Tờ trình miễn phí xe buýt được Sở Xây dựng TP.HCM thực hiện nhanh chóng ngay sau ý kiến chỉ đạo của Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang tại Hội nghị Thành ủy lần thứ 5, nhiệm kỳ 2025 – 2030 vừa diễn ra, thể hiện quyết tâm của TP.HCM để người dân sớm thụ hưởng được chính sách có lợi, nhân văn.
Sở Xây dựng TP.HCM cho biết sau sáp nhập, TP có 180 tuyến xe buýt (gồm 109 tuyến xe buýt được trợ giá và 71 tuyến xe buýt không trợ giá) với 42 đơn vị vận tải tham gia hoạt động vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt.
Trong số 2.432 xe đang hoạt động có 1.185 xe buýt điện và 153 xe buýt sử dụng khí CNG (đạt 55% xe sử dụng nhiên liệu thân thiện với môi trường).
Theo tờ trình nghị quyết xe buýt miễn phí sẽ miễn phí vé 135 tuyến xe buýt hoạt động tại TP.HCM. Trong 8 tháng còn lại của năm 2026, tổng kinh phí khoảng 930 tỉ đồng, thời gian dự kiến trình thông qua nghị quyết là tháng 4.
Từ năm 2002 đến nay, thực hiện chủ trương khuyến khích vận tải hành khách công cộng của TP, Sở Xây dựng đã thông qua chính sách trợ giá và các chính sách miễn, giảm giá vé cho một số người dân từ nguồn ngân sách TP. Theo đó đã miễn tiền vé xe buýt đối với trẻ em dưới 6 tuổi; người cao tuổi, người khuyết tật, người có công với cách mạng.
Khi đưa vào khai thác tuyến metro số 1 Bến Thành – Suối Tiên, TP miễn phí 100% giá vé 17 tuyến xe buýt kết nối từ 24-12-2024 đến hết ngày 20-1-2025 bằng ngân sách. Qua thống kê sản lương hành khách trong thời gian miễn phí cao hơn 34% so với khi kết thúc chương trình này.
Miễn phí 100% giá vé các tuyến xe buýt trong các dịp lễ năm 2025 như ngày 30-4, 1-5, ngày 2-9, Tết dương lịch 2026, Tết nguyên đán 2026, ngày bầu cử bằng kinh phí xã hội hóa. Kết quả sản lượng hành khách tăng từ 20 – 28% tùy từng dịp lễ so với cùng kỳ năm 2024.
Bên cạnh đó, các ngân hàng, các tổ chức thẻ, các ví điện tử, các doanh nghiệp cũng tổ chức nhiều chương trình khuyến mãi, giảm giá, miễn vé đi xe buýt thông qua hệ thống vé điện tử đã lắp đặt trên các tuyến xe buýt.
Là hành khách thường xuyên đi xe buýt, bạn Đồng Thị Thủy Tiên, sinh viên năm 3 Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn TP.HCM, cho biết bản thân hiện di chuyển bằng tuyến xe buýt 170 từ ký túc xá khu B đến trường với mức vé khoảng 3.000 đồng/lượt. Theo Thủy Tiên, so với trước đây chất lượng xe buýt đã có sự cải thiện rõ rệt, từ không gian đến thái độ phục vụ.
“Trước kia, mỗi lần lên xe buýt thường có cảm giác khá ngột ngạt, không gian chật và đôi khi có mùi gây khó chịu. Còn bây giờ, xe sạch sẽ hơn, thoáng hơn và đặc biệt là có máy lạnh nên đi rất dễ chịu, nhất là trong điều kiện thời tiết TP.HCM nắng nóng quanh năm”, Thủy Tiên cho biết.
Cũng theo Thủy Tiên, không chỉ cải thiện về điều kiện vật chất, thái độ phục vụ của nhân viên cũng là điểm khiến các hành khách hài lòng. “Khi lên xe, hành khách thường được chào hỏi. Khi xuống xe, hành khách cũng nhận được lời cảm ơn kèm theo thái độ thân thiện, tạo cảm giác thoải mái hơn so với trước”, Thủy Tiên nhận xét và cho biết một trong những thay đổi đáng chú ý khác mà Thủy Tiên thấy tiện lợi là hình thức thanh toán.
Nếu như trước đây, hành khách phải chuẩn bị tiền lẻ, đôi khi gặp bất tiện khi không kịp đưa tiền hoặc không có sẵn, thì hiện nay việc thanh toán điện tử giúp quá trình này nhanh gọn hơn. “Việc không cần dùng tiền mặt hay nhận vé giấy như trước giúp mình thấy tiện lợi hơn rất nhiều”, Thủy Tiên nói.
Việc TP.HCM triển khai xe buýt miễn phí, theo Thủy Tiên, sẽ góp phần tạo thêm động lực cho một số nhóm hành khách, đặc biệt là sinh viên hoặc người có nhu cầu di chuyển linh hoạt. Chi phí đi xe buýt vốn đã khá thấp nên miễn phí hay không không phải yếu tố quyết định hoàn toàn.
“Với mình, thói quen di chuyển và lịch trình cá nhân vẫn đóng vai trò quan trọng. Để chính sách phát huy hiệu quả rộng hơn, cần đi kèm với việc cải thiện tính thuận tiện và khả năng đáp ứng nhu cầu di chuyển, từ đó từng bước thu hút thêm người dân chuyển sang sử dụng phương tiện công cộng”, Tủy Tiên chia sẻ.
Còn bạn Trần Nguyễn Đình Khang, sinh viên năm 2 Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM, cũng cho biết có nhiều lựa chọn di chuyển bằng xe buýt từ ký túc xá khu B đến trường. Cụ thể, Khang có thể đi tuyến 53 với chi phí khoảng 3.000 đồng nhưng thời gian gần một giờ, hoặc kết hợp các tuyến 99, 170 và chuyển sang tuyến 8 để rút ngắn thời gian xuống còn khoảng 15 – 20 phút với chi phí khoảng 6.000 đồng.
Theo Khang, chất lượng xe buýt đã được cải thiện đáng kể so với trước. “Không gian sạch sẽ hơn, ghế ngồi thoải mái hơn. Trước đây có những xe khá lộn xộn, thậm chí có thêm nhiều vật dụng như xoong nồi, cây lau nhà hay thùng nước khiến cảm giác chật chội và không đảm bảo vệ sinh. Hiện nay, với việc trang bị máy lạnh, trải nghiệm đi xe buýt trong điều kiện thời tiết nắng nóng cũng dễ chịu hơn nhiều”, Khang nói.
Đánh giá về chính sách miễn phí xe buýt, Khang cho rằng đây có thể là yếu tố khuyến khích người dân sử dụng phương tiện công cộng nhiều hơn, bởi tính tiện lợi đi kèm việc không mất chi phí di chuyển. Tuy nhiên, theo Khang, miễn phí không phải là yếu tố duy nhất. “Điều quan trọng là phải đảm bảo chất lượng dịch vụ không bị giảm sút khi miễn phí”, Khang nói.
Cũng theo Khang, TP cần tiếp tục mở rộng thêm các tuyến và tăng tần suất hoạt động, đặc biệt vào giờ cao điểm khi nhu cầu đi lại của sinh viên tăng cao. Việc rút ngắn thời gian chờ giữa các chuyến hoặc giữa các tuyến kết nối cũng là yếu tố quan trọng giúp xe buýt trở nên thuận tiện hơn. “Nếu thời gian chờ lâu hoặc phải chuyển tuyến nhưng không đồng bộ thì người đi sẽ dễ nản”, Khang chia sẻ.
Bàn về đề xuất miễn phí vé xe buýt, nhiều chuyên gia nhận định đây là một đòn bẩy kinh tế đáng kể. Tuy nhiên, để người dân thực sự chuyển từ phương tiện cá nhân sang xe buýt, TP.HCM cần triển khai lộ trình bài bản, từ rà soát, tái cấu trúc mạng lưới tuyến đến tổ chức các tuyến xe buýt cỡ nhỏ “len lỏi” vào khu dân cư để gom khách, đồng thời siết chặt công tác giám sát chất lượng dịch vụ.
Theo ông Lê Trung Tính – Chủ tịch Hiệp hội Vận tải hành khách TP.HCM, chính sách miễn phí vé phải đi cùng việc nâng cao chất lượng phục vụ.
Ông Tính cho rằng nguyên nhân khiến người dân từng “quay lưng” với xe buýt xuất phát từ thái độ phục vụ chưa tốt. Vì vậy, cần kiểm soát chặt vấn đề này, việc miễn phí hay trợ giá mới phát huy hiệu quả.
“Đặc biệt, cơ quan quản lý không được buông lỏng giám sát sau đấu thầu để tránh trường hợp doanh nghiệp không duy trì chất lượng dịch vụ ổn định”, ông Tính nói và cho rằng để thu hút thêm người đi xe buýt cũng cần rà soát toàn bộ hệ thống để điều chỉnh luồng tuyến, tần suất và thời gian hoạt động phù hợp nhu cầu thực tế.
Song song đó, việc đầu tư hạ tầng xanh, phát triển xe buýt điện và hệ thống trạm sạc được xem là yếu tố quan trọng nhằm nâng cao trải nghiệm, hướng đến hình ảnh giao thông công cộng hiện đại, thân thiện môi trường.
Trong khi đó, TS Nguyễn Bảo Thành, Trường ĐH Văn Lang, cho rằng “chi phí thời gian” mới là yếu tố quyết định hành vi lựa chọn phương tiện. Nếu xe buýt không thuận tiện và không đảm bảo giờ giấc, người dân sẽ khó chấp nhận sử dụng. Do vậy, ông Thành đề xuất cần tăng mật độ trạm dừng, mở rộng mạng lưới vào các tuyến đường nhánh thông qua xe buýt cỡ nhỏ để rút ngắn khoảng cách tiếp cận cho hành khách.
“Bên cạnh đó, tính đúng giờ phải được coi là yêu cầu tiên quyết, đòi hỏi hệ thống quản lý vận hành hiện đại, có bảng điện tử thông báo thời gian xe đến và tích hợp các phương thức thanh toán nhanh như mã QR. Đồng thời, các yếu tố “mềm” như vỉa hè thông thoáng, trạm dừng được thiết kế thuận tiện, thẩm mỹ cũng cần được cải thiện để khuyến khích người dân tiếp cận xe buýt dễ dàng hơn”, ông Thành gợi ý.
Nhiều ý kiến chuyên gia cũng cho rằng miễn phí vé chỉ là bước khởi đầu để thu hút sự quan tâm. Yếu tố then chốt để giữ chân hành khách lâu dài nằm ở một mạng lưới phủ rộng, dịch vụ chuyên nghiệp, đúng giờ và được giám sát chặt chẽ. “Khi xe buýt trở thành lựa chọn tiện lợi và đáng tin cậy, việc người dân giảm dần phụ thuộc vào xe cá nhân sẽ diễn ra một cách tự nhiên”, một chuyên gia khẳng định.
So với các dự án xây mới cơ sở y tế tại TP.HCM, dự án xây dựng khối nhà A, Bệnh viện Trưng Vương không quá lớn. Dự án chỉ 200 giường này có tổng diện tích sàn xây dựng hơn 22.313 m², được khởi công ngày 15.11.2021, thời gian thi công dự kiến 16 tháng. Sau nhiều lần gia hạn, lần gần đây nhất là đến hết năm 2025, nhưng hiện có nguy cơ kéo dài đến giữa năm 2027.
Trong khi đó, Bệnh viện Trưng Vương hiện hữu có nhiều khu vực xuống cấp, chắp vá, bệnh nhân phải khám bệnh ở những phòng ốc tạm bợ.
Dự án đầu tư xây dựng mới khối nhà A, Bệnh viện Trưng Vương đã được HĐND TP.HCM quyết định chủ trương đầu tư từ năm 2016. Chủ đầu tư ban đầu là Bệnh viện Trưng Vương, đến năm 2024 chuyển cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp (gọi tắt là Ban Dân dụng công nghiệp). Nhà thầu chính là Công ty cổ phần Hải Đăng cùng 5 đơn vị liên danh.
Dự án có tổng mức đầu tư hơn 392 tỉ đồng, trong đó vốn ngân sách hơn 330 tỉ đồng, vốn vay kích cầu 62,3 tỉ đồng. Thời gian thực hiện từ năm 2016 - 2018 và được gia hạn đến hết năm 2025.
Ngày 7.4 vừa qua, Ban Dân dụng công nghiệp (chủ đầu tư) có văn bản gửi Sở Y tế TP.HCM báo cáo tình hình thực hiện dự án. Theo đó, nhà thầu không bố trí đủ nhân lực, vật lực dẫn đến khối lượng thực hiện không đạt kế hoạch. Nhà thầu cho biết đang gặp khó khăn về tài chính và đã có văn bản cam kết khắc phục vào tháng 9 và tháng 11.2025.
Bên cạnh đó, dự án còn vướng nguồn vốn khi Bệnh viện Trưng Vương xác nhận không đủ khả năng hoàn trả vốn kích cầu. Điều này khiến chủ đầu tư và Sở Y tế phải liên tục báo cáo, đề xuất điều chỉnh chủ trương đầu tư từ cuối năm 2025 đến năm 2026. Hiện chủ đầu tư đang phối hợp với Sở Xây dựng hoàn tất thủ tục điều chỉnh thời gian thực hiện dự án.
Chủ đầu tư cũng đã xử phạt vi phạm hợp đồng đối với Công ty cổ phần Hải Đăng, yêu cầu liên danh tập trung tối đa nguồn lực để hoàn thiện các hạng mục xây dựng.
Theo Sở Y tế, dự án đang đình trệ nghiêm trọng, tình trạng kéo dài tiến độ ảnh hưởng đến giải ngân đầu tư công của ngành y tế. Từ sau Tết Nguyên đán, trên công trường không có công nhân thi công phần xây dựng và cơ điện (MEP), chỉ có ban điều hành công trường của đơn vị tư vấn giám sát và chỉ huy trưởng công trình, công nhân dọn dẹp.
Về khối lượng, công trình đã hoàn thành phần ngầm, phần thô và khoảng 70% phần hoàn thiện; hiện đang triển khai các hạng mục còn lại như xây tô, sơn nước, lắp cửa, lắp thiết bị. Trang thiết bị đã được các đơn vị trong liên danh tập kết về công trường, đang trong quá trình lắp đặt. Tuy nhiên, tiến độ chậm do chờ bàn giao mặt bằng từ nhà thầu chính cho các đơn vị liên danh tiếp tục thi công, lắp đặt máy móc, thiết bị.
Trước thực trạng trên, ngày 15.4 vừa qua, Sở Y tế TP.HCM đã có cuộc họp với Ban Dân dụng công nghiệp, Bệnh viện Trưng Vương và nhà thầu tìm lối ra để dự án được thi công trở lại. Theo tinh thần của cuộc làm việc, Công ty cổ phần Hải Đăng bàn giao các phần việc còn lại cho các nhà thầu phụ và các nhà thầu phụ cũng đã cam kết nhận, kể cả hạ tầng. Ngân hàng cũng đã đồng ý giải ngân cho dự án.
Sở Y tế đề nghị nhà thầu chính và các thành viên liên danh tăng cường nhân lực, tăng ca, bổ sung vật tư, thiết bị để đẩy nhanh tiến độ, sớm đưa dự án vào khai thác.
Theo Sở Y tế, Ban Dân dụng công nghiệp đã báo cáo, kiến nghị điều chỉnh dự án xây dựng khối nhà A, Bệnh viện Trưng Vương. Theo đó, toàn bộ vốn đầu tư sẽ chuyển sang ngân sách TP.HCM và thời gian thực hiện dự án kéo dài đến hết quý 2/2027.
Sau đó, cả hai lên xe chạy đi nhưng tài xế xe container còn lạng lách, đánh lái chèn ép xe tải gây náo loạn tuyến đường.
Qua xác minh, vụ việc xảy ra ngày 9-4 trên đường Đỗ Mười, phường Linh Xuân, TP.HCM, hướng từ cầu vượt Linh Xuân đi cầu vượt trạm 2 (trước Khu chế xuất Linh Trung).
Theo đoạn clip do người đi đường ghi lại, hai tài xế xe tải và container sau khi xảy ra mâu thuẫn trong lúc di chuyển trên đường đã dừng lại, chắn ngang hai làn đường Đỗ Mười.
Sau đó hai tài xế xuống xe cãi vã, chửi bới nhau rồi lao vào dùng tay xô đẩy qua lại khiến dòng xe ùn ứ. Chưa dừng lại, sau khi hai tài xế lên xe chạy đi, tài xế xe container đánh lái chèn ép xe tải, tiềm ẩn rủi ro tai nạn.
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, ngày 10 và 11-4, Công an phường Linh Xuân phối hợp Đội cảnh sát giao thông Rạch Chiếc thuộc Phòng Cảnh sát giao thông (PC08) Công an TP.HCM nhanh chóng xác minh, mời cả hai tài xế lên làm rõ sự việc.
Bộ Tư pháp đang lấy ý kiến về đề xuất thí điểm chế định luật sư (LS) công tại 8 bộ (Công an, Quốc phòng, Xây dựng, Tài chính, Tư pháp, Công thương, Ngoại giao, NN-MT) và 10 tỉnh, thành phố (Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Đồng Nai, Bắc Ninh).
Theo dự thảo, LS công gồm cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan CAND, sĩ quan QĐND, cán bộ thuộc doanh nghiệp nhà nước được cơ quan có thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề LS để thực hiện các hoạt động có tính chất pháp lý nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà nước theo quy định của pháp luật.
Những người này sẽ tham gia tố tụng với tư cách LS, tư vấn pháp luật, đại diện cho cơ quan nhà nước trong việc giải quyết các vụ kiện, tranh chấp trong nước và quốc tế về đầu tư, thương mại, công pháp quốc tế, hành chính, dân sự và tham gia quá trình thi hành án dân sự, án hành chính.
Để trở thành LS công, ứng viên phải có trình độ cử nhân luật trở lên; có ít nhất 5 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực pháp luật hoặc kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật hoặc giải quyết vụ việc pháp lý phức tạp; đã được đào tạo LS công, trừ trường hợp được miễn đào tạo theo quy định.
Về chế độ đãi ngộ, LS công được hưởng hỗ trợ hằng tháng bằng 100% theo hệ số lương hiện hưởng; được hưởng thù lao, tiền thưởng và các khoản thu nhập khác theo kết quả, sản phẩm công việc theo quy định của pháp luật; được hưởng tiền làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm, công tác phí và các chế độ khác theo quy định của pháp luật về cán bộ công chức, viên chức.
Đáng chú ý, LS có trên 10 năm kinh nghiệm hành nghề LS được tuyển dụng làm LS công được hưởng lương và hỗ trợ hằng tháng bằng 100% theo hệ số lương bậc 1 của chuyên viên cao cấp hoặc tương đương theo vị trí việc làm.
Trao đổi với PV Thanh Niên, LS-TS Hà Hải, Phó chủ nhiệm Đoàn LS TP.HCM, bày tỏ sự đồng tình với chủ trương xây dựng chế định LS công. Tuy nhiên, góp ý vào dự thảo, LS Hà Hải cho rằng phạm vi đối tượng được công nhận LS công cần cân nhắc và nên bổ sung thêm Ủy ban MTTQ VN.
Lý giải đề xuất này, ông cho biết, từ ngày 1.7.2025, các tổ chức chính trị - xã hội và hội quần chúng chính thức trở về ngôi nhà chung MTTQ VN, như Liên đoàn LS VN, Hội Luật gia VN, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ VN, Hội Nông dân VN, Hội Cứu trợ trẻ em tàn tật VN…
"Trong bối cảnh đó, nhu cầu về LS công để tham gia bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng cho các tổ chức này là rất lớn. Do đó tôi cho rằng thí điểm về LS công nếu bỏ qua vai trò của MTTQ sẽ là một khiếm khuyết rất lớn về thực tiễn, ảnh hưởng đến kết quả thí điểm", LS Hà Hải nói.
Bà Nguyễn Thị Phương Ngọc, Phó giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM, cho biết Sở hoàn toàn ủng hộ với đề xuất cần có LS công như dự thảo. Bởi theo bà, ngoài các đội ngũ là bộ phận pháp chế hiện làm việc tại các cơ quan nhà nước, có thêm LS công là những người được đào tạo bài bản để chuyên làm công việc của một LS sẽ giúp được rất nhiều trong việc tham mưu, tư vấn pháp lý cho nhà nước.
"Nếu được Quốc hội thông qua, LS công ra đời sẽ hỗ trợ rất nhiều trong công việc cho các sở, ban ngành. Tôi tin rằng nếu nhà nước có chế độ đãi ngộ xứng đáng thì chúng ta sẽ thu hút được nguồn lực LS có kinh nghiệm thực tiễn đang hoạt động bên ngoài và các chuyên gia là giảng viên ở các trường luật", bà Ngọc chia sẻ.
Theo tờ trình dự thảo của Bộ Tư pháp, tại Nghị quyết số 66 năm 2025 của Bộ Chính trị chỉ đạo "nghiên cứu, hình thành chế định LS công và cơ chế có điều kiện cho phép viên chức được hành nghề LS; thu hút, tiếp nhận chuyên gia, nhà khoa học pháp lý, luật gia, LS giỏi vào khu vực công".
Cũng theo Bộ Tư pháp, trong thời gian qua, số lượng vụ kiện hành chính tăng hằng năm (năm 2020 số vụ án hành chính đã thụ lý hơn 9.000 vụ, năm 2023 hơn 10.000 vụ và năm 2024 là hơn 12.000 vụ). So sánh số vụ án hành chính được thụ lý năm 2024 so với năm 2020 thì tỷ lệ tăng 31%, trung bình mỗi năm tăng gần 8%. Trong thời gian 5 năm (2020 - 2024), án hành chính được giải quyết chỉ đạt tỷ lệ 52%. Một trong những nguyên nhân là do các cơ quan còn thiếu nhân sự chuyên trách, chưa được tập huấn nghiệp vụ và kinh nghiệm tham gia tố tụng.
Tỷ lệ các vụ kiện hành chính mà tòa tuyên hủy một phần hoặc toàn bộ quyết định hành chính vẫn còn ở mức cao. Theo thống kê của TAND tối cao, năm 2020, tỷ lệ án hành chính tuyên hủy toàn bộ hoặc một phần quyết định hành chính lần lượt là 25% và 8,5%; năm 2024, tỷ lệ này lần lượt là 29% và 10%.
Những con số trên phản ánh những hạn chế trong việc kiểm soát tính hợp pháp của các quyết định hành chính trước khi ban hành, hạn chế trong tham gia tố tụng hành chính để bảo vệ quyền và lợi ích của nhà nước. Nhiều vụ việc cơ quan nhà nước không cử được người tham gia đối thoại, không tham gia phiên tòa.
Không chỉ có án hành chính, hiện nay tranh chấp đầu tư, thương mại quốc tế (trong khuôn khổ WTO hay các hiệp định thương mại tự do), tranh chấp về công pháp quốc tế (tranh chấp biên giới, lãnh thổ…) đang ngày càng trở nên phổ biến và phức tạp đối với các quốc gia, trong đó có VN.
Đối với lĩnh vực giải quyết khiếu nại, tố cáo, đặc biệt là các vụ việc liên quan đến đất đai, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư vẫn chiếm tỷ lệ lớn và phức tạp, trở thành "điểm nóng" gây áp lực lớn cho các cơ quan có thẩm quyền.
Trong bối cảnh trên, việc hình thành đội ngũ LS công được kỳ vọng sẽ giúp nâng cao chất lượng xử lý vụ việc, hạn chế sai sót, giảm tình trạng khiếu kiện kéo dài, vượt cấp.
