Sáng 7-4, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Đỗ Tâm Hiển chủ trì cuộc họp Hội đồng thẩm định liên ngành nhằm xem xét nhiệm vụ điều chỉnh ranh giới, diện tích Khu bảo tồn biển Lý Sơn. Tham dự có đại diện UBND đặc khu Lý Sơn, các sở, ngành và đơn vị liên quan.
Khu bảo tồn biển Lý Sơn được thành lập từ năm 2016 với diện tích hơn 9.613ha, là một trong những khu vực có giá trị cao về đa dạng sinh học và nguồn lợi thủy sản.
Khu bảo tồn có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ hệ sinh thái biển, duy trì nơi cư trú, sinh sản của nhiều loài sinh vật, đồng thời góp phần phát triển du lịch sinh thái và cải thiện sinh kế cho người dân địa phương.
Tuy nhiên những năm gần đây, cùng với nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh, nhiều công trình hạ tầng đã được đầu tư xây dựng trên đảo Lý Sơn.
Việc này phần nào tác động đến ranh giới, diện tích cũng như các phân khu chức năng của khu bảo tồn, đồng thời ảnh hưởng nhất định đến hệ sinh thái biển.
Đáng chú ý, theo quy hoạch tổng thể phát triển Khu kinh tế Dung Quất đến năm 2045 đã được Thủ tướng phê duyệt, khu vực đảo Lý Sơn có nhu cầu khai thác, sử dụng mặt nước biển rất lớn để phục vụ phát triển kinh tế – xã hội.
Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải rà soát, điều chỉnh lại ranh giới khu bảo tồn nhằm tạo dư địa phát triển, nhưng vẫn đảm bảo các mục tiêu bảo tồn.
Phát biểu tại cuộc họp, ông Đỗ Tâm Hiển, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi – nhấn mạnh việc điều chỉnh là cần thiết trong bối cảnh hiện nay, song phải tuân thủ chặt chẽ quy định pháp luật và phù hợp với các quy hoạch đã được phê duyệt.
Việc điều chỉnh cần đảm bảo nguyên tắc hài hòa giữa bảo tồn tài nguyên biển, đa dạng sinh học với yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội.
Đồng thời, yêu cầu UBND đặc khu Lý Sơn chỉ đạo đơn vị tư vấn tiếp thu đầy đủ ý kiến của Hội đồng thẩm định, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, làm rõ ranh giới, mốc tọa độ và đánh giá toàn diện tác động đến môi trường, hệ sinh thái biển cũng như sinh kế của người dân.
UBND tỉnh đề nghị các sở, ngành liên quan cần phối hợp chặt chẽ trong quá trình thẩm định, đảm bảo phương án điều chỉnh được xem xét khách quan, toàn diện. Việc lấy ý kiến cộng đồng dân cư cũng được nhấn mạnh nhằm tạo sự đồng thuận trong xã hội.
Ông Hiển giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp các đơn vị liên quan tổ chức thẩm định theo đúng trình tự, thủ tục, sớm hoàn thiện phương án điều chỉnh, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của địa phương.
Từng được kỳ vọng là lời giải cho bài toán tận dụng bùn nạo vét kênh mương thay thế cát, nhưng ngân hàng đất tại Cà Mau đang rơi vào trạng thái "đứng hình". Sau 8 năm hình thành, khu đất rộng 11 ha tại xã Cái Nước vẫn chỉ là đầm nước bỏ hoang, chưa tiếp nhận bất kỳ khối lượng đất nào, trong khi tổng vốn đầu tư đã vượt 26,6 tỉ đồng.
Trong văn bản của Sở Nông nghiệp - Môi trường Cà Mau trả lời PV Thanh Niên, điểm nghẽn lớn nhất không nằm ở hạ tầng hay nhu cầu sử dụng, mà ở việc mô hình ngân hàng đất chưa có quy định cụ thể trong hệ thống pháp luật hiện hành. Đây là mô hình mới, mang tính thí điểm, chưa từng có tiền lệ trên cả nước, khiến quá trình xây dựng đề án rơi vào tình trạng vừa làm vừa dò đường nên ngân hàng đất chưa thể vận hành.
Từ khi được bàn giao năm 2018, đơn vị quản lý đã nhiều lần xây dựng đề án để đưa ngân hàng đất vào khai thác. Tuy nhiên, mỗi lần trình đều gặp vướng mắc về cơ chế, phải điều chỉnh, bổ sung và làm lại từ đầu. Có thời điểm, phương án vận hành theo hình thức đối tác công - tư được đề xuất, nhưng không thể triển khai do không đáp ứng điều kiện tổng mức đầu tư tối thiểu theo quy định.
Không dừng lại ở đó, phương án đấu thầu lựa chọn đơn vị khai thác cũng rơi vào tình trạng "bế tắc" khi các bộ, ngành Trung ương chưa có hướng dẫn cụ thể. Dù tỉnh đã chủ động xin ý kiến nhiều bộ liên quan, nhưng các phản hồi vẫn mang tính chung chung, chưa đủ cơ sở để triển khai thực tế.
Để "mở đường" pháp lý, ngân hàng đất đã phải đổi tên thành "bãi vật tư" từ cuối năm 2023. Tuy nhiên, việc đổi tên không giải quyết được cốt lõi khi đề án vẫn phải chỉnh sửa nhiều lần do thiếu cơ sở định giá và chưa có chứng thư giá cho thuê.
Không chỉ vướng cơ chế, ngân hàng đất còn thiếu nguồn đất. Nguồn phù sa từ thượng nguồn hạn chế, trong khi địa phương ưu tiên đất cho xây dựng nông thôn mới, khiến ngân hàng đất không tiếp nhận được bất kỳ khối lượng đất nào.
Phía cơ quan quản lý cho rằng, ngân hàng đất là dự án thí điểm nên chậm do yếu tố khách quan. Khi hành lang pháp lý chưa rõ, ngân hàng đất vẫn chưa thể "về đích".
Trước đó, xuất phát từ nhu cầu tìm nguồn vật liệu san lấp thay thế cát ngày càng khan hiếm và đắt đỏ, tỉnh Cà Mau đã học tập mô hình ngân hàng đất từ Hà Lan. Ngân hàng đất được định hướng là nơi tiếp nhận, lưu trữ đất bùn nạo vét từ hệ thống kênh cấp 1, cấp 2 thuộc tiểu vùng 10 - nam Cà Mau, sau đó xử lý để phục vụ xây dựng và san lấp.
Sau chuyến khảo sát tại Hà Lan cùng đại diện Ngân hàng Thế giới - đơn vị tài trợ vốn, ý tưởng ngân hàng đất được hình thành. Cuối năm 2017, khu vực ngân hàng đất hoàn tất thu hồi, giải phóng mặt bằng và bàn giao cho Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Sở Nông nghiệp - Môi trường) quản lý. Đến tháng 8.2018, ngân hàng đất hoàn thành các hạng mục với tổng kinh phí hơn 26,6 tỉ đồng, sau đó được giao cho Trung tâm Quản lý, khai thác công trình thủy lợi tỉnh Cà Mau vận hành.
Hiện đề án "bãi vật tư", tức ngân hàng đất, vẫn đang được thẩm định, dự kiến triển khai theo hình thức liên doanh 60% nhà nước, 40% tư nhân nếu được phê duyệt. Ngân hàng đất vì vậy vẫn tiếp tục "treo" cho đến khi tháo gỡ được cơ chế.
Bộ Tư pháp vừa có báo cáo tiếp thu, giải trình bước đầu ý kiến của đại biểu Quốc hội về luật Thủ đô (sửa đổi).
Đối với việc ban hành các văn bản điều chỉnh về trình tự, thủ tục hành chính, thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính (được quy định tại điều 8), đại biểu đề nghị xem xét, bổ sung cơ chế đánh giá nếu sau 1 năm thực hiện mà chi phí tuân thủ của người dân, doanh nghiệp không giảm như cam kết thì văn bản đó phải được tạm đình chỉ để xem xét sửa đổi, điều chỉnh cho phù hợp.
Tiếp thu ý kiến của đại biểu, Bộ Tư pháp dự kiến bổ sung vào khoản 3 điều 33 dự thảo luật về trách nhiệm của chính quyền TP.Hà Nội theo hướng: "Tổ chức đánh giá hiệu quả đối với văn bản quy phạm pháp luật quy định tại điều 8 của luật này sau một năm thi hành".
Nghiên cứu để bổ sung vào điểm e khoản 3: "Hằng năm báo cáo HĐND thành phố, Chính phủ về việc thi hành luật Thủ đô".
Nghiên cứu để bổ sung vào điểm b khoản 2 điều 33 về trách nhiệm của HĐND TP.Hà Nội: "Định kỳ hằng năm báo cáo Quốc hội về việc thi hành luật Thủ đô".
Để bảo đảm tính thống nhất, Bộ Tư pháp cho biết sẽ nghiên cứu, bổ sung tương ứng vào điểm c khoản 7 điều 9 về thí điểm cơ chế, chính sách về trách nhiệm của UBND TP.Hà Nội "báo cáo đánh giá định kỳ hằng năm" hoặc theo yêu cầu của HĐND và cơ quan có thẩm quyền về tình hình, kết quả thí điểm.
Về thí điểm cơ chế, chính sách, có ý kiến đề nghị nghiên cứu quy định về cơ chế tự chấm dứt hoặc rà soát lại (sunset clause). Theo đó, nghị quyết thí điểm chính sách chỉ có hiệu lực thi hành tối đa 5 năm, sau thời gian này văn bản tự động hết hiệu lực.
Tiếp thu ý kiến, Bộ Tư pháp cho biết sẽ nghiên cứu, chỉnh lý các quy định tại khoản 2 điều 9 theo hướng việc thí điểm cơ chế, chính sách phải bảo đảm các nguyên tắc: thời gian thí điểm không quá 5 năm.
Nghiên cứu, bổ sung vào khoản 4 điều 9 về việc HĐND TP.Hà Nội phải dự kiến kết quả, tác động của thí điểm.
Nghiên cứu, bổ sung vào khoản 7 điều 9 theo hướng UBND TP.Hà Nội có trách nhiệm: "Xử lý hoặc kiến nghị xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện; tạm dừng thực hiện thí điểm và báo cáo HĐND thành phố xem xét, quyết định trong trường hợp việc thí điểm có ảnh hưởng tiêu cực vượt quá mức độ đã được dự báo".
Luật Thủ đô (sửa đổi) dự kiến được xem xét, biểu quyết thông qua tại đợt 2, kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vào sáng 23.4 tới đây.
Tối 6-4, đại diện Đội cảnh sát giao thông đường bộ cao tốc số 6 (Đội 6), Phòng 6 Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) cho biết đã xác minh, xử lý một trường hợp vi phạm trật tự, an toàn giao thông trên cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây.
Lúc 9h17 cùng ngày, Đội 6 tiếp nhận phản ánh về một xe có dấu hiệu vi phạm và nhanh chóng vào cuộc xác minh.
Vụ việc xảy ra vào khoảng 13h40 ngày 5-4 tại Km5 cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây (hướng TP.HCM đi Dầu Giây, đoạn qua phường Long Phước).
Clip camera ghi lại cảnh ô tô do tài xế Đ.Q.T. (37 tuổi, ngụ phường Phước Long) điều khiển không tuân thủ quy định khi vào đường cao tốc, chuyển làn đột ngột, suýt gây va chạm. Hình ảnh thể hiện đầy đủ diễn biến vi phạm.
Làm việc với công an, tài xế T. thừa nhận hành vi. Căn cứ Nghị định 168/2024/NĐ-CP, lực lượng cảnh sát giao thông lập biên bản xử phạt ông T. 5 triệu đồng, trừ 2 điểm giấy phép lái xe về hành vi "chuyển làn đường không đúng quy định (mỗi lần chuyển làn đường chỉ được phép chuyển sang một làn đường liền kề) khi chạy trên đường cao tốc".
Đại diện Đội 6 cho biết sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm để đảm bảo an toàn giao thông trên các tuyến cao tốc.
