Trong cuộc trả lời phỏng vấn báo Wall Street Journal ngày 5-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng ông cho Iran thời hạn đến tối 7-4 theo giờ Mỹ (tức sáng 8-4 theo giờ Việt Nam) để mở lại eo biển Hormuz, nếu không sẽ phải đối mặt với các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng quan trọng.
“Nếu họ không làm gì trước tối 7-4, họ sẽ không còn bất kỳ nhà máy điện nào và cũng không còn cây cầu nào đứng vững” – ông Trump nói với tờ báo kinh tế hàng đầu.
Sau đó, ông Trump đăng trên mạng xã hội, không nhắc đến Iran hay chi tiết cụ thể nào: “Vào lúc 20h tối thứ Ba (7-4) theo giờ miền Đông!”.
Các đại diện của Nhà Trắng chưa bình luận về bài đăng này.
Trong một bài đăng khác trước đó cùng ngày, ông Trump cho biết Iran sẽ phải đối mặt với các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng nếu không mở eo biển trước ngày 7-4, nhưng không nêu giờ cụ thể.
Những ngày qua ông Trump liên tục dọa sẽ giáng đòn mạnh vào Iran và dời thời hạn do mình đặt ra.
Ngày 5-4, phía Nga cho biết một tàu chở hàng vận chuyển lúa mì đã bị chìm ở Biển Azov sau khi bị thiết bị không người lái (drone) của Ukraine tấn công, khiến một người thiệt mạng và hai người mất tích, theo Hãng tin Reuters.
Ông Vladimir Saldo, lãnh đạo do Nga bổ nhiệm tại các khu vực thuộc vùng Kherson (Ukraine) hiện do Nga kiểm soát, cho biết vụ tấn công xảy ra vào ngày 3-4 nhưng các thành viên thủy thủ đoàn không thể thông báo về sự việc cho đến ngày 5-4.
“Được biết nguyên nhân khiến tàu Volgo-Balt bị chìm ở Biển Azov là do một cuộc tấn công của chính quyền Kiev” – ông Saldo viết trên ứng dụng Telegram.
Ông thuật lại thủy thủ đoàn đã rời tàu và chỉ có thể vào được bờ vào ngày 5-4, gần làng Strilkove ở vùng Kherson.
Một trợ lý của thuyền trưởng đã thiệt mạng, hai người vẫn chưa rõ tung tích, và một cuộc điều tra về vụ việc đang được tiến hành. Thuyền trưởng đang hồi phục tại bệnh viện.
Ngày 5-4, cánh vũ trang của phong trào Hồi giáo Hamas nói rằng việc thảo luận về giải giáp nhóm này trước khi Israel thực hiện đầy đủ giai đoạn đầu của thỏa thuận ngừng bắn ở Dải Gaza do Mỹ làm trung gian là nỗ lực nhằm tiếp tục cái mà họ gọi là “diệt chủng” đối với người Palestine, theo Hãng tin Reuters.
Trong tuyên bố được phát trên truyền hình, người phát ngôn của cánh vũ trang Hamas, ông Abu Ubaida, nói rằng việc nêu vấn đề vũ khí “một cách thô thiển” là điều không thể chấp nhận.
“Những gì đối phương đang tìm cách thúc đẩy hiện nay chống lại lực lượng kháng chiến Palestine, thông qua các bên trung gian anh em của chúng tôi, là cực kỳ nguy hiểm” – ông nói.
Ông cho rằng các yêu cầu giải giáp “chẳng qua chỉ là nỗ lực công khai nhằm tiếp tục hành động diệt chủng đối với người dân của chúng tôi, điều mà chúng tôi sẽ không chấp nhận trong bất kỳ hoàn cảnh nào”.
Vấn đề Hamas từ bỏ vũ khí là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán nhằm triển khai kế hoạch “Hội đồng Hòa bình” ở Dải Gaza do Tổng thống Mỹ Donald Trump đề xuất.
Hamas đã nói với các bên trung gian rằng họ sẽ không thảo luận về việc giải giáp nếu không có bảo đảm rằng Israel sẽ rút hoàn toàn khỏi Gaza, theo ba nguồn tin nói với Reuters.
Hiện chưa rõ liệu những phát biểu trên có đồng nghĩa với việc chính thức bác bỏ kế hoạch giải giáp hay không. Các quan chức chính trị của Hamas chưa phản hồi khi được đề nghị bình luận.
Theo Hãng tin Reuters, Thủ tướng Hungary Viktor Orban đã triệu tập cuộc họp hội đồng quốc phòng khẩn cấp vào ngày 5-4, sau khi phát hiện các chất nổ mạnh gần một đường ống dẫn khí đốt của Nga đến nước này ở Serbia.
Vụ việc đã gây ra sự chú ý của giới chính trị gia ở Hungary vào thời điểm nhạy cảm, chỉ vài ngày trước cuộc bầu cử quốc gia, khi đảng của ông Orban đang tụt lại trong các cuộc thăm dò dư luận. Ông Orban đang nỗ lực giữ vững chiếc ghế quyền lực hơn 16 năm của mình.
Ông Orban cho biết Tổng thống Serbia Aleksandar Vucic, một đồng minh thân thiết, đã gọi điện thông báo cho ông về phát hiện này ở khu vực bên ngoài thị trấn Kanjiza, gần biên giới Hungary – Serbia.
“Các đơn vị của chúng tôi đã tìm thấy chất nổ có sức công phá lớn. Tôi đã nói với Thủ tướng Orban rằng chúng tôi sẽ cập nhật cho ông về cuộc điều tra” – ông Vucic cho biết trên Instagram.
Theo phóng viên TTXVN tại Bắc Kinh, ngày 5-4, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã điện đàm với người đồng cấp Nga Sergei Lavrov để trao đổi ý kiến về tình hình hiện nay tại Trung Đông.
Trong cuộc điện đàm, Ngoại trưởng Trung Quốc cho rằng Bắc Kinh và Matxcơva, với tư cách là thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, cần thể hiện lập trường công bằng trong các vấn đề mang tính nguyên tắc, đồng thời áp dụng cách tiếp cận khách quan, cân bằng và tranh thủ sự ủng hộ, đồng thuận rộng rãi hơn của cộng đồng quốc tế. Trung Quốc luôn chủ trương giải quyết các điểm nóng quốc tế và khu vực thông qua đối thoại và đàm phán.
Ông Vương Nghị nhấn mạnh tình hình Trung Đông hiện vẫn tiếp tục xấu đi, xung đột có xu hướng leo thang; nỗ lực giải quyết vấn đề tự do hàng hải tại eo biển Hormuz về cơ bản phụ thuộc vào việc sớm đạt được thỏa thuận ngừng bắn và chấm dứt chiến sự.
Trung Quốc sẵn sàng tiếp tục phối hợp với Nga tại Hội đồng Bảo an, duy trì trao đổi kịp thời về các vấn đề quan trọng, góp phần hạ nhiệt căng thẳng, bảo vệ hòa bình và ổn định khu vực, cũng như an ninh toàn cầu.
Về phần mình, Ngoại trưởng Lavrov bày tỏ Nga hết sức quan ngại trước chiều hướng leo thang không ngừng tại Trung Đông. Liên quan đến tình hình xung đột hiện nay và vấn đề eo biển Hormuz, Nga cho rằng cần lập tức chấm dứt các hành động quân sự, quay trở lại con đường chính trị và ngoại giao nhằm giải quyết tận gốc nguyên nhân của xung đột.
Ông nhấn mạnh Hội đồng Bảo an cần phát huy vai trò mang tính xây dựng. Nga sẵn sàng duy trì trao đổi, phối hợp chặt chẽ với Trung Quốc, tiếp tục đóng góp tiếng nói và nỗ lực thúc đẩy ngừng bắn, chấm dứt chiến sự.
Cơ quan Quản lý Di dân quốc gia Trung Quốc ban hành thông báo cho biết kể từ ngày 15-4 tới, nước này sẽ chính thức triển khai sử dụng “giấy thông hành khu vực biên giới” điện tử nhằm tạo thuận lợi hơn cho người dân trong quá trình làm thủ tục.
Theo phóng viên TTXVN tại Bắc Kinh, việc triển khai được thực hiện theo các quy định của Quốc vụ viện về dịch vụ hành chính công trực tuyến và quy định quản lý giấy thông hành khu vực biên giới. Cùng với việc áp dụng hình thức bản điện tử, cơ quan chức năng sẽ ngừng cấp bản giấy nhưng các giấy tờ đã được cấp trước đó vẫn được sử dụng cho đến khi hết hạn.
Công dân Trung Quốc đại lục từ 16 tuổi trở lên có thể đăng ký xin cấp giấy thông hành điện tử với thời hạn không quá 3 tháng thông qua nền tảng dịch vụ công của cơ quan quản lý di dân, bao gồm ứng dụng “Di dân 12367” hoặc các chương trình nhỏ trên nền tảng WeChat và Alipay.
Trường hợp gặp khó khăn khi đăng ký trực tuyến, người dân có thể đến trực tiếp cơ quan quản lý xuất nhập cảnh từ cấp huyện trở lên, hoặc các đồn công an được chỉ định để làm thủ tục.
Đối với người dân tại Hong Kong, Macau, Đài Loan, Hoa kiều, người nước ngoài hoặc công dân Trung Quốc đại lục đi cùng trẻ em dưới 16 tuổi, nếu có nhu cầu xin cấp giấy thông hành điện tử thời hạn 1 năm thì phải đến đăng ký trực tiếp tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh hoặc các đơn vị được chỉ định.
Người xin cấp có thể lựa chọn nhận giấy thông hành điện tử qua thư điện tử hoặc được cơ quan cấp hỗ trợ tải xuống để in ra sử dụng.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sắp thăm cấp Nhà nước đến Trung Quốc
Ngày 9-4, Bộ Ngoại giao Việt Nam phát thông cáo cho biết nhận lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình và Phu nhân, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm cấp Nhà nước đến Trung Quốc từ ngày 14 đến 17-4.
Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc diễn ra sau khi Tổng Bí thư Tô Lâm được Quốc hội tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch nước. Hôm 7-4, Bộ Ngoại giao Việt Nam cho biết Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã chúc mừng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Nhà lãnh đạo Trung Quốc nhấn mạnh coi trọng cao độ sự phát triển của quan hệ hai nước. Ông sẵn sàng cùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp tục duy trì trao đổi chiến lược, định hướng xây dựng "Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược" tiến lên phía trước. Qua đó không ngừng làm lớn mạnh sự nghiệp xã hội chủ nghĩa của mỗi nước, mang lại nhiều lợi ích hơn cho nhân dân hai nước, đồng thời đóng góp vào hòa bình, ổn định của khu vực và thế giới.
Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt - Trung thời gian qua tổng thể duy trì đà phát triển tích cực và đạt nhiều kết quả quan trọng.
Năm 2025, trong bối cảnh kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt - Trung (18-1-1950 - 18-1-2025), trao đổi chiến lược cấp cao được tăng cường, các chuyến thăm giữa các đồng chí lãnh đạo chủ chốt với tần suất chưa từng có.
Từ đầu năm 2026 đến nay, hai bên tiếp tục trao đổi, tiếp xúc cấp cao với nhiều hình thức linh hoạt. lãnh đạo chủ chốt hai nước trao đổi điện mừng nhân dịp kỷ niệm 76 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao.
Năm 2025, Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, trong khi Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc trong ASEAN và là đối tác thương mại thứ 4 của Trung Quốc trên thế giới theo tiêu chí quốc gia.
Kim ngạch thương mại Việt - Trung đạt 256,4 tỉ USD, tăng 24,8%. Trong 2 tháng đầu năm 2026, Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch thương mại Việt - Trung 66,7 tỉ USD.
Về đầu tư, năm 2025, Trung Quốc đứng thứ 2 về tổng số vốn đăng ký với 5,96 tỉ USD, tăng 33,4%. Trong 2 tháng đầu năm 2026, Trung Quốc đứng thứ 3 về tổng vốn đăng ký với 807,46 triệu USD.
Về du lịch, năm 2025, Việt Nam đón 5,28 triệu lượt khách Trung Quốc, tăng 41,3%, chiếm 25% tổng lượt khách quốc tế đến Việt Nam, đứng đầu về tổng lượt khách quốc tế đến Việt Nam.
Thế giới thấp thỏm cùng eo biển Hormuz trước giờ G
Chiều qua (6.4), Reuters dẫn một số nguồn tin tiết lộ Mỹ và Iran đã nhận được dự thảo thỏa thuận ngừng bắn trong 45 ngày và mở cửa trở lại eo biển Hormuz. Dự thảo này được đưa ra bởi Pakistan và cũng đã gửi cho Mỹ lẫn Iran. Tuy nhiên, phản hồi về vấn đề này, Tehran đã bác bỏ việc ngừng bắn ngắn hạn, cho rằng điều này chỉ giúp Mỹ "câu giờ" để chuẩn bị cho các cuộc tấn công khác.
Hãng thông tấn IRNA dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei tuyên bố nước này muốn có một thỏa thuận lâu dài là "chấm dứt chiến tranh và ngăn chặn tái diễn chiến tranh". Về đề xuất 15 điểm của Washington, ông Baghaei cho biết Tehran đã đưa ra phản hồi và sẽ công bố "khi cần thiết". Ông nói thêm rằng đừng gắn kết các đàm phán ngoại giao với các tối hậu thư và lời đe dọa bằng các hành động vi phạm tội ác chiến tranh.
Tối hậu thư và lời đe dọa mà người phát ngôn Baghaei đề cập ám chỉ việc Tổng thống Trump mới đây viết trên mạng xã hội rằng Iran phải mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz trước 8 giờ tối thứ ba theo giờ bờ Đông nước Mỹ (tức 7 giờ sáng ngày 8.4 theo giờ VN). Nếu không đáp ứng yêu cầu, Tổng thống Trump đe dọa sẽ tấn công hạ tầng dân sự và nhà máy điện của Iran để nước này phải "sống trong địa ngục". Lời đe dọa này bị các chính trị gia Mỹ chỉ trích là vi phạm tội ác chiến tranh theo luật quốc tế. Trước đây, ông Trump đã từng đưa ra tối hậu thư tương tự nhưng cũng 2 lần gia hạn.
Giữa bối cảnh đó, giá dầu thô tuy có lúc giảm chút ít nhưng vẫn luôn dao động ở mức cao. Đến tối qua, giá dầu Brent ở mức 108,6 USD/thùng, dầu WTI là 110,4 USD/thùng. Không những vậy, Tập đoàn Goldman Sachs đánh giá nguồn cung năng lượng sắp tới còn khó khăn hơn. Cụ thể, hơn 1 tháng qua thì thế giới vẫn còn nguồn dự trữ nhất định, nhưng nếu nguồn cung năng lượng qua eo biển Hormuz vẫn tiếp tục bị đình trệ trong thời gian tới thì tình trạng thiếu hụt toàn cầu sẽ tăng cao, nhất là thiếu hụt cục bộ, do các nguồn dự trữ bị giảm mạnh. Tình trạng thiếu hụt càng căng thẳng hơn với những nước như Hàn Quốc vốn có khoảng 50% nguồn cung đi qua Hormuz.
Do thiếu hụt nguồn cung, giá nhiên liệu máy bay từ cuối tháng 3 đã tăng lên mức 195 USD/thùng, cao gấp đôi so với mức giá hồi cuối tháng 2 trước khi chiến sự Iran bùng nổ. Khi cuộc chiến càng kéo dài, những quốc gia không tự chế biến nhiên liệu máy bay hoặc nguồn cung hạn chế thì tình hình càng khó khăn hơn.
Giám đốc Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) cảnh báo tổn thất về nguồn cung dầu trong tháng 4 sẽ trầm trọng gấp đôi tháng 3 nếu tình hình còn tiếp diễn, dẫn đến việc thiếu hụt nhiên liệu máy bay và dầu diesel trên diện rộng. Thực tế tình trạng này đang khiến cho nhiều hãng hàng không phải xem xét giảm tần suất bay. Bloomberg dẫn lời người đại diện Hãng hàng không Lufthansa (Đức) đang xem xét ngừng hoạt động 40 chiếc máy bay. Phát ngôn viên của Scandinavian Airlines thì cho biết từ tháng 3 - 4, hãng này giảm khoảng 1.000 chuyến bay do chi phí nhiên liệu máy bay tăng vọt. Hãng hàng không Mỹ United Airlines dự kiến cắt giảm nhiều chuyến bay trong thời gian tới. Tình trạng này dẫn đến hệ quả tất yếu là chi phí di chuyển tăng cao, gây ảnh hưởng lớn đến ngành du lịch.
Chuyên gia Caitlin Welsh, Giám đốc Chương trình An ninh và thực phẩm toàn cầu - Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS, Mỹ), cảnh báo sự gián đoạn thị trường năng lượng và phân bón, do cuộc chiến Iran gây ra, đang đe dọa thị trường nông nghiệp và giá lương thực trên toàn thế giới. Cụ thể hơn, bà Welsh chỉ ra cuộc chiến Iran đang ảnh hưởng hệ thống lương thực thông qua 2 lĩnh vực: giá năng lượng và giá phân bón.
Theo đó, giá năng lượng cao dẫn đến giá thực phẩm cao vì một số lý do. Năng lượng tác động từ máy kéo và hệ thống tưới tiêu đến vận chuyển và làm lạnh trong chuỗi cung ứng thực phẩm. Chi phí năng lượng cao sẽ làm cho giá cả tăng. Hơn nữa, khi giá nhiên liệu hóa thạch tăng dẫn đến nhu cầu chuyển hướng sang các nguồn nhiên liệu thay thế, bao gồm nhiên liệu sinh học. Như thế, nông dân có xu hướng chuyển sang canh tác các loại cây trồng phục vụ cho nhiên liệu sinh học. Bên cạnh đó, giá năng lượng cao làm tăng giá phân bón, bởi khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) là đầu vào quan trọng cho chế biến phân bón dựa trên nitơ. Thực tế, giá LNG kéo theo giá phân bón như amoniac và urê cũng tăng lên. Điều này kết hợp cùng việc giá dầu cao làm tăng chi phí chế biến và vận chuyển, nên mức giá cuối cùng càng cao hơn.
Không những vậy, trước khi cuộc chiến Iran bùng nổ, từ 20 - 30% sản lượng xuất khẩu phân bón toàn cầu đi qua eo biển Hormuz, bao gồm khoảng 23% amoniac, 34% urê, và 20% phốt phát được giao dịch. Eo biển này cũng là nơi lưu thông của khoảng 20% LNG và khoảng 45% xuất khẩu lưu huỳnh toàn cầu. Trong đó, lưu huỳnh là một sản phẩm phụ của quá trình chế biến dầu, được sử dụng để sản xuất phân bón phốt phát. Kết quả, đến cuối tháng 3, giá urê kỳ hạn toàn cầu ở mức 693 USD/tấn, tăng 49% so với giá ngay trước cuộc xung đột.
Những thực tế trên gây ảnh hưởng giá cả thực phẩm toàn cầu. Theo một dự báo, nếu cuộc chiến Iran kéo dài đến sau tháng 6 tới đây, đồng thời giá dầu tiếp tục duy trì ở mức trên 100 USD/thùng trong cùng giai đoạn, thì Chương trình Lương thực thế giới của Liên Hiệp Quốc (WFP) ước tính rằng số người phải đối mặt với nạn đói cấp tính có thể tăng thêm 45 triệu người trên khắp thế giới.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/the-gioi-thap-thom-cung-eo-bien-hormuz-truoc-gio-g-185260406231900811.htm
