Mục Lục
ToggleTheo Hãng tin Reuters, Karex Bhd – nhà sản xuất bao cao su lớn nhất thế giới – hôm 21-4 thông báo kế hoạch tăng giá bán từ 20-30%. Nguyên nhân là cuộc xung đột tại Iran đang khiến chuỗi cung ứng đứt gãy, đẩy chi phí nguyên liệu và vận tải lên mức kỷ lục.
Ông Goh Miah Kiat, Giám đốc điều hành Karex (Malaysia), cho biết doanh nghiệp không còn lựa chọn nào khác ngoài việc chuyển phần chi phí phát sinh sang người tiêu dùng. Mức tăng 20-30% thậm chí có thể chưa phải con số cuối cùng nếu chiến sự còn tiếp diễn.
“Tình hình hiện rất mong manh, giá cả đắt đỏ… Chúng tôi buộc phải chuyển phần chi phí này sang khách hàng” – ông Goh Miah Kiat nói. Ông cho biết thêm chi phí sản xuất đã tăng trên diện rộng, từ cao su tổng hợp, nitrile đến vật liệu đóng gói và chất bôi trơn.
Ông Goh Miah Kiat cũng cho biết từ khi xung đột Iran bùng phát cuối tháng 2, nhu cầu bao cao su tăng vọt.
Chi phí vận chuyển tăng cao và giao hàng chậm trễ khiến nhiều khách hàng không kịp bổ sung hàng, dẫn đến lượng tồn kho thấp hơn bình thường.
Các lô hàng của Karex tới châu Âu và Mỹ hiện mất gần hai tháng để đến nơi – lâu gấp đôi so với trước.
“Chúng tôi thấy nhiều lô hàng bao cao su vẫn đang nằm trên tàu, chưa tới được điểm đến dù nhu cầu rất lớn”, ông Goh Miah Kiat nói. Ông cũng cho biết nhiều quốc gia đang phát triển đang thiếu hụt nguồn cung do thời gian vận chuyển kéo dài.
Karex hiện sản xuất hơn 5 tỉ chiếc bao cao su mỗi năm, cung cấp cho các thương hiệu lớn như Durex, Trojan cũng như các hệ thống y tế công như NHS và các chương trình viện trợ toàn cầu của Liên hợp quốc.
Nhu cầu bao cao su năm nay tăng khoảng 30%, nhưng nguồn cung toàn cầu giảm đáng kể do cắt giảm chi tiêu viện trợ nước ngoài, đặc biệt từ USAID.
Karex cho biết còn đủ nguyên liệu cho vài tháng tới và sẽ tăng sản lượng để đáp ứng thị trường. Tuy nhiên, công ty cảnh báo các quốc gia đang phát triển sẽ chịu ảnh hưởng nặng nhất do độ trễ vận tải.
Không chỉ bao cao su, ngành sản xuất găng tay y tế cũng đối mặt nguy cơ tương tự vì cùng chịu áp lực từ nguồn nguyên liệu hóa dầu.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Thế Giới
Những điều cần biết về cuộc đàm phán Mỹ - Iran mà cả thế giới đang dõi theo
Cuộc đàm phán diễn ra vài ngày sau khi Washington và Tehran nhất trí về thỏa thuận ngừng bắn hai tuần do Pakistan làm trung gian, và vào thời điểm thỏa thuận ngừng bắn đó đang gặp căng thẳng do những cách hiểu khác nhau về các điều khoản ngừng chiến, trong khi Israel tăng cường oanh tạc Lebanon.
Nhà Trắng đã xác nhận các cuộc thảo luận chính thức sẽ bắt đầu vào sáng 11.4 theo giờ địa phương. Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran cho biết các cuộc đàm phán có thể kéo dài tới 15 ngày.
Khách sạn Serena ở Islamabad sẽ là nơi đón tiếp các phái đoàn. Nằm cạnh Bộ Ngoại giao trong Khu Đỏ của thủ đô Pakistan, nơi đặt các tòa nhà chính phủ và đại sứ quán quan trọng, khách sạn đã được trưng dụng và khách lưu trú được yêu cầu rời đi. Khách sạn này cũng dự kiến sẽ là địa điểm diễn ra các cuộc đàm phán.
Chính quyền đã tuyên bố ngày 9 và 10.4 là ngày nghỉ tại thủ đô Islamabad, ngoại trừ các dịch vụ thiết yếu như cảnh sát, bệnh viện và tiện ích công cộng. An ninh đã được thắt chặt trên khắp thành phố. Khu Đỏ đã bị phong tỏa, trong khi các điểm vào chính của Islamabad cũng đã đóng cửa.
Nhà Trắng xác nhận Phó tổng thống JD Vance sẽ dẫn đầu phái đoàn Mỹ, cùng với đặc phái viên của Tổng thống Trump là Steve Witkoff và con rể Jared Kushner.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi dự kiến sẽ dẫn đầu phái đoàn Iran. Hiện chưa rõ liệu có đại diện nào từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tham dự cuộc đàm phán hay không. Ông Ghalibaf là cựu chỉ huy của IRGC. Tuy nhiên, các quan chức Pakistan cảnh báo rằng không có gì chắc chắn cho đến khi các phái đoàn thực sự đến nơi.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif dự kiến sẽ chính thức chủ trì các cuộc đàm phán và tổ chức các cuộc gặp sơ bộ riêng với cả hai bên vào ngày 10.4 hoặc sáng sớm 11.4, tùy thuộc vào thời điểm các phái đoàn đến, theo Al Jazeera.
Phó thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar, người đã tham gia vào hoạt động ngoại giao con thoi trong suốt cuộc xung đột, dự kiến sẽ làm trung gian cho các cuộc đàm phán chính thức vào ngày 11.4. Hiện vẫn chưa rõ liệu Tư lệnh quân đội Pakistan Asim Munir có tham gia hay không.
Vào ngày 11.4, các phái đoàn của Mỹ và Iran dự kiến sẽ ngồi trong các phòng riêng biệt, và các quan chức Pakistan chuyển các thông điệp giữa họ.
Cả hai bên bước vào cuộc đàm phán với những khác biệt lớn. Đề xuất hòa bình 10 điểm của Iran kêu gọi Iran giám sát eo biển Hormuz, rút quân đội Mỹ khỏi Trung Đông và ngừng các hoạt động quân sự chống lại các nhóm vũ trang ủy nhiệm, cùng với các yêu cầu khác.
Mỹ chưa chính thức chấp nhận các điều khoản này, mặc dù Tổng thống Trump đã gọi kế hoạch 10 điểm là "khả thi". Thay vào đó, Nhà Trắng tuyên bố Iran sẵn sàng từ bỏ kho uranium làm giàu của mình, một lập trường mà người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt mô tả là yêu cầu không thể thương lượng. Iran chưa thừa nhận rằng họ sẵn sàng từ bỏ uranium làm giàu.
Một mâu thuẫn riêng biệt tập trung vào Lebanon. Vụ ném bom của Israel vào nước láng giềng phía bắc, khiến hơn 200 người thiệt mạng hôm 8.4, là cuộc tấn công dữ dội nhất của Israel vào Lebanon kể từ khi bắt đầu cuộc chiến hiện tại.
Ngoại trưởng Iran Araghchi cảnh báo rằng Tehran có thể từ bỏ thỏa thuận ngừng bắn nếu các cuộc tấn công của Israel tiếp tục, nói rằng Mỹ phải lựa chọn giữa một thỏa thuận ngừng bắn hoặc tiếp tục chiến sự thông qua Israel. Ông dẫn lời tuyên bố của Thủ tướng Pakistan Sharif rằng thỏa thuận ngừng bắn bao gồm việc tạm dừng các cuộc tấn công trên khắp khu vực, trong đó có Lebanon.
Tuy nhiên, Phó tổng thống Mỹ Vance cho biết các điều khoản ngừng bắn không bao gồm Lebanon, giống lập trường mà Tổng thống Trump và Nhà Trắng đã đưa ra.
Ông Masood Khalid, cựu Đại sứ Pakistan tại Trung Quốc, bình luận với Al Jazeera rằng bầu không khí đã bị đầu độc ngay trước khi các cuộc đàm phán bắt đầu. "Việc Israel liên tục ném bom Lebanon nhằm mục đích tạo ra kịch bản khiến các bên càng cứng rắn hơn trong lập trường và làm đổ vỡ tiến trình. Ở giai đoạn này, chúng ta chỉ có thể lạc quan một cách thận trọng vì các cuộc đàm phán chắc chắn sẽ phức tạp và khó khăn và có thể cần phải kéo dài hơn thời hạn 15 ngày", ông đánh giá.
Một thỏa thuận cuối cùng khó có thể đạt được trong ngắn hạn, do sự ngờ vực từ cả hai phía, theo nhận định của các nhà phân tích. Đặc biệt vấn đề giữa Israel với Lebanon sẽ là một điểm phải tính đến.
Bà Dania Thafer, Giám đốc điều hành của Diễn đàn Quốc tế vùng Vịnh, cho rằng việc Israel vắng mặt trong các cuộc đàm phán là một thách thức mang tính cấu trúc. "Israel là một bên tham chiến, và là bên có nhiều lợi ích nhất trong việc tiếp tục cuộc chiến này, cần phải tham gia vào quá trình đàm phán và giải quyết cuối cùng. Nếu không, họ luôn có thể lập luận rằng người Israel không đồng ý với các điều khoản của bất kỳ thỏa thuận nào", bà nói.
"Một phần thỏa thuận giữa Mỹ và Iran về vấn đề hạt nhân và một loại thỏa thuận ngầm đa phương để mở eo biển Hormuz có thể khả thi, vì cả hai bên đều đang cho thấy dấu hiệu mệt mỏi và muốn tạm ngừng các hành động thù địch", ông Masood Khalid, cựu Đại sứ Pakistan tại Trung Quốc nhận định.
"Các thỏa thuận ngừng bắn là một quá trình lặp đi lặp lại và mục tiêu đầu tiên là xây dựng lòng tin. Nếu Mỹ có thể kiềm chế Israel và khiến nước này ngừng tấn công Lebanon trong các cuộc đàm phán này, đó sẽ là một thành tựu đáng kể, và ông Trump có thể coi đó là một chiến thắng", bà Sahar Khan, một nhà phân tích tại Mỹ, đánh giá.
Thế Giới
Đàm phán Mỹ - Iran ngày 20-4: Ông Vance dẫn đầu phái đoàn đi Pakistan, Tehran từ chối tham dự
Theo Hãng tin AFP ngày 19-4, một quan chức Nhà Trắng xác nhận Phó tổng thống JD Vance sẽ dẫn đầu phái đoàn Mỹ tham gia các cuộc đàm phán với Iran tại Pakistan tối 20-4.
Trước đó cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo sẽ cử các nhà đàm phán tới Islamabad để tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột đang leo thang tại Trung Đông, trong bối cảnh lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran sẽ hết hiệu lực ngày 22-4.
Ban đầu, ông Trump cho biết Phó tổng thống Vance - người từng dẫn đầu vòng đàm phán trước đó với Tehran tại Islamabad - sẽ không tham dự vì lý do an ninh.
Tuy nhiên Nhà Trắng sau đó đã đính chính. Theo nguồn tin, Phó tổng thống Vance, đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner - con rể ông Trump - đều sẽ tham gia. Ba nhân vật này cũng từng góp mặt trong vòng đàm phán diễn ra ngày 11 và 12-4.
Trên nền tảng Truth Social, ông Trump tiếp tục gia tăng sức ép khi cáo buộc Iran "vi phạm hoàn toàn" thỏa thuận ngừng bắn sau các vụ tấn công tại eo biển Hormuz, đe dọa sẽ phá hủy các nhà máy điện và cầu của nước này nếu không đạt được thỏa thuận.
Ông Trump khẳng định Mỹ đang đưa ra "một thỏa thuận hợp lý", nhưng cảnh báo nếu Tehran từ chối, Mỹ "sẽ không nhân nhượng".
Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc Mike Waltz nhận định vòng đàm phán mới có thể sẽ mang lại kết quả "cực kỳ quan trọng".
Vòng đàm phán mới được mong đợi sẽ giúp gia hạn lệnh ngừng bắn mong manh, dự kiến sẽ hết hiệu lực ngày 22-4. Theo Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, các cuộc đàm phán giữa Tehran và Washington đã đạt được một số tiến triển, song hai bên vẫn còn rất xa một thỏa thuận cuối cùng.
Cho đến nay, Mỹ và Iran tiếp tục cáo buộc lẫn nhau vi phạm thỏa thuận, làm gia tăng nguy cơ phá vỡ hoàn toàn các kênh kiềm chế căng thẳng vừa được thiết lập.
Trong khi đó, Hãng thông tấn Tasnim của Iran ngày 19-4 cho biết Tehran chưa quyết định cử đoàn đàm phán tới Pakistan "chừng nào lệnh phong tỏa hải quân vẫn còn áp đặt".
Không lâu sau đó, theo Reuters, Hãng thông tấn nhà nước IRNA đưa tin Iran đã từ chối tham gia vòng đàm phán thứ hai với Mỹ tại Pakistan.
Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran ra tuyên bố coi việc Mỹ phong tỏa các cảng nước này là hành động vi phạm ngừng bắn. Tehran tiếp tục khẳng định sẽ duy trì hạn chế đối với hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz nếu lệnh phong tỏa của Mỹ chưa được dỡ bỏ.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Pakistan cuối tuần qua kết thúc mà không mang lại thỏa thuận chấm dứt xung đột. Một trong những bất đồng chính được cho là chương trình hạt nhân của Tehran.
Priyanka Shankar, nhà bình luận của Al Jazeera, dẫn nguồn tin cho hay phía Mỹ yêu cầu Iran đình chỉ chương trình làm giàu uranium trong 20 năm để đổi lấy việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt. Tuy nhiên, Tehran từ chối và đề xuất thời hạn tối đa không quá 5 năm.
Uranium là vật liệu phóng xạ tự nhiên được tìm thấy trong đất, đá và nước. Khi được làm giàu, nó sẽ trở thành nguồn nhiên liệu cho các lò phản ứng hạt nhân. Iran nắm giữ khoảng 440 kg uranium được làm giàu ở mức 60%, cách không xa mức 90% cần thiết để chế tạo vũ khí hạt nhân, theo Al Jazeera.
Rafael Grossi, người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), hồi đầu tháng 3 cho hay về lý thuyết, số lượng uranium làm giàu cao của Iran đủ để sản xuất hơn 10 đầu đạn hạt nhân. Ông thêm rằng gần một nửa số uranium làm giàu 60% có thể vẫn nằm tại cơ sở hạt nhân Isfahan của Iran.
Một lượng không xác định khác được cho là đang lưu trữ tại cơ sở Natanz. Hai địa điểm hạt nhân dưới lòng đất này, cùng với cơ sở Fordow, đã bị phá hủy hoặc hư hại nặng nề trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel hồi tháng 6/2025. Chúng cũng tiếp tục bị nhắm mục tiêu trong cuộc xung đột hiện tại.
Hiện chưa rõ liệu các kho dự trữ này có bị chôn vùi dưới đống đổ nát hay không và tình trạng của số uranium làm giàu đó ra sao.
Israel và Mỹ đã nhiều lần cáo buộc Iran làm giàu uranium để phát triển vũ khí hạt nhân, mặc dù Tehran khẳng định chương trình của họ vì mục đích hòa bình. Mỹ và các đồng minh, đặc biệt là châu Âu, đã áp đặt nhiều vòng trừng phạt lên quốc gia này.
Năm 2015, Iran ký kết thỏa thuận Kế hoạch Hành động Chung Toàn diện (JCPOA) với các cường quốc thế giới, do Tổng thống Mỹ khi đó là Barack Obama đàm phán. Tehran đồng ý thu hẹp chương trình hạt nhân để đổi lấy việc được nới lỏng lệnh trừng phạt.
Nhưng vào năm 2018, trong nhiệm kỳ đầu tiên, Tổng thống Donald Trump đã rút Mỹ khỏi hiệp ước này, gọi đó là thỏa thuận "một chiều" và tái áp đặt các lệnh trừng phạt đối với Iran. Kể từ đó, ông đã liên tục tuyên bố rằng Iran không được phép có khả năng sản xuất vũ khí hạt nhân.
Đây là một trong những yêu cầu chính của Washington trong các cuộc đàm phán với giới chức Iran trong năm qua và là một trong những lý do Mỹ đưa ra khi bắt đầu cuộc chiến với Iran vào tháng 2 năm nay.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 14/4 cho biết các cuộc đàm phán với Iran có thể tiếp tục "trong hai ngày tới" tại Pakistan, nhưng ông không hài lòng với đề xuất tạm dừng chương trình làm giàu uranium của Tehran trong 20 năm mà Phó tổng thống JD Vance đưa ra.
"Tôi đã luôn nói rằng họ không thể có vũ khí hạt nhân. Vì vậy, tôi không thích con số 20 năm", ông Trump nói.
Ông Trump tin rằng áp lực gia tăng của Mỹ đối với Iran, bao gồm việc Mỹ phong tỏa các cảng của Iran, cuối cùng sẽ buộc Tehran nhượng bộ trước yêu cầu "không bao giờ có vũ khí hạt nhân". "Tôi nghĩ họ sẽ đồng ý. Tôi gần như chắc chắn về điều đó", ông nói với các phóng viên tại Nhà Trắng hôm 13/4.
Tehran từ lâu đã tuyên bố không có ý định chế tạo vũ khí hạt nhân. Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei cũng từng ban hành một sắc lệnh chống lại điều đó. Nhưng điều ông Trump thực sự muốn là Tehran phải từ bỏ những gì có thể cho phép họ chế tạo bom hạt nhân trong trường hợp thay đổi ý định.
"Nếu việc từ bỏ chương trình hạt nhân là lằn ranh đỏ của ông Trump, thì việc giữ lại nó là lằn ranh đỏ của Iran", Karen DeYoung, nhà bình luận của Washington Post, cho hay.
Tehran duy trì quan điểm rằng việc là thành viên của Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân cho phép họ làm giàu uranium. Mặc dù hiệp ước không quy định rõ quyền này, nó cũng không cấm một cách rõ ràng.
"Đối với người Iran, chương trình hạt nhân đã đóng vai trò trung tâm trong lý tưởng của họ suốt nhiều năm qua. Đó là thách thức với chính quyền Mỹ", Christine Wormuth, cựu quan chức quân đội Mỹ và hiện đứng đầu Tổ chức Sáng kiến Đe dọa Hạt nhân, cho biết.
Wormuth lo ngại áp lực của Mỹ có thể phản tác dụng, khiến người Iran thấy "cần phải đẩy nhanh tiến độ chế tạo bom". Trong khi chính quyền ông Trump tin có thể buộc Tehran khuất phục, bà cho rằng giới lãnh đạo Iran "đều là những người sẵn sàng chịu sức ép lớn".
MV Ramana, giáo sư Đại học British Columbia, cho hay cuộc thảo luận về thời gian Iran đình chỉ làm giàu uranium phần lớn là quá trình mặc cả giữa hai bên.
"Cả chính phủ Mỹ và Iran đều đặt cược rất lớn về mặt chính trị vào vấn đề này. Tranh cãi suốt thời gian qua nằm ở chỗ ông Trump muốn Iran phải từ bỏ hoàn toàn chương trình này, trong khi Tehran không chấp nhận điều đó", ông nói.
Khi đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể ông Trump, gặp các nhà đàm phán Iran tại Geneva hồi tháng 2, Iran từng đề xuất dừng làm giàu uranium 3-5 năm. Nhưng cuộc đàm phán đã đổ vỡ sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công Iran cuối tháng đó.
"Người Iran tại Geneva đã đồng ý với một điều mà tôi cho là ưu việt hơn JCPOA", Robert Malley, quan chức cấp cao về các vấn đề Trung Đông và từng là nhà đàm phán của Mỹ với Iran, cho hay.
"Về phía Mỹ, họ từ lâu giữ quan điểm rằng phải ngăn chặn Iran có được vũ khí hạt nhân. Do đó, họ muốn đảm bảo Iran cam kết không làm giàu uranium trong thời gian càng lâu càng tốt", Chris Featherstone, nhà khoa học chính trị tại Đại học York, nói.
Featherstone thêm rằng thời gian Iran đình chỉ càng lâu, việc tái khởi động quy trình càng trở nên khó khăn.
Đối với ông Trump, điều đó sẽ giúp chứng minh cho những tuyên bố rằng ông đang chiến thắng trong cuộc xung đột. "Việc Iran cam kết không làm giàu uranium càng lâu càng tốt có thể được xem là thành công với Mỹ. Và ông Trump có thể chứng minh rằng mình đã đạt được thành tựu từ cuộc chiến này", Featherstone nói.
Tin Gốc: Vnexpress