Ngày 1/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trước toàn quốc rằng “chúng ta đã đánh bại Iran”. Ông khẳng định Tehran “đã bị tàn phá về quân sự, kinh tế và mọi phương diện khác”.
Ngày 2/4, người đứng đầu Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận thông điệp đó khi nói rằng “các hệ thống phòng không và tên lửa của Iran phần lớn đã bị phá hủy”.
Thế nhưng, chỉ một ngày sau, không quân Mỹ trải qua “ngày thảm họa”, khi liên tiếp mất hai máy bay và ít nhất hai trực thăng trúng đạn. Iran sáng 3/4 tuyên bố đã bắn hạ một tiêm kích Mỹ, buộc hai phi công nhảy dù trên lãnh thổ nước này.
Tiêm kích bị bắn rơi được xác định là mẫu F-15E Strike Eagle, một trong những loại chiến đấu cơ chủ lực của Mỹ trong chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng tấn công Iran. Một chiến dịch tìm kiếm quy mô lớn được phát động, giúp Mỹ tìm thấy và giải cứu phi công thứ nhất, nhưng người thứ hai vẫn mất tích bên trong lãnh thổ Iran.
Đây được cho là chiếc máy bay có người lái đầu tiên của Mỹ bị hỏa lực đối phương bắn hạ kể từ khi Chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng bắt đầu hôm 28/2.
Trong khi chiến dịch tìm kiếm được Mỹ tiến hành, Iran thông báo lực lượng nước này tiếp tục bắn hạ một cường kích A-10. NY Times dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết phi công chiếc A-10 đã cố điều khiển máy bay rời khỏi không phận Iran trước khi phóng ghế thoát hiểm và được giải cứu an toàn.
Hai quan chức Mỹ còn nói với Reuters rằng hai trực thăng thuộc đội tìm kiếm đã trúng hỏa lực Iran, song đã rời khỏi không phận nước này thành công. Một quan chức cho biết những người có mặt trên hai máy bay vẫn an toàn, nhưng ít nhất một quân nhân đã bị thương.
Các sự cố này không đồng nghĩa Iran đã đảo ngược vị thế quân sự với Mỹ, nhưng chúng đã “dội gáo nước lạnh” vào các tuyên bố chiến thắng mà ông Trump liên tục đưa ra gần đây. Nó cũng chứng minh rằng bất chấp chiến dịch tập kích dữ dội của Mỹ – Israel, Iran vẫn đủ sức gây tổn thất cho Washington và tạo ra thách thức ngày càng lớn với ông Trump, theo Dan De Luce, nhà phân tích của NBC News.
Cả Tổng thống Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đều từng ám chỉ rằng không quân Mỹ và Israel đang “tự do hoạt động” trên bầu trời Iran, mô tả lưới phòng không của nước này không còn khả năng chống trả.
Khi được hỏi liệu Iran có còn khả năng đe dọa máy bay Mỹ hay không, ông Trump hôm 1/4 một lần nữa khẳng định “họ không có thiết bị phòng không. Radar của họ đã bị phá hủy 100%. Chúng ta là lực lượng quân sự không thể ngăn cản”.
Tuy nhiên, Iran ngay sau đó phóng ít nhất 50 tên lửa đạn đạo và hơn 150 máy bay không người lái (UAV) nhắm vào mục tiêu Mỹ và đồng minh ở vùng Vịnh.
Theo một quan chức Mỹ và các nguồn tin am hiểu tình hình, khoảng 50% số bệ phóng tên lửa của Iran vẫn còn nguyên vẹn và hàng nghìn UAV vẫn được cất trữ trong các hầm ngầm. Các nguồn tin cho hay nhiều kho dự trữ tên lửa dưới lòng đất ở Iran vẫn chưa bị hư hại và nước này có thể khôi phục chúng chỉ vài giờ sau khi bị không kích. Và Iran vẫn có thể phóng tên lửa vào tàu thuyền đi qua các tuyến hàng hải trong khu vực.
“Ngay cả với tốc độ phóng tên lửa và UAV như hiện nay, Iran vẫn có thể duy trì năng lực tấn công trong một thời gian nữa”, Kelly Grieco, chuyên gia tại Trung tâm Stimson, nhận định.
Không chỉ về năng lực tấn công trả đũa, khả năng phòng thủ và phòng không của Iran cũng đang dần được khôi phục. Chuẩn tướng Alireza Elhami, chỉ huy Bộ tư lệnh Liên hợp Phòng không Quốc gia Iran, cho biết binh sĩ nước này đang triển khai các chiến thuật mới, kết hợp với “thiết bị hiện đại và đổi mới hệ thống phòng thủ” để đối phó chiến đấu cơ Mỹ, Israel.
Tướng Elhami không nêu cụ thể những thay đổi được lực lượng phòng không Iran áp dụng, nhưng vụ bắn rơi tiêm kích F-15E và cường kích A-10 cho thấy máy bay Mỹ và Israel không còn có thể tự do ra vào bầu trời Iran như trước, theo Courtney Kube, nhà phân tích của NBC News.
Điều này đẩy Mỹ vào tình thế khó khăn, đặc biệt là nếu phi công thứ hai bị lực lượng Iran bắt sống. Khi đó, bài toán ngoại giao của cuộc chiến sẽ thay đổi chỉ sau một đêm, theo giới quan sát.
“Viễn cảnh một quân nhân Mỹ có thể còn sống và đang phải lẩn trốn bên trong lãnh thổ Iran đã đẩy Washington vào thế khó trong cuộc xung đột vốn nhận được ít ủng hộ từ công chúng và chưa thấy dấu hiệu kết thúc sớm”, Phil Stewart, nhà phân tích của Reuters, nhận xét.
Iran đã thông báo với các bên trung gian rằng họ chưa sẵn sàng gặp quan chức Mỹ tại Islamabad trong những ngày tới và những nỗ lực đạt được thỏa thuận ngừng bắn do Pakistan dẫn đầu đã đi vào ngõ cụt, theo WSJ.
Mỹ và Israel đã mở màn chiến dịch bằng một làn sóng tấn công khiến lãnh đạo tối cao Iran Ali Khamenei thiệt mạng. Iran đã tiến hành chiến dịch đáp trả mạnh mẽ vào Israel và các mục tiêu của Mỹ trên khắp vùng Vịnh. Tính đến 3/4, hơn 3.600 người thiệt mạng trong xung đột Iran, trong đó có 13 quân nhân Mỹ. Ít nhất 16 UAV Reaper của Mỹ đã bị bắn hạ kể từ đầu cuộc chiến, bao gồm hai chiếc trong tuần này.
Sau vụ F-15E bị bắn rơi, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad-Bagher Ghalibaf đã mỉa mai ông Trump trên X rằng “sau khi đánh bại Iran 37 lần liên tiếp, cuộc chiến này giờ đã bị hạ cấp thành ‘Này, có ai tìm thấy phi công của chúng tôi không?'”.
Chính quyền Tổng thống Trump đã nhiều lần tìm cách trấn an dư luận Mỹ rằng cuộc chiến Iran đang diễn ra đúng kế hoạch và sắp kết thúc. Song vụ bắn rơi tiêm kích F-15E và những hệ lụy kèm theo đã khiến tuyên bố chiến thắng của ông Trump lung lay hơn bao giờ hết, nhà phân tích Kube nhận định.
Thanh Tâm (Theo Reuters, CNN, NBC News)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/vu-iran-ban-ha-may-bay-doi-gao-nuoc-lanh-vao-my-5058412.html
Đòn đắc dụng của Tổng thống Hàn Quốc
Động thái ngoại giao này gây bất ngờ vì xưa nay, chính phủ Hàn Quốc vẫn phủ nhận mọi cáo buộc của phía Triều Tiên và luôn quả quyết không liên quan vụ việc.
Trên thực tế, ông Lee không thể hành xử khác sau khi kết quả điều tra do chính chính phủ Hàn Quốc được công bố cho thấy có quan chức nước này đứng phía sau vụ việc. Kết quả điều tra như thế buộc ông Lee phải thể hiện thái độ chính thức của chính phủ Hàn Quốc về vụ việc và không thể chối bỏ trách nhiệm.
Tuy không phải là lời xin lỗi chính thức của phía Seoul nhưng thông điệp của ông Lee gửi tới Bình Nhưỡng vẫn là sự xác nhận trách nhiệm liên đới của chính phủ Hàn Quốc trong chừng mực nhất định. Vì thế, việc ông Lee bày tỏ quan điểm lấy làm tiếc về vụ việc là cách thích hợp nhất về ngoại giao và hiệu quả nhất trên thực tế giúp giảm thiểu tối đa tác động tai hại và hệ lụy tiêu cực của vụ việc đối với mối quan hệ giữa hai nước trên bán đảo Triều Tiên.
Nhưng đồng thời, cách xử lý vụ việc như thế còn tạo cơ hội cho ông Lee thể hiện thiện chí hòa giải với Triều Tiên. Giảm căng thẳng và đối đầu trong quan hệ giữa Hàn Quốc với Triều Tiên vốn là định hướng chiến lược trọng tâm trong chính sách đối ngoại của vị tổng thống này. Làm việc buộc phải làm mà đồng thời thực thi được chiến lược ấy thật rất thức thời và đắc dụng.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/don-dac-dung-cua-tong-thong-han-quoc-185260407230741869.htm
Thiết bị ‘tàng hình’ giúp sĩ quan Mỹ sống sót 48 giờ giữa lãnh thổ Iran
Theo báo New York Times, khi chiếc F-15 bị bắn rơi, viên sĩ quan hệ thống vũ khí ngồi ở ghế sau đã tiếp đất bằng dù. Sĩ quan này bị thương nhưng vẫn có thể đi lại được. Sau đó người này leo lên một sườn núi cao khoảng 2.100m trước khi ẩn náu trong một khe đá.
Trong tình huống sinh tử như vậy, bộ đồ tác chiến được trang bị trên người sĩ quan đóng vai trò then chốt, khi tích hợp sẵn thiết bị liên lạc CSEL cùng thực phẩm, nước uống, vật dụng sơ cứu và một khẩu súng ngắn.
CSEL (Combat Survivor Evader Locator - tạm dịch: Thiết bị định vị cho người sống sót và lẩn tránh trong chiến đấu) là hệ thống do Hãng Boeing phát triển.
Thiết bị nặng khoảng 800 gam, có độ bền cao, có thể hoạt động ngay cả sau khi bị ngâm nước ở độ sâu 10 mét và duy trì chế độ chờ lên đến 21 ngày.
Điểm khác biệt của CSEL so với các thiết bị liên lạc thông thường là thiết bị sử dụng tín hiệu mã hóa kết hợp công nghệ nhảy tần, giúp giảm đáng kể khả năng bị phát hiện hoặc gây nhiễu.
Ngoài ra thiết bị còn có nút khẩn cấp để phát tín hiệu không mã hóa trong tình huống nguy hiểm.
CSEL cũng được tích hợp bản đồ, dữ liệu nhiệm vụ và có thể kết nối với hệ thống vệ tinh quân sự, đảm bảo duy trì liên lạc liên tục.
Nhờ cơ chế phát tín hiệu cực ngắn và thay đổi tần số liên tục, thông tin về vị trí và tình trạng của phi công vẫn được truyền đi một cách kín đáo về trung tâm chỉ huy. Đồng thời thiết bị còn cho phép nhận lại hướng dẫn từ lực lượng giải cứu, chẳng hạn như di chuyển đến khu vực an toàn hơn trong lúc chờ giải cứu.
Trong gần 48 giờ đầy căng thẳng, phi công duy trì trạng thái ẩn mình, chỉ bật CSEL theo từng khoảng thời gian để tiết kiệm pin và hạn chế nguy cơ bị dò tìm.
Ngày 3-4, khi "hàng chục máy bay" (theo lời kể của Tổng thống Donald Trump) và hàng trăm lính đặc nhiệm, bao gồm biệt kích SEAL Team 6 (Đội 6 SEAL) của Hải quân Mỹ tiến gần, thiết bị được chuyển sang chế độ dẫn đường chính xác, giúp xác định vị trí theo thời gian thực để chiến dịch cứu hộ diễn ra thành công.
