Theo Hãng tin Reuters, Karex Bhd – nhà sản xuất bao cao su lớn nhất thế giới – hôm 21-4 thông báo kế hoạch tăng giá bán từ 20-30%. Nguyên nhân là cuộc xung đột tại Iran đang khiến chuỗi cung ứng đứt gãy, đẩy chi phí nguyên liệu và vận tải lên mức kỷ lục.
Ông Goh Miah Kiat, Giám đốc điều hành Karex (Malaysia), cho biết doanh nghiệp không còn lựa chọn nào khác ngoài việc chuyển phần chi phí phát sinh sang người tiêu dùng. Mức tăng 20-30% thậm chí có thể chưa phải con số cuối cùng nếu chiến sự còn tiếp diễn.
“Tình hình hiện rất mong manh, giá cả đắt đỏ… Chúng tôi buộc phải chuyển phần chi phí này sang khách hàng” – ông Goh Miah Kiat nói. Ông cho biết thêm chi phí sản xuất đã tăng trên diện rộng, từ cao su tổng hợp, nitrile đến vật liệu đóng gói và chất bôi trơn.
Ông Goh Miah Kiat cũng cho biết từ khi xung đột Iran bùng phát cuối tháng 2, nhu cầu bao cao su tăng vọt.
Chi phí vận chuyển tăng cao và giao hàng chậm trễ khiến nhiều khách hàng không kịp bổ sung hàng, dẫn đến lượng tồn kho thấp hơn bình thường.
Các lô hàng của Karex tới châu Âu và Mỹ hiện mất gần hai tháng để đến nơi – lâu gấp đôi so với trước.
“Chúng tôi thấy nhiều lô hàng bao cao su vẫn đang nằm trên tàu, chưa tới được điểm đến dù nhu cầu rất lớn”, ông Goh Miah Kiat nói. Ông cũng cho biết nhiều quốc gia đang phát triển đang thiếu hụt nguồn cung do thời gian vận chuyển kéo dài.
Karex hiện sản xuất hơn 5 tỉ chiếc bao cao su mỗi năm, cung cấp cho các thương hiệu lớn như Durex, Trojan cũng như các hệ thống y tế công như NHS và các chương trình viện trợ toàn cầu của Liên hợp quốc.
Nhu cầu bao cao su năm nay tăng khoảng 30%, nhưng nguồn cung toàn cầu giảm đáng kể do cắt giảm chi tiêu viện trợ nước ngoài, đặc biệt từ USAID.
Karex cho biết còn đủ nguyên liệu cho vài tháng tới và sẽ tăng sản lượng để đáp ứng thị trường. Tuy nhiên, công ty cảnh báo các quốc gia đang phát triển sẽ chịu ảnh hưởng nặng nhất do độ trễ vận tải.
Không chỉ bao cao su, ngành sản xuất găng tay y tế cũng đối mặt nguy cơ tương tự vì cùng chịu áp lực từ nguồn nguyên liệu hóa dầu.
"Mỹ sẽ nhận được tất cả 'bụi hạt nhân' do máy bay ném bom B-2 tuyệt vời của chúng ta tạo ra", Tổng thống Donald Trump đăng bài trên mạng xã hội Truth Social hôm 17/4.
Tổng thống Trump thường dùng cụm từ "bụi hạt nhân" để mô tả kho uranium làm giàu cao của Tehran, nhưng đôi khi ông cũng sử dụng nó nhằm đề cập những vật liệu còn sót lại sau đợt không kích của Mỹ nhằm vào loạt cơ sở hạt nhân Iran hồi tháng 6/2025.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei nhanh chóng lên tiếng trên truyền hình rằng kho uranium làm giàu của Tehran "sẽ không được chuyển đến bất cứ nơi nào".
"Kịch bản chuyển giao số uranium làm giàu của Iran cho Mỹ chưa bao giờ được nêu ra trong các cuộc đàm phán", ông Baqaei cho hay, thêm rằng các cuộc đối thoại gần đây tập trung vào giải quyết xung đột chứ không phải thu hồi kho uranium của Iran.
Trong một sự kiện ở bang Arizona sau đó, ông Trump tiếp tục khẳng định Washington và Tehran sẽ hợp tác thu hồi số uranium trên.
"Có người hỏi làm thế nào chúng ta có thể lấy được bụi hạt nhân? Chúng ta sẽ lấy được chúng bằng cách hợp tác với Iran, sử dụng rất nhiều máy xúc. Chúng ta sẽ cần những chiếc máy xúc lớn nhất mà các bạn có thể tưởng tượng được. Chúng ta sẽ lấy được chúng và đưa về Mỹ rất sớm", ông nói.
Tổng thống Mỹ hôm 16/4 cho biết Tehran đã đồng ý chuyển giao số uranium làm giàu, nhưng nêu chi tiết. Iran đang nắm giữ khoảng 440 kg uranium được làm giàu ở mức 60%, cách không xa mức 90% cần thiết để chế tạo vũ khí hạt nhân, theo Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).
Những tuyên bố trái ngược được đưa ra sau khi Iran thông báo mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz cho các tàu thương mại, nhằm hưởng ứng lệnh ngừng bắn 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực cùng ngày.
Tổng thống Trump hoan nghênh động thái này, nhưng cho biết sẽ duy trì lệnh phong tỏa cảng biển Iran cho đến khi hai bên đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột hoàn toàn. Ông cũng lạc quan rằng thỏa thuận đã đến "rất gần", cho biết hai bên "không còn điểm vướng mắc nào".
Phát ngôn viên Baqaei nói rằng "lệnh phong tỏa đường biển" sẽ bị đáp trả thích đáng, cáo buộc đây là hành động vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.
"Mở và đóng cửa eo biển Hormuz không phải diễn ra trên mạng, nó được quyết định trên thực địa, lực lượng vũ trang của chúng tôi chắc chắn biết cách ứng phó với bất kỳ hành động nào của phía bên kia. Iran chắc chắn sẽ có những biện pháp cần thiết", ông nói.
Mặt trăng đang trở thành "bàn đạp" chiến lược cho tham vọng chinh phục vũ trụ của nhân loại. Không còn là cuộc chơi của riêng hai siêu cường Mỹ và Trung Quốc, kỷ nguyên đa cực năm 2026 chứng kiến hàng loạt quốc gia từ châu Á đến châu Âu sở hữu tham vọng khai phá nguồn tài nguyên vô tận tại cực Nam của "chị Hằng".
Đầu tiên phải kể đến Trung Quốc với chiến lược "Hằng Nga" (Chang'e) nhất quán trong suốt 2 thập niên qua, từ việc đưa xe tự hành xuống để nghiên cứu bề mặt mặt trăng hồi năm 2019, sau đó là thu thập mẫu vật và đưa về lại trái đất nghiên cứu vào năm 2024. Trong năm 2026, sứ mạng Chang'e 7 dự kiến đổ bộ xuống cực Nam mặt trăng với một tổ hợp thiết bị khổng lồ để tìm kiếm nước đá trong các miệng hố vĩnh cửu bằng một "tàu thăm dò dạng bay" độc đáo.
Những robot tiền trạm này mang trọng trách xác lập nền móng vững chắc cho Trạm nghiên cứu quốc tế ILRS mà Bắc Kinh đang ráo riết xây dựng cùng Nga để đối trọng với phương Tây.
Trong khi đó, Mỹ vẫn duy trì vị thế dẫn đầu thông qua chương trình Artemis táo bạo và tốn kém. Chương trình này không chỉ đặt mục tiêu đưa con người trở lại bề mặt chị Hằng sau hơn nửa thế kỷ mà còn thiết lập "cảng hàng không" vũ trụ đầu tiên, nơi các phi hành gia có thể sinh hoạt, nghiên cứu và tiếp nhiên liệu trước khi dấn thân vào những hành trình xa hơn như sao Hỏa.
Ấn Độ đang khẳng định mình là một cường quốc vũ trụ hiệu quả với chi phí tối ưu nhất thế giới. Sau thành công rực rỡ của Chandrayaan-3 đưa thành công tàu đổ bộ và xe tự hành xuống mặt trăng hồi năm 2023, Ấn Độ đang dồn lực cho sứ mạng Chandrayaan-4 nhằm trình diễn khả năng cất cánh từ bề mặt mặt trăng để mang mẫu vật về trái đất. Nước này đã công khai đặt mục tiêu đưa phi hành gia Ấn Độ đặt chân lên cung trăng vào năm 2040, một cột mốc đầy tự hào cho quốc gia tỉ dân này.
Nhật Bản cũng chọn cho mình một lối đi riêng bằng cách tập trung tối đa vào công nghệ hạ cánh chính xác tuyệt đối và robot thông minh. Tiếp nối kỳ tích của tàu đổ bộ SLIM hồi năm 2024, các kỹ sư Nhật Bản đang phối hợp cùng tập đoàn Toyota để phát triển loại xe tự hành có buồng áp suất cực lớn, cho phép con người sống bên trong nhiều ngày mà không cần mặc đồ bảo hộ.
Nhật Bản đóng vai trò là "cánh tay phải" công nghệ không thể thiếu trong liên minh Artemis, đảm nhận các hệ thống kiểm soát môi trường và hỗ trợ sự sống phức tạp. Sự hợp tác này giúp Nhật Bản đổi lấy các suất bay lên mặt trăng cho phi hành gia nước này trên phi thuyền của Mỹ.
Từ vị trí "kẻ đến sau", Nga đang nỗ lực khôi phục vị thế thông qua sứ mạng Luna-Glob, bất chấp nhiều thách thức. Sau những trục trặc trong quá khứ, Moscow đang đặt kỳ vọng lớn vào vệ tinh Luna 26 để lập bản đồ khoáng sản và thiết lập mạng lưới liên lạc cho các trạm đổ bộ tương lai tại cực Nam mặt trăng. Hiện nay, Nga đang thắt chặt hợp tác chiến lược với Trung Quốc để tạo thành một liên minh không gian Á - Âu mạnh mẽ, sẵn sàng cạnh tranh trực tiếp về các chuẩn mực pháp lý ngoài không gian.
Cuối cùng, không thể không nhắc đến sự góp mặt của châu Âu và các quốc gia mới nổi như UAE, đang làm thay đổi diện mạo cuộc đua. Trong khi Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA) cung cấp các mô-đun dịch vụ thiết yếu cho tàu Orion của Mỹ, thì UAE lại gây bất ngờ khi chuẩn bị phóng xe tự hành Rashid 2 lên mặt sau của mặt trăng. Sự đa dạng này cho thấy mặt trăng không còn là vùng đất xa lạ của riêng ai mà đang dần trở thành một phần không thể tách rời của nền kinh tế toàn cầu trong tương lai gần.
Cuộc đua năm 2026 không chỉ là chuyện cắm cờ khẳng định chủ quyền như nửa thế kỷ trước mà là bài toán về sự tồn vong và thịnh vượng lâu dài của mỗi quốc gia. Dẫu sự cạnh tranh đang diễn ra gay gắt, nhân loại vẫn rất cần một tiếng nói chung về pháp lý để đảm bảo nguồn tài nguyên quý báu tại đây được chia sẻ công bằng. Chỉ khi gạt bỏ những toan tính vị kỷ, con người mới thực sự biến mặt trăng thành nhịp cầu hòa bình nối liền các hành tinh trong Hệ mặt trời.
Trang tin Mizan Online thuộc hệ thống tư pháp Iran ngày 20/4 thông báo án tử hình đối với Mohammad Masoom-shahi và Hamed Validi đã được thi hành vào rạng sáng cùng ngày.
Cả hai bị kết án với tội danh "moharebeh", tức "gây chiến chống lại Thượng đế", tội danh có khung hình phạt cao nhất là án tử hình theo luật pháp Iran. Ngoài ra, họ còn bị buộc tội hợp tác với các nhóm thù địch và tiếp tay cho chính phủ Israel thông qua một mạng lưới gián điệp có liên hệ với cơ quan tình báo Mossad.
Kể từ khi chiến sự với Israel - Mỹ nổ ra vào ngày 28/2, Iran đã thông báo thi hành án đối với nhiều tử tù bị cáo buộc làm việc cho tình báo Israel.
Lực lượng phản gián thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuần trước thông báo đã bắt 4 người tại tỉnh Gilan, miền bắc nước này, với cáo buộc làm việc cho Mossad. Các nghi phạm được cho là đã chụp ảnh các địa điểm quân sự và an ninh quan trọng của Iran, sau đó gửi tọa độ thông qua mạng xã hội cho tình báo Israel.
IRGC khẳng định các lực lượng tình báo và an ninh Iran đang giám sát chặt chẽ mọi hoạt động liên quan đến những cá nhân bị nghi liên kết với cơ quan tình báo nước ngoài, đồng thời cảnh báo mọi sai phạm khi bị phát hiện sẽ chịu hình phạt nghiêm khắc.
Ở tỉnh Sistan và Balouchestan, lực lượng an ninh Iran cũng tuyên bố đã triệt phá nhiều "nhóm khủng bố" kể từ khi xung đột nổ ra. Theo thông báo từ căn cứ đặc nhiệm Quds thuộc IRGC ở khu vực, tổng cộng 55 nghi phạm đã bị bắt và 13 người khác "bị tiêu diệt".
Các nhóm này bị cáo buộc có kế hoạch tiến hành phá hoại song song với những cuộc không kích của Mỹ và Israel. Lực lượng an ninh Iran cũng thu giữ một lượng lớn vũ khí, bao gồm đạn dược, súng trường, chất nổ và thiết bị liên lạc. IRGC cho rằng các nghi phạm dự định gài bom trên đường, tấn công các cơ sở quân sự, ám sát quan chức cấp cao và xác định vị trí hạ tầng trọng yếu.
