Lần đầu nghe người bạn đến từ Thâm Quyến nói “có nhiều người Trung Quốc dành cả đời đi ngắm các cảnh đẹp của đất nước mà đến già vẫn chưa đi hết”, Nguyễn Lệ Quyên, 29 tuổi, hiện sống tại Vân Nam, nghĩ bạn nói đùa.
Nhưng sau này, khi đã đi du lịch Trung Quốc nhiều, cô nhận ra bạn mình nghiêm túc. “Trung Quốc rộng thứ 4 thế giới, gần 9,6 triệu km2, đi hết các điểm đến trong nước thôi chắc cũng phải dành cả đời thật”, cô nói.
Theo Thạc sĩ Mai Thuận Lợi, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Du lịch bền vững, Trường ĐHKHXH&NV TP HCM, khách Việt có thể trải nghiệm từ cảnh quan thiên nhiên kỳ vĩ như Trương Gia Giới, Cửu Trại Câu đến các công trình lịch sử mang tính biểu tượng như Vạn Lý Trường Thành hay Tử Cấm Thành.
Đồng thời, các đô thị hiện đại như Thượng Hải và Bắc Kinh mang lại những trải nghiệm khác biệt. Chính sự phong phú này khiến khách Việt không chỉ thích đi Trung Quốc mà có thể quay lại nhiều lần vì thấy mới mẻ.
Ông Nguyễn Tiến Đạt, Tổng Giám đốc Công ty AZA Travel, đơn vị gần 20 năm chuyên dẫn khách Việt sang Trung Quốc du lịch, cho biết 80% lượng khách khi đi du lịch quốc tế thường chọn đi các “cung đường vàng”. Đây là cách gọi quen thuộc mà các công ty lữ hành, du khách sử dụng dành cho tuyến hành trình nối liền các địa danh nổi bật nhất của một quốc gia. Nhật Bản có cung đường vàng Osaka- Tokyo, Hàn Quốc có cung Busan – Seoul hay Thái Lan hay được khách Việt chọn chặng Bangkok-Pattaya. Tuy nhiên, Trung Quốc quá rộng và có nhiều thắng cảnh nên số cung đường vàng của điểm đến cao hơn.
“Các quốc gia châu Á khác thường có khoảng 2-4 tour để bán, nhưng Trung Quốc có hàng chục tour để giới thiệu cho khách, mỗi tour là những điểm đến, hành trình khác nhau”, ông Đạt nói. Diện tích rộng, bề dày văn hóa, kiến trúc và lịch sử của Trung Quốc chính là lý do đầu tiên giúp nơi này thu hút khách Việt đến nhiều lần.
Trung Quốc có nhiều sản phẩm tour, nên dải giá tiền tại điểm đến rộng, trải dài từ 4 triệu đồng đến 40-50 triệu đồng, phù hợp với nhiều lứa tuổi và tệp khách.
Tổng Giám đốc Nguyễn Hữu Cường của công ty Du lịch Tràng An Travel cho biết với những du khách muốn đi tour tiết kiệm có thể chọn phương án đi đường bộ sang Trung Quốc qua cửa khẩu như Vân Nam, Châu Hồng Hà, giá từ 4 đến 7 triệu đồng. Ở phân khúc tầm trung, du khách có thể chọn các tour đường bay đi Quế Lâm – Dương Sóc (7-9 triệu đồng), Trương Gia Giới – Phượng Hoàng cổ trấn (10-12 triệu đồng), tour Bắc Kinh hoặc Thượng Hải (15-20 triệu), Đại Lý – Lệ Giang – Shangrila (15-19 triệu). Các tour cao cấp hơn gồm liên tuyến Bắc Kinh – Thượng Hải (từ 28 triệu đồng), Tân Cương (trên 40 triệu).
Năm 2025, các tour Trung Quốc tại Tràng An Travel chiếm 30% tổng doanh số bán ra, trở thành một trong những dòng sản phẩm chủ lực. Hiện tại, công ty khai thác 39 sản phẩm du lịch đến từ thị trường này, nhiều hơn mọi điểm đến khác. Quý I, tỷ trọng tour Trung Quốc tăng lên 40% trong tổng số tour bán ra, tương đương mức tăng 10% so với cùng kỳ năm ngoái. Một số tour mới đang được du khách yêu thích gồm Quế Lâm – Dương Sóc.
Theo khảo sát nhanh của VnExpress với các công ty du lịch, lượng khách đặt tour đi Trung Quốc thường chiếm tỷ trọng 30-40% trong tổng số tour được bán. Nhiều đơn vị, lượng khách đi Trung Quốc chiếm 70-80%. “Có nhiều công ty mỗi ngày gom hàng nghìn khách qua cửa khẩu”, ông Đạt của AZA Travel cho biết. Vào các kỳ nghỉ lễ hàng năm như Tết Dương lịch, Giỗ Tổ, 30/4 hay Quốc khánh 2/9, lượng khách Việt sang Trung Quốc qua các cửa khẩu đường bộ lên đến hàng chục nghìn người.
“Trung Quốc đang nổi lên như một trong những thị trường outbound mang tính đại chúng hóa cao, khi hội tụ đồng thời ba yếu tố dễ tiếp cận – đa dạng trải nghiệm – chi phí hợp lý”, Giám đốc Trung tâm Khách lẻ Vietravel miền Bắc Phạm Văn Bẩy nói.
Trước hết, lợi thế nổi bật đến từ phổ điểm đến rộng và khả năng làm mới trải nghiệm theo mùa. Mỗi khu vực tại Trung Quốc mang một bản sắc riêng, cho phép doanh nghiệp lữ hành xây dựng nhiều lớp sản phẩm khác nhau từ hành trình văn hóa lịch sử tại Bắc Kinh, Tây An đến các đô thị hiện đại như Thượng Hải, Hong Kong, hay các cung đường thiên nhiên đặc sắc như Cửu Trại Câu, Tân Cương. Đặc biệt, các điểm đến biển như Hải Nam, Thanh Đảo đang dần trở thành “điểm rơi” mùa hè nhờ chi phí hợp lý và tính nghỉ dưỡng cao.
Một yếu tố quan trọng khác là hạ tầng và khả năng kết nối ngày càng thuận tiện. Việc mở rộng các đường bay thẳng, kết hợp với tour đường bộ qua cửa khẩu, giúp rút ngắn thời gian di chuyển và tăng tính linh hoạt trong tổ chức hành trình.
Đáng chú ý, du khách hiện nay có xu hướng không còn dừng ở “đi tham quan”, mà chuyển sang “sống trong hành trình” thông qua các trải nghiệm bản địa như show thực cảnh, ẩm thực đặc trưng hay tương tác văn hóa. Điều đó thể hiện qua các bộ sản phẩm mới dựa trên tiêu chí LEI (Chỉ số trải nghiệm sống) và ESG (du lịch có trách nhiệm) tại công ty ngày càng được du khách chọn lựa hơn.
“Trung Quốc không chỉ là điểm đến dễ đi mà đang dần trở thành lựa chọn đi nhiều lần”, ông Bẩy nói.
Cũng theo các chuyên gia du lịch, những người có kinh nghiệm lâu năm nghiên cứu thị trường Trung Quốc, điểm đến không chỉ hút khách Việt mà cách vận hành du lịch của nơi này có nhiều điểm mạnh mà ngành du lịch Việt có thể học hỏi.
Ở góc độ sản phẩm, du lịch Trung Quốc có nhiều điểm đáng để Việt Nam tham khảo. Nổi bật là cách khai thác chiều sâu văn hóa – lịch sử tại các điểm đến như Cố Cung, các cổ trấn, nơi trải nghiệm được xây dựng bài bản, có câu chuyện rõ ràng thay vì chỉ dừng lại ở tham quan đơn thuần, ông Cường của Tràng An Travel nhận định.
Cùng với đó là công tác bảo tồn và tôn tạo tài nguyên du lịch được thực hiện hiệu quả, vừa giữ gìn giá trị nguyên bản của di sản, vừa nâng cấp hạ tầng để đáp ứng tốt nhu cầu của du khách. Công tác quản lý điểm đến cũng rất chuyên nghiệp, từ vệ sinh môi trường, quy hoạch không gian đến việc tiêu chuẩn hóa trải nghiệm.
Ngoài ra, Trung Quốc cũng đầu tư mạnh vào các sản phẩm giải trí quy mô lớn như các show diễn thực cảnh và biểu diễn nghệ thuật hoành tráng. Những sản phẩm này không chỉ mang tính giải trí mà còn được xây dựng gắn với câu chuyện, bản sắc riêng của từng điểm đến, góp phần gia tăng sức hút và kéo dài thời gian lưu trú của du khách.
Bên cạnh đó, chính sách visa linh hoạt đóng vai trò quan trọng trong việc kích cầu thị trường. Hình thức visa đoàn giúp giảm đáng kể rào cản tiếp cận, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp lữ hành thiết kế sản phẩm đa dạng hơn. Đây là một trong những yếu tố mang tính “đòn bẩy” cho tăng trưởng, theo ông Bẩy của Vietravel.
Điểm đáng chú ý khác của du lịch Trung Quốc là hạ tầng giao thông và khả năng kết nối liên vùng. Mạng lưới tàu cao tốc phát triển không chỉ giúp rút ngắn thời gian di chuyển mà còn tối ưu hóa trải nghiệm, khi du khách có nhiều thời gian hơn tại điểm đến thay vì di chuyển.
Theo thạc sĩ Mai Thuận Lợi, chiến lược truyền thông và xây dựng hình ảnh điểm đến của Trung Quốc cũng đáng để học hỏi, khi điểm đến đã tận dụng hiệu quả phim ảnh, mạng xã hội để biến các địa danh thành biểu tượng du lịch, tạo nhu cầu trước khi phát triển sản phẩm. Đây là hướng đi mà Việt Nam cần đầu tư bài bản và dài hạn hơn.
“Bài học cốt lõi không nằm ở việc ‘có gì’, mà nằm ở cách ‘làm như thế nào’ để biến tài nguyên thành sản phẩm có cấu trúc, có câu chuyện và có khả năng lặp lại để thu hút khách”, Giám đốc Trung tâm Khách lẻ Vietravel miền Bắc Phạm Văn Bẩy nhận định.
15 năm trước, chuyến đi từ Bắc Kinh đến Thượng Hải (khoảng 1.300 km) dài hơn 10 tiếng trên những chuyến tàu hỏa kiểu cũ. Với hệ thống đường sắt cao tốc (HSR) hiện tại, khoảng cách giữa hai siêu đô thị chỉ còn hơn 4 giờ di chuyển. Sự thay đổi về tốc độ không chỉ là vấn đề thời gian di chuyển, mà đã tạo ra một cuộc chuyển mình trong cấu trúc ngành du lịch của quốc gia tỷ dân.
Đầu thập niên 1990, hệ thống đường sắt Trung Quốc đối mặt hạn chế về hạ tầng khi vận tốc trung bình chỉ đạt khoảng 48 km/h vào năm 1993. Tốc độ di chuyển thấp khiến ngành đường sắt từng đánh mất thị phần vào tay hàng không và đường bộ. Tháng 8/2008, cục diện thay đổi khi tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên nối Bắc Kinh - Thiên Tân đi vào hoạt động ngay trước thềm Olympic.
Sau đó, tuyến huyết mạch Bắc Kinh - Thượng Hải tiếp tục vận hành vào tháng 6/2011. Cuối tháng 12/2025, tuyến Tây An - Diên An (tỉnh Thiểm Tây) hoạt động, tổng chiều dài mạng lưới HSR Trung Quốc vượt 50.000 km, chiếm khoảng 70% tổng chiều dài đường sắt cao tốc toàn cầu.
So với các hệ thống lâu đời như Shinkansen của Nhật Bản (ra đời năm 1964) mất hàng thập kỷ để phát triển, Trung Quốc mất khoảng 17 năm để thiết lập mạng lưới quy mô lớn nhất thế giới. Hệ thống Shinkansen (Nhật Bản) hay ICE (Đức) vận hành phổ biến ở mức 300-320 km/h, các dòng tàu thế hệ mới của Trung Quốc duy trì tốc độ thương mại 350 km/h.
Theo dữ liệu từ Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Trung Quốc, năng lực vận tải của mạng lưới đường sắt cao tốc chạm mốc cao nhất từ trước đến nay trong kỳ Xuân vận 2026 dài 40 ngày, kết thúc vào tháng 2, với 538 triệu lượt khách, tăng 4,8% so với cùng kỳ năm trước.
Năng lực vận tải toàn quốc đạt đỉnh với trung bình gần 13.000 chuyến tàu mỗi ngày. Sự tăng trưởng này đến từ việc đưa vào vận hành các tuyến mới khánh thành cuối năm 2025 như Quảng Châu - Trạm Giang, Bao Đầu - Ngân Xuyên và Tây An - Diên An.
Theo báo cáo từ Ngân hàng Thế giới (World Bank), đường sắt cao tốc mang lại lợi ích cho du lịch theo ba khía cạnh, tính tiện lợi khi mua vé, rút ngắn thời gian di chuyển và trải nghiệm sạch sẽ, thoải mái. Sự phát triển của HSR tạo ra hiệu ứng "nén không gian". Những hành trình từng mất cả ngày đêm nay chỉ còn khoảng 1/3 thời gian.
Trước đây, du khách từ các siêu đô thị miền Đông như Thượng Hải hay Hàng Châu phải mất 2-3 ngày di chuyển bằng đường bộ quãng đường 2.000 km để đến được Ninh Hạ. Nhờ trục đường sắt cao tốc kết nối qua các nút giao như Từ Châu và Tây An, hành khách có thể khởi hành từ Thượng Hải vào buổi sáng và đến Ninh Hạ để ăn tối sau khoảng 10 tiếng di chuyển. Sự kết nối giao thông đã biến những khu vực hẻo lánh trở thành điểm nghỉ dưỡng cuối tuần cho cư dân đô thị.
Tuyến cao tốc Bao Đầu - Ngân Xuyên hoạt động cuối tháng 12/2025 đã kết nối hai đô thị nằm giữa vùng sa mạc và thảo nguyên tại biên giới phía bắc Trung Quốc. Quãng đường 600 km trước đây mất hơn 6 giờ di chuyển bằng đường bộ, nay rút ngắn chỉ còn 2,5 giờ.
Dữ liệu từ Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Trung Quốc cho thấy HSR đã hiện diện tại 97% thành phố có dân số trên 500.000 người. Tính đến cuối năm 2024, hệ thống này vận chuyển hơn 22,9 tỷ lượt hành khách, cao điểm phục vụ 16 triệu lượt mỗi ngày.
Sự phổ biến của HSR buộc các đơn vị lữ hành phải thay đổi sản phẩm. Thay vì những tour dài ngày trên xe khách, các công ty du lịch hiện ưu tiên mô hình tàu cao tốc kết hợp ôtô tại điểm đến.
Theo báo cáo năm 2025 của nền tảng du lịch trực tuyến lớn nhất Trung Quốc Trip.com, lượng khách sử dụng dịch vụ kết hợp máy bay và tàu hỏa tại Trung Quốc đã tăng 35% trong năm qua. Du khách quốc tế sau khi hạ cánh tại các sân bay lớn như Đại Hưng, Bắc Kinh hay Hồng Kiều, Thượng Hải có thể nối chuyến trực tiếp bằng tàu cao tốc để đi sâu vào nội địa nhờ hệ thống nhà ga tích hợp.
Thống kê của Ngân hàng Thế giới (World Bank) ghi nhận du khách sử dụng tàu cao tốc có mức chi tiêu trung bình cao hơn 30% so với nhóm đi tàu truyền thống. Nhu cầu lưu trú và dịch vụ tại các địa phương có ga tàu tăng mạnh, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế đêm và tiêu thụ đặc sản vùng miền.
Không chỉ phục vụ nhu cầu nội địa, mạng lưới đường sắt của Trung Quốc đang từng bước vươn ra khu vực thông qua Sáng kiến Vành đai và Con đường, với định hướng hình thành hành lang đường sắt xuyên Đông Nam Á dài hơn 3.000 km.
Một trong những dự án tiêu biểu là tuyến đường sắt bán cao tốc Lào - Trung, nối Côn Minh, tỉnh Vân Nam với Viêng Chăn. Tuyến dài hơn 1.000 km, chính thức vận hành từ cuối năm 2021. Đến năm 2025, tuyến này đã phục vụ hơn 30 triệu lượt hành khách. Tuyến đường sắt giúp rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển, hành trình từ biên giới Trung Quốc (Boten) đến Viêng Chăn hiện mất khoảng 3-4 giờ, thay vì hơn một ngày bằng đường bộ như trước.
Giai đoạn tiếp theo của chiến lược này hướng tới Thái Lan và Malaysia nhằm hoàn thiện mạng lưới kết nối các di sản văn hóa và trung tâm kinh tế khu vực.
Các chuyên gia nhận định việc kết nối trực tiếp các thành phố Trung Quốc với Đông Nam Á bằng đường sắt sẽ mở thêm lựa chọn cho khách quốc tế. Thay vì phụ thuộc vào hàng không, hạ tầng này giúp hành khách di chuyển liền mạch, đưa các hành trình quốc tế trở nên đơn giản như du lịch nội địa.
TP.HCM vừa bổ sung dự án Bến cảng khách quốc tế Vũng Tàu vào danh mục kêu gọi đầu tư giai đoạn 2026-2030, đánh dấu bước chuẩn bị quan trọng nhằm nâng tầm du lịch tàu biển và khai thác hiệu quả kinh tế biển khu vực phía Nam.
Theo quy hoạch, dự án đặt tại phường Vũng Tàu với diện tích hơn 73 ha, tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 3.147 tỉ đồng. Mục tiêu là xây dựng một cảng hành khách hiện đại, đủ năng lực tiếp nhận các tàu du lịch quốc tế cỡ lớn, từ đó đưa Vũng Tàu trở thành điểm dừng chân đáng chú ý trên hành trình tàu biển trong khu vực.
Điểm nổi bật của dự án là cầu cảng dài 420 m, có thể tiếp nhận tàu khách trọng tải lên tới 225.000 GT. Song song đó, khu bến du thuyền được quy hoạch với sức chứa khoảng 280 chiếc, hướng đến phục vụ phân khúc khách cao cấp và nhu cầu neo đậu phương tiện cá nhân trên biển. Hệ thống hạ tầng đi kèm được thiết kế đồng bộ gồm nhà ga hành khách, bãi đỗ xe, giao thông nội bộ, cảnh quan cây xanh và các công trình kỹ thuật.
Dự án cũng bao gồm khu nước đậu tàu, cầu dẫn, hành lang an toàn hàng hải và vũng quay tàu, kết nối trực tiếp với luồng hàng hải Vũng Tàu - Thị Vải.
Đáng chú ý, khu vực nước chuyển tiếp quanh cầu dẫn và nhà ga được định hướng phát triển thành không gian trải nghiệm trên biển, có thể tổ chức các hoạt động giải trí. Hệ thống đê chắn sóng cũng sẽ được đầu tư để đảm bảo an toàn vận hành trong nhiều điều kiện thời tiết.
Sai khi hoàn thành, dự án được kỳ vọng nâng cao năng lực đón khách tàu biển quốc tế, đồng thời thúc đẩy phát triển thương mại, dịch vụ và kinh tế biển của TPHCM trong giai đoạn tới.
Tôi sắp sang Australia du lịch vào tháng 10 tới theo diện visa 600. Tôi đi tự túc và có bạn bên đó hỗ trợ chỗ ở và dẫn đi tham quan.
Tôi muốn được tư vấn những vấn đề sau: Đầu tiên, về việc kiểm tra thiết bị cá nhân, hải quan thường dựa trên cơ sở nào để yêu cầu hành khách mở điện thoại hoặc máy tính? Việc này diễn ra ngẫu nhiên hay chỉ khi hành khách bộc lộ những dấu hiệu bất thường cụ thể trong quá trình trả lời phỏng vấn?
Thứ hai, việc tôi kém tiếng Anh, được bạn bên Australia hỗ trợ toàn bộ ăn ở, đi lại có bị coi là dấu hiệu nghi vấn không?
Thứ ba, các yếu tố nào khác thường khiến nhân viên an ninh nghi ngờ mục đích nhập cảnh?
Cuối cùng, nếu không may bị đưa vào phòng thẩm vấn và không thể giải trình rõ ràng do rào cản ngôn ngữ, tôi có quyền yêu cầu gọi điện trực tiếp cho người bạn đang đón ở ngoài để đối chứng ngay tại chỗ không? Quy trình này thường diễn ra như thế nào và tôi cần lưu ý gì để không vô tình rơi vào tình thế bất lợi?
Độc giả Hoàng Hương
Ông Phạm Anh Vũ, Phó tổng giám đốc Công ty Du Lịch Việt trả lời:
Dưới góc độ doanh nghiệp lữ hành nhiều năm tổ chức tour Australia, tôi khẳng định nếu dùng visa 600 đúng mục đích du lịch, chuẩn bị kỹ và trả lời trung thực, khả năng bị hủy visa tại cửa khẩu là rất thấp. Rủi ro bị từ chối nhập cảnh chủ yếu đến từ việc lỡ lời, khai sai hoặc lộ bằng chứng vi phạm điều kiện lưu trú.
Luật pháp Australia cho phép sĩ quan nhập cảnh khám điện thoại nếu có nghi ngờ dựa trên dấu hiệu cụ thể. Bước này thường chỉ diễn ra khi hải quan phát hiện các điểm bất thường như lịch sử lưu trú dài, quay lại liên tục, tài chính yếu, trả lời lúng túng hoặc thông tin vé máy bay, phòng ở bất hợp lý.
Chắc chắn không có chuyện bị xem điện thoại là hủy visa mà do thiết bị này làm lộ bằng chứng vi phạm như làm chui, khai gian hay mang hàng cấm.
Bên cạnh đó, nhiều người đi đúng mục đích du lịch nhưng mang theo thực phẩm cấm như thịt heo, sản phẩm có nguy cơ lây dịch nhưng không khai báo, cũng có nguy cơ bị hủy visa và trục xuất.
Việc nhờ người quen tại Australia hỗ trợ chỗ ở, đưa đi chơi là việc bình thường của cộng đồng người Việt. Tuy nhiên, hải quan sẽ nghi ngờ nếu du khách không chứng minh được quan hệ rõ ràng với người bảo trợ, mù mờ về lịch trình với lý do bạn bè lo hết, hoặc tài chính quá yếu nhưng lưu trú dài ngày tại nhà người đang kinh doanh nông trại, nhà hàng.
Để tránh rắc rối, bạn cần chuẩn bị lịch sử trò chuyện bình thường, hình ảnh gặp gỡ, thư mời ghi rõ địa chỉ và cam kết chỉ hỗ trợ ăn ở, không làm việc. Kèm theo đó là sao kê tài chính cá nhân phù hợp với kế hoạch chuyến đi và một bản in lịch trình cơ bản bằng tiếng Anh hoặc tiếng Việt, nêu rõ ngày đi, ngày về và các điểm tham quan.
Du khách có thể bị đưa vào phòng riêng để thẩm vấn thêm nếu sĩ quan nghi ngờ. Tại đây, sĩ quan sẽ yêu cầu nộp hộ chiếu, ngồi chờ và hỏi chi tiết về mục đích chuyến đi, lịch sử lưu trú, người quen, tài chính cùng công việc ở Việt Nam. Nếu nghi ngờ, họ có thể khám hành lý kỹ hơn, kiểm tra tin nhắn, mạng xã hội trên các thiết bị điện tử.
Bạn có thể cung cấp số điện thoại đề nghị họ gọi cho người đón bên ngoài để đối chứng nhưng việc có gọi hay không hoàn toàn do sĩ quan quyết định. Vì vậy, bạn chỉ nên coi đây là một kênh hỗ trợ thêm. Nếu phát hiện vi phạm, họ sẽ cấp thông báo xem xét hủy visa và bạn có quyền giải trình trước khi có phán quyết cuối cùng.
Nếu bị mời vào phòng riêng, hãy giữ bình tĩnh, tuân thủ hướng dẫn và không tranh cãi. Bạn cứ dùng câu ngắn gọn, bám sát sự thật. Nếu không giỏi tiếng Anh, bạn cứ nói thẳng yêu cầu họ nói chậm lại, đồng thời dùng giấy bút hoặc các tài liệu in sẵn để giải thích thay vì cố nghe rồi trả lời sai. Chỉ cần mục đích thực sự là du lịch và không có dấu vết làm chui hay khai gian trong quá khứ, bạn hoàn toàn có thể tự tin qua cửa khẩu.
