Chiều 7/4, phiên xét xử vụ án chuyển nhượng trái phép hơn 6.000 m2 đất “vàng” ở Bến Vân Đồn, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng của Nhà nước, diễn ra phần xét hỏi.
HĐXX tập trung làm rõ hành vi của ông Lê Quang Thung, 80 tuổi, nguyên Tổng giám đốc, quyền Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Cao su Việt Nam. Ông này bị xác định có vai trò then chốt trong vụ án, bị truy tố tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí và Nhận hối lộ.
Là người đầu tiên bị thẩm vấn, ông Thung thừa nhận cáo trạng truy tố đúng.
Ông này bị cáo buộc thỏa thuận, thống nhất với Lê Y Linh (Giám đốc Công ty Việt Tín) và Đặng Phước Dừa (Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Việt Tín) về việc Tập đoàn Cao su Việt Nam sẽ chuyển nhượng khu đất 39-39B Bến Vân Đồn cho họ thông qua hình thức góp vốn thành lập Công ty Phú Việt Tín. Đi cùng với việc tạo điều kiện cho doanh nghiệp tư nhân là những thỏa thuận lợi ích vật chất khổng lồ.
Thực hiện thỏa thuận, ông Thung đã nhận của Linh 200.000 SGD (thông qua việc trả viện phí cho con) và 300.000 USD tiền mặt tại nhà hàng Palace (quận 1, TP HCM).
Trả lời xét hỏi, ông Thung khai lần đầu nhận tiền là đầu năm 2008, khi con trai sang Singapore chữa bệnh, Lê Y Linh đã trực tiếp nộp 200.000 SGD tiền viện phí. Đến năm 2009, bị cáo “từng đặt vấn đề trả lại khoản tiền này nhưng Linh từ chối”.
Hai bên sau đó thống nhất cấn trừ 200.000 SGD vào tổng số 1,2 triệu USD mà Linh và Dừa phải chi riêng cho cá nhân ông theo thỏa thuận “ngầm” để thâu tóm khu đất. Phần còn lại của gói 1,2 triệu USD được quy đổi ra USD và VNĐ, rồi được Dừa và Linh mang trong các túi quà đến gặp, đưa trực tiếp cho ông Thung.
“Khoản tiền hưởng lợi này bị cáo không chia cho ai, mang đi mua xe”, ông Thung, khai.
Tuy nhiên, bị cáo đề nghị tòa xem xét lại hành vi nhận khoản 200.000 SGD (được cho là trước khi xảy ra hành vi sai phạm), đồng thời cho biết đã nộp khắc phục hậu quả hơn 16,4 tỷ đồng.
Để làm rõ lời khai của ông Thung, tòa gọi Lê Y Linh. Bị cáo cho biết quen ông Thung qua một người bạn trong thời điểm con trai Thung mắc bệnh. Bị cáo đã hỗ trợ đưa cháu sang Singapore chữa trị và thanh toán 200.000 SGD viện phí; khi đó chưa biết đến dự án khu đất 39-39B Bến Vân Đồn, các vấn đề liên quan chỉ phát sinh sau khi việc chữa bệnh kết thúc.
Bị cáo trình bày đây là lần đầu tham gia dự án liên quan tài sản Nhà nước nên không nắm rõ quy định phải đấu giá khi chuyển nhượng. Thông qua Thung, Linh quen bị cáo Đặng Phước Dừa; từ mối quan hệ này, Linh đề nghị được nhận chuyển nhượng khu đất, các bên sau đó bàn bạc, hình thành việc hợp tác.
Về khoản 200.000 SGD, HĐXX nêu việc Thung khai “từng muốn trả lại tiền”. Bị cáo Linh cho biết “đã từ chối ngay khi con trai Thung chữa bệnh xong và trở về”, khẳng định chưa từng có ý định nhận lại.
Theo bà này, nếu có mục đích nhận tiền thì đã nhận ngay thời điểm đó, không cần chờ đến khi phát sinh việc chuyển nhượng dự án; sự việc này diễn ra trước thời điểm xảy ra vụ án. Bị cáo lý giải hành vi, mối quan hệ giữa hai bên “xuất phát từ tình cảm và sự giúp qua giúp lại”.
HĐXX yêu cầu làm rõ “giúp qua giúp lại” là thế nào, lúc này Linh trả lời: “Giúp – là tạo điều kiện để mình được mua khu đất 39-39B Bến Vân Đồn”.
Sáng mai tòa tiếp tục thẩm vấn các bị cáo còn lại, trong đó có bà Nguyễn Thị Như Loan – cựu Tổng giám đốc, nguyên chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Quốc Cường Gia Lai.
Cáo trạng xác định bà Loan thâu tóm khu đất “vàng” thông qua việc mua bán vốn tại Công ty TNHH Phú Việt Tín. Năm 2013, đại diện Quốc Cường Gia Lai ký thỏa thuận nhận chuyển nhượng, sau đó nắm 100% vốn từ các cổ đông và hai doanh nghiệp nhà nước với tổng giá khoảng 460,9 tỷ đồng (đã gồm tiền sử dụng đất).
Khi chưa hoàn tất thủ tục sở hữu, tháng 9/2014, bà tiếp tục ký thỏa thuận chuyển nhượng dự án cho đối tác khác. Đến tháng 11/2014, toàn bộ vốn tại Phú Việt Tín được bán cho hai công ty thuộc Novaland với giá hơn 846 tỷ đồng.
Cơ quan công tố xác định hành vi này gây thiệt hại tài sản Nhà nước hơn 542 tỷ đồng; riêng bà Loan hưởng lợi hơn 297,8 tỷ đồng.
Quốc Thắng
Đề xuất mới trong trại tạm giam: Điện thoại được trả lại, không tiêu hủy
Với mong muốn hoàn thiện hệ thống pháp luật về thi hành tạm giữ, tạm giam, Bộ Công an đang lấy ý kiến về Dự thảo Thông tư quy định Nội quy cơ sở giam giữ và danh mục đồ vật cấm đưa vào khu vực giam giữ; áp dụng với người bị tạm giữ, người bị tạm giam và cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.
Một trong những điểm mới mang tính đột phá là sự thay đổi căn bản trong phương thức xử lý đồ vật cấm, đặc biệt là các thiết bị điện tử như điện thoại di động, theo hướng nhân văn và bảo đảm quyền tài sản của công dân hơn.
>>Người bị tạm giữ, tạm giam là những ai?
Từ "tiêu hủy" đến bước ngoặt "bảo quản để trả lại"
Theo quy định hiện hành tại Thông tư 32/2017 của Bộ Công an, các đồ vật như điện thoại di động, thiết bị lưu trữ dữ liệu, máy ghi âm, ghi hình... sau khi thu giữ phải kiểm tra, xác minh và "lập hồ sơ trước khi tổ chức tiêu hủy". Ngoại trừ thiết bị chứa dữ liệu liên quan đến vụ án mới chuyển cho cơ quan điều tra.
Tại tờ trình dự thảo Thông tư mới, Cục Cảnh sát quản lý tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự tại cộng đồng đánh giá, việc xử lý đồ vật cấm là thiết bị điện tử theo cách cũ là "chưa hợp lý".
Thực tế cho thấy, điện thoại di động là tài sản có giá trị và chứa đựng nhiều dữ liệu cá nhân hợp pháp của công dân. Việc mặc định tiêu hủy khi không có dấu hiệu tội phạm đã vô tình gây thiệt hại về kinh tế và quyền lợi của người bị giam giữ cũng như thân nhân của họ.
Do đó, tại dự thảo thông tư mới, quy trình xử lý đã được thay đổi để đảm bảo tính khả thi và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người bị tạm giữ, tạm giam.
Cụ thể đối với điện thoại di động và các thiết bị thông tin liên lạc, sau khi thu giữ sẽ tiến hành kiểm tra. Trong trường hợp không có dấu hiệu tội phạm, cơ sở giam giữ sẽ thực hiện quy trình "bảo quản, niêm phong và bàn giao lại cho chủ sở hữu hoặc bàn giao cho đối tượng sau khi ra khỏi cơ sở giam giữ". Thay đổi này sẽ giúp người bị tạm giữ, tạm giam có thể nhận lại tài sản của mình khi kết thúc thời gian giam giữ.
Đối với các thiết bị có dấu hiệu tội phạm hoặc cơ sở giam giữ không thể kiểm tra, xác minh nội dung dữ liệu bên trong, dự thảo quy định sẽ chuyển cho cơ quan điều tra có thẩm quyền xử lý. Quy định này vừa đảm bảo an ninh, vừa tránh bỏ lọt tội phạm nhưng vẫn tôn trọng quyền sở hữu tài sản.
>> 11 loại đồ vật bị cấm đưa vào khu vực tạm giữ, tạm giam
Dự thảo đang được đăng tải trên Cổng thông tin điện tử Bộ Công an để lấy ý kiến đóng góp từ các cơ quan, tổ chức, cá nhân đến ngày 16/4. Nếu được thông qua, quy định mới sẽ chính thức có hiệu lực từ 1/7 tới.
Cục Cảnh sát quản lý trại giam vừa qua cũng đề xuất nhiều thay đổi với phạm nhân như: gọi video call với người thân miễn phí, gặp người nhà online, dán QR Code ở khu thăm gặp, tạo điều kiện cho người nhà đơn giản hóa việc gửi tiền cho phạm nhân; xây dựng hệ thống "trại tạm giam thông minh" và "hiện đại hóa", đưa máy chiếu vào buồng giam để xem phim truyền hình, các nội dung mang tính giáo dục; xây dựng căng tin phi lợi nhuận...
Hải Thư
Tham ô công quỹ, cựu ban quản trị chung cư Miếu Nổi lĩnh án
Chiều 6/4, TAND khu vực 5 (TPHCM) tuyên phạt bị cáo Phạm Phương (55 tuổi, cựu Trưởng Ban quản trị chung cư Miếu Nổi) 11 năm 6 tháng tù và Đinh Việt Cường (55 tuổi, cựu Phó Ban quản trị) 10 năm 6 tháng tù về tội Tham ô tài sản và Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Liên quan vụ án, bà Nguyễn Thị Đào (58 tuổi, cựu Phó Ban quản trị) bị phạt 2 năm tù và ông Tôn Ngọc Bạch (71 tuổi, cựu thành viên Ban quản trị) 22 tháng tù về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Ngoài ra, hai bị cáo khác bị phạt mức án 2 năm 9 tháng và 3 năm tù về tội Tham ô tài sản.
Cáo trạng thể hiện, bị cáo Phạm Phương, Đinh Việt Cường, Tôn Ngọc Bạch và Nguyễn Thị Đào đã bàn bạc thực hiện việc sửa chữa đường nội bộ chung cư khi chưa được cấp phép. Sau khi bị Thanh tra Sở Xây dựng xử phạt hành chính 15 triệu đồng, các bị cáo đã sử dụng tiền do cư dân đóng góp để nộp phạt.
Tiếp đó, Ban quản trị tự ý cho thuê mặt bằng thuộc sở hữu chung của chung cư. Khi UBND phường 3, quận Bình Thạnh (cũ), yêu cầu thu hồi mặt bằng và bên thuê yêu cầu bồi thường hợp đồng, các bị cáo tiếp tục bàn bạc, lấy 50 triệu đồng từ quỹ cư dân để chi trả.
Ngoài ra, ông Phương còn ký hợp đồng với một doanh nghiệp để lắp đặt hệ thống bãi xe thông minh. Mặc dù dự án không được thi công, Ban quản trị vẫn thống nhất chi trả cho đối tác số tiền 263 triệu đồng.
Phương tiếp tục đại diện Ban quản trị ký hợp đồng trị giá 626 triệu đồng (thực tế thanh toán 640 triệu đồng) với công ty của đối tượng Nguyên để lắp đặt 139 camera giám sát tại chung cư Miếu Nổi. Khi ký hợp đồng, hai bên thỏa thuận không xuất hóa đơn giá trị gia tăng.
Đến tháng 6/2023, Công an quận Bình Thạnh (cũ) mời Phương làm việc liên quan đến đơn tố cáo của cư dân về việc thiếu minh bạch tài chính và có dấu hiệu trốn thuế. Đồng thời, cơ quan công an yêu cầu công ty của Nguyên cung cấp hợp đồng và hóa đơn thuế liên quan.
Lo sợ bị phát hiện sai phạm, Phương và Nguyên đã bàn bạc hủy các hợp đồng, biên bản nghiệm thu, thanh lý từ năm 2018, đồng thời thay đổi thông số kỹ thuật thiết bị thành năm sản xuất 2023 nhằm đối phó với cơ quan chức năng.
Các bị cáo còn sử dụng 62 triệu đồng tiền cư dân đóng góp (phí sử dụng thang máy) để mua hóa đơn khống nộp cho cơ quan công an.
Bên cạnh đó, Phạm Phương ký hợp đồng lắp đặt thang máy B2 và hai thang máy tại đơn nguyên C với tổng giá trị 813 triệu đồng, nhưng thực tế chỉ lắp đặt một thang máy B2 và một thang máy tại đơn nguyên C. Do đơn vị thi công không thực hiện phần việc còn lại, Phương chỉ đạo Nguyễn Thị Đào sử dụng 246 triệu đồng tiền cư dân để mua linh kiện và thuê nhân công tự lắp ráp.
Ngoài ra, tháng 2/2018, bị cáo Phương và Đinh Việt Cường ký hợp đồng trị giá 150 triệu đồng để thi công hạng mục vệ sinh, thoát nước và sửa chữa hệ thống hầm bể phốt chung cư.
Đến năm 2019, ông Phương tiếp tục ký hợp đồng lắp đặt thang máy tại đơn nguyên B2 và hai thang máy tại đơn nguyên C, nâng khống giá trị hợp đồng thêm 600 triệu đồng.
Ban Hồ sơ vụ án thể hiện, Phạm Phương cùng đồng phạm đã nghiệm thu khống, nâng khống giá trị hàng loạt hạng mục như đèn thoát hiểm, camera giám sát sảnh trệt, cầu thang bộ, tivi giám sát văn phòng Ban quản trị, hệ thống bãi xe thông minh… nhằm chiếm đoạt tiền của cư dân.
Tổng cộng, Phạm Phương và các đồng phạm đã chiếm đoạt hơn 960 triệu đồng tiền của cư dân chung cư Miếu Nổi.
