ràng và dễ hiểu.
Trong khi đó, ông Trang Sĩ Phước - hộ kinh doanh tiệm bánh - cho biết khó khăn lớn nhất hiện nay chưa hiểu hết các thông tin về cách thức thực hiện cũng như nghĩa vụ thuế, do đó việc tuân thủ còn nhiều lúng túng.
Đặc biệt, với các khái niệm mới như quyết toán thuế, ông cho biết bản thân "chưa hiểu rõ phải thực hiện như thế nào", dù đã bắt đầu kê khai theo quý. Điều này khiến việc chuẩn bị cho giai đoạn quyết toán cuối năm trở nên bị động.
"Ngay cả các đơn vị cung cấp phần mềm hỗ trợ kê khai cũng chưa nắm rõ, nên quá trình triển khai thực tế gặp nhiều lúng túng", ông chia sẻ.
Từ thực tế này, ông Phước bày tỏ mong muốn thông qua sự kiện có thể được cơ quan thuế hướng dẫn cụ thể, rõ ràng hơn về quy trình, đặc biệt với các nội dung mới, để hộ kinh doanh có thể thực hiện đúng quy định thay vì phải vừa làm vừa dò như hiện nay.
