Thảo luận tại hội trường sáng 21.4, đại biểu Quốc hội Lê Thị Thanh Lam (đoàn Cần Thơ) bày tỏ lo ngại về “thực phẩm bẩn”, nhất là khi vi phạm xảy ra với cả môi trường học đường.
Bà Lam dẫn chứng, năm 2026, cả nước ghi nhận 36 vụ ngộ độc thực phẩm. Đáng ngại hơn cả là vụ việc 300 tấn thịt lợn bệnh đưa ra thị trường, trong đó có cả bếp ăn tập thể và bếp ăn trường học.
Thực tế trên cho thấy nguy cơ mất an toàn thực phẩm không dừng lại ở thị trường mà đã len lỏi vào những nơi đáng lẽ ra phải được kiểm soát chặt chẽ nhất.
Đây không chỉ là câu chuyện quản lý thị trường hay an toàn vệ sinh thực phẩm nói chung, mà còn là nỗi lo rất cụ thể của mỗi gia đình, nhất là với những phụ huynh có con em học bán trú.
Nữ đại biểu nhấn mạnh, đối với hành vi đưa thực phẩm không đảm bảo an toàn vào trường học, bếp ăn bán trú, cần có chế tài xử lý nghiêm khắc hơn bởi đối tượng bị ảnh hưởng là học sinh, trẻ em; tác động không chỉ trước mắt mà còn lâu dài đến sức khỏe và sự phát triển của các em.
Đồng thời, cần siết chặt trách nhiệm của đơn vị cung ứng, của nhà trường, của đơn vị tổ chức bếp ăn và của cơ quan quản lý tại địa phương.
Bắt buộc phải công khai đơn vị cung cấp thực phẩm, suất ăn để phụ huynh và xã hội cùng giám sát; tăng cường hậu kiểm, kiểm tra đột xuất và truy xuất nguồn gốc để ngăn chặn vi phạm từ sớm, từ xa.
“Không thể để những kẽ hở trong quản lý trở thành con đường để thực phẩm bẩn đi vào bữa ăn của từng gia đình và của học sinh”, bà Lam nói.
Giải trình về nội dung trên, Bộ trưởng Bộ NN-MT Trịnh Việt Hùng cho hay, đây là lĩnh vực quản lý có sự phối hợp giữa 2 Bộ Y tế và NN-MT.
Tới đây, khi Bộ Y tế rà soát để sửa đổi, điều chỉnh các quy định về an toàn thực phẩm, Bộ NN-MT sẽ phối hợp chặt chẽ để nâng cao hiệu quả công tác quản lý.
Thông tin thêm tại phiên thảo luận, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết, Chính phủ đang chỉ đạo các cấp, ngành tập trung thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm về an toàn thực phẩm.
“Chúng tôi xác định việc này phải làm thường xuyên, liên tục, không ngừng nghỉ”, ông nói và thông tin, vừa qua các cấp đã tăng cường kiểm tra hơn 300.000 cơ sở về an toàn thực phẩm, xử lý rất nhiều vi phạm. Bộ Công an cũng có nhiều cái chuyên án từ cấp trung ương đến địa phương để phát hiện và xử lý nghiêm tội phạm trong lĩnh vực này.
Vẫn theo Phó thủ tướng, Chính phủ đang chỉ đạo Bộ Y tế hoàn thiện xây dựng luật An toàn thực phẩm sửa đổi, dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 2 vào tháng 10.2026, đồng thời xây dựng đề án cơ quan quản lý thống nhất về an toàn thực phẩm.
“Vừa qua, an toàn thực phẩm có nhiều bộ, ngành cùng triển khai thực hiện. Do vậy, đôi lúc có khoảng trống và chồng chéo. Lần này, Chính phủ sẽ xây dựng đề án và giao cho một cơ quan để chủ trì thực hiện, đảm bảo hiệu quả”, Phó thủ tướng thông tin.
Song song với việc kiểm tra, xử lý sai phạm, Phó thủ tướng nhận định, cần có giải pháp bảo vệ các doanh nghiệp làm ăn chân chính. Thực tế, những doanh nghiệp cũng chịu ảnh hưởng rất lớn từ vấn nạn thực phẩm giảm, thực phẩm kém chất lượng.
“Tinh thần của Chính phủ là đấu tranh không có vùng cấm, không có ngoại lệ để bảo vệ sức khỏe của nhân dân”, ông Thắng nhấn mạnh.
Ngày 21/4, ông Trần Văn Hưng, Phó giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ, cho biết thông thường mùa mưa tại TP HCM và các tỉnh phía Nam bắt đầu trong khoảng 10-20/5. Năm nay, mưa có thể đến sớm ngay đầu tháng 5, do ảnh hưởng gió mùa tây nam.
Theo ông Hưng, các cơn mưa chuyển mùa thường đi kèm giông, sét, lốc xoáy, thậm chí mưa đá, người dân cần chủ động phòng tránh.
Năm ngoái, TP HCM ghi nhận trận mưa đầu mùa lớn nhất trong 8 năm vào ngày 10/5, kéo dài khoảng 90 phút, lượng mưa gần 230 mm, gây ngập sâu tại nhiều khu vực trũng thấp.
Những ngày qua, Nam Bộ xuất hiện nắng nóng gay gắt do áp thấp nóng phía tây mở rộng. Nhiệt độ tại một số khu vực như Thới An, Hóc Môn, Củ Chi, Gò Vấp, Thuận An, Thủ Dầu Một (Bình Dương cũ) lên 37-38 độ C; cảm nhận thực tế ngoài trời tại khu vực nội đô cao hơn do hiệu ứng bêtông, nhà cao tầng.
Dự báo, ngày 29-30/4, trung tâm TP HCM và các huyện vùng ven như Hóc Môn, Bình Chánh có khả năng xuất hiện mưa giông với xác suất 50-70%. Mưa xảy ra trong thời gian ngắn trên nền nhiệt cao có thể khiến thời tiết thêm oi bức, ngột ngạt.
Sáng 21.4, Quốc hội tiếp tục thảo luận về kinh tế - xã hội. Đề cập đến giá nhà đang ở mức cao, đại biểu Lê Hoàng Anh (Gia Lai) bày tỏ băn khoăn khi dành toàn bộ thời gian phát biểu đề cập 2 vấn đề là tín dụng "chảy" sai chỗ kéo dài và hiệu quả đầu tư thấp.
Theo đại biểu Lê Hoàng Anh, đầu tư tư nhân ở Việt Nam phụ thuộc khoảng 80% vào tín dụng ngân hàng, trong khi đó lãi suất cho vay cao nên chỉ ngành lợi nhuận cao hoặc đầu cơ tài sản mới chịu được, đem đến nhiều hệ lụy.
"Phần lớn tín dụng chảy vào bất động sản đầu cơ. Giá nhà tại Hà Nội, TPHCM gấp 25 đến 30 lần thu nhập bình quân năm", ông nói và cho biết, theo thông lệ quốc tế, tỷ lệ lành mạnh chỉ 4 - 6 lần. Với giá nhà như vậy, "người trẻ 30 năm lao động cật lực không mua nổi một căn nhà bằng người thừa kế một mảnh đất".
Ông cũng dẫn lại câu chuyện Nhật Bản năm 1991, Mỹ năm 2008 và Trung Quốc hiện nay "đều bắt đầu từ đầu cơ bất động sản được nuôi béo bằng tín dụng ngân hàng". Từ số liệu về dư nợ tín dụng của toàn bộ 35 ngân hàng thương mại do Thư viện Quốc hội cung cấp, ông Lê Hoàng Anh "đặc biệt lo lắng", bởi bất động sản tăng 132% trong 4 năm, từ 1,955 triệu tỉ đồng năm 2021 lên 4.541 triệu tỉ đồng năm 2025, gấp 2,4 lần tốc độ tăng công nghiệp.
Tín dụng bất động sản năm 2025 lớn gấp 1,81 lần tín dụng công nghiệp và gấp 5,3 lần tín dụng nông lâm thủy sản. "Trong khi đó, bất động sản không tạo ra giá trị xuất khẩu, không tạo việc làm bền vững", ông Lê Hoàng Anh cảnh báo.
Riêng bất động sản và xây dựng chiếm 27,4% tổng tín dụng toàn hệ thống. Đại biểu cũng lo ngại khi năm 2024 - 2025, tín dụng bất động sản tăng đột biến 37,6%, trong khi tín dụng công nghiệp chỉ tăng 9,4%. Ông đề nghị Chính phủ kiểm soát tín dụng bất động sản đầu cơ bằng công cụ thị trường, tránh dùng mệnh lệnh hành chính.
Theo đại biểu đoàn Gia Lai, cần dự trữ bắt buộc phân biệt theo lĩnh vực để tín dụng chuyển sang sản xuất và công nghệ. Đồng thời, cần thực hiện ngay việc thu phí sử dụng đất theo hiệu quả kinh tế và thời gian đưa đất vào sử dụng.
Trước mắt, đại biểu Lê Hoàng Anh đề nghị Quốc hội đưa vào luật Thủ đô thông qua tại kỳ họp này và cuối năm đưa vào luật Đô thị đặc biệt thực hiện tại TP.HCM quy định: đất dự án chậm triển khai quá 24 tháng phải chịu phí tăng dần theo thời gian; nhà đất thứ hai trở lên không đưa vào sử dụng hoặc cho thuê phải áp dụng mức phí lũy tiến phù hợp.
Toàn bộ nguồn thu này đưa vào Quỹ nhà ở xã hội, tái thiết chung cư cũ và hạ tầng đô thị thiết yếu. Giải pháp này sẽ "đánh đúng vào động cơ đầu cơ, buộc đất quay về giá trị sử dụng thật, tạo không gian cho tăng trưởng thực tế".
Cũng chỉ rõ các bất cập trong vấn đề vốn, đại biểu Nguyễn Như So (Bắc Ninh), cho rằng cần tái cấu trúc cơ chế dẫn vốn của nền kinh tế để dòng vốn đi đúng địa chỉ, đúng nhu cầu và phục vụ trực tiếp các động lực tăng trưởng. Trong khi công nghệ và năng suất chưa thể bứt phá ngay trong ngắn hạn, vốn đầu tư vẫn là trụ cột chính của tăng trưởng.
"Vấn đề hiện nay không phải là thiếu vốn mà là cách dòng vốn đang được phân bổ và sử dụng. Hệ thống tài chính đang đối mặt với một nghịch lý kép khi tỷ lệ tín dụng trên GDP đã lên tới 146% nhưng nền kinh tế vẫn thiếu vốn trung và dài hạn", ông nêu.
Nguyên nhân cốt lõi theo đại biểu là sự lệch pha kỳ hạn do phụ thuộc quá lớn vào nguồn vốn ngắn hạn từ hệ thống ngân hàng để tài trợ cho các nhu cầu dài hạn. Việc "lấy ngắn nuôi dài" không chỉ tạo áp lực cho thanh khoản mà còn khiến dòng vốn không chảy vào khu vực tạo giá trị gia tăng cao, khiến hệ số ICOR của Việt Nam duy trì ở mức cao, buộc chúng ta phải bỏ ra nhiều vốn hơn để đạt được cùng một mức tăng trưởng.
Ông Nguyễn Như So cũng nêu rõ nghịch lý hơn 50% doanh thu của 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất đến từ lĩnh vực tài chính và bất động sản, trong khi công nghiệp chế tạo nền tảng và năng lực cạnh tranh chỉ chiếm 10%. Đại biểu đề xuất cần minh bạch để mỗi đồng vốn ngân sách có thể kéo theo nhiều đồng vốn xã hội, đồng thời hình thành cơ chế lựa chọn và nuôi dưỡng các doanh nghiệp "đầu tàu" trong các ngành then chốt.
Ngày 10.4, Phòng Kinh tế xã Châu Pha (TP.HCM) cho biết sẽ vận động ông T.V.T (43 tuổi, ở phường Tam Long) tự tháo dỡ xưởng may xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp.
"Nếu người vi phạm không tự tháo dỡ thì địa phương sẽ tổ chức cưỡng chế theo quy định. Việc tháo dỡ dự kiến thực hiện sau lễ 30.4 và 1.5", lãnh đạo Phòng Kinh tế xã Châu Pha nhấn mạnh.
Trước đó, Phòng Kinh tế xã Châu Pha phát hiện ông T.V.T đang xây dựng nhà xưởng dạng tiền chế công nghiệp, khung sắt, cột sắt, lợp mái tôn, chưa làm nền, với tổng diện tích 1.600 m2.
Ông T. cho biết đã thuê đất của gia đình bà Đ.T.T (ở phường Tam Long) để xây dựng xưởng may. Phòng Kinh tế xã Châu Pha đã yêu cầu ông T. ngưng thi công công trình.
Ngày 6.10.2025, UBND xã Châu Pha đã ký quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với ông T. vì có hành vi chuyển đất nông nghiệp (không phải là đất trồng lúa, không phải đất lâm nghiệp) sang đất phi nông nghiệp thuộc địa giới hành chính của xã mà không được cơ quan quản lý nhà nước về đất đai cho phép.
Theo đó, UBND xã Châu Pha xử phạt ông T. số tiền 15 triệu đồng và buộc phải khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm.
UBND xã Châu Pha cũng buộc ông T. tháo dỡ, di dời các công trình vi phạm ra khỏi thửa đất. Thời hạn thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả là 30 ngày.
Ông T. còn bị buộc nộp lại số tiền thu lợi bất hợp pháp từ hành vi vi phạm hành chính hơn 7 triệu đồng. Sau đó, ông T. đã nộp phạt.
Theo ghi nhận của PV Báo Thanh Niên, ngày 10.4, tức sau hơn 6 tháng bị UBND xã Châu Pha ra quyết định xử phạt, ông T. vẫn chưa tháo dỡ công trình. Công trình ngoài nhà xưởng rộng 1.600 m2 còn có hàng ngàn mét vuông đất đã bị đổ bê tông kiên cố. Xung quanh khu đất được xây tường và cổng có nhà bảo vệ.
