Tại hội thảo quốc tế “Siêu âm vú 3D tự động (ABUS)” do Bệnh viện Từ Dũ tổ chức chiều 7-4, BS.CKII Trần Ngọc Hải – Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ (TP.HCM) – cho biết ung thư vú hiện nay vẫn là một trong những bệnh lý ác tính hàng đầu ở phụ nữ trên toàn thế giới, với xu hướng ngày càng gia tăng và trẻ hóa.
Theo thống kê của Globocan năm 2022, ung thư vú là bệnh ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ Việt Nam, với hơn 24.500 ca mắc mới và trên 10.000 ca tử vong mỗi năm, chiếm tỉ lệ 28,9% trong các loại ung thư ở nữ giới.
Riêng các ca ung thư vú ghi nhận tại Bệnh viện Từ Dũ, bác sĩ Hải cho hay cũng nằm trong xu hướng chung của thế giới và cả nước.
Theo ông, việc phát hiện ung thư vú ở giai đoạn sớm giúp người bệnh có cơ hội điều trị hiệu quả và sớm quay trở lại cuộc sống bình thường. Ở giai đoạn này, nhiều trường hợp có thể được chỉ định các phương pháp điều trị bảo tồn thay vì phải đoạn nhũ.
Ngược lại, nếu phát hiện muộn khi khối u đã sờ thấy hoặc đã di căn, việc điều trị sẽ trở nên phức tạp hơn và tiên lượng kém hơn.
“Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc nâng cao hiệu quả tầm soát, chẩn đoán sớm và quản lý bệnh một cách toàn diện”, ông nhấn mạnh.
Bác sĩ Hải cho rằng với phương pháp siêu âm truyền thống (2D) thường không đau, thời gian nhanh, nhưng phải phụ thuộc hoàn toàn vào tay nghề và cách đặt đầu dò của bác sĩ, dễ bỏ sót các tổn thương nhỏ hoặc nằm ở vị trí khó.
Còn chụp nhũ ảnh thì rất đau do phải ép mạnh mô vú để chụp X-quang tuyến vú (nhũ ảnh) và phụ thuộc vào kỹ thuật ép cũng như máy X-quang, quy trình phức tạp, bệnh nhân có tâm lý lo sợ…
Trong khi đó siêu âm vú 3D tự động (ABUS) được xem là bước tiến quan trọng trong chẩn đoán hình ảnh tuyến vú, cho phép khảo sát toàn bộ mô vú, tái tạo hình ảnh 3D, giúp phát hiện tổn thương tốt hơn, đặc biệt ở phụ nữ có mô vú dày, góp phần chuẩn hóa quy trình, giảm phụ thuộc người vận hành và hỗ trợ theo dõi tổn thương hiệu quả theo thời gian.
“Không có phương pháp nào thay thế được, mỗi phương pháp đều có giới hạn. Tùy trường hợp, bác sĩ có thể kết hợp linh hoạt phương pháp hay kết hợp nhiều phương pháp để đạt kết quả chẩn đoán chính xác. Với riêng siêu âm vú 3D sẽ tránh sai sót do yếu tố con người”, bác sĩ Hải nhận xét.
Theo BS.CKI Trịnh Thị Thu Thảo – khoa chẩn đoán hình ảnh Bệnh viện Từ Dũ, với siêu âm 2D, bác sĩ phải trực tiếp thực hiện. Trong khi đó siêu âm 3D chỉ cần kỹ thuật viên, còn bác sĩ sẽ đọc và phân tích kết quả sau. Siêu âm 3D phù hợp hơn trong triển khai tầm soát diện rộng trong cộng đồng.
Cụ Trịnh Đinh, hiện sống tại một căn hộ dành cho người cao tuổi ở thành phố Long Cảng. Dù đã ở tuổi 104, thính lực giảm sút, cụ Trịnh vẫn khiến nhiều người ngưỡng mộ bởi sự hoạt bát và tinh thần minh mẫn.
Theo truyền thông Trung Quốc, cụ Trịnh có 8 người con, gồm 6 trai và hai gái. Là "bếp trưởng" của gia đình, một tay cụ lo liệu ba bữa cơm mỗi ngày cho 10 thành viên. Năm xưa, khi hải sản ở bến tàu còn rẻ và sẵn với đủ loại tôm tít, cua xanh, cá chim, cá đù, cụ Trịnh thường xuyên mua về để đổi món cho cả nhà. Cụ biến tấu đủ món từ tôm tít hấp, rang muối đến cua xào hành gừng hay cá biển kho tộ, giúp bữa cơm gia đình luôn mới lạ và các con ăn mãi không chán. Đến tận bây giờ, cụ vẫn thi thoảng vào bếp để nấu những món hải sản yêu thích cho cả gia đình.
Năm cụ Trịnh 75 tuổi, chồng qua đời, cụ chuyển vào sống tại một căn hộ dành cho người cao tuổi. Những năm gần đây, các con, cháu vẫn thay phiên nhau chăm sóc cụ mỗi ngày, từ việc chuẩn bị bữa ăn, trò chuyện tâm tình đến hỗ trợ các công việc lặt vặt.
Theo gia đình, cụ Trịnh duy trì một nếp sống điều độ và khoa học. Mỗi sáng, cụ thường thức dậy vào khoảng 7h và việc đầu tiên là chải tóc. Sau khi vệ sinh cá nhân, cụ tự tay chuẩn bị bữa sáng cho mình, khi thì bát mì nóng hổi, lúc lại là cháo bát bảo. Bữa trưa của cụ do con cháu mang đến, chủ yếu là các loại hải sản tươi sống và rau củ theo mùa. Dùng bữa xong, cụ xem tivi, đặc biệt là các bộ phim cổ trang. Không hiểu tiếng phổ thông nhưng cụ Trịnh lại có khả năng ghi nhớ từng nhân vật cũng như cốt truyện để kể lại cho con cháu nghe. Khi thấy mệt, cụ sẽ chợp mắt nghỉ ngơi khoảng 1-2 tiếng.
Chị Nhậm Hiểu Diệp, cháu dâu của cụ Trịnh, chia sẻ mỗi tuần đều đến gội đầu cho cụ một lần. Chị kể cụ ưa sạch sẽ; quần áo lúc nào cũng được xếp gọn gàng, nhà cửa luôn ngăn nắp. Điều khiến các con cháu ngưỡng mộ nhất ở cụ Trịnh chính là trí nhớ tốt. Ông Dương Nãi Long, con rể của cụ, cho hay cụ nhớ chính xác từng khoản trợ cấp hưu trí hàng tháng, số tiền tiết kiệm hay chi phí mua sắm nhu yếu phẩm hàng ngày. Thậm chí, nhiều lúc con cháu quên sổ sách, cụ đều là người nhắc lại chính xác.
Bên cạnh trí nhớ minh mẫn, cụ Trịnh còn có bộ răng chắc khỏe. Cụ thích ăn các loại hải sản có vỏ và có thể dùng răng tách lớp vỏ cứng của tôm tít, cua xanh hay nhâm nhi hạt hướng dương, hạt óc chó, hạnh nhân khi xem tivi.
Chia sẻ về bí quyết sống thọ, ông Khâu Truyền Lan, con trai cụ, cho biết mẹ mình luôn tâm niệm "bệnh từ miệng mà ra" nên rất chú trọng đến ăn uống. Nhờ thói quen này, cụ chưa từng mắc bệnh nặng, chỉ vài lần bị cảm nhưng cũng bình phục nhanh sau khi uống thuốc.
Theo ông Khâu, bên cạnh việc chú trọng sức khỏe, tâm thế sống an nhiên chính là yếu tố giúp cụ Trịnh sống lâu. "Mẹ tôi chưa bao giờ quan trọng hóa vấn đề, không lo lắng thái quá và chẳng bao giờ can thiệp vào chuyện của người khác", con trai cụ kể. Trong mắt người thân, cụ có lòng nhân hậu, tính tình ôn hòa và chưa từng to tiếng với ai. "Trong một đại gia đình với đầy đủ dâu rể, con cháu, chúng tôi chưa bao giờ xảy ra mâu thuẫn, tất cả là nhờ sự dạy dỗ của cụ", con rể cụ cho hay.
Nhiều người khi thấy đường huyết cao thường mắc sai lầm là cắt bỏ hoàn toàn tinh bột như cơm, mì vì cho rằng đó là thủ phạm. Tuy nhiên, bác sĩ chuyên khoa giảm cân và chuyển hóa Hsiao Chieh-chien đã chứng minh điều ngược lại qua một ca lâm sàng, bệnh nhân giảm được 10 kg trong 4 tháng, thu nhỏ 10 cm vòng eo và đưa chỉ số đường huyết từ mức nguy hiểm về mức hoàn hảo chỉ trong 4 tháng mà vẫn ăn cơm trắng đều đặn.
Phân tích về trường hợp này, bác sĩ Hsiao cho hay nữ bệnh nhân trên đã chọn cách loại bỏ đường tinh luyện và thực phẩm siêu chế biến, thay vào đó là thực phẩm tự nhiên. Cô sử dụng các nguồn tinh bột nguyên bản như cơm trắng làm nhiên liệu chất lượng cao cho cơ thể, kết hợp cùng các bài tập aerobic và tập luyện kháng lực (resistance training) theo nguyên tắc ăn nhiều hơn vào ngày tập luyện và giảm bớt vào ngày nghỉ.
Theo bác sĩ Hsiao, chìa khóa nằm ở phương pháp "xoay vòng tinh bột" (carbohydrate cycling), tức là điều chỉnh lượng ăn tùy theo mức độ vận động trong ngày. Khi tập luyện cường độ cao hoặc tập tạ, các khối cơ giống như một miếng bọt biển đang khô hạn và khát năng lượng.
Lúc này, lượng cơm trắng nạp vào sẽ được cơ bắp hấp thụ trực tiếp và chuyển hóa thành nguồn năng lượng mạnh mẽ, ngăn chặn tình trạng đường dư thừa trong máu gây ra các vấn đề sức khỏe, từ đó giúp ổn định đường huyết hiệu quả.
Ông cho hay cơ bắp chính là "cỗ máy" tiêu thụ đường lớn nhất của cơ thể. Khi khối lượng cơ bắp tăng lên, khả năng hấp thụ tinh bột của cơ thể cũng tự nhiên tăng theo, đồng thời độ nhạy insulin được cải thiện đáng kể. Nhờ áp dụng phương pháp này, nữ bệnh nhân không chỉ đạt được các chỉ số hình thể lý tưởng mà chỉ số đường huyết trung bình (HbA1c) cũng giảm từ 9,7% xuống còn 5,8%. Trước đây, cô không thể nhấc nổi đứa trẻ 18 kg nhưng giờ có thể vừa bế trẻ nặng 31 kg vừa đi bộ.
Thực tế, giới y khoa hiện đại ngày càng chú trọng hơn vào "chất lượng tinh bột". Thay vì cực đoan cắt giảm tinh bột về mức bằng không, bác sĩ khuyên quan tâm hơn đến nguồn gốc thực phẩm, ưu tiên các loại tinh bột tự nhiên và kết hợp với việc rèn luyện cơ bắp định kỳ. Cách làm này sẽ giúp cơ thể nâng cấp từ "chế độ tích trữ" sang "chế độ đốt cháy hiệu quả", giúp những người đang giảm cân không còn phải đối mặt với nỗi sợ hãi mỗi khi nhìn thấy bát cơm trắng.
Ngày 15.4 tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, một bé trai chào đời với cân nặng 2,4 kg bằng phương pháp sinh mổ khi thai nhi được 38 tuần tuổi. Trước đó 13 tuần, chị gái song sinh của bé trai này đã chào đời non tháng khi được 25 tuần tuổi, với cân nặng 650 gr.
32 tuổi, ở Bắc Ninh, mang thai nhờ IVF, nhập viện tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội khi song thai được 20 tuần tuổi do nguy cơ sinh non, cổ tử cung bắt đầu mở 2 - 3 cm, một thai sa thấp. Khi thai được 25 tuần tuổi, sản phụ chuyển dạ sinh thường bé gái đầu lòng. Do là trường hợp sinh cực non, bé gái được hồi sức sơ sinh và chuyển đến chăm sóc đặc biệt tại Bệnh viện Nhi T.Ư.
Thai nhi thứ hai của song thai này tiếp tục được bác sĩ của Bệnh viện Phụ sản Hà Nội giữ lại trong bụng mẹ với sự hỗ trợ sát sao về y tế. Trong 13 tuần "nuôi dưỡng" thai nhi trong bụng mẹ, các bác sĩ đã phối hợp rất chặt chẽ các chuyên khoa: sản, nhi, gây mê - chống nhiễm khuẩn; theo dõi chặt chẽ diễn biến sức khỏe sản phụ, các chỉ số bạch cầu, thân nhiệt để có các chỉ định phù hợp, đảm bảo an toàn cho mẹ và thai. Quá trình điều trị, chăm sóc, các bác sĩ phải khống chế nhiễm trùng, giảm cơn co ở người mẹ, chống phù não thai nhi…
TS Mai Trọng Hưng, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, chia sẻ: Thai nhi được phát triển trong bụng mẹ có ý nghĩa quan trọng đến sự phát triển, hoàn thiện của thai nhi và sức khỏe của em bé sau khi chào đời, đặc biệt cần thiết cho sự phát triển của phổi, tim mạch.
Để giữ lại được thai nhi trong bụng mẹ suốt 13 tuần là thử thách rất lớn về chuyên môn, trước thực tế người mẹ vẫn có nguy cơ sinh non do cơn co "đẩy" thai; thai có nguy cơ nhiễm trùng rất cao, đồng thời cũng lo ngại về sự phát triển thai nhi do được giữ lại trong điều kiện không hoàn toàn bình thường, vì mẹ đã vỡ ối sinh non bé gái trước đó.
Bé trai nêu trên - trường hợp có nguy cơ sinh cực non (khi 25 tuần tuổi) được kéo dài đến khi trưởng thành về tuổi thai, về sự phát triển, và chào đời khi được 38 tuần tuổi - là ca đầu tiên tại VN. Sức khỏe của mẹ và bé trai hiện hoàn toàn bình thường. Trước đây đã có các trường hợp trẻ có nguy cơ sinh non khi thai 25 - 26 tuần được kéo dài đến 30 - 31 tuần.
Theo TS Mai Trọng Hưng, thành công trong việc nuôi dưỡng thêm 13 tuần tuổi, tránh sinh cực non không chỉ giúp bé chào đời, phát triển tốt mà góp phần cho khởi đầu xây dựng các phác đồ điều trị mới, nhằm kéo dài thai kỳ trong những trường hợp bệnh lý phức tạp, thai kỳ nguy cơ cao. Vì các bé được sinh ra khi thai ngoài 30 tuần tuổi thì khả năng hoàn thiện về sự phát triển (tim, phổi…) cao. Nếu sinh non và cực non (dưới 27 tuần tuổi) thì sự phát triển của em bé sẽ rất khó khăn.
Đây là một trong những ca kéo dài thai kỳ lâu nhất sau khi đã sinh một thai, tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội. Thai kỳ thứ hai được duy trì thêm 13 tuần, từ tuần 26 - 38, là trường hợp thành công hiếm gặp tại VN và thế giới.
