Bộ Tư pháp đang đề xuất thí điểm chế định luật sư công tại 8 bộ (gồm Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, Bộ Công thương, Bộ Ngoại giao, Bộ Nông nghiệp – Môi trường) và UBND 10 tỉnh, thành phố (Quảng Ninh, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Đồng Nai, Bắc Ninh, Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ).
Việc thí điểm luật sư công là cần thiết nhằm tăng khả năng kiểm soát tính hợp pháp của các quyết định hành chính trước khi ban hành, đẩy mạnh việc tham gia tố tụng hành chính để bảo vệ quyền lợi của Nhà nước, đồng thời tăng khả năng giải quyết các tranh chấp quốc tế và giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cho rằng nên mở rộng phạm vi thí điểm đối với Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, thay vì chỉ với 18 đơn vị như đề xuất của cơ quan soạn thảo.
Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Chủ nhiệm Cơ quan truyền thông Liên đoàn Luật sư Việt Nam , Ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, dẫn điều 9 Hiến pháp quy định MTTQ Việt Nam là tổ chức liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện của tổ chức chính trị, các tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức xã hội và các cá nhân tiêu biểu trong các giai cấp, tầng lớp xã hội, dân tộc, tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài.
MTTQ Việt Nam là bộ phận của hệ thống chính trị của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo; là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân; tập hợp, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; thể hiện ý chí, nguyện vọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân; đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân; thực hiện dân chủ, tăng cường đồng thuận xã hội; giám sát, phản biện xã hội; phản ánh ý kiến, kiến nghị của nhân dân đến các cơ quan nhà nước; tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước, hoạt động đối ngoại nhân dân, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Theo ông Hậu, các chức năng trên của MTTQ Việt Nam đều đòi hỏi mỗi cá nhân, tổ chức được giao nhiệm vụ phải thực sự am hiểu về pháp luật. Việc thí điểm luật sư công, một đội ngũ pháp lý chuyên nghiệp, sẽ giúp hoạt động của khối mặt trận chuyên nghiệp, chất lượng hơn.
Chẳng hạn hoạt động giám sát, phản biện xã hội, liên quan trực tiếp đến lợi ích công cộng, tác động đến chính sách pháp luật và các quyết định quản lý nhà nước. Do đó, thận trọng, chính xác, hiệu quả là những yếu tố bắt buộc cần có.
Dự thảo quy định luật sư công phải đảm bảo rất nhiều tiêu chí như: trình độ cử nhân luật trở lên, có ít nhất 5 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp luật hoặc kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật hoặc giải quyết vụ việc pháp lý phức tạp, đã được đào tạo luật sư công… Những phẩm chất này của luật sư công chắc chắn sẽ giúp hoạt động giám sát, phản biện trở nên hiệu quả hơn.
Một khía cạnh khác là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người dân, nhất là người yếu thế. Ông Hậu cho rằng nên mở rộng vai trò của luật sư công trong việc tăng cường tiếp cận công lý cho các đối tượng chính sách, thay vì giới hạn ở bảo vệ quyền, lợi ích của cơ quan nhà nước. Nếu nhìn nhận ở góc độ này, việc thí điểm luật sư công với khối mặt trận là hoàn toàn phù hợp cả về chức năng và bối cảnh, khi Liên đoàn Luật sư Việt Nam cùng các tổ chức luật sư đã quy tụ về MTTQ Việt Nam.
Theo ông Lưu Anh Cường, Giám đốc Công ty luật Thái Dương FDI Hà Nội, Nghị quyết 66 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật nhấn mạnh yêu cầu “phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam, sự tham gia rộng rãi, thực chất của người dân, tổ chức, doanh nghiệp trong xây dựng và thi hành pháp luật”. Nội dung trên cho thấy khi bàn về nâng cao chất lượng thi hành pháp luật, Đảng không chỉ đặt trọng tâm ở cơ quan quản lý nhà nước, mà còn đặt trọng tâm ở các chủ thể giám sát và phản biện việc thực thi pháp luật.
Tại dự thảo của Bộ Tư pháp, danh sách thí điểm luật sư công gồm 18 đơn vị, tập trung phần lớn vào khối hành pháp. Điều này dẫn tới hệ quả là kết quả thí điểm dù có giá trị nhưng sẽ chủ yếu cho thấy cách luật sư công vận hành trong bộ, ngành và chính quyền địa phương, chưa chắc phản ánh đầy đủ tác dụng của chế định này trong các thiết chế có chức năng quan trọng khác, nhất là giám sát, phản biện xã hội.
Thực tế cho thấy các thiết chế thuộc khối mặt trận và tổ chức chính trị – xã hội ở Trung ương có tính chất hoạt động khác đáng kể so với bộ, ngành và chính quyền địa phương. Bộ, ngành và UBND chủ yếu thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong khi Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và cơ quan Trung ương của các tổ chức chính trị – xã hội vừa là chủ thể trong hệ thống chính trị, vừa có vai trò giám sát, phản biện xã hội, tiếp công dân, tham gia công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, phản ánh kiến nghị của nhân dân và trong nhiều trường hợp là đại diện bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức mình hoặc của các nhóm xã hội mà mình đại diện.
So sánh về nhu cầu pháp lý, ở cơ quan hành chính thường gắn với quản lý, điều hành, xử lý tranh chấp, tham gia tố tụng hoặc giải quyết rủi ro pháp lý trong hoạt động công vụ. Còn ở khối mặt trận và tổ chức chính trị – xã hội thường gắn nhiều hơn với giám sát, phản biện và các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn như đã nêu.
Như vậy, nếu chỉ thí điểm trong một loại môi trường, kết quả thu được chủ yếu phản ánh môi trường đó. Trong khi đó, để quyết định có nên luật hóa mô hình luật sư công hay không thì không nên dừng lại ở việc xem xét mô hình này có vận hành được hay không mà cần biết nó phù hợp với loại thiết chế nào, phát huy tác dụng mạnh nhất ở đâu và bộc lộ vướng mắc gì trong từng bối cảnh khác nhau.
Điều quan trọng nữa, ông Lưu Anh Cường cho rằng, dự thảo nghị quyết quy định phạm vi hoạt động của luật sư công gồm tham gia tố tụng với tư cách là luật sư hoặc người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho cơ quan nhà nước, cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị; tư vấn pháp luật; đại diện trong giải quyết tranh chấp trong nước và quốc tế; tư vấn xử lý các vấn đề pháp lý của dự án kinh tế – xã hội; tham gia giải quyết khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài…
Đối chiếu nội dung trên với thực tế hoạt động của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và cơ quan Trung ương của một số tổ chức chính trị – xã hội, có thể thấy nhiều điểm giao nhau khá rõ. Đơn cử giám sát và phản biện xã hội, hoạt động này đòi hỏi không chỉ trách nhiệm chính trị mà còn cần cả khả năng đọc hồ sơ, hiểu quy trình pháp luật, nhận diện rủi ro hoặc dấu hiệu bất cập, từ đó chuyển ý kiến giám sát thành lập luận pháp lý có sức nặng hơn. Luật sư công rõ ràng đáp ứng tốt yêu cầu.
Đặc biệt, dự thảo quy định luật sư công được quyền yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền cho sao chép hoặc cung cấp tài liệu, chứng cứ liên quan đến vụ việc mà họ đang giải quyết. Nếu thí điểm luật sư công với khối mặt trận, việc đọc, xác định tài liệu then chốt, nhận diện mâu thuẫn pháp lý, đối chiếu hồ sơ, làm rõ điểm cần kiến nghị hoặc phản biện có thể được thực hiện bài bản hơn, từ đó nâng cao chiều sâu pháp lý cho những quyền năng giám sát, phản biện vốn đã được Hiến pháp và luật trao.
Ngoài ra, không ít vụ việc kéo dài thường đi qua kênh mặt trận hoặc tổ chức chính trị – xã hội trước, hoặc ít nhất các tổ chức này cũng tham gia kiến nghị, giám sát và đối thoại. Nếu có lực lượng luật sư công, chất lượng tham gia sẽ được nâng lên theo hướng có căn cứ pháp lý rõ hơn, kiến nghị chính xác hơn, đồng thời nhận diện đúng trọng tâm tranh chấp sớm hơn.
Hay như việc khối mặt trận và tổ chức chính trị – xã hội cũng có tài sản công, trụ sở, hợp đồng, quan hệ lao động và có thể phát sinh tranh chấp hoặc vấn đề pháp lý. Một lực lượng pháp lý chuyên trách có thể tạo ra khác biệt về chiều sâu chuyên môn, bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của chính tổ chức mình.
Dự báo thời tiết hôm nay 22.4, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, đợt không khí lạnh tràn xuống từ đêm nay sẽ gây mưa 2 ngày ở miền Bắc và sẽ góp phần "hạ nhiệt" nắng nóng miền Trung.
Trong ngày hôm nay, bộ phận không khí lạnh ở phía bắc tiếp tục di chuyển xuống phía nam. Ở miền Bắc sẽ có mưa vài nơi, nhiệt độ phổ biến 24 - 27 độ C.
Dự báo trong đêm nay 22.4, không khí lạnh này sẽ ảnh hưởng đến khu vực Đông Bắc bộ, sau đó ảnh hưởng đến một số nơi ở khu vực Tây Bắc bộ và Bắc Trung bộ.
Trên đất liền, gió chuyển hướng đông bắc mạnh cấp 2 - 3, vùng ven biển cấp 3 - 4. Dự báo từ ngày mai 23.4, khu vực Đông Bắc bộ và Thanh Hóa trời chuyển mát. Nhiệt độ thấp nhất trong đợt không khí lạnh này ở miền Bắc và Thanh Hóa phổ biến từ 21 - 24 độ C, vùng núi có nơi dưới 20 độ C.
Dự báo thời tiết Hà Nội từ đêm 22.4 đến ngày 23.4, trời có mưa rào và rải rác có giông; từ ngày 23.4 trời chuyển mát. Nhiệt độ thấp nhất trong đợt không khí lạnh này phổ biến 22 - 24 độ C.
Do ảnh hưởng của không khí lạnh, thời tiết trên vùng biển vịnh Bắc bộ từ gần sáng mai 23.4 có gió chuyển hướng đông bắc mạnh cấp 5 - 6, giật cấp 7, biển động, sóng biển cao 1,5 - 2,5 m.
Cũng theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, thời tiết miền Trung hôm nay tiếp tục có nắng nóng, nắng nóng gay gắt trên diện rộng.
Dự báo từ Thanh Hóa đến Huế có nắng nóng và nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 36 - 38 độ C, có nơi trên 38 độ C; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến 45 - 50%.
Khu vực Tây Bắc bộ, Đà Nẵng và phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35 - 37 độ C, có nơi trên 37 độ C; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến 55 - 60%.
Ngày 23.4, khu vực từ Quảng Trị đến Đà Nẵng và phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35 - 36 độ C, có nơi trên 37 độ C; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến 55 - 60%.
Dự báo từ ngày mai 23.4, do ảnh hưởng của không khí lạnh, nắng nóng kết thúc tại Tây Bắc bộ và Bắc Trung bộ kết thúc nắng nóng diện rộng.
Dự báo thời tiết cao nguyên miền Trung, Nam bộ trong hôm nay có nắng nóng cục bộ với nhiệt độ cao nhất ngày có nơi trên 35 độ C.
Dự báo thời tiết TP.HCM hôm nay, trời có mây, ngày nắng, có nơi nắng nóng; chiều tối và đêm có mưa rào và giông, cần đề phòng khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh. Nhiệt độ tại TP.HCM hôm nay thấp nhất từ 25 - 27 độ C, cao nhất từ 33 - 35 độ C, có nơi trên 35 độ C.
Tại kỳ họp HĐND TP.HCM sắp tới, UBND TP.HCM sẽ trình chủ trương đầu tư dự án xây dựng Quảng trường trung tâm và Trung tâm hành chính theo hình thức đối tác công tư, hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao).
Theo đề xuất của Công ty TNHH đầu tư và phát triển Mặt Trời Sài Gòn, dự án rộng 46,7 ha, bao quanh bởi đường Tố Hữu, Mai Chí Thọ và Nguyễn Cơ Thạch trong khu đô thị mới Thủ Thiêm (phường An Khánh). Riêng khu đất làm trụ sở rộng hơn 7,8 ha, còn lại là đất văn hóa, cây xanh, quảng trường và đất giao thông.
Tổng mức đầu tư sơ bộ (đã bao gồm lãi vay) của dự án khoảng 29.592 tỉ đồng. Doanh nghiệp đề xuất quỹ đất đối ứng khoảng 10,5 ha ở phân khu số 1, 2 thuộc Khu đô thị mới Thủ Thiêm. Đây là các khu đất thương mại dịch vụ và đất hỗn hợp, nằm phía đối diện vị trí xây dựng Trung tâm hành chính.
Riêng hạng mục quảng trường trung tâm và hầm đỗ xe có tổng vốn đầu tư hơn 733 tỉ đồng sẽ thanh toán bằng nguồn ngân sách nhà nước. Doanh nghiệp dự tính công trình sẽ hoàn thành sau 2 năm, kể từ thời điểm ký hợp đồng BT. Trung tâm hành chính dự kiến phục vụ 6.000 - 8.000 cán bộ, tiếp nhận 1.500 - 2.000 lượt người/ngày.
Trong văn bản gửi Ban Thường vụ Đảng ủy UBND TP.HCM mới đây, UBND TP.HCM đã nêu rõ sự cần thiết xây dựng trung tâm hành chính và lý do chọn hợp đồng BT.
Về sự cần thiết, dự án này đã được TP.HCM báo cáo Chính phủ và được Quốc hội thông qua trong danh mục kêu gọi nhà đầu tư chiến lược tại Nghị quyết 260/2025. Đồng thời, Ban Chấp hành Đảng bộ TP.HCM cũng thống nhất chủ trương về sự cần thiết đầu tư tại Nghị quyết 05 ban hành hồi tháng 1.2026.
Phân tích hiện trạng, UBND TP.HCM cho biết sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, các trụ sở trung tâm hành chính của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) và tỉnh Bình Dương (cũ) đã được bố trí, khai thác sử dụng hiệu quả.
Trong đó, Trung tâm Hành chính - Chính trị tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) được chuyển đổi công năng làm cơ sở 2 của Bệnh viện Đại học Y dược; còn Trung tâm hành chính tỉnh Bình Dương (cũ) được sử dụng làm trung tâm đổi mới sáng tạo.
Hiện trụ sở làm việc của TP.HCM sau khi tiếp nhận, bố trí đội ngũ cán bộ, công chức từ 3 địa phương đã trong tình trạng quá tải. Các sở, ngành đang bố trí phân tán tại nhiều địa điểm, gây khó khăn cho công tác phối hợp, điều hành và giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp.
Do đó, việc đầu tư xây dựng khu Trung tâm hành chính tập trung nhằm hình thành hạ tầng hành chính đồng bộ, hiện đại, đủ năng lực tiếp nhận và vận hành hiệu quả bộ máy sau sắp xếp.
Mặt khác, công trình cũng sẽ đáp ứng yêu cầu phát triển của TP.HCM trong vai trò đầu tàu vùng và cả nước. Việc lựa chọn vị trí bảo đảm hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, kết nối vùng thuận lợi, phục vụ mục tiêu lâu dài.
Ngoài ra, việc đầu tư Trung tâm hành chính gắn với Trung tâm tài chính quốc tế tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm trên cơ sở quỹ đất đã hoàn thành giải phóng mặt bằng, sẽ góp phần hoàn thiện không gian đô thị, tạo động lực tăng trưởng mới cho thành phố.
Về lựa chọn hình thức đầu tư theo hợp đồng BT, UBND TP.HCM cho biết dự án Quảng trường trung tâm và Trung tâm hành chính của thành phố nhằm đảm bảo nền tảng hạ tầng hành chính hiện đại, đủ năng lực tiếp nhận và vận hành hiệu quả đội ngũ cán bộ, công chức, tạo điều kiện thuận lợi phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Dự án không có khả năng áp dụng các loại hợp đồng đối tác công tư có thu phí như BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao), BLT (xây dựng - thuê dịch vụ - chuyển giao) hoặc áp dụng đầu tư kinh doanh.
Ngoài ra, việc triển khai đầu tư dự án theo hình thức BT kết hợp thanh toán bằng tiền và quỹ đất giúp giảm áp lực lên ngân sách nhà nước tại thời điểm hiện tại, phân bổ có hiệu quả nguồn vốn đầu tư công cho các dự án, công trình khác trên địa bàn.
Đối với trụ sở HĐND và UBND TP.HCM là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia với giá trị lịch sử hơn 100 năm, thành phố định hướng bảo tồn, khai thác phục vụ tham quan, du lịch, giáo dục truyền thống theo quy định.
Sở Xây dựng TP.HCM vừa báo cáo, đề xuất UBND TP.HCM phương án duy trì công viên tạm tại các khu đất trống đã chỉnh trang phục vụ Tết Nguyên đán 2026, trong đó làm rõ cơ chế chi phí vận hành gắn với từng vị trí khu đất và mức độ triển khai dự án.
Theo Sở Xây dựng, sau thời gian đưa vào sử dụng, các công viên tạm tại khu vực trung tâm nhận được sự đồng thuận của người dân. Trên cơ sở đó, các đơn vị thống nhất tiếp tục duy trì một số khu đất phù hợp, đồng thời xây dựng phương án tài chính tương ứng với từng nhóm.
Đối với 6 khu đất chưa triển khai dự án, chi phí vận hành được xác định theo hướng xã hội hóa, do đơn vị quản lý hoặc doanh nghiệp tài trợ đảm nhận.
Cụ thể, khu đất số 135 Nguyễn Huệ - 39 Lê Lợi (phường Sài Gòn) do Tổng công ty thương mại Sài Gòn tự tổ chức duy trì bằng nguồn lực của đơn vị. Khu đất tứ giác Lê Thánh Tôn – Nam Kỳ Khởi Nghĩa - Lê Lợi - Nguyễn Trung Trực (phường Bến Thành) được doanh nghiệp phối hợp duy trì, trong đó có đơn vị tài trợ kinh phí chăm sóc cảnh quan.
Tại khu đất số 152 Trần Phú (phường Chợ Quán), chi phí vận hành công viên tạm được doanh nghiệp hỗ trợ; tương tự, khu đất số 33 Nguyễn Du, 34 - 36 và 42 Chu Mạnh Trinh (phường Sài Gòn) được tài trợ trong thời gian chưa bàn giao mặt bằng cho bên thuê đất.
Riêng khu đất số 2 - 4 - 6 Nguyễn Huệ (đoạn mũi tàu Nguyễn Huệ - Tôn Đức Thắng, phường Sài Gòn), doanh nghiệp duy trì công viên tạm đến hết dịp 30.4, sau đó bàn giao lại cho Tổng công ty du lịch Sài Gòn tiếp tục vận hành bằng nguồn lực của đơn vị.
Đối với khu đất số 8 Võ Văn Tần (phường Xuân Hòa), UBND phường đang quản lý, đồng thời đề xuất bố trí kinh phí để duy tu, vận hành công viên tạm.
Với 5 khu đất đã có kế hoạch sử dụng, triển khai dự án theo tiến độ, Sở Xây dựng cho biết việc chỉnh trang giới hạn ở khu vực mặt tiền, trồng thêm cây xanh, hoa kiểng đảm bảo mỹ quan đô thị và vệ sinh môi trường. Kinh phí vận hành do các đơn vị thuê đất hoặc chủ đầu tư chi trả.
Cụ thể, khu đất số 2 - 4 - 6 Hai Bà Trưng và 8 - 12 Lê Duẩn (phường Sài Gòn) tiếp tục thực hiện theo hợp đồng thuê đất, trong đó doanh nghiệp chịu trách nhiệm chỉnh trang khu vực phía trước. Khu đất số 87 Cống Quỳnh và khu đất 74 Hồ Hảo Hớn - 289 Trần Hưng Đạo (phường Cầu Ông Lãnh) do các doanh nghiệp đang triển khai dự án thực hiện cải tạo mặt tiền kết hợp thi công.
Tại khu đất số 7 Lê Thị Hồng Gấm (phường Bến Thành), ngân hàng đang sử dụng khu đất theo kế hoạch, kết hợp chỉnh trang khu vực mặt tiền.
Với các phương án trên, ngân sách nhà nước không phải nguồn chi chính cho mô hình công viên tạm. Chỉ trong trường hợp đặc biệt như khu đất số 8 Võ Văn Tần, khi không huy động được xã hội hóa, mới xem xét bố trí kinh phí.
Đồng thời, đề xuất của doanh nghiệp về miễn, giảm tiền thuê đất hoặc khai thác một phần khu đất để bù đắp chi phí vận hành sẽ được các cơ quan chức năng nghiên cứu riêng, không gắn với chủ trương chung.
