Nội các và Hội đồng An ninh quốc gia Nhật Bản ngày 21.4 thông qua việc nới lỏng việc hạn chế xuất khẩu vũ khí sát thương, một sự thay đổi lớn trong chính sách hòa bình thời hậu chiến của nước này.
Những thay đổi này diễn ra trong bối cảnh chính phủ của Thủ tướng Sanae Takaichi đang hướng tới việc tăng cường ngành công nghiệp quốc phòng của đất nước và hợp tác với các đối tác, giữa bối cảnh an ninh mà Tokyo cho là nghiêm trọng nhất kể từ khi kết thúc Thế chiến 2.
Theo Kyodo News, việc sửa đổi đối với “ba nguyên tắc về chuyển giao trang thiết bị và công nghệ quốc phòng” và hướng dẫn thực hiện đã bãi bỏ các quy định xuất khẩu giới hạn chỉ trong năm loại phi chiến đấu, gồm cứu hộ, vận tải, cảnh báo, giám sát và rà phá thủy lôi.
Mặc dù về nguyên tắc vẫn cấm xuất khẩu vũ khí sang các quốc gia đang có xung đột, việc sửa đổi cho phép các trường hợp ngoại lệ “trong những hoàn cảnh đặc biệt” có tính đến nhu cầu an ninh của Nhật và các hoạt động quân sự của Mỹ ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.
Trang thiết bị quốc phòng sẽ được chia thành hai loại “vũ khí” và “phi vũ khí”, dựa trên khả năng gây sát thương.
Việc xuất khẩu các thiết bị phi vũ khí như hệ thống radar cảnh báo và kiểm soát không bị hạn chế, trong khi vũ khí, bao gồm tàu khu trục và tên lửa, sẽ chỉ được xuất khẩu sang các quốc gia đã ký kết thỏa thuận với Nhật về bảo vệ thông tin mật liên quan đến trang thiết bị và công nghệ quốc phòng.
Những thay đổi này quy định rằng quốc hội chỉ được thông báo về việc xuất khẩu vũ khí sau khi chính phủ phê duyệt.
Hội đồng An ninh quốc gia sẽ xem xét và quyết định liệu có phê duyệt xuất khẩu vũ khí hay không. Máy bay chiến đấu thế hệ mới đang được phát triển cùng với Anh và Ý sẽ là một ngoại lệ, cần sự phê duyệt của nội các.
Quyết định được đưa ra sau cuộc họp hôm 20.4 của Hội đồng An ninh quốc gia với sự tham dự của bà Takaichi, Chánh Văn phòng Nội các Minoru Kihara, Ngoại trưởng Toshimitsu Motegi, Bộ trưởng Quốc phòng Shinjiro Koizumi và những người khác để thảo luận các đề xuất.
Nhà khoa học hạt nhân Andrew Hugg, lãnh đạo cơ quan an toàn hóa học và hạt nhân của Lục quân Mỹ, đã bị đình chỉ công tác sau khi xuất hiện đoạn video quay lén trong đó ông Hugg chia sẻ những thông tin nhạy cảm quân sự tại nơi công cộng.
Theo Firstpost, đoạn video được một người phụ nữ, thực chất là phóng viên giả dạng, lén quay trong cuộc gặp với ông Hugg tại một nhà hàng. Trong đó, ông Hugg khoe về chức vụ và công việc của mình và sau đó nói nhiều thông tin nhạy cảm như hệ thống hạt nhân, vũ khí hóa học và các cuộc không kích của Mỹ tại Iran.
Đoạn video được nhà hoạt động bảo thủ James O'Keefe công bố. Ông O'Keefe là người sáng lập Project Veritas, tổ chức thường công bố các đoạn video quay lén nhằm làm mất uy tín truyền thông chính thống cũng như các nhóm cấp tiến.
Trong đoạn video vốn chưa được xác minh, ông Hugg nói Mỹ vẫn sở hữu các chất độc thần kinh như sarin và những chất đó được cất giữ tại cơ sở ở bang Maryland. Ông miêu tả về một vụ phơi nhiễm hóa học chết người trong phòng thí nghiệm và chi tiết các hệ thống phát hiện tên lửa. Ngoài ra, ông còn tuyên bố Mỹ không kích Iran có thể đã làm trẻ em thiệt mạng và gợi ý Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei có thể là mục tiêu nếu không thay đổi đường lối.
Việc tiết lộ những thông tin này, nếu đúng sự thật, có thể cấu thành tội vi phạm nghiêm trọng quy định về an ninh tác chiến và ngoại giao. Nếu những cáo buộc có thật, ông Hugg có thể bị truy tố vì tiết lộ thông tin mật hoặc thông tin nhạy cảm.
Người phát ngôn Lục quân Mỹ Cynthia Smith cho biết đã cho ông Hugg tạm đình chỉ công tác trong lúc điều tra vụ việc.
"Tôi có đơn hàng của DoorDash giao cho ngài, thưa Tổng thống", Sharon Simmons, nhân viên hãng giao hàng DoorDash, nói với Tổng thống Mỹ Donald Trump trước cửa Phòng Bầu dục tại Nhà Trắng ngày 13/4.
"Ồ, thật tốt quá", Tổng thống Trump đáp lại và nhận hai túi giấy có biểu tượng McDonald's, thương hiệu đồ ăn nhanh ưa thích của ông. Lãnh đạo Mỹ sau đó hướng về phía các phóng viên phía ngoài và nói "cảnh này không giống như được dàn dựng, phải không?".
Tổng thống Trump sau đó trả lời báo giới về nhiều vấn đề, với bà Simmons đứng bên cạnh. Khi một phóng viên hỏi "Nhà Trắng có boa tiền hậu hĩnh không", ông Trump lập tức cắt ngang khi nữ nhân viên của DoorDash bắt đầu trả lời.
"Chờ chút", ông Trump nói rồi đưa tay vào túi áo vest lấy tờ 100 USD boa cho Simmons.
"Vâng, rất hậu hĩnh", bà nói.
Nhà Trắng sau đó cho biết Tổng thống Trump đã đích thân đưa hai túi đồ ăn, gồm burger phô mai và khoai tây chiên, cho nhân viên khu Cánh Tây.
Theo DoorDash, bà Simmons bắt đầu làm việc cho công ty từ năm 2022 và đã hoàn thành hơn 14.000 đơn hàng.
Tổng thống Trump lý giải ông chọn Simmons giao hàng đến Nhà Trắng vì đã nghe chuyện bà tiết kiệm được hơn 11.000 USD nhờ chính sách không áp thuế với tiền boa, nằm trong Đạo luật To Đẹp (OBBBA) mà quốc hội Mỹ thông qua hồi tháng 7/2025.
"Đó là khoản hoàn thuế lớn nhất mà bà từng nhận, đúng không?", ông Trump hỏi.
"Đúng vậy. Vâng, tôi đã tiết kiệm hơn 11.000 USD. Điều đó thực sự rất bất ngờ", bà Simmons trả lời.
Đảng đối lập trung hữu Tisza đã giành chiến thắng áp đảo trước đảng cầm quyền Fidesz của Thủ tướng Orban (63 tuổi) trong cuộc bầu cử quốc hội ngày 12.4, theo AP.
Kết quả kiểm phiếu chính thức được công bố hôm qua cho thấy đảng bảo thủ Tisza do ông Peter Magyar (45 tuổi) làm lãnh đạo đã giành được thế siêu đa số khi thắng 138 trong tổng số 199 ghế, tức hơn 2/3 số ghế tại quốc hội. Đảng theo đường lối dân tộc túy Fidesz của ông Orban về nhì với 55 ghế, trở thành đảng đối lập lớn nhất khi nhiệm kỳ mới của quốc hội bắt đầu vào tháng sau. Còn đảng cực hữu Phong trào tổ quốc ta (MHM) thắng 6 ghế còn lại, theo DW.
Đến sáng qua (giờ VN), ông Orban đã thừa nhận thất bại và mô tả kết quả của cuộc bỏ phiếu hôm 12.4 là "đầy cay đắng nhưng rõ ràng". "Tôi đã gửi lời chúc mừng đến đảng chiến thắng", ông Orban nói, và cho biết thêm đảng của ông sẽ tiếp tục phụng sự Hungary trên vai trò đối lập. Sau đó, ông Magyar tuyên bố đã thành công "giải phóng" Hungary sau 16 năm dài dưới sự cầm quyền của Thủ tướng Orban.
Ông Magyar, luật sư kiêm nhà ngoại giao, kêu gọi một loạt các nhân vật đứng đầu dưới thời chính quyền ông Orban hãy từ chức, trong đó có chánh án Tòa Tối cao, Tổng công tố viên, lãnh đạo cơ quan truyền thông. Nhà lãnh đạo đảng Tisza cũng lên kế hoạch cho chuyến công du nước ngoài đầu tiên sau chiến thắng, với điểm đến thứ nhất là Warsaw (Ba Lan), trước khi đến Vienna (Áo) và Brussels (Bỉ) nhằm tháo gỡ việc đóng băng các nguồn tài trợ từ Liên minh châu Âu (EU).
Kể từ khi cầm quyền năm 2010, ông Orban từng được phe bảo thủ tại châu Âu và Mỹ ca ngợi là kiến trúc sư của mô hình "dân chủ phi tự do". Thế nhưng, nhà lãnh đạo dần đánh mất sự ủng hộ trong nước khi cử tri ngày càng bất mãn với tình trạng kinh tế trì trệ, việc Hungary xa rời Liên minh châu Âu trong quá trình xích gần Nga…
Thất bại nặng nề của đảng cầm quyền đã mang lại cho ông Magyar thế đa số vững chắc tại quốc hội, mở ra khả năng cải cách sâu rộng tại Hungary thời gian tới. Với 138 ghế, đảng Tisza không chỉ nắm thế siêu đa số 2/3 mà còn đủ sức đảo ngược các sửa đổi hiến pháp của ông Orban. Bản thân ông Magyar gọi cuộc bầu cử là sự lựa chọn giữa "Đông và Tây", cảnh báo cử tri rằng lập trường đối đầu của ông Orban với Brussels sẽ đẩy Hungary vào tình thế "xa mặt cách lòng" với EU. Ngược lại, ông Orban cáo buộc đảng Tisza có thể kéo Hungary vào một cuộc chiến không mong muốn với Nga, điều mà ông Magyar bác bỏ.
Trước ngày bầu cử, Phó tổng thống Mỹ JD Vance đến thăm Hungary ủng hộ ông Orban. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng hứa thúc đẩy kinh tế Hungary nếu ông Orban tái đắc cử. Thế nhưng, tất cả sự ủng hộ này đều không mang lại chiến thắng cuối cùng cho Thủ tướng Hungary. Còn Nga cũng mất đi đồng minh quan trọng trong EU.
