Xe tông vào đoàn diễu hành mừng Tết Lào tại Mỹ, 13 người bị thương

Phái đoàn Mỹ và Iran ngày 11/4 bắt đầu đàm phán trực tiếp tại thủ đô Islamabad của Pakistan, lần đầu tiên kể từ năm 1979, nhằm chấm dứt cuộc xung đột bùng phát từ cuối tháng 2. Sự kiện kết thúc rạng sáng 12/4, nhưng các bên không đạt được thỏa thuận nào sau 21 giờ thương lượng.

"Chúng tôi đã đàm phán với thiện chí", Phó tổng thống Mỹ JD Vance nói. "Chúng tôi rời khỏi đây với một đề xuất rất đơn giản, đó là đề nghị cuối cùng và tốt nhất của Mỹ. Hãy chờ xem liệu Iran có chấp nhận nó hay không".

Giới chức Iran xác nhận cuộc đàm phán với Mỹ kết thúc mà không đạt được thỏa thuận, cho rằng "những yêu cầu quá đáng của Washington" đã gây cản trở nỗ lực này.

Diễn biến làm dấy lên lo ngại Mỹ và Iran trở lại thế đối đầu, tiếp tục cuộc xung đột đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng, tác động tiêu cực đến nền kinh tế toàn cầu.

Nguy cơ xung đột leo thang trở lại

Một trong những yếu tố được chú ý nhiều nhất lúc này là các động thái tiếp theo của Tổng thống Donald Trump, người từng dọa "xóa sổ một nền văn minh" ngay trước khi Washington và Tehran đạt lệnh ngừng bắn hai tuần hôm 8/4.

Lệnh ngừng bắn đến nay vẫn được duy trì, nhưng ông chủ Nhà Trắng đã có những tuyên bố cứng rắn. Ngay sau khi đàm phán kết thúc, Tổng thống Trump tuyên bố hải quân Mỹ sẽ phong tỏa eo biển Hormuz, khẳng định mục đích là để gỡ bỏ toàn bộ thủy lôi và mở cửa hoàn toàn eo biển, thêm rằng Iran không được phép thu lợi từ kiểm soát tuyến hàng hải này.

Truyền thông Mỹ dẫn các nguồn thạo tin cho biết ông Trump cùng cố vấn còn cân nhắc tiến hành các cuộc tấn công mang tính hạn chế nhằm vào Iran nhằm phá vỡ thế bế tắc trên bàn đàm phán.

Ông Trump cũng không loại trừ việc nối lại chiến dịch ném bom toàn diện nhằm vào Iran, song các quan chức cho rằng điều này ít có khả năng xảy ra hơn do nguy cơ khiến khu vực trở nên bất ổn hơn nữa, Tổng thống Mỹ cũng không muốn các cuộc xung đột kéo dài.

Trong khi đó, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố vẫn kiểm soát eo biển Hormuz và cảnh báo "đối phương sẽ mắc kẹt trong vòng xoáy chết chóc nếu có tính toán sai lầm".

Những phát biểu này cho thấy Mỹ vẫn sẵn sàng tiếp tục biện pháp quân sự, còn Iran không coi những thiệt hại họ hứng chịu là lý do để điều chỉnh lập trường, mà tiếp tục nhấn mạnh yếu tố chủ quyền và lợi ích quốc gia.

"Vấn đề không phải ở chiến thuật thương lượng, mà là khác biệt về lợi ích. Mỹ tìm cách áp đặt các giới hạn đối với chương trình hạt nhân của Iran, giảm leo thang trong khu vực và bảo đảm an toàn hàng hải, coi đây là các nhu cầu an ninh", Fatemeh Aman, chuyên gia về Iran - Pakistan, nhà nghiên cứu tại viện chính sách Hội đồng Đại Tây Dương, nói với DW.

"Iran yêu cầu dỡ bỏ trừng phạt, được công nhận và được bảo đảm an ninh, tức là đàm phán về vị thế chứ không chỉ về các giới hạn. Mục tiêu cốt lõi của hai bên không tương thích", bà Aman tiếp tục.

Farwa Aamer, nhà nghiên cứu tại viện chính sách Asia Society, Mỹ, cho rằng Washington muốn có nhượng bộ trước, trong khi Tehran muốn được nới lỏng trước. Với mức độ tin cậy thấp và đòn bẩy cạnh tranh lẫn nhau, không bên nào sẵn sàng nhượng bộ.

"Các cuộc đàm phán kéo dài đã mở ra đối thoại, nhưng để đạt được sự đồng thuận có thể cần một tiến trình dài hơi hơn", theo bà Aamer.

Khi rời Islamabad, ông Vance không nêu rõ điều gì sẽ xảy ra sau khi lệnh ngừng bắn hết hạn vào ngày 22/4, hoặc liệu thỏa thuận này có được gia hạn hay không. Các nhà phân tích lạc quan thận trọng rằng lệnh ngừng bắn sẽ được duy trì và các cuộc không kích sẽ không tái diễn.

Tuy nhiên, nguy cơ lệnh ngừng bắn đổ vỡ vẫn tồn tại. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 13/4 tuyên bố lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran có thể chấm dứt bất cứ lúc nào. "Thỏa thuận ngừng bắn quy định Mỹ ngừng ném bom, còn Iran sẽ lập tức mở lại eo biển Hormuz, nhưng họ đã không làm vậy. Phía Mỹ sẽ không chấp nhận điều đó", ông Netanyahu nói.

Chuyên gia Aamer cho rằng nguy cơ lớn nhất nằm ở những sự cố, tính toán sai lầm, hoặc hành động từ các lực lượng đồng minh có thể thử thách giới hạn kiềm chế của Mỹ hoặc Iran.

"Điều quan trọng là lệnh ngừng bắn được duy trì, các kênh trung gian vẫn hoạt động và cả hai bên tiếp tục tiến trình ngoại giao", bà Aamer nói. "Nếu không có một tiến trình ngoại giao tiếp nối, lệnh ngừng bắn vẫn rất dễ sụp đổ. Nó có thể trụ vững trong ngắn hạn, nhưng thiếu nền tảng ổn định lâu dài".

Trở lại bàn đàm phán

Mỹ và Iran cũng có thể trở lại bàn đàm phán, vì cả hai bên vẫn có động lực mạnh để nối lại thương lượng. Iran đã phát tín hiệu sẵn sàng tiếp tục đối thoại. Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar kêu gọi tất cả các bên duy trì lệnh ngừng bắn mong manh, đồng thời cho biết họ sẽ tiếp tục nỗ lực thúc đẩy đối thoại.

Nhưng Tổng thống Trump đã nói rõ rằng ông không muốn sa lầy vào các cuộc đàm phán kéo dài. Phó tổng thống Vance cũng cảnh báo Washington sẽ không chấp nhận nếu Tehran tìm cách "qua mặt" họ.

"Không bên nào muốn bị xem là nhượng bộ sau vòng đàm phán thất bại. Nhiều khả năng sẽ có một khoảng lặng để cả hai đánh giá lại vị thế và đòn bẩy của mình", bà Aman nói. "Nếu đàm phán được nối lại, họ cũng sẽ không bắt đầu từ những vấn đề khó nhất, mà có thể đi từ các bước kỹ thuật, phạm vi hẹp, nhằm giảm rủi ro mà không đòi hỏi nhượng bộ lớn".

Với Aamer, các kênh ngoại giao hậu trường vẫn có thể tiếp tục được duy trì để tạo điều kiện cho các vòng đàm phán sau. "Tuy nhiên, điều đó sẽ phụ thuộc vào cách Mỹ và Iran xác định các bước đi tiếp theo trong ngắn hạn", bà kết luận.

Ali Vaez, giám đốc Dự án Iran tại Nhóm Khủng hoảng Toàn cầu, cho rằng các cuộc đàm phán tại Islamabad cho thấy khác biệt giữa hai bên vẫn rất lớn, nhưng ông không cho rằng nỗ lực ngoại giao sẽ sụp đổ ngay lập tức.

Nếu nhìn vào tiền lệ, lần gần nhất Iran đạt được thỏa thuận hạt nhân với Mỹ và các cường quốc vào năm 2015 đã mất tới 18 tháng, với nhiều lần đột phá xen kẽ đổ vỡ.

"Kịch bản có khả năng xảy ra hơn không phải là xung đột tiếp diễn ngay lập tức, mà là một giai đoạn đầy biến động với các tín hiệu răn đe và nỗ lực phút chót nhằm ngăn chặn một cuộc xung đột rộng lớn hơn", ông Vaez nói. "Lối đi phía trước, nếu có, nằm ở một thỏa thuận hạn chế, có đi có lại, giúp các bên có thêm thời gian để hạ nhiệt căng thẳng".

Tin Gốc: Vnexpress

Các nhà nghiên cứu đã biết ong xuất hiện tại nghĩa trang East Lawn, Ithaca, bang New York từ năm 1935, nhưng chưa ai biết chính xác có bao nhiêu cá thể sinh sống.

Nhóm chuyên gia Đại học Cornell đã quyết định thu thập ong tại nhiều điểm xung quanh nghĩa trang trong khoảng 45 ngày vào năm 2023, nhằm xác định số lượng ong làm tổ dưới lòng đất.

Kết quả cho thấy mật độ ong sinh sống dưới nghĩa trang này "nhiều bất thường", với khoảng 5,56 triệu con ong đã "vũ hóa", tức chui lên khỏi mặt đất để kiếm ăn và giao phối, trên khu vực rộng khoảng 6.500 m2, nhóm nghiên cứu viết trong bài báo được công bố hôm 13/4 trên tạp chí Apidologie.

Các chuyên gia cho biết một đàn ong mật bình thường chỉ có khoảng 30.000 cá thể. Tại các trang trại táo, mỗi hecta thường chỉ có khoảng hai đến ba đàn ong.

"Khi làm xong phép tính, tôi thực sự choáng váng. Tôi từng thấy những ước tính về lượng ong tập trung lên tới vài trăm nghìn con tại nghĩa trang này, nhưng chưa từng nghĩ con số ấy là 5,56 triệu con", Bryan Danforth, giáo sư côn trùng học dẫn đầu nghiên cứu, nói.

Các chuyên gia cho rằng nghĩa trang East Lawn là môi trường sinh thái cực kỳ lý tưởng cho loài ong, vì đất cát ở đây ít bị xới trộn, không sử dụng thuốc trừ sâu, nằm cách vườn ươm hoa quả Cornell Orchards chưa tới 1 km, nơi cung cấp nguồn phấn hoa khổng lồ vào mỗi dịp đầu xuân.

Đây là một trong những quần thể ong lớn nhất từng được ghi nhận tại Mỹ, cũng là quần thể lâu đời nhất. Liên đoàn Động vật Hoang dã Quốc gia Mỹ (NWF) cho biết khoảng 98% các loài ong bản địa tại Mỹ sống đơn lẻ, không theo bầy, trong đó 70% là ong làm tổ dưới đất.

Tin Gốc: Vnexpress

Ngay sau hội nghị các nhà báo quốc tế tại Seoul bàn về các vấn đề thời sự nóng bỏng, nhà báo Park Jong Hyun, chủ tịch Hội Nhà báo Hàn Quốc, đưa các nhà báo đến thẳng nhà sách Kyobo gần đó.

Kyobo là chuỗi nhà sách lớn nhất xứ kim chi, ví như "nhà sách quốc dân" vì là điểm hẹn của người yêu sách. Họ đến đây đọc sách, ngắm sách, tham dự các sự kiện, gặp gỡ, giao lưu với các tác giả...

Nó gần giống như Đường sách ở TP.HCM nhưng nằm dưới tầng hầm khu thương mại trung tâm thủ đô Seoul. Sách tiếng Hàn và tiếng Anh tràn ngập kệ sách nối dài, phủ kín không gian nhà sách (khoảng 11 triệu tựa sách có sẵn trên các nền tảng online Kyobo).

Cô Hyunlim Kim, phụ trách sách ngoại văn, nói: chúng tôi không đặt nặng chuyện kinh doanh mà tập trung quảng bá, khuyến khích văn hóa đọc, đặc biệt hướng tới giới trẻ khi các bạn ấy ngày càng bị hút vào các thiết bị điện tử.

Nhà sách ưu tiên thiết kế bàn ghế thoải mái cho người đọc tại chỗ, có chỗ triển lãm tranh ảnh, đặc biệt là bức tường treo chân dung các nhà văn đoạt giải Nobel. Mọi người dễ dàng nhận ra ảnh nhà văn Hàn Quốc Han Kang, đoạt giải Nobel văn chương năm 2024, treo trang trọng cùng với các nhà văn danh tiếng thế giới.

Ai chưa kịp trải nghiệm hết nhà sách có thể quét mã QR tìm hiểu thêm câu chuyện nhà sách trên điện thoại. Trên đó có thông điệp "People make books, books make people" (Con người làm ra sách, sách làm nên con người). Thông điệp ấy bằng tiếng Hàn cũng xuất hiện ngay lối vào cổng lớn nhà sách ở Trung tâm thương mại Kyobo.

Không chỉ ở Seoul, khi chúng tôi đến thành phố Suwon (nơi đặt đại bản doanh Tập đoàn Samsung), lại được đắm mình trong thế giới sách ở Trung tâm thương mại Starfield. Thư viện sách chính là điểm nhấn ấn tượng của Starfield khi họ dựng các kệ sách khổng lồ từ tầng 4 lên tầng 7.

Sàn tầng 4 có sân khấu cho diễn giả, khán đài cho khán giả cùng giao lưu về sách và các hoạt động văn hóa, đặc biệt có khá nhiều bàn ghế để khách nghỉ ngơi, thư giãn, đọc sách. Vị trí "kim cương" nhất trung tâm lẽ ra để bán hàng nhưng ở đây ưu tiên cho sách và sách.

Ông Youngsun Won, quản lý Starfield Suwon, mô tả: kệ sách 4 tầng lầu có chiều cao ước tính 22 mét với sức chứa gần 3 triệu đầu sách chính là "trái tim" của trung tâm thương mại này. Vì thế, khách đến trung tâm thương mại không thể bỏ qua "trái tim sách". Cách làm này đang được nhân ra nhiều trung tâm thương mại Starfield ở các địa phương khác.

Đúng hôm chúng tôi đến, họ bắt đầu cho phép thú cưng (chó, mèo) được tung tăng theo các cô cậu chủ ra vào. Lý do: các bạn trẻ bây giờ khó rời khỏi thú cưng nên Starfield Suwon muốn thu hút thêm giới trẻ đành phải chiều lòng khách bằng cách chào đón cả thú cưng, chứ không thể cấm như trước đây.

Người Hàn ngày càng đầu tư cho văn hóa không thua kém gì đầu tư cho kinh tế. Họ tự hào về điều đó vì nó góp phần nâng tầm hình ảnh Hàn Quốc trên toàn cầu. Họ định vị Hàn Quốc như một quốc gia phát triển hài hòa, chứ không hoàn toàn tập trung cho kinh tế.

Ngoài Bảo tàng Hangeul (về chữ Hàn) ở Seoul, gần đây họ đầu tư thêm một bảo tàng quốc gia hiện đại, hoành tráng về hệ thống các loại chữ viết tại thành phố Incheon.

Họ muốn người Hàn không chỉ biết những gì thuộc về họ mà còn phải biết những gì đáng biết về các nền văn minh nhân loại.

Theo các thuyết minh tại đây, hệ thống chữ viết của các dân tộc trên thế giới là một trong những phát minh vĩ đại giúp chúng ta có thể kết nối quá khứ với hiện tại và tương lai. Hàn Quốc thể hiện mình cũng nằm trong chuỗi kết nối theo mạch phát triển đó.

Chính vì vậy, bảo tàng được thiết kế như một cuộn giấy mở ra cho khách tham quan trở về với lịch sử chữ viết đầu tiên của con người, sau đó sang tiếp các trang định hình chữ viết khác nhau trên thế giới.

Khách Việt đến nay sẽ cảm thấy gần gũi và thú vị vì có tiếng Việt trong các bảng thuyết minh cùng với các thứ tiếng phổ biến (Anh, Pháp, Trung, Nhật, Hàn...). Đặc biệt, bản truyện Kiều bằng chữ nôm của đại thi hào Nguyễn Du cũng góp mặt ở bảo tàng độc đáo này trong khu vực chữ viết vùng Đông Á.

Bảo tàng thu hút giới trẻ bằng cách thiết kế hiện đại, ứng dụng công nghệ mới từ âm thanh đến ánh sáng và cách thức trình bày các hiện vật quý hiếm mà họ sưu tập được. Chỉ tiếc vì thời gian eo hẹp, chúng tôi chưa kịp tìm hiểu xem họ sưu tập các hiện vật quý từ khắp thế giới như thế nào.

Rời bảo tàng trong tiếc nuối, chúng tôi được bù đắp bằng chuyến khám phá công viên Dae Jang Geum gần đó. Thật ra đây là phim trường (của Đài truyền hình MBC hàng đầu Hàn Quốc) rộng khoảng 250ha, trở nên nổi tiếng sau thành công của bộ phim truyền hình dã sử dài tập Dae Jang Geum.

Và phim trường MBC Dramia đã trở thành công viên mang tên bộ phim nổi đình nổi đám một thời ở Hàn Quốc, Việt Nam và nhiều nước khác. Lãnh đạo Đài MBC thú thật rằng họ không ngờ bộ phim cổ trang này thành công đến như vậy.

Phim trường được dựng cách đây 20 năm vẫn tiếp tục thu hút du khách trong và ngoài nước đến trải nghiệm bối cảnh Hàn Quốc xưa. Gian bếp của nàng Dae Jang Geum với nồi thật, chảo thật vẫn khiến các bà các cô bồi hồi chụp các kiểu ảnh như trong phim.

Người Hàn thời phong kiến trọng nam khinh nữ mà vẫn tôn vinh cô gái mồ côi Dae Jang Geum lên hàng nữ ngự y trong triều đình. Người Hàn ngày nay tự hào tôn vinh nữ diễn viên Lee Young Ae (nhập vai Dae Jang Geum) lên hàng biểu tượng sắc đẹp Hàn Quốc. Công viên mang tên nàng có cả khu cắm trại cho du khách, đặc biệt giới trẻ muốn trải nghiệm phim trường lâu lâu hơn. Một bộ phim thành công đã tạo ra những thành công tiếp theo kéo dài tới nay quả thật đáng nể.

Rõ ràng sự thành công của phim trường, nhà sách, bảo tàng chữ viết... về sức hút đối với công chúng không hề dễ dàng nếu không được thực hiện như những dự án kỳ công, tâm huyết tương xứng với giá trị kinh tế lẫn giá trị văn hóa của nó.

Ngành công nghiệp văn hóa Hàn Quốc bây giờ không hề thua kém các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, cơ khí, điện tử… đã đưa xứ sở Kim Chi lên hàng các nước phát triển chỉ sau vài chục năm, kể từ thế chiến thứ hai.

Tin Gốc: https://tuoitre.vn/khi-nguoi-han-dau-tu-cong-nghiep-van-hoa-20260408092346073.htm