Mục Lục
Toggle“Đây là hình ảnh một vận tải cơ C-130 Hercules tham gia chiến dịch tìm kiếm và cứu nạn ở tây nam Iran đã bị mắc kẹt, không thể di chuyển. Sau cùng, máy bay này đã bị bỏ lại rồi phá hủy bởi lực lượng Delta”, OSINTWarfare, tài khoản mạng xã hội chuyên thu thập dữ liệu tình báo nguồn mở, cho biết ngày 5/4.
Tài khoản này đăng kèm ảnh một cột khói đen bốc lên từ khu vực trống trải, phía sau là đồi núi.
Jack Murphy, đồng sáng lập trang tin về an ninh quốc gia Mỹ The High Side, mô tả địa điểm xảy ra sự việc là “một điểm tiếp nhiên liệu tiền phương (FARP)” và bánh xe của chiếc C-130 mắc kẹt trong cát. “Một nhóm đặc nhiệm Delta buộc phải vào phá hủy tại chỗ. Toàn bộ chiến dịch cực kỳ mạo hiểm, nhưng họ vẫn hoàn thành”, Murphy viết trên X.
Bộ Quốc phòng Mỹ chưa bình luận về thông tin.
Trong khi đó, hãng tin Iran Fars News đưa tin khi Mỹ mở chiến dịch giải cứu, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và Lực lượng Thực thi Pháp luật (FARAJA) “đã phối hợp tấn công, phá hủy một máy bay địch, khiến Washington chịu thêm một thất bại ê chề”.
Truyền thông Iran công bố hình ảnh các mảnh vỡ cháy đen nằm rải rác trên vùng sa mạc, khói vẫn bốc lên từ hiện trường.
Mỹ hôm nay thông báo lực lượng nước này đã giải cứu được phi công còn lại trong vụ tiêm kích F-15 bị bắn hạ tại Iran. Chiến dịch giải cứu diễn ra trong đêm 4/4, huy động hàng chục máy bay chiến đấu, trực thăng cùng các năng lực tình báo mạng, không gian và nhiều phương tiện trinh sát khác.
Một quan chức quân sự Mỹ trả lời New York Times rằng sau khi phi công được giải cứu, hai máy bay vận tải dùng để đưa lực lượng đặc nhiệm và phi công đến nơi an toàn đã bị mắc kẹt tại một căn cứ hẻo lánh ở Iran.
Các chỉ huy quyết định điều thêm ba máy bay mới tới để đưa toàn bộ binh sĩ Mỹ và phi công rời đi, đồng thời phá hủy hai chiếc máy bay gặp sự cố nhằm tránh để chúng rơi vào tay Iran.
C-130 Hercules là vận tải cơ được tập đoàn Lockheed phát triển trên cơ sở máy bay Fairchild C-123 Provider, biên chế cho không quân Mỹ từ năm 1956. C-130 được đánh giá là xương sống trong các chiến dịch của quân đội Mỹ nhờ lợi thế hậu cần, có thể hoạt động trên các đường băng dã chiến và không đòi hỏi hạ tầng hỗ trợ phức tạp. Máy bay sử dụng 4 động cơ tua-bin cánh quạt để tăng hiệu quả hoạt động và công suất vận tải.
Vận tải cơ C-130 có tổ bay 5 người, tầm bay 3.800 km, tốc độ tối đa 590 km/h, trần bay 10.000 m khi không chở hàng và 7.000 m khi đầy tải. Máy bay có thể chở tối đa 19 tấn hàng, 92 binh sĩ hoặc 64 lính dù, 6 pallet hàng, 2-3 thiết giáp Humvee, hai thiết giáp M113 hoặc một pháo tự hành CAESAR 155 mm.
Mỹ đã liên tục nâng cấp dòng C-130 để đáp ứng thay đổi về hoạt động trên toàn thế giới. Trong số này, biến thể HC-130J Combat King II, với tầm bay hơn 6.400 km, là loại máy bay cánh cố định chuyên dụng duy nhất của Không quân Mỹ cho nhiệm vụ tìm kiếm – cứu nạn nhân sự. Chi phí sản xuất một chiếc HC-130J năm 2010 là 66 triệu USD, tương đương hơn 98 triệu USD theo tỷ giá hiện tại.
Như Tâm (Theo USAF, AFP, Reuters)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/hinh-anh-van-tai-co-my-boc-chay-trong-cuoc-giai-cuu-phi-cong-5058741.html
Giới hữu trách Panama xác nhận sự cố xảy ra tại một khu phức hợp cung cấp nhiên liệu cho các xe bồn, nằm cạnh cầu châu Mỹ. Đây là cây cầu quan trọng bắc qua kênh đào Panama.
Hình ảnh do camera an ninh ghi lại cho thấy một quả cầu lửa khổng lồ và cột khói đen bốc lên từ nơi xảy ra sự cố.
Ông Victor Alvarez, Giám đốc lực lượng cứu hỏa Panama, cho biết một công nhân làm việc ở nơi này đã thiệt mạng do vụ nổ, và hai lính cứu hỏa bị thương nhẹ.
Phía cơ quan quản lý kênh đào Panama nói rằng vụ nổ không gây ảnh hưởng cho hoạt động lưu thông trên kênh đào.
Cầu châu Mỹ đã bị chặn lại sau sự cố, và chuẩn bị kiểm tra nhằm đánh giá mức độ hư hại do vụ nổ gây ra.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/no-lon-gan-cau-bac-qua-kenh-dao-panama-co-thuong-vong-185260407115626445.htm
Tổng thống Zelensky: Ukraine đề xuất ngừng tập kích năng lượng
Ngày 6/4, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine đã đề xuất một lệnh ngừng bắn năng lượng với Nga thông qua các quan chức Mỹ đóng vai trò trung gian.
"Nếu Nga sẵn sàng ngừng các cuộc tập kích vào cơ sở hạ tầng năng lượng của chúng tôi, chúng tôi sẽ sẵn sàng đáp trả tương xứng. Đề xuất này đã được chuyển đến phía Nga thông qua Mỹ", ông Zelensky nói trong bài phát biểu tối 6/4.
Vài ngày trước, trong cuộc điện đàm với các nhà đàm phán Mỹ hôm 1/4, ông Zelensky đã đề xuất một lệnh ngừng bắn vào dịp Lễ Phục Sinh liên quan đến cơ sở hạ tầng năng lượng. Nga đã từ chối và tiếp tục phóng tên lửa và UAV vào Ukraine.
Với việc các quan chức Mỹ dự kiến sẽ đến Ukraine vào cuối tháng này sau khi tiến trình đàm phán hòa bình rơi vào bế tắc, Kiev tiếp tục nỗ lực về các đảm bảo an ninh, ông Zelensky cho biết.
"Như đã thỏa thuận, Ukraine đang chuẩn bị các đề xuất của mình - củng cố văn kiện về các đảm bảo an ninh. Các đảm bảo an ninh chính là chìa khóa để chấm dứt chiến tranh thực sự, để có được hòa bình lâu dài", ông nói.
Trong khi đó, ông Zelensky lưu ý rằng các quan chức Ukraine và Mỹ đang liên lạc hàng ngày.
Các đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump - Steve Witkoff và Jared Kushner - dự kiến sẽ dẫn đầu một phái đoàn Mỹ đến Kiev sau lễ Phục sinh, được Giáo hội Chính thống giáo cử hành vào ngày 12/4.
Chuyến đi này sẽ đánh dấu chuyến thăm Ukraine đầu tiên của hai ông Witkoff và Kushner cùng lúc, những người đã từng đến Moscow nhiều lần. Phái đoàn cũng có thể bao gồm Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Lindsey Graham.
Ukraine tập kích ồ ạt vào Novorossiysk, Nga thiệt hại nặng
Kênh Military Summary đưa tin, đêm 5-6/4, quân đội Ukraine (AFU) phát động cuộc tấn công bằng UAV quy mô lớn vào Novorossiysk trên lãnh thổ Nga. Trạm dầu Sheskharis (2 cầu cảng và các nút điều khiển đường ống) đã bị đánh trúng, khiến việc xuất khẩu dầu thô bị đình trệ hoàn toàn. Ngoài ra, một UAV FP-2 của Ukraine đã tập kích khinh hạm Admiral Grigorovich của Hải quân Nga đậu trong cảng.
Tình hình trên tiền tuyến ở miền Nam Ukraine vẫn khá căng thẳng, trong khi quân đội Nga (RFAF) tiếp tục tiến về Sloviansk. Hình ảnh định vị địa lý xác nhận lực lượng Moscow đã giành được lãnh thổ ở Kryva Luka và Rai-Aleksandrivka.
Nga duy trì thế chủ động ở các khu vực trọng điểm
Theo kênh Readovka, giao tranh nóng bỏng nhất đang diễn ra ở các khu vực Sumy, Konstantinovka, Sloviansk và Zaporizhia. Đồng thời, AFU đang tăng cường phản công ở các khu vực Kupyansk và Dobropillia. Lực lượng Kiev cố gắng ngăn chặn bước tiến của Nga bằng cách tái bố trí lực lượng dự bị và phát động phản công cục bộ.
Quân đội Nga liên tục làm suy yếu khung phòng thủ của đối phương dọc theo tuyến Liman - Sloviansk - Konstantinovka. Đồng thời, vùng đệm ở khu vực biên giới giữa các tỉnh Sumy và Kharkov đang mở rộng.
Nga mở rộng vùng đệm an ninh ở Sumy và Kharkov
RFAF tiếp tục các hoạt động tấn công ở một số khu vực thuộc các huyện Sumy và Glukhovsky, tiến thêm 150-200m mỗi ngày và dần mở rộng vùng kiểm soát của họ ở khu vực biên giới. Giao tranh ác liệt nhất đang diễn ra ở vùng lân cận Peschanoye, Miropolye, Volnaya Sloboda, Pustogorod và Krasnopolye, nơi AFU buộc phải điều động lực lượng dự bị, bao gồm Lữ đoàn cơ giới độc lập 157 và Lữ đoàn Đổ bộ đường không 78.
Những nỗ lực gia tăng của Ukraine cho thấy mong muốn ngăn chặn sự hình thành một mũi nhọn chiến thuật ổn định đe dọa khả năng kết nối giao thông của khu vực đô thị Sumy. Mặc dù AFU cố gắng ổn định mặt trận, nhưng chính họ đã xác nhận sự mở rộng dần dần vùng kiểm soát của Nga ở một số khu vực, bao gồm cả việc tiến công lên tới 150m ở huyện Shostka.
Giao tranh chiến hào ác liệt vẫn tiếp diễn ở các khu vực Liptsovsky, Vovchansky và Velykoburluksky thuộc vùng Kharkov. RFAF đang tiến lên vài trăm mét, đẩy lùi đối phương một cách có hệ thống khỏi biên giới. Hỏa lực ở các khu vực Ternovaya, Veseloye, Lozovaya và Ambarnoye đang tàn phá tuyến phòng thủ của Ukraine, và có dấu hiệu mất kỷ luật ở một số đơn vị thuộc Lữ đoàn cơ giới độc lập số 72 và Lữ đoàn cơ giới độc lập số 127 AFU.
Kupyansk - Liman: Căng thẳng leo thang
Phía nam Kupyansk, giao tranh đã leo thang ở vùng lân cận Kurilovka, Peschanoye và Kovsharovka. Lực lượng Kiev đang tiến hành các cuộc phản công ở phía bắc Kupyansk, nhằm ngăn chặn sự mở rộng vùng kiểm soát của đối phương vào khu vực đô thị.
Đồng thời, phía tây bắc Liman, các đơn vị Moscow đang tấn công các điểm vượt sông và tuyến đường tiếp tế của AFU, nhằm phá vỡ nguồn cung cấp cho nhóm binh sĩ Ukraine ở tả ngạn sông Seversky Donets. Các bước tiến ở vùng ngoại ô phía đông bắc Liman cho thấy Nga gây áp lực có hệ thống lên cụm cứ điểm phòng thủ Liman.
Nga gây áp lực lên cụm đô thị Sloviansk - Kramatorsk
RFAF tiếp tục phá vỡ các tuyến phòng thủ của đối phương trên các tuyến tiếp cận Sloviansk. Các hành động đột phá đang diễn ra theo hướng Rai-Aleksandrivka, bao vây lực lượng Kiev từ phía bắc và phía nam Nikiforovka và Kaleniky.
Việc Ukraine mất một số vị trí trung gian tạo tiền đề cho việc Nga gây áp lực hơn nữa lên cơ sở hạ tầng năng lượng của khu vực - nhà máy nhiệt điện Sloviansk phải ngừng hoạt động. Lực lượng Moscow đã chọc thủng phòng tuyến của đối phương gần Kaleniky, và giao tranh đang dần tiến về phía nhà máy điện.
Những đợt tiến công ở khu vực này đe dọa xuyên thủng tuyến phòng thủ của AFU giữa Sloviansk và Kramatorsk. Theo báo cáo từ chiến trường, Sloviansk đã chính thức nằm trong tầm bắn của pháo binh Nga.
Kênh Rybar có chung nhận định với Readovka khi cho biết, theo hướng Sloviansk, các đơn vị thuộc Tập đoàn quân hỗn hợp số 3 RFAF lại tiếp tục phát triển mạnh dọc theo tuyến Krivaya Luka - Kaleniki, chiếm giữ một số vành đai rừng trong khu vực này.
Điều này được tiết lộ qua việc công bố các đoạn phim giám sát khách quan, vì vậy trên thực tế, những thành công ở đây thậm chí có thể còn lớn hơn, vì các đơn vị Moscow đang rất tích cực hoạt động dọc theo tuyến này.
Xa hơn về phía bắc, gần Ozernoye, lực lượng lân cận Cụm tác chiến phía Tây RFAF loại bỏ một nhóm binh sĩ Ukraine đã xâm nhập vào khu vực đầm lầy phía nam Yampol. Tuy nhiên, hiện chưa có thông tin nào về việc liệu lực lượng Kiev có còn hiện diện ở phía tây bắc Zakotnoye hay không.
Việc tiến quân đều đặn của Nga theo hướng này đạt được một phần nhờ các cuộc tập kích có hệ thống vào phương tiện vận chuyển và pháo binh đối phương.
Hệ thống phòng thủ của Kiev đã bị phá vỡ bởi UAV gần Kaleniki, khu vực vừa được giải tỏa, sau đó là Rai-Aleksandrovka, và các phương tiện vận chuyển của AFU đang bị phá hủy ở Nikolaevka và Orekhovatka, nơi họ đang cố gắng tiếp tế cho các đơn vị tiền tuyến. Kết quả là, lực lượng Kiev đang mất dần các vị trí, bị cắt đứt nguồn tiếp tế, và dần dần rút lui về phía tây.
Konstantinovka sắp bị Nga bao vây
Giao tranh ác liệt tiếp diễn ở trung tâm Konstantinovka, bao gồm cả khu vực gần ga xe lửa và khu công nghiệp. Đồng thời, áp lực lên hai bên sườn đang gia tăng, cho thấy RFAF nỗ lực bao vây thành phố. Bên cạnh đó, việc máy bay Nga tăng cường ném bom vào Druzhkivka đang làm suy yếu khả năng chống chịu của lực lượng hỗ trợ cận chiến của Ukraine.
Hỏa lực có hệ thống nhắm vào hàng loạt đầu mối giao thông cho thấy các điều kiện đang được quân đội Nga chuẩn bị cho việc đẩy mạnh hơn nữa cuộc tấn công về phía khu vực đô thị Kramatorsk.
Ukraine phản công Dobropillia
Giao tranh dữ dội tiếp diễn ở khu vực Grishino, Novoaleksandrivka, Vasilevka và Sergeyevka. Các đơn vị Moscow đang giải tỏa Grishino và đồng thời gia tăng áp lực ở phía bắc Novoaleksandrivka, nhằm tiến đến biên giới vùng Dnipropetrovsk.
Lực lượng Kiev đang phát động các cuộc phản công ở phía tây Rodinske bằng xe tăng phương Tây, nhưng chiến tuyến vẫn không thay đổi đáng kể. Việc RFAF duy trì áp lực ở khu vực này đe dọa làm suy yếu sự ổn định trên toàn bộ tuyến phòng thủ của AFU ở phía tây khu vực Pokrovsk.
Tình hình đáng báo động với Nga ở Zaporizhia
Phía tây - tây bắc Huliaipole, Cụm tác chiến phía Đông RFAF đang tiến hành các hoạt động đột kích trên các tuyến đường tiếp cận Vozdvizhevka, Verkhnyaya Tersa và Komsomolske. Việc phá hủy các tuyến đường hậu cần ở phía tây tuyến Rozdvyanka - Verkhnyaya Tersa đang làm phức tạp việc tiếp tế cho cụm lực lượng Kiev.
Các cuộc phản công của AFU không thành công ở một số khu vực. Đồng thời, tại Orekhov, Lực lượng Kiev đã tăng cường hoạt động tại Stepnogorsk và Primorskoye, nơi họ đang cố gắng duy trì phòng thủ ổn định.
Trái ngược với thông tin tích cực dành cho Nga của Readovka, kênh Rybar đưa tin tình hình ở khu vực tây Zaporizhia tiếp tục xấu đi. Mặc dù lực lượng Moscow gần đây đã phản công ở Primorskoye nhưng Ukraine vẫn tiếp tục hoạt động rất tích cực ở các khu vực lân cận.
Hình ảnh giám sát khách quan cho thấy Nga đã mất quyền kiểm soát Novoyakovlivka, nơi trước đó đã bị các nhóm nhỏ AFU xâm nhập. Hiện tại, ngôi làng dường như đã hoàn toàn nằm dưới sự kiểm soát của Kiev.
Theo một số báo cáo, Pavlovka lân cận cũng đã bị mất, vì trước đó Ukraine đã làm gián đoạn nghiêm trọng các tuyến tiếp tế của các đơn vị Moscow bằng UAV, vốn "lơ lửng" trong một vài vành đai rừng ở những khu vực trống trải, điều này đặc biệt nguy hiểm do cấu trúc cục bộ của các tuyến tiếp xúc.
Rõ ràng là Kiev chưa từ bỏ nỗ lực đẩy lùi đối phương về vị trí ban đầu và tiếp tục tấn công về phía Kamenskoye và Plavni, cũng như Stepove và Lobkovo. Và hiện tại, tình hình trông vô cùng đáng báo động với RFAF.
Sau khi chịu thất bại ở cánh đông Zaporizhia lân cận, AFU rõ ràng đã tập trung nỗ lực vào cánh tây. Nếu Ukraine thành công trong kế hoạch khôi phục hiện trạng dọc theo tuyến Kamenskoye - Stepove - Malyye - Shcherbaky và Shcherbaky, thì Nga sẽ bị đẩy lùi về vị trí của đầu năm 2025.
Và điều này một lần nữa sẽ là do những tuyên bố quá vội vàng của RFAF về việc giải tỏa các khu định cư, khi chỉ có các nhóm nhỏ binh sĩ Nga xâm nhập vào đó, hoặc chỉ mới bắt đầu di chuyển về phía đó.
Nếu Veselyanka và Rechnoye thực sự nằm dưới sự kiểm soát của RFAF (cả 2 ngôi làng đều được Nga tuyên bố kiểm soát chính thức nhưng không thực sự kiểm soát được), thì Ukraine khó có thể sử dụng cửa khẩu từ Grigorovka để di chuyển bằng xe bọc thép đến Stepnogorsk và Plavni.
Những thay đổi trên tiền tuyến ở Ukraine vào tháng 3
Kênh AMK Mapping công bố bản đồ mới nhất, ghi nhận những bước tiến của Nga (màu vàng) và Ukraine (xanh nhạt) trên chiến trường.
Những tiến bộ của Nga bao gồm: Donetsk +61,85km²; Sumy +59,87km²; Zaporizhia +59,66km²; Kharkov +42,33km²; Dnipropetrovsk +1,40km². Tổng cộng: tăng thêm 225,11km² (giảm 3,30% so với tháng trước).
Những bước tiến của Ukraine: Dnipropetrovsk +17,04km²; Zaporizhia +29,22km²; Kharkov +7,27km²; Donetsk +29,06km²; Sumy +6,82km². Tổng cộng: 89,41km² (giảm 76,16% so với tháng 2).
Sau khi bù trừ lãnh thổ Nga và Ukraine chiếm được, có thể xác định được +135,70km² nghiêng về phía Moscow.
Xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran đã bước sang tuần thứ sáu kể từ các đợt không kích quy mô lớn bắt đầu ngày 28/2.
Với hàng chục nghìn quả bom và tên lửa được sử dụng, chiến dịch phối hợp chung của Washington và Tel Aviv nhằm vào các mục tiêu quân sự Iran đã làm suy yếu đáng kể năng lực phòng không và chỉ huy của Tehran. Tuy nhiên, Iran vẫn kiểm soát eo biển chiến lược Hormuz - tuyến đường huyết mạch vận chuyển khoảng 20% dầu thô toàn cầu và tuyên bố đóng cửa hoàn toàn kể từ đầu tháng 3. Tổng thống Donald Trump liên tục đe dọa leo thang, bao gồm khả năng triển khai bộ binh chiếm đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu chính của Iran.
Đảo Kharg, nằm cách bờ biển Iran khoảng 25-32km, là “huyết mạch” kinh tế của nước Cộng hòa Hồi giáo Iran. Hòn đảo này xử lý khoảng 90-95% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran, tương đương 1,5-2 triệu thùng/ngày trước chiến tranh, mang lại doanh thu hàng trăm triệu USD mỗi ngày. Các bến cảng sâu cho phép tàu chở dầu siêu lớn (VLCC) neo đậu, kết nối trực tiếp với các mỏ dầu lớn như Ahvaz và Marun qua đường ống ngầm.
Theo các tài liệu tình báo Mỹ từ thập niên 1980 (nay vẫn còn giá trị), bất kỳ gián đoạn nào tại Kharg cũng đe dọa sự sống còn của nền kinh tế Iran. Tổng thống Trump đã công khai coi việc kiểm soát hoặc phá hủy cơ sở hạ tầng dầu tại đây là “lựa chọn ưu tiên” để buộc Iran mở lại eo biển Hormuz và đàm phán.
Dù đã hứng chịu thiệt hại nặng nề từ các đợt không kích của Mỹ - Israel (hơn 90 mục tiêu quân sự trên Kharg đã bị tấn công ngày 13/3 nhưng cơ sở dầu này vẫn được giữ nguyên), Iran thậm chí duy trì khả năng phản công bất đối xứng. Các chuyên gia từ Viện Hudson, Atlantic Council và Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel (INSS) đều cảnh báo rằng bất kỳ nỗ lực chiếm đóng trên bộ nào cũng sẽ kích hoạt phản ứng mạnh mẽ từ Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Dưới đây là bốn kịch bản đáp trả chính mà Tehran có thể lựa chọn để đáp trả Mỹ nếu hòn đảo bị tấn công.
1, Kháng cự mặt đất và hỏa lực bất đối xứng
Kịch bản có xác suất cao nhất là Iran phản công trực tiếp nếu lính Mỹ đặt chân lên đảo Kharg. Hòn đảo nhỏ này (rộng khoảng 20km²), nằm trong tầm bắn dễ dàng của tên lửa đạn đạo ngắn, UAV tấn công và pháo binh ven bờ do IRGC kiểm soát.
Chuyên gia Bryan Clark từ Viện Hudson (Mỹ) nhận định: lực lượng IRGC vẫn đồn trú trên đảo và đã chuẩn bị sẵn các bẫy, bao gồm thiết bị nổ tự chế (IED), mìn và nhiều bất ngờ khác. Một khi Mỹ cố chiếm giữ, việc khôi phục sản xuất dầu sẽ trở nên khó khăn, nên Iran có thể tận dụng để gây thương vong tối đa, tạo áp lực chính trị nội bộ lên Tổng thống Trump.
Chuyên gia Joe Costa từ Atlantic và Jason Campbell từ Viện Trung Đông (Mỹ) đồng quan điểm rằng Iran có thể duy trì cường độ tấn công bằng rocket, UAV, thủy lôi và xuồng tốc độ cao. Với quân số hơn 190.000 người trong Lực lượng Vệ binh và quân đội chính quy, bất kỳ chiến dịch kiểm soát đảo hoặc eo biển Hormuz nào cũng dễ dàng chuyển thành chiến tranh du kích kéo dài.
Các nguồn báo chí Nga như TASS và RT cũng nhấn mạnh rằng Iran đã cảnh báo sẽ dùng tên lửa đạn đạo và UAV quy mô lớn để “thiêu rụi” các cơ sở dầu khí Mỹ và đồng minh nếu Kharg bị tấn công.
Theo giới chuyên gia, việc chiếm giữ Kharg không dễ. Hòn đảo cách các căn cứ Mỹ ở Kuwait 225 m, đòi hỏi hậu cần phức tạp. Chuyên gia Danny Citrinowicz từ INSS (Israel) cảnh báo: “Sẽ rất khó chiếm đảo Kharg. Iran có thể dùng tên lửa đạn đạo bắn phá đường băng, UAV săn lùng tàu tiếp tế và máy bay”.
Kinh nghiệm từ chiến trường Ukraine cho thấy UAV tự sát và mìn (hoặc ngư lôi) có thể làm tê liệt chuỗi cung ứng. Nếu Mỹ triển khai khoảng 3.000 lính từ Sư đoàn Dù 82, họ sẽ đối mặt với hỏa lực liên tục từ đất liền, dẫn đến thương vong cao và áp lực rút quân nhanh chóng.
2, Tấn công các trung tâm dầu khí Vùng Vịnh
Nếu Mỹ đưa bộ binh vào Iran, Tehran rất có thể leo thang bằng cách nhắm vào hạ tầng năng lượng của các đồng minh Mỹ tại vịnh Ba Tư. Iran đã chứng minh khả năng này qua các cuộc tấn công trả đũa gần đây vào cơ sở khí đốt Qatar và Ả rập Xê út sau khi Israel nhắm vào mỏ Pars South.
Chuyên gia Jon Hoffman từ Viện Cato (Mỹ) lưu ý: “Iran vẫn kiềm chế nhưng sẵn sàng leo thang. Họ có thể tấn công cơ sở dầu mỏ, nhà máy điện, thậm chí nhà máy khử mặn, những mục tiêu mang lại lợi ích lớn nhất bằng cách siết chặt thị trường năng lượng toàn cầu”.
Các phân tích từ giới chuyên gia của CSIS (Mỹ) và Foreign Policy cho thấy: một cuộc tấn công vào đảo Kharg hoặc eo Hormuz sẽ đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng, thậm chí cao hơn nếu Iran mở rộng mục tiêu sang các mỏ dầu ở Ả rập Xê út, Các tiểu vương quốc Ả rập thống nhất (UAE) hay Qatar. Iran đã phóng tên lửa đạn đạo vào nhà máy điện lớn nhất Israel tuần trước, chứng tỏ họ sẵn sàng nhắm dân sự và năng lượng.
Theo TASS, Iran tuyên bố sẽ “biến tất cả cơ sở dầu khí của Mỹ và đồng minh thành tro bụi” nếu Kharg bị tấn công. Điều này có thể gây gián đoạn sản xuất dầu khu vực, đẩy dầu Brent lên mức kỷ lục (150 USD/thùng) và gây lạm phát toàn cầu. Ông Trump từng giảm nhẹ tác động giá xăng nội địa Mỹ bằng cách cho rằng chỉ là tạm thời, nhưng các nhà phân tích cảnh báo, nếu chiến tranh kéo dài đến giữa tháng 4, gián đoạn nguồn cung sẽ trở nên nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến cử tri Mỹ.
3, Gia tăng tấn công qua lực lượng ủy nhiệm
Iran có mạng lưới “ủy nhiệm” dày đặc, đã hoạt động mạnh từ đầu xung đột. Các nhóm dân quân Iraq (được Iran hậu thuẫn) đã nhiều lần rocket và UAV vào đại sứ quán Mỹ tại Baghdad và căn cứ Mỹ ở Iraq trong tháng 3. Lực lượng Hezbollah tại Li Băng vẫn giữ khả năng phóng tên lửa vào Israel. Chuyên gia Hoffman (Viện Cato) nhận định: “Các nhóm này sẵn sàng tham gia sâu hơn”.
Lực lượng Houthi tại Yemen (thân Iran) có thể chuyển hướng tấn công sang biển Đỏ. Dù Mỹ từng không kích, làm suy yếu lực lượng này từ tháng 5/2025, họ bị cáo buộc vẫn rải mìn và dùng UAV, tên lửa, gây nguy hiểm cho tàu bè di chuyển trên biển. Chuyên gia Bryan Clark (Viện Hudson) cảnh báo rằng, lực lượng Houthis “mặc dù chưa mạnh bằng Iran nhưng đã chứng minh khả năng gây rối trên biển Đỏ”. Nếu Mỹ leo thang chiến sự tại đảo Kharg, Houthi có thể phong tỏa Bab el-Mandeb, nơi 10% dầu và khí toàn cầu đi qua.
RT (Nga) dẫn nguồn quân sự Iran chỉ rõ, nếu Mỹ gây áp lực hải quân tại vịnh Ba Tư, Tehran chắc chắn sẽ “mở thêm các mặt trận bất ngờ”. Các lực lượng ủy nhiệm có thể tấn công sân bay, cảng và căn cứ quân sự Mỹ ở UAE, Qatar, Ả rập Xê út. Điều này buộc Mỹ và đồng minh phải phân tán lực lượng, tạo “thế tiến thoái lưỡng nan” như chuyên gia Joe Costa nhận định.
4, Đóng eo biển Bab el-Mandeb và mở rộng bất ổn hàng hải
Eo biển Hormuz không phải là mục tiêu duy nhất. Eo Bab el-Mandeb (trên biển Đỏ) là “điểm nghẽn chiến lược thứ hai”, rộng khoảng 32km. Quân đội Iran đã cảnh báo từ cuối tuần trước rằng nếu Mỹ - Israel tiếp tục tấn công hạ tầng năng lượng nước này, Tehran sẽ mở rộng sang các tuyến đường này. Một nguồn quân sự Iran nói với Tasnim: “Chúng tôi sẽ khiến đối phương trả giá gấp đôi”.
Báo Politico và Al Jazeera ghi nhận, lực lượng ủy nhiệm Houthis từng làm gián đoạn biển Đỏ năm 2023-2025 bằng UAV và tên lửa. Iran có thể cung cấp thêm vũ khí, chỉ huy để Houthis rải mìn và tấn công tàu chở dầu. Khoảng 9-10% nguồn cung dầu toàn cầu qua Bab el-Mandeb. Kết hợp với eo Hormuz đang bị phong tỏa, điều này tạo hai mặt trận hàng hải, buộc Mỹ phải huy động hải quân lớn hơn và làm trầm trọng hóa khủng hoảng năng lượng.
Rủi ro leo thang và tác động toàn cầu
Các kịch bản trên không độc lập mà có thể kết hợp, tạo hiệu ứng domino trên toàn khu vực. Theo Foreign Policy, việc Mỹ tấn công đảo Kharg sẽ “quốc tế hóa xung đột” ngay lập tức vì ảnh hưởng đến giá năng lượng. Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ước tính, gián đoạn kéo dài có thể đẩy giá dầu vượt 120 USD/thùng, ảnh hưởng tiêu cực chuỗi cung ứng toàn cầu.
Quan điểm từ Nga (TASS) nhấn mạnh rằng chính quyền Iran không chấp nhận “cú đánh đau” vào đảo Kharg và sẽ dùng mọi phương tiện đáp trả bất đối xứng. Truyền thông phương Tây cảnh báo, việc chiếm giữ Kharg khiến khó khăn về logistics, dễ biến thành “bẫy” như chiến tranh Iraq năm 2003. Các khách hàng dầu lớn nhất của Iran có thể phản đối mạnh mẽ qua ngoại giao, dù chưa can thiệp quân sự.
Iran đã củng cố phòng thủ cho đảo Kharg bằng hệ thống tên lửa tối tân, UAV và mìn (theo nguồn tình báo Mỹ). Dù suy yếu, hệ thống chỉ huy IRGC vẫn hoạt động khá hiệu quả và chặt chẽ, cho phép phản ứng đáp trả nhanh. Ông Trump đang cân nhắc đàm phán song song với đe dọa, nhưng chuyên gia Kenneth Katzman từ báo Al Jazeera cho rằng “một khi Mỹ bắt đầu chiếm lãnh thổ Iran, mọi kịch bản đều mở”.
Kết thúc xung đột phụ thuộc vào việc mở lại eo Hormuz và đàm phán. Tuy nhiên, nếu ông Trump ra lệnh chiếm đảo Kharg, 4 kịch bản trên có thể khiến Mỹ trả giá đắt: thương vong binh sĩ, giá năng lượng tăng vọt và bất ổn khu vực lan rộng.
Lịch sử Trung Đông cho thấy chiến tranh bất đối xứng hiếm khi mang lại thắng lợi nhanh chóng. Đến ngày 6/4, thế giới đang chờ xem quyết định của Mỹ sẽ dẫn đến hòa bình hay một cuộc chiến kéo dài, đắt đỏ hơn cả những gì Washington đang dự tính.
Theo The Hill, NYT, Bloomberg