Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ ngày 4/4, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho rằng bối cảnh thế giới biến động nhanh, phức tạp cũng là thời cơ để Việt Nam xoay chuyển tình thế và quản lý rủi ro tốt hơn. Theo ông, Việt Nam cần biến rủi ro, thách thức thành cơ hội tái cơ cấu nền kinh tế, nâng năng lực cạnh tranh.
Lãnh đạo Chính phủ khẳng định nhà điều hành kiên định mục tiêu tăng trưởng hai chữ số gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Ông yêu cầu các bộ ngành, địa phương, doanh nghiệp xác định rõ những động lực đột phá, giải pháp để đạt mục tiêu này.
Ba tháng đầu năm, tổng sản phẩm trong nước (GDP) tăng 7,83%, cao hơn mức 7,07% cùng kỳ 2025, với cả ba khu vực kinh tế đều tăng trưởng tích cực. Có 23 trên 34 địa phương đạt GRDP từ 8% trở lên, trong đó Hà Tĩnh (12,42%), Ninh Bình (11,63%), Hải Phòng (11,21%) và Hưng Yên (10,43%) tăng hai con số.
Chỉ số PMI ngành sản xuất tháng 3 đạt 51,2 điểm, duy trì xu hướng mở rộng 9 tháng liên tiếp. Kinh tế vĩ mô ổn định, CPI tháng 3 tăng 4,65%, bình quân quý I tăng 3,51%, trong khi nguồn cung xăng dầu được bảo đảm.
Thu ngân sách 3 tháng ước đạt 829.400 tỷ đồng, bằng 32,8% dự toán. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu gần 249,5 tỷ USD, tăng khoảng 23%. Trong quý I, khoảng 96.000 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 31,7% so với cùng kỳ và cao hơn số rút lui khỏi thị trường (91.800).
Tại cuộc họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính giao nhiệm vụ cho các bộ ngành, địa phương nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng trên 10% cả năm. Cụ thể, ông yêu cầu các cơ quan bảo đảm giải ngân đầu tư công 100%, không để tình trạng đã bố trí vốn mà không triển khai. Đồng thời, nhà điều hành sẽ đẩy nhanh khởi công các dự án thành phần 2, 3 của các tuyến đường sắt kết nối với Trung Quốc, gỡ vướng với các dự án tồn đọng kéo dài để giải phóng nguồn lực.
Thủ tướng cũng nhắc lại giải pháp về kích cầu tiêu dùng trong nước, phát triển thị trường nội địa, giảm thuế, phí, tăng khuyến mại và mở rộng đưa hàng hóa về nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Cùng với đó, các cơ quan cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính, tăng phân cấp, phân quyền.
Người đứng đầu Chính phủ cũng yêu cầu chuẩn bị sẵn sàng các kịch bản điều hành, có giải pháp đột phá để “xoay chuyển tình thế, chuyển đổi trạng thái, tận dụng cơ hội thúc đẩy tăng trưởng”.
Về chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước chủ trì, không để lạm phát – mất tăng trưởng hoặc ngược lại. Cơ quan này phải có giải pháp đưa lãi suất huy động và cho vay xuống mức phù hợp, ổn định để hỗ trợ sản xuất kinh doanh, kiểm soát với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.
Về chính sách tài khóa, Bộ Tài chính phấn đấu thu ngân sách nhà nước tăng 10%, tiết kiệm trên 10% và tiết kiệm thêm 5% chi thường xuyên. Các bộ ngành, địa phương xử lý nghiêm vi phạm về giá, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Ngoài ra, Thủ tướng nhấn mạnh khó khăn, thách thức là cơ hội để chuyển đổi số – xanh, tái cấu trúc nền kinh tế bền vững, tiết kiệm xăng dầu, năng lượng, triển khai điện mặt trời áp mái, điện hạt nhân…
Theo thông tin từ Bộ Công Thương vừa phát đi, tại buổi hội đàm, hai bộ trưởng cùng điểm lại tình hình hợp tác kinh tế thương mại hai nước thời gian qua, tình hình triển khai nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai nước và các văn kiện hợp tác giữa hai bộ thời gian gần đây.
Hai bộ trưởng nhất trí ghi nhận và khẳng định Việt Nam - Trung Quốc tiếp tục là đối tác hợp tác thương mại quan trọng. Trung Quốc nhiều năm liên tiếp là đối tác thương mại lớn nhất, thị trường xuất khẩu lớn thứ 2 của Việt Nam.
Việt Nam cũng duy trì vị thế là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc trong ASEAN. Theo thống kê của Hải quan Việt Nam, năm 2025, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Trung Quốc đạt 256,5 tỉ USD, tăng 24,8% so với năm 2024.
Để đưa quan hệ thương mại tiếp tục phát triển theo hướng cân bằng, bền vững, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh hai bên cần tập trung cơ cấu lại chuỗi sản xuất, thương mại và cung ứng cũng như hợp tác đầu tư, hợp tác chuỗi sản xuất cần được chú trọng.
Bộ trưởng đề nghị phía Trung Quốc tăng cường nhập khẩu hàng hóa Việt Nam, mở rộng danh mục các mặt hàng được hưởng ưu đãi thuế quan và mở cửa thị trường; công nhận lẫn nhau kết quả kiểm dịch động thực vật đối với hàng nông lâm thủy sản.
Cùng đó, cần tạo điều kiện cho Việt Nam tham gia chương trình "Chia sẻ thị trường lớn - Xuất khẩu Trung Quốc", tạo điều kiện cho hàng Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc qua thương mại điện tử xuyên biên giới. Gắn với mở rộng các văn phòng xúc tiến thương mại Việt Nam tại các địa phương Trung Quốc.
Nhất trí với các đề nghị của phía Việt Nam, Bộ trưởng Vương Văn Đào cho hay Bộ Thương mại Trung Quốc sẽ tiếp tục ủng hộ Việt Nam thành lập các Văn phòng Xúc tiến thương mại tiếp theo tại Trung Quốc (sau Văn phòng Trùng Khánh, Hàng Châu và Hải Khẩu).
Phía Trung Quốc sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi để Việt Nam tăng cường xuất khẩu hàng hóa sang Trung Quốc theo hình thức thương mại điện tử qua biên giới. Cùng đó, ông đề nghị Việt Nam tăng cường sự hiện diện của Gian hàng quốc gia Việt Nam trên các nền tảng thương mại điện tử của Trung Quốc (ngoài JD) để quảng bá tốt hơn nữa hình ảnh hàng hóa Việt Nam với người tiêu dùng Trung Quốc.
Về Chương trình "Chia sẻ thị trường lớn - Xuất khẩu Trung Quốc", Bộ trưởng Vương Văn Đào mời Việt Nam tích cực tham gia 5 hoạt động liên quan đến Việt Nam trong khuôn khổ Chương trình năm 2026 và hoan nghênh Việt Nam làm quốc gia chủ đề trong chuỗi sự kiện năm 2027.
Bộ trưởng Bộ Thương mại Trung Quốc nhấn mạnh, hai bộ cần tập trung triển khai các nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai nước, trong đó có mục tiêu đưa kim ngạch thương mại song phương đạt 500 tỉ USD trong thời gian tới.
Trên cơ sở các thảo luận, hai bộ trưởng nhất trí sẽ thành lập nhóm công tác chung cấp kỹ thuật để rà soát tình hình, đôn đốc triển khai các nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao và kết quả hội đàm hôm nay cũng như cam kết của hai bên trong các văn kiện đã ký kết.
Sau 7 tuần xung đột, Tổng thống Mỹ Donald Trump chưa thể buộc Iran đáp ứng tất cả yêu cầu của mình. Chiến sự còn làm lộ rõ điểm yếu lớn nhất của ông trước đồng minh và đối thủ: sức ép kinh tế.
Dù Iran ngày 17/4 tuyên bố tạm thời mở lại eo biển Hormuz cho tàu thuyền, khủng hoảng Trung Đông vẫn cho thấy giới hạn trong mức độ ông Trump sẵn sàng chấp nhận thiệt hại với kinh tế Mỹ. Giá xăng tại nền kinh tế lớn nhất thế giới tăng cao, lạm phát đi lên và tỷ lệ ủng hộ giảm xuống, Tổng thống Mỹ đang chạy đua để đạt được một thỏa thuận ngoại giao nhằm hạn chế tác động trong nước.
Đến nay, Iran chịu nhiều thiệt hại về quân sự. Tuy nhiên, theo giới phân tích, xung đột cho thấy Iran đủ sức gây ra những tổn thất kinh tế mà ông Trump và các trợ lý đã đánh giá thấp, điển hình là cú sốc năng lượng nghiêm trọng nhất lịch sử.
Ông Trump thường tỏ ra không lo ngại trước những tác động kinh tế do chiến sự gây ra. Dù Mỹ không phụ thuộc vào lượng dầu bị gián đoạn do Iran kiểm soát eo biển Hormuz, giá năng lượng tăng mạnh vẫn tác động tới người tiêu dùng nước này.
Khảo sát công bố tuần trước của Đại học Michigan cho thấy chỉ số niềm tin tiêu dùng của người Mỹ chỉ là 47,6 điểm trong tháng 4. Đây là mức thấp kỷ lục, giảm hơn 10% so với tháng 3.
"Nhiều người tiêu dùng đổ lỗi cho xung đột tại Iran gây ra các thay đổi bất lợi cho nền kinh tế", như lạm phát tăng tốc, bà Joanne Hsu - người phụ trách báo cáo cho biết. "Tất cả nhóm tuổi, thu nhập, quan điểm chính trị đều ghi nhận niềm tin đi xuống, phản ánh quy mô của lần giảm này", báo cáo viết.
Cảnh báo tuần này của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) về nguy cơ suy thoái toàn cầu càng khiến triển vọng thêm ảm đạm. Tăng trưởng của Mỹ năm nay cũng được IMF ước tính còn 2,3%, giảm 0,1 điểm phần trăm so với báo cáo tháng 1.
Áp lực chấm dứt chiến sự đang ngày càng gia tăng, trong bối cảnh các nghị sĩ đảng Cộng hòa phải bảo vệ thế đa số mong manh tại Quốc hội trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Giới lãnh đạo Iran được cho là đã tận dụng việc kiểm soát eo biển để gây sức ép buộc Mỹ quay lại bàn đàm phán.
"Ông Trump đang cảm nhận được áp lực kinh tế, đây là 'gót chân Asin' trong cuộc chiến do chính ông lựa chọn", Brett Bruen - cựu cố vấn chính sách đối ngoại thời cựu Tổng thống Obama nhận định.
Người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai thì khẳng định dù họ thúc đẩy việc đạt thỏa thuận với Iran để tìm giải pháp "tạm thời" cho thị trường năng lượng, Mỹ "chưa bao giờ rời khỏi mục tiêu đảm bảo chi phí hợp lý và tăng trưởng kinh tế".
Ngày 7/4, Tổng thống Mỹ thông báo lệnh ngừng bắn hai tuần với Iran. Việc ông Trump đột ngột chuyển từ không kích sang ngoại giao diễn ra sau sức ép từ thị trường tài chính và một bộ phận cử tri. Một phần thiệt hại kinh tế đang đổ lên nông dân Mỹ - nhóm cử tri quan trọng của tổng thống, khi nguồn cung phân bón bị gián đoạn do eo biển Hormuz bị phong tỏa. Giá vé máy bay cũng đắt đỏ vì chi phí nhiên liệu tăng vọt.
Dù vậy, giá dầu thế giới giảm mạnh và thị trường tài chính Mỹ tiếp tục khởi sắc phiên 17/4 sau khi Iran tuyên bố eo biển sẽ mở trong thời gian còn lại của thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Lebanon.
Ông Trump sau đó nhanh chóng tuyên bố tuyến hàng hải này an toàn, đồng thời cho biết một thỏa thuận với Iran đang được hoàn tất, chủ yếu theo điều kiện của Mỹ.
Theo các nguồn tin của Reuters, hai bên vẫn còn những khác biệt cần giải quyết. Một quan chức cấp cao trong chính quyền ông Trump cho biết Mỹ duy trì "một số lằn ranh đỏ" trong đàm phán với Iran. Trong khi đó, ngày 18/4 - một ngày sau tuyên bố mở cửa eo biển Hormuz, Iran tái áp đặt hạn chế với tuyến hàng hải này.
Các chuyên gia cảnh báo ngay cả khi chiến sự sớm kết thúc, thiệt hại kinh tế có thể mất nhiều tháng, thậm chí nhiều năm mới khắc phục được. Đây là lý do sau khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra năm 2022, cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden rất thận trọng với việc áp trừng phạt ngành năng lượng Nga, do lo ngại làm giảm nguồn cung dầu và khiến giá xăng tại Mỹ tăng.
Tổng thống Trump cũng tỏ ra nhạy cảm trước những chỉ trích rằng chính sách của ông khiến giá cả tăng. Một ví dụ là việc ông giảm thuế nhập khẩu với Trung Quốc năm ngoái, sau khi Bắc Kinh trả đũa. Ông chiến thắng cuộc bầu cử năm 2024 nhờ cam kết hạ giá xăng và lạm phát.
Giới phân tích cho rằng lần này, Tổng thống Mỹ dường như đánh giá sai cách Iran có thể đáp trả về kinh tế trong chiến sự. Tehran đã tấn công hạ tầng năng lượng tại các quốc gia vùng Vịnh và phong tỏa tuyến hàng hải chiến lược.
Các quan chức Mỹ cũng cho biết ông Trump từng tin xung đột là chiến dịch giới hạn, tương tự đợt tập kích Venezuela ngày 3/1 và các cuộc không kích vào cơ sở hạt nhân Iran tháng 6/2025. Nhưng lần này, tác động lan rộng hơn nhiều.
Các quốc gia châu Âu đang phàn nàn vì phải gánh tác động kinh tế lớn từ chiến sự mà họ không mong muốn. Giới phân tích cho rằng EU có thể lo ngại hơn về cam kết tiếp tục hỗ trợ Ukraine của ông Trump trong xung đột với Nga.
Các nước Arab ở vùng Vịnh cũng muốn xung đột sớm kết thúc, nhưng sẽ không hài lòng nếu ông Trump đạt thỏa thuận mà không có điều khoản đảm bảo an ninh cho họ. "Sự kết thúc của xung đột này không nên tạo ra bất ổn kéo dài trong khu vực", Anwar Gargash - cố vấn ngoại giao của Tổng thống UAE cảnh báo.
Nhiều cử tri vẫn đứng về phía ông Trump. Tuy nhiên, ngày càng có nhiều nghi ngờ về khả năng ông giúp đảng Cộng hòa giành lại vị thế, đặc biệt với nhóm cử tri độc lập, trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
"Ông ấy hiểu rằng một bộ phận lớn người dân phản đối mạnh mẽ những gì mình đã làm. Tôi nghĩ việc này sẽ kèm theo cái giá nào đó", Chuck Coughlin - chiến lược gia chính trị tại bang Arizona kết luận.
Ngày 8-4, thị trường phản ứng nhanh và mạnh sau tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc đạt thỏa thuận ngừng bắn với Iran, chỉ hai giờ trước hạn chót ông đưa ra.
Giá dầu Brent giảm 13% xuống 95,3 USD/thùng, giá dầu West Texas Intermediate giảm 14% còn 97,1 USD/thùng. Các nhà đầu tư thở phào sau hơn năm tuần chiến tranh làm gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung.
Tối 7-4, rạng sáng 8-4 giờ Việt Nam, ông Trump tuyên bố ngừng các cuộc tấn công trong hai tuần và cho biết đã nhận được đề xuất 10 điểm "khả thi" từ Iran. Tehran sau đó xác nhận đồng ý cho phép đi lại an toàn qua eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển 1/5 lượng dầu khí toàn cầu.
Tin vui cũng đẩy thị trường chứng khoán tăng vọt. Seoul và Tokyo tăng hơn 5%, Sydney và Hong Kong tăng hơn 2%, trong khi Thượng Hải và Singapore cũng tăng mạnh. Giá vàng tăng 2% lên 4.812 USD/ounce, theo Reuters.
Dù vậy, nhà phân tích thị trường Tim Waterer nhận định với AP rằng tâm trạng chung vẫn là "lạc quan thận trọng hơn là ăn mừng".
Ông Waterer lưu ý thỏa thuận ngừng bắn chỉ kéo dài hai tuần, và thị trường sẽ theo dõi sát xem hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz có trở lại bình thường hay không, cũng như liệu thỏa thuận mong manh này có mở đường cho hòa bình bền vững hơn hay không.
Chiến lược gia đầu tư Charu Chanana cũng nhấn mạnh điều mấu chốt là liệu các cuộc đàm phán có tiến triển trong hai tuần tới hay không, và liệu các công ty bảo hiểm cùng nhà khai thác tàu chở dầu có đủ niềm tin để giao thông qua eo biển Hormuz trở lại bình thường.
"Điều đó sẽ quyết định liệu đây chỉ là sự phục hồi nhất thời hay bắt đầu của một sự giảm leo thang bền vững", bà Chanana đánh giá.
Trong khi đó, chiến lược gia tiền tệ Carol Kong của Ngân hàng Commonwealth Bank of Australia cho rằng nguyên nhân gốc rễ xung đột vẫn chưa được giải quyết, khiến tình hình có nguy cơ leo thang trở lại. "Chúng tôi vẫn giữ quan điểm rằng cuộc chiến sẽ kéo dài đến tháng 6-2026", bà Kong nói.
