Được tổ chức bởi Nobel Prize Museum, hội nghị không chỉ quy tụ các giáo viên toàn cầu mà còn kết nối trực tiếp với các nhà khoa học đoạt giải Nobel, qua đó đưa những tri thức đỉnh cao của nhân loại trở lại một câu hỏi rất “đời thường” – làm thế nào để những tri thức đó được dạy, được hiểu và được sử dụng trong lớp học?
Là giám đốc học thuật tổ chức giáo dục YOUREORG, đồng thời là học giả Chevening, học thạc sĩ ngành lãnh đạo giáo dục tại ĐH UCL (University College London), được dự Hội nghị thượng đỉnh giáo viên Nobel với tôi là một trải nghiệm quý giá. Trong không gian đó, một tư duy cốt lõi được lặp lại xuyên suốt các phiên thảo luận.
Giáo viên không chỉ dạy kiến thức mà đóng vai trò giúp học sinh hiểu và hành động trước các vấn đề toàn cầu. Và để làm được điều này, giáo dục phải thay đổi cách tiếp cận – liên ngành, dựa trên khoa học và gắn với thực tiễn xã hội. Trọng tâm không còn là dạy cái gì, mà là dạy để làm gì trong một thế giới đang biến đổi.
Một điểm đặc biệt của hội nghị là cách các tri thức khoa học phức tạp được chuyển ngữ về ngôn ngữ giáo dục. Trong các phiên liên quan đến khoa học và công nghệ, những khái niệm tưởng chừng xa vời như công nghệ sinh học hay cấu trúc phân tử được trình bày theo hướng trực quan, dễ tiếp cận, mô phỏng vào các tình huống gắn với đời sống, giúp giáo viên dễ dàng chuyển hóa thành bài học cụ thể.
Thầy Nguyễn Ngọc Ân, đang học thạc sĩ ngành giáo dục và công nghệ, ĐH UCL, tham gia Hội nghị thượng đỉnh giáo viên Nobel 2026, cho rằng giá trị cốt lõi của chương trình không nằm ở việc cung cấp thêm kiến thức mới, mà ở cách tri thức được tổ chức lại để có thể đi vào lớp học.
Từ quan sát này, ông cho rằng bài học quan trọng đối với giáo dục Việt Nam không phải là bổ sung nội dung, mà là thay đổi cách trình bày và tổ chức tri thức. Không thể duy trì cách dạy thiên về diễn giải một chiều nếu muốn tạo ra năng lực thực chất.
Bác sĩ Nguyễn Văn Bình, học giả Chevening, đang học thạc sĩ ngành sức khỏe toàn cầu và phát triển tại ĐH UCL, cho biết điều khiến ông suy nghĩ nhiều nhất không nằm ở các phát minh đột phá, mà ở cách tri thức khoa học được trở nên gần gũi hơn với đời sống thông qua giáo dục.
Giải Nobel thường gắn với những thành tựu khoa học ở tầm cao, nhưng các thông điệp tại hội nghị lại xoay quanh những vấn đề rất cơ bản. Con người sống như thế nào, học như thế nào và tương tác ra sao với hệ thống xã hội. Trong cách tiếp cận này, sức khỏe không còn là câu chuyện riêng của ngành y, mà trở thành một vấn đề liên ngành, trong đó giáo dục giữ vai trò trung tâm.
Quan sát này, theo bác sĩ Bình, đặc biệt có ý nghĩa đối với đội ngũ giảng viên tại các trường đại học y khoa ở Việt Nam.
Chúng ta đang đào tạo bác sĩ rất tốt về chuyên môn, nhưng câu hỏi là liệu sinh viên y có được chuẩn bị để hiểu, về tác động tới các yếu tố xã hội của sức khỏe hay chưa. Khi sức khỏe gắn với hành vi, môi trường và giáo dục, thì đào tạo y khoa cũng cần mở rộng cách tiếp cận.
Thông điệp xuyên suốt mà chúng tôi ấn tượng tại hội nghị là vai trò ngày càng quan trọng của giáo viên, đồng thời các vấn đề toàn cầu được đưa vào giáo dục như một phần của năng lực sống, thay vì là nội dung bổ sung.
Bà Helena Barret, Giám đốc giáo dục của Bảo tàng Nobel Prize Museum, khi trao đổi riêng với chúng tôi, nhấn mạnh rằng trong một thế giới nơi thông tin ngày càng sẵn có, giá trị của giáo viên không nằm ở việc cung cấp kiến thức, mà ở việc giúp học sinh hiểu điều gì là quan trọng và sử dụng tri thức đó như thế nào.
Điều này cũng được phản ánh trong cách tổ chức lớp học tại các trường tham quan. Giáo viên không bị ràng buộc bởi một kịch bản cứng nhắc mà được trao quyền để thiết kế trải nghiệm học tập. Họ đặt câu hỏi, tạo tình huống và điều chỉnh cách dạy dựa trên phản ứng của học sinh.
Tại ngôi trường Franska Skolan, ở Stockholm, khi quan sát các lớp học ở đây, tôi thấy trong các tiết học, học sinh không học theo một lộ trình cố định mà được đặt vào tình huống để suy nghĩ, thử nghiệm và tự rút ra kết luận.
Trong một tiết toán, cùng một bài toán được giải theo nhiều cách. Giáo viên không đưa ra đáp án ngay mà yêu cầu học sinh so sánh, phản biện và tự viết lại cách hiểu của mình. Điều quan trọng không nằm ở việc đúng hay sai, mà ở quá trình tư duy.
Họ không dạy để học sinh làm đúng, mà dạy để học sinh hiểu. Khi đã hiểu, các em sẽ biết cách áp dụng.
Những quan sát, trải nghiệm tại Stockholm cho chúng tôi thấy rằng, điều quan trọng không phải học sinh Việt Nam cần “học nhiều hơn”, mà là học theo cách có ý nghĩa hơn. Đây cũng là tinh thần đã được nhấn mạnh trong định hướng đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo của Đảng và Nhà nước, khi chuyển từ tiếp cận nội dung sang phát triển phẩm chất và năng lực người học.
Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra đối với đội ngũ giáo viên không chỉ dừng ở việc cập nhật kiến thức, mà là tiếp cận được với tư duy khoa học hiện đại, hiểu các vấn đề từ góc nhìn liên ngành và quan trọng hơn là chuyển hóa được những tri thức đó thành trải nghiệm học tập gắn với thực tiễn. Đây cũng là một trong những định hướng lớn trong quá trình chuẩn hóa và phát triển đội ngũ nhà giáo hiện nay.
Tuy nhiên, những kinh nghiệm từ quốc tế không phải là những mô hình có thể áp dụng nguyên vẹn. Giá trị lớn nhất nằm ở việc cung cấp thêm những góc nhìn, từ đó giúp quá trình đổi mới trong nước có thêm cơ sở tham chiếu.
Điều quan trọng không phải là mang về một phương pháp cụ thể, mà là thay đổi cách mình nhìn về giáo dục. Khi cách nhìn thay đổi, cách làm sẽ thay đổi.
Trong một thế giới ngày càng phức tạp và nhiều biến động, giáo dục không chỉ dừng lại ở việc giúp con người thích nghi, mà còn góp phần định hình cách họ hiểu và tham gia vào xã hội. Và những thay đổi đó, xét cho cùng, vẫn bắt đầu từ lớp học.
Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam ngày 16/4 cho biết đây là giải thưởng uy tín từ Quỹ Alexander von Humboldt, nhằm tôn vinh những nhà khoa học ngoài nước Đức, có thành tựu nghiên cứu xuất sắc.
Giải được trao tối đa cho 100 người mỗi năm ở nhiều lĩnh vực. Người đạt giải được tài trợ 80.000 euro (gần 2,5 tỷ đồng) để đến Đức hợp tác nghiên cứu với các đối tác khoa học hàng đầu.
Theo thông báo của Quỹ Alexander von Humboldt, GS Phùng Hồ Hải, được trao giải trên cơ sở đề cử của GS Christopher Deninger, nhà toán học ở Đại học Münster, Đức.
Trước đó, Việt Nam có hai nhà khoa học trong nước nhận giải của quỹ này là GS Nguyễn Thế Hoàng ở Bệnh viện 108 và GS Nguyễn Xuân Hùng, Đại học Công nghệ TP HCM.
GS Phùng Hồ Hải, 56 tuổi, là chuyên gia trong lĩnh vực đại số và hình học đại số. Ông tốt nghiệp Đại học Tổng hợp Lomonosov (Nga), bảo vệ tiến sĩ tại Đại học Munich (Đức) và tiến sĩ khoa học tại Đại học Duisburg-Essen (Đức).
Trong quá trình nghiên cứu, ông Hải tập trung vào các lĩnh vực như nhóm lượng tử, đại số Hopf và lý thuyết phạm trù, với nhiều công trình được công bố trên các tạp chí toán học quốc tế. Năm 2006, ông từng được trao Giải thưởng Von Kaven của Quỹ Nghiên cứu khoa học Đức (DFG).
Ngoài ra, ông tích cực tham gia đào tạo, phát triển đội ngũ toán học trẻ và thúc đẩy hợp tác khoa học quốc tế. Ông từng làm việc, giảng dạy tại nhiều cơ sở nghiên cứu uy tín ở Đức và các nước, trước khi trở về Việt Nam.
Năm 2012, ông được đặc cách công nhận chức danh giáo sư, là người Việt Nam đầu tiên được bầu làm Thành viên trẻ của Viện Hàn lâm khoa học thế giới (TWAS).
Ông giữ chức Viện trưởng Viện Toán học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam giai đoạn 2017-2022, kiêm Tổng Thư ký Hội Toán học Việt Nam.
Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam nhìn nhận việc GS Phùng Hồ Hải được trao Giải thưởng Nghiên cứu Humboldt khẳng định vị thế ngày càng được nâng cao của khoa học cơ bản Việt Nam trên trường quốc tế, mở ra những cơ hội hợp tác nghiên cứu sâu rộng hơn giữa Việt Nam và Đức.
Quỹ Alexander von Humboldt được thành lập năm 1860, mang tên nhà thám hiểm và nhà khoa học lỗi lạc người Đức. Đây là tổ chức phi lợi nhuận nổi tiếng của Đức, chuyên thúc đẩy hợp tác khoa học quốc tế và trao đổi kiến thức.
Buổi giao lưu không chỉ là dịp để sinh viên lắng nghe những chia sẻ từ doanh nhân quốc tế, mà còn là cơ hội để các bạn thực hành kỹ năng phỏng vấn, đặt câu hỏi và tiếp cận nhân vật với vai trò của người làm báo trong môi trường thực tế.
Nhiều câu hỏi sôi nổi từ sinh viên, đặc biệt là hành trình hội nhập của người trẻ Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu.
Trả lời câu hỏi của sinh viên về yếu tố để phát triển trong ngành truyền thông, ông cho rằng mỗi cá nhân là một ẩn số với nhiều yếu tố chi phối như động cơ học tập, khát vọng thăng tiến hay lợi ích cá nhân.
Theo ông, lĩnh vực truyền thông luôn mở ra nhiều cơ hội và thu hút đông đảo người theo học, nhưng để phát triển điều này phụ thuộc nhiều vào tính cách, sự chủ động và khả năng tự phát triển của mỗi người. Nhà trường chỉ có thể tạo nền tảng chung, còn sự bứt phá phụ thuộc vào chính mỗi cá nhân.
Đề cập đến tác động của trí tuệ nhân tạo (AI), ông ví AI giống như quan điểm về “cái lưỡi” của Aesop: “Cái lưỡi là thứ tốt nhất, nhưng cũng có thể là thứ tồi tệ nhất”.
Theo đó, AI cũng mang hai mặt, vừa hữu ích vừa tiềm ẩn rủi ro. Nếu thiếu ý thức và nền tảng kiến thức, người dùng rất dễ tiếp nhận toàn bộ câu trả lời từ AI mà không kiểm chứng tính đúng sai. Việc lạm dụng AI khiến con người dần mất đi kỹ năng và trở nên thụ động.
“Điều này giống như một người thợ mộc sẽ không còn biết đục đẽo nếu quá phụ thuộc vào máy móc, cũng như chúng ta vậy, khi quá lạm dụng nó, kiến thức và kỹ năng có thể bị tịch thu một cách âm thầm”, ông Bernard Hồ Đắc Tấn nhấn mạnh.
Tham gia chương trình, bạn Bảo Thy - sinh viên năm hai khoa Truyền thông sáng tạo - cho biết đây là năm thứ hai cô học tập, thực hành tại báo Tuổi Trẻ.
Bảo Thy cho rằng các chương trình thực hành ngày càng phong phú, giúp sinh viên có cơ hội tiếp xúc với nhiều nhân vật, nhiều lĩnh vực khác nhau. Ngoài ra, bạn được gặp gỡ nhiều người hơn, từ đó hiểu thêm nhiều câu chuyện và có thêm nhiều góc nhìn về một vấn đề nào đó.
"Chương trình hôm nay có nhiều ý nghĩa đối với tôi. Tôi nhận được nhiều cảm hứng và kinh nghiệm, không chỉ trong chuyên môn mà còn ở phong thái và cách giao tiếp từ ông Bernard, những điều mà ông chia sẻ rất phù hợp với sinh viên Gen Z.
Đặc biệt khi nói về AI, ông nhấn mạnh không nên quá phụ thuộc mà cần giữ tư duy và bản sắc cá nhân. Tôi nghĩ đây là điều rất cần thiết trong bối cảnh hiện nay”, Thy bày tỏ.
Tương tự, bạn Khánh Quỳnh - sinh viên năm hai khoa Truyền thông sáng tạo - cho rằng buổi giao lưu mang lại cho bạn nhiều giá trị, đặc biệt ở tính kết nối giữa các thế hệ.
“Tôi thích cách một người đi trước truyền tải lại những trải nghiệm, bài học mà họ đã đi qua cho mình, điều đó giúp chúng tôi hiểu rõ hơn về con đường mình đang chọn”, Quỳnh chia sẻ.
Bạn Thanh Trúc (ảnh trái) và bạn Trâm Anh (ảnh phải) đặt câu hỏi cho ông Bernard về hành trình trở về Việt Nam - Ảnh: DUYÊN PHAN
Vào 8 giờ 30 sáng nay (11.4), Báo Thanh Niên phối hợp với Bộ GD-ĐT tổ chức chương trình Tư vấn mùa thi 2026 tại Trường ĐH Cửu Long.
Chương trình diễn ra đồng thời ở các kênh: thanhnien.vn, fanpage Facebook, kênh YouTube, TikTok Báo Thanh Niên.
Tham dự trực tiếp chương trình có khoảng 4.500 học sinh lớp 11 và 12 của gần 30 trường THPT tại nhiều địa phương: Vĩnh Long, An Giang, Cà Mau, Đồng Tháp và TP.Cần Thơ.
Rộn ràng ngày hội Tư vấn mùa thi sáng nay tại Trường ĐH Cửu Long
ảnh: Duy Anh
Từ ngày 17.4 đến hết ngày 21.4, các trường THPT sẽ tổ chức cho thí sinh là học sinh đang học lớp 12 thử đăng ký dự thi trực tuyến trên Hệ thống quản lý thi của Bộ GD-ĐT. Có thể nói, đây là thời gian rất quan trọng với học sinh lớp 12 nói riêng và thí sinh thi tốt nghiệp THPT, xét tuyển vào ĐH nói chung. Trước thời điểm này, chuyên gia tuyển sinh đến từ các trường ĐH sẽ có những lời khuyên, thông tin lưu ý cần thiết với thí sinh cách đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển vào ĐH năm nay.
Trong khi đó, cuối tuần qua, học sinh vừa hoàn thành đợt 1 kỳ thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM để xét tuyển vào các trường ĐH, CĐ. Điểm của kỳ thi này có giá trị như thế nào đối với việc xét tuyển vào ĐH năm nay, thí sinh có nên tiếp tục tham dự đợt 2 của kỳ thi này không khi thời điểm này trùng với lịch thi học kỳ 2?
Nội dung quan trọng của chương trình là phần tư vấn chuyên sâu của đại diện các trường ĐH xung quanh kỳ thi và xét tuyển năm 2026, giải đáp băn khoăn về lựa chọn ngành học, trường học phù hợp với bản thân. Với tình hình xét tuyển ĐH năm nay, thí sinh cần lưu ý những điều gì để trúng tuyển đúng ngành, trường yêu thích?
