Những mẹo nhỏ nhưng hiệu quả này từ chuyên gia sẽ giúp bạn “dễ thở” hơn trong thời “bão giá”.
Nguyễn Thùy Nhi (26 tuổi, ngụ P.Tân Thuận, TP.HCM) cho biết khi giá cả tăng, đời sống của Nhi bị ảnh hưởng rõ rệt vì hầu hết các chi phí sinh hoạt như ăn uống, đi lại, nhà ở và dịch vụ đều tăng theo, trong khi thu nhập không phải lúc nào cũng tăng tương ứng. Điều này khiến bạn phải cân nhắc kỹ hơn trong từng khoản chi, thậm chí cắt giảm những nhu cầu không thiết yếu để đảm bảo cuộc sống.
“Từ khi giá xăng tăng kéo theo giá cả sinh hoạt leo thang, việc chi tiêu cần được điều chỉnh một cách hợp lý và có kế hoạch hơn. Trước hết, mình xác định rõ các khoản chi cần thiết như ăn uống, đi lại, điện nước và hạn chế những khoản chi không thật sự cần thiết như mua sắm theo cảm hứng hay ăn ngoài quá nhiều”, Nhi nói.
Bên cạnh đó, Nhi cho hay việc ghi chép lại chi tiêu hằng ngày giúp Nhi nhận ra những khoản tiền “thất thoát” không đáng có để kịp thời điều chỉnh. Ngoài ra, có thể tiết kiệm bằng cách nấu ăn tại nhà, gộp các công việc để giảm chi phí xăng xe và tận dụng các chương trình khuyến mãi hợp lý. Quan trọng hơn, mỗi người nên hình thành thói quen dành ra một phần thu nhập để tiết kiệm nhằm tạo quỹ dự phòng, giúp ổn định tài chính trong bối cảnh giá cả biến động.
“Đối với nhóm có thu nhập trung bình, nên chi tiêu tập trung vào các nhu cầu cơ bản như tiền ăn, tiền nhà, điện nước và xăng xe, đồng thời hạn chế tối đa các khoản chi cho giải trí hay mua sắm không cần thiết. Nên lập kế hoạch chi tiêu chặt chẽ hơn và dự phòng để tránh rơi vào tình trạng thiếu hụt tài chính khi giá cả tiếp tục biến động”, Nhi chia sẻ.
Theo anh Vũ Thanh Hải (24 tuổi, ngụ xã Xuân Thành, tỉnh Đồng Nai), có 2 khoản chi phí khó cắt giảm được là chi phí đi lại và ăn uống. “Do đó tôi sẽ giảm chi tiêu này bằng cách không ăn uống ngoài. Mua các loại thực phẩm giảm giá ở các chuỗi siêu thị và tự nấu ăn tại nhà. Chỉ sử dụng phương tiện xe xăng cá nhân khi thực sự cần thiết. Ưu tiên dùng các phương tiện công cộng. Làm việc online để giảm số ngày lên công ty”, anh Hải nói.
“Với mức lương hiện tại của một công chức thì chỉ đủ chi tiêu đời sống, không có dư nên ngoài công việc hằng ngày tôi có nhận thêm một vài việc nhỏ ngắn hạn để tăng thêm thu nhập. Tôi sẽ ăn uống tối giản, không cầu kỳ, tiệc tùng hay đi chơi hạn chế hơn trước, cắt bớt giao lưu bạn bè”, anh Nguyễn Thế Nghĩa (32 tuổi, ngụ xã Xuân Thành, tỉnh Đồng Nai) chia sẻ cách chi tiêu của mình.
Chuyên gia tài chính Lâm Minh Chánh, người sáng lập AI tài chính WikiMoney (ngụ P.Sài Gòn, TP.HCM) cho rằng để chi tiêu linh hoạt mà vẫn an toàn trong cơn “bão giá”, nguyên tắc cốt lõi là “trả cho bản thân mình trước tiên”. Thay vì tiêu xài rồi mới tiết kiệm phần còn lại, hãy trích ngay ít nhất 20% thu nhập vào quỹ tích lũy ngay khi nhận lương. 80% còn lại phân bổ 50% cho những nhu cầu thiết yếu và 30% cho những nhu cầu mong muốn.
“Tiết kiệm trước khi tiêu là nền tảng để xây dựng sự an toàn tài chính và hướng tới độc lập tài chính lâu dài”, ông Chánh nói.
Theo ông Lâm Minh Chánh, có những “bẫy chi tiêu” phổ biến khiến người ta tưởng tiết kiệm nhưng thực ra tốn kém hơn. Bẫy phổ biến nhất là săn hàng giảm giá cho những thứ không thực sự cần hoặc mua số lượng lớn vì rẻ nhưng không dùng hết gây lãng phí. Mua trả góp cũng là bẫy nguy hiểm, hầu hết các dịch vụ trả góp đều có lãi suất thực rất cao hoặc có giá sản phẩm cao. Người tiêu dùng thường bị đánh vào cảm giác “tiết kiệm được tiền” trong khi thực tế đang chi nhiều hơn.
Ông Chánh cũng chỉ ra ba thói quen cốt lõi tiết kiệm đơn giản nhưng hiệu quả mà ai cũng có thể áp dụng ngay. Đó là, nấu ăn tại nhà: đảm bảo đủ chất, giảm đáng kể chi phí so với ăn ngoài; tối ưu di chuyển: đi metro, xe buýt hoặc đi chung xe với đồng nghiệp chia tiền xăng thay vì tự lái mỗi ngày; áp dụng nguyên tắc 48 giờ: trước khi mua bất kỳ thứ gì không thiết yếu, hãy đợi 48 tiếng đồng hồ, nếu vẫn còn muốn mua, đó mới là nhu cầu thực sự.
Song song đó, ông Chánh cho rằng hãy số hóa chi tiêu bằng ứng dụng hoặc file Excel để nhìn rõ dòng tiền.
Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính ngân hàng độc lập (sinh sống ở Hà Nội), cho biết thực tế tình trạng “đầu tháng rủng rỉnh, cuối tháng rỗng túi” khá phổ biến trong giới trẻ, nhất là sinh viên. Khi thiếu hụt, họ thường tìm đến các giải pháp ngắn hạn như vay mượn, cầm đồ, hoặc sử dụng thẻ tín dụng. Tuy nhiên, theo ông Hiếu, thẻ tín dụng chính là con dao hai lưỡi. Nếu sử dụng hợp lý, đây là công cụ tài chính tiện lợi; nhưng nếu lạm dụng, người dùng rất dễ rơi vào vòng xoáy nợ chồng nợ.
“Nhiều khoản chi tưởng nhỏ nhưng tích lũy lại thành gánh nặng lớn. Những buổi tụ tập, ăn uống, đám cưới hay các chi phí phát sinh bất ngờ đều có thể khiến ngân sách bị “thâm hụt” nếu không được tính toán trước. Có những khoản chi không thể tránh, nhưng nếu không có dự phòng, chỉ một biến cố như ốm đau, tai nạn cũng có thể đẩy một người vào khủng hoảng tài chính, nhất là thời điểm giá cả leo thang”, ông Hiếu cảnh báo.
Tiến sĩ Hiếu cho rằng điều quan trọng nhất là thay đổi nhận thức: tài chính cá nhân không phải là câu chuyện ngắn hạn mà cần được quản lý có kế hoạch. Một phương pháp đơn giản mà ông gợi ý là chia thu nhập theo từng “phong bì” chi tiêu theo tuần, qua đó tạo thói quen kiểm soát chi tiêu trong giới hạn cho phép.
“Có bốn phong bì, mỗi phong bì chúng ta bỏ vào một số tiền. Chẳng hạn 1 tháng bạn được 8 triệu thì bỏ vào mỗi phong bì 2 triệu. Và cứ mỗi tuần thì chúng ta cố gắng tiêu tiền trong một phong bì. Không lấy phong bì thứ hai cho tuần đầu, không lấy phong bì thứ ba cho tuần thứ hai và không lấy phong bì thứ tư cho tuần thứ ba, số tiền dư trong mỗi phong bì là khoản tiết kiệm”, ông Hiếu nói.
Ngoài ra, ông Hiếu cũng nhấn mạnh dù thu nhập cao hay thấp, mỗi người đều cần có một khoản tích lũy để đối phó với các tình huống bất ngờ. “Nguồn thu thường ổn định nhưng chi tiêu mới là yếu tố biến động. Kiểm soát được chi tiêu và có khoản dự phòng sẽ giúp chúng ta tránh được những cú sốc tài chính”, ông Hiếu nói.
Biến kiến thức chuyên môn thành động lực khởi nghiệp, đến nay chị Giang đã vượt qua những thất bại ban đầu để khẳng định giá trị của nông nghiệp sạch.
Tốt nghiệp chuyên ngành công nghệ sinh học tại Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, chị Giang sớm gắn bó với công tác chuyên môn tại Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm TP.HCM từ năm 2012. Những năm tháng trực tiếp làm việc trong ngành giúp chị thấu hiểu nỗi trăn trở của người dân đô thị về nông nghiệp sạch.
"Từng là sinh viên công nghệ sinh học và là cán bộ kiểm soát an toàn thực phẩm, tôi hiểu rất rõ sự nguy hiểm của các loại thuốc bảo vệ thực vật đối với sức khỏe con người. Chính điều đó luôn thôi thúc tôi phải khởi nghiệp một cái gì đó thực sự sạch, thực sự an toàn. Mặc dù được làm việc trong môi trường điều kiện tốt với mức lương ổn định, nhưng bản thân tôi muốn có một hướng đi hoàn toàn mới", chị Giang bộc bạch.
Sau khi nghỉ việc, năm 2022, chị bắt đầu thực hiện giấc mơ của mình: thuê 2.000 m² đất ở P.An Phú Đông để làm vườn rau thủy canh. Chị chọn những loại rau quen thuộc như rau muống, cải, xà lách làm hướng đi đầu tiên; bắt đầu lắp giàn, xây dựng hệ thống áp dụng kỹ thuật thủy canh hồi lưu, kết hợp phun sương mát trên lá và đầu tư hạ tầng kỹ thuật hết 300 triệu đồng.
"Khi bắt tay vào làm, tôi gặp không ít khó khăn; việc kiên quyết nói không với thuốc bảo vệ thực vật và thuốc trị nấm hóa học khiến vườn rau của tôi thường xuyên bị sâu bệnh. Thời gian đầu, nhiều cây chết, năng suất sụt giảm khiến tôi luôn rơi vào cảnh hụt vốn liên tục", chị Giang nhớ lại.
Không đầu hàng, chị Giang dùng chính kiến thức chuyên môn về công nghệ sinh học để tìm ra các giải pháp thay thế. Thay vì dùng hóa chất, chị nghiên cứu áp dụng các phương pháp vi sinh, dù tốn thời gian hơn nhưng đảm bảo hệ sinh thái trong vườn được bền vững và sản phẩm đầu ra hoàn toàn sạch.
Sau những thất bại, chị Giang bắt đầu gặt hái được những "quả ngọt". Những luống rau bắt đầu phát triển tốt, xanh mướt. Từ khi ươm mầm đến lúc xuất bán, rau muống là từ 25 - 30 ngày, còn các loại cây cải cần khoảng 30 - 45 ngày. Hiện tại, mỗi ngày chị Giang cung cấp ra thị trường khoảng 70 kg rau sạch, giá bán ổn định từ 40.000 - 60.000 đồng/kg. Mỗi năm sau khi trừ các chi phí, thu nhập của chị khoảng 150 triệu đồng.
Năm 2025, sau khi đã làm chủ được kỹ thuật thủy canh hồi lưu, chị Giang bắt đầu một thử nghiệm táo bạo hơn khi đưa cây rau càng cua lên giàn.
"Đây là loại rau có giá trị dinh dưỡng cao, được ưa chuộng trong đông y nhờ tính mát, thanh nhiệt. Tuy nhiên, để trồng thủy canh loại rau này không hề đơn giản. Khó nhất là khâu chọn và tạo cây giống, giai đoạn này mất rất nhiều thời gian và công sức. Phải chăm dưỡng cây giống thật khỏe mạnh, bộ rễ phát triển tốt thì khi lên giàn mới đạt được năng suất như kỳ vọng", chị Giang chia sẻ.
Theo chị Giang, so với các loại xà lách hay cải, rau càng cua rất ít bị sâu bệnh tấn công, giúp chị giảm bớt áp lực về việc quản lý dịch hại bằng phương pháp vi sinh.
"Đây là hướng đi hoàn toàn mới, lại phù hợp là loại rau mà nhu cầu tiêu dùng tại TP.HCM rất lớn nhưng nguồn cung rau sạch đạt chuẩn khá khan hiếm. Rau càng cua thủy canh không chỉ sạch mà còn giữ được độ giòn, mọng nước và vị đặc trưng, rất dễ chiếm lĩnh thị trường", chị Giang nói.
Bà Nguyễn Thị Huệ, Phó giám đốc Trung tâm Ươm tạo doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao TP.HCM, nhận định mô hình của chị Giang là một điển hình tiêu biểu về nông nghiệp bền vững. Theo bà Huệ, nhờ làm chủ công nghệ trồng rau thủy canh hồi lưu, mô hình đã tối ưu hóa chi phí phân bón, nước tưới và thuốc bảo vệ thực vật. Việc ưu tiên sử dụng các chế phẩm sinh học không chỉ bảo vệ môi trường mà còn đảm bảo nông sản sạch, an toàn cho người tiêu dùng.
Bà Huệ cũng cho biết thành công của mô hình không chỉ giải quyết bài toán rau sạch đô thị mà còn tạo việc làm, nâng cao trình độ kỹ thuật cho lao động địa phương.
Với nhịp sống bận rộn, đặt đồ ăn qua ứng dụng trở thành thói quen của không ít người trẻ, nhưng cách họ chọn quán đã có nhiều thay đổi.
Leo Thị Ngọc Ánh (29 tuổi), ngụ tại Vinhome Grand Park (đường Nguyễn Xiển, P.Long Bình, TP.HCM) cho biết mỗi ngày đều đặt đồ ăn ít nhất một lần qua ứng dụng. Ánh chia sẻ: "Mình thường nhìn hình món ăn trước để xem có sạch sẽ, bắt mắt không, sau đó mới xem review của người mua trước. Gần như mình tin vào đánh giá trên app, nên quán nào điểm thấp hoặc bị chê nhiều là bỏ qua ngay".
Cô cũng có xu hướng quay lại những quán quen, một phần vì ngại thử cái mới, phần khác là nếu thấy ổn thì muốn tiếp tục ủng hộ. Tuy vậy, Ánh cho biết vẫn có những lần nhận món không như kỳ vọng do đánh giá ảo, nhưng cách xử lý của Ánh khá đơn giản: "Không đổi cách chọn, chỉ là né luôn quán đó về sau".
Văn Vũ Thùy Linh (22 tuổi), ngụ tại đường Lê Văn Chí, P.Linh Xuân, TP.HCM, cho biết cô chủ yếu ăn những quán quen vì đã chọn lọc từ trước, hợp khẩu vị, giá ổn và đảm bảo vệ sinh. "Với những quán mới, mình thường quan sát lượng khách và mức độ sạch sẽ rồi mới quyết định vào ăn, đồng thời đặt ra nguyên tắc không ăn nếu phải đợi quá lâu hoặc thấy không gian, khu vực chế biến không đảm bảo. Mình không muốn no bụng mà sau đó lại gặp vấn đề về tiêu hóa", Linh nói.
Một số người chọn cách hạn chế ăn ngoài, ưu tiên tự nấu để kiểm soát tốt hơn. Chị Trần Thị Đức Minh (31 tuổi), sống tại chung cư Hoàng Anh Gia Lai 3, đường Nguyễn Hữu Thọ, X.Nhà Bè, TP.HCM), cho biết hiện nay chủ yếu nấu ăn tại nhà, nếu có ăn ngoài thì chỉ chọn quán quen hoặc quán đông khách để yên tâm hơn. Theo chị, những quán này thường có chất lượng ổn định, giá hợp lý và phù hợp khẩu vị, ăn xong cũng không bị vấn đề gì. So với trước đây, chị Minh thừa nhận bản thân đã thay đổi, cẩn thận hơn để an toàn hơn.
Với sinh viên, chi phí vẫn là yếu tố quan trọng, nhưng không còn là duy nhất. Phạm Thành Duy (sinh viên năm 4, Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM) cho biết trước đây tiêu chí đầu tiên vẫn là rẻ và hợp khẩu vị, thậm chí từng chọn giá rẻ thay vì cảm giác an toàn. Tuy nhiên, hiện nay Duy cho rằng nếu thấy quán không sạch sẽ, cách chuẩn bị món không gọn gàng thì "dù rẻ cũng không ăn".
"Em thường tham khảo trên TikTok và các nền tảng review khác, nhưng không tin hoàn toàn mà sẽ đọc thêm bình luận để lọc thông tin trước khi quyết định thử", Duy chia sẻ.
Với một số người, chỉ một trải nghiệm không tốt cũng đủ để thay đổi cách ăn uống. Nguyễn Ngọc Vân Uyên (23 tuổi, ngụ trên đường Phan Đình Phùng, P.Cầu Kiệu, TP.HCM) kể từng ăn một quán vỉa hè được review rầm rộ trên TikTok, lúc ăn thấy ngon nhưng sau đó lại bị đau bụng, tiêu chảy, mệt kéo dài đến hôm sau. "Từ sau lần đó, mình thay đổi luôn tiêu chí chọn nơi ăn uống, ưu tiên các quán trong nhà, sạch sẽ từ khu chế biến đến khu vực khách, đồng thời tránh những địa điểm gần khu vực kém vệ sinh. Với những quán từng có trải nghiệm không tốt, mình sẽ loại luôn và không thử lại", Uyên nói.
Dù mỗi người có cách lựa chọn khác nhau từ đọc review, chọn quán quen đến tự nấu ăn, điểm chung là họ không còn dễ dãi với chuyện ăn uống như trước. Việc ăn ngoài giờ đây không chỉ để no hay tiện, mà còn là một quyết định cần cân nhắc, khi cảm giác yên tâm trở thành yếu tố được đặt lên hàng đầu.
Ngô Anh Quân, nhà vô địch Jujitsu từng giành huy chương vàng tại giải vô địch các CLB Jujitsu quốc gia năm 2021, đã quyết định tạm dừng sự nghiệp thi đấu để chăm sóc mẹ toàn thời gian. Sự hy sinh này cho thấy lòng tận tụy và trách nhiệm của anh, một người con hiếu thảo. Dù không còn thi đấu, Ngô Anh Quân Jujitsu vẫn luôn là nguồn cảm hứng cho nhiều người trong cộng đồng Jujitsu. Hãy cùng theo dõi hành trình của anh trong vai trò mới này!
Những video đăng tải về cuộc sống thường ngày của Quân đã thu hút hàng trăm ngàn lượt tương tác trên mạng xã hội. Hiện nay Quân là thầy dạy võ cho trẻ em tại Trung tâm thể dục thể thao quân đội - Kudo Kids Quân Đội (P.Phương Liệt, TP.Hà Nội), đây cũng là nguồn thu nhập chính của gia đình anh.
Tháng 4.2024, biến cố sức khỏe của mẹ khiến cuộc sống của Quân rẽ sang hướng khác. Quân cho biết mẹ có tiền sử tăng huyết áp từ nhiều năm trước. Trong một lần nhập viện cấp cứu, tình trạng chuyển biến nhanh và được chẩn đoán bị đột quỵ, khiến bà gặp nhiều hạn chế trong sinh hoạt, cần người thân hỗ trợ trong cuộc sống hằng ngày. Sự việc xảy ra đột ngột khiến Quân phải tạm dừng con đường thi đấu để trở thành người chăm sóc mẹ toàn thời gian.
Những ngày đầu, mọi thứ không hề dễ dàng. Từ việc vệ sinh cá nhân, ăn uống, uống thuốc đến xoa bóp, vận động khớp… đều là những điều anh chưa từng trải qua. "Có những thời điểm mình không biết phải làm thế nào để giúp mẹ tốt hơn. Vừa lo cho gia đình, vừa lo cho tương lai của mình, lúc đó mình stress rất nhiều", Quân bộc bạch.
Theo thời gian, những công việc tưởng chừng xa lạ dần trở thành một phần quen thuộc. "Mình chăm mẹ thuần thục như một kỹ năng. Ban đầu có rất nhiều thứ không biết phải làm thế nào, nhưng lâu dần mọi việc đều thành phản xạ", Quân chia sẻ.
Bên cạnh việc chăm sóc mẹ, Quân vẫn duy trì công việc giảng dạy để đảm bảo thu nhập. Một ngày của anh bắt đầu bằng việc chăm sóc mẹ theo những khung giờ cố định, sau đó mới đến lớp dạy.
Buổi tối, sau khi kết thúc công việc, anh lại vội vã trở về nhà. "Mình đặt cho bản thân một deadline (hạn chót) là các công việc của mẹ phải xong trước 22 giờ. Có những hôm công việc phát sinh, mình phải làm nhanh hơn mọi thứ để kịp giờ cho mẹ".
Điều đặc biệt là Quân không xem những áp lực đó như một gánh nặng. "Mình coi đó như một trò chơi, một deadline mà mình luôn muốn cố gắng hoàn thành và thấy vui với điều đó".
Quân cho rằng sự trưởng thành bắt đầu từ những điều giản dị. Từ khi còn học THPT, khi đi làm thêm, anh đã nhận ra việc tự lo cho bản thân cũng là cách san sẻ gánh nặng với gia đình. "Hiếu thảo với mình đơn giản là để bố mẹ bớt lo cho mình, tin tưởng mình", Quân nói.
Hành trình này giúp anh học được sự kiên nhẫn, thấu hiểu và kiểm soát cảm xúc tốt hơn. "Mình nhận ra mình thay đổi nhiều, kiên nhẫn hơn, biết suy nghĩ và đặt bản thân mình vào vị trí của cha mẹ nhiều hơn".
Là con một, anh cũng ý thức rõ trách nhiệm của mình. "Trước mọi biến cố, mình sẽ là người cuối cùng đưa ra quyết định và chịu trách nhiệm. Không ai có thể sống thay mình hay giúp mình thay đổi cuộc đời".
Không ít người theo dõi hành trình của Quân cho rằng điều khiến câu chuyện của anh được quan tâm không chỉ nằm ở hoàn cảnh, mà còn ở cách anh đối diện với mọi việc bằng thái độ tích cực.
Đào Thị Ngọc Thảo, ở P.Thanh Xuân Bắc, TP.Hà Nội, chia sẻ: "Điều khiến mình ấn tượng là dù đối diện với nhiều áp lực, bạn vẫn giữ được sự vui vẻ, tích cực và trưởng thành hơn mỗi ngày".
Trong khi đó, Thạch Hoàng Mỹ, ở xã Thành Công, tỉnh Thái Nguyên, cho biết cô ấn tượng với những chi tiết rất đời thường. "Cách Quân và bố trò chuyện với mẹ như những người bạn, thậm chí còn gọi mẹ là "công chúa", khiến mình cảm nhận được sự yêu thương rất thật". Theo Mỹ, chính năng lượng tích cực, không bi lụy đã giúp câu chuyện nhận được sự đồng cảm rộng rãi.
Với Quân, điều giúp anh giữ tinh thần không phải là điều lớn lao. "Nhiều người nhắn tin nói rằng sau khi xem video, họ muốn về nhà thăm bố mẹ ngay", anh chia sẻ.
Ở tuổi 26, khi nhiều người trẻ theo đuổi mục tiêu cá nhân, Quân chọn một con đường khác, âm thầm nhưng bền bỉ. "Mình chỉ mong mẹ khỏe hơn để gia đình bình yên. Còn mình chỉ cần đủ sức khỏe và khả năng để lo cho gia đình".
