Ngày 21/4, PGS.TS.BS Huỳnh Quang Khánh, Trưởng khoa Tuyến vú, Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết bệnh nhân phát hiện ung thư vú giai đoạn sớm qua khám sức khỏe định kỳ. Do có bà ngoại và mẹ mắc ung thư vú, em gái ung thư tuyến giáp, bệnh nhân được tư vấn xét nghiệm di truyền và cho kết quả dương tính với đột biến gene BRCA2 – nhóm nguy cơ rất cao.
Đứng trước nguy cơ tái phát ở vú bệnh và rủi ro ung thư bùng phát ở bên vú còn lại, kíp điều trị đã hội chẩn và đi đến quyết định phẫu thuật nội soi cắt bỏ tuyến vú bệnh lẫn phần bên trái đang hoàn toàn khỏe mạnh, đồng thời tạo hình tái tạo bầu ngực ngay trong cùng một cuộc mổ. Hiện bệnh nhân đã xuất viện với tâm lý tự tin vì vừa loại trừ được mầm mống ung thư, vừa giữ được vẻ thẩm mỹ.
Lựa chọn can thiệp y khoa này tương tự quyết định từng gây tiếng vang của nữ minh tinh Angelina Jolie. Năm 2013, siêu sao Hollywood đã chủ động phẫu thuật cắt bỏ cả hai tuyến vú và sau đó là buồng trứng, dù chưa hề mắc bệnh.
Mang trong mình đột biến gene BRCA1 cùng tiền sử mẹ ruột qua đời vì ung thư, Jolie từng đối mặt với 87% nguy cơ mắc ung thư vú. Quyết định dũng cảm của cô đã tạo ra “hiệu ứng Angelina” trên toàn cầu, thức tỉnh phụ nữ về việc xét nghiệm gene để chủ động dự phòng ung thư. Khi ấy, Việt Nam chưa thể đoạn nhũ dự phòng ung thư sớm vì chưa có kỹ thuật xét nghiệm tầm soát gene.
Theo phó giáo sư Khánh, ung thư vú do di truyền chỉ chiếm 5-10%. Tuy nhiên, người mang đột biến gene BRCA1 hoặc BRCA2 có nguy cơ mắc bệnh lên tới 69-72% trong suốt cuộc đời (cao gấp nhiều lần mức 12,5% ở phụ nữ bình thường). Những đột biến này còn làm tăng nguy cơ ung thư buồng trứng, ung thư tụy và thậm chí là ung thư tuyến tiền liệt ở nam giới.
Việc xét nghiệm gene mang lại giá trị lớn, giúp bác sĩ lên phác đồ điều trị trúng đích và quyết định có nên phẫu thuật dự phòng hay không. Cuối năm 2025, Bộ Y tế chính thức có hướng dẫn về phẫu thuật dự phòng ung thư vú cho nhóm mang gene nguy cơ cao. Điều này mở ra cơ hội cải thiện chất lượng sống cho người bệnh, chuyển từ điều trị số đông sang y học chính xác, cá thể hóa phác đồ để tăng hiệu quả.
Dù vậy, chuyên gia nhấn mạnh xét nghiệm gene không dành cho đại trà do phần lớn ung thư vú xuất phát từ lối sống và môi trường. Chỉ định này ưu tiên nhóm có gia đình nhiều người mắc ung thư (vú, buồng trứng, tụy), mắc bệnh khi còn trẻ hoặc mắc thể “tam âm”.
Giá trị của việc can thiệp dự phòng sớm càng thể hiện rõ qua một trường hợp khác đang điều trị tại khoa. Nữ bệnh nhân 59 tuổi, ngụ Quảng Ngãi, phát hiện ung thư vú thể “tam âm”, mang đột biến BRCA1 từ năm 2023 nhưng thời điểm đó chỉ phẫu thuật và điều trị bên vú bệnh. Đến tháng 3/2026, qua theo dõi định kỳ, bác sĩ phát hiện khối u ác tính mới tiếp tục khởi phát ở bầu ngực còn lại, phẫu thuật loại bỏ khối u.
Để phòng ngừa, bác sĩ khuyến cáo phụ nữ có tiền sử gia đình mắc ung thư cần chủ động tầm soát chuyên sâu (chụp MRI kết hợp theo dõi buồng trứng) từ mốc 25 tuổi. Phụ nữ bình thường không thuộc nhóm nguy cơ cao nên duy trì khám lâm sàng, siêu âm và chụp nhũ ảnh đều đặn khi bước sang tuổi 40.
Khi ngủ, nhịp tim và huyết áp thường giảm xuống, hệ thần kinh được điều hòa để cơ thể nghỉ ngơi và phục hồi. Nếu tim có vấn đề, quá trình này sẽ bị gián đoạn và tạo ra những dấu hiệu bất thường vào ban đêm, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Nhận biết các dấu hiệu xảy ra trong lúc ngủ không chỉ giúp phát hiện sớm vấn đề về tim mà còn giúp ngăn ngừa những biến chứng nguy hiểm. Người bệnh không được chủ quan nếu có các dấu hiệu sau khi ngủ:
Một dấu hiệu đáng chú ý là đột ngột thức giấc nửa đêm vì cảm thấy khó thở, hụt hơi hoặc phải ngồi dậy mới dễ thở hơn. Đây không phải là hiện tượng bình thường, đặc biệt nếu xảy ra thường xuyên.
Trong nhiều trường hợp, tình trạng này liên quan đến suy tim. Khi tim bơm máu kém hiệu quả, dịch có thể tích tụ trong phổi. Khi nằm ngủ, lượng dịch này dồn lên vùng ngực nhiều hơn, làm giảm khả năng trao đổi ô xy và gây cảm giác nghẹt thở.
Ngoài ra, ngưng thở khi ngủ cũng có thể gây ra hiện tượng này do thiếu ô xy đột ngột. Dù nguyên nhân là gì thì thường xuyên tỉnh giấc vì khó thở cũng cần được kiểm tra. Biểu hiện này có thể do vấn đề nghiêm trọng ở tim hoặc hệ hô hấp.
Nếu đang ngủ mà tỉnh giấc và cảm thấy tim đập rất nhanh, đập mạnh hoặc không đều, đó có thể là dấu hiệu của rối loạn nhịp tim. Một số người mô tả cảm giác như tim bị lỡ nhịp hoặc đập loạn xạ.
Các rối loạn nhịp như rung nhĩ có thể xảy ra trong khi ngủ, đặc biệt ở những người có bệnh nền như huyết áp cao. Nguyên nhân là do sự mất cân bằng của hệ thần kinh và tình trạng thiếu ô xy lặp lại trong đêm, chẳng hạn ngưng thở khi ngủ hay thở nông, khiến tim dễ bị kích thích và loạn nhịp. Nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên hoặc đi kèm chóng mặt, mệt mỏi thì cần kiểm tra điện tim để được đánh giá chính xác hơn.
Đau ngực vào ban đêm là dấu hiệu không nên xem nhẹ. Một số người có thể cảm thấy tức ngực, nặng ngực hoặc nóng rát ngực khi đang ngủ. Đây là những vấn đề dễ nhầm với triệu chứng trào ngược dạ dày.
Tuy nhiên, trong một số trường hợp, chúng có thể là biểu hiện của thiếu máu cơ tim. Khi lưu lượng máu đến tim giảm, đặc biệt vào ban đêm, tim có thể không nhận đủ ô xy và gây ra cảm giác đau. Nếu cơn đau kéo dài, lan ra tay, vai hoặc hàm, kèm khó thở thì cần đi khám ngay để loại trừ nguy cơ nhồi máu cơ tim, theo Healthline.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Dương Duy Trang, Phó Giám đốc Y khoa, kiêm Trưởng khoa Nội Tim mạch - Tim mạch can thiệp, Bệnh viện Gia An 115, cho biết nhiều thói quen trong sinh hoạt hằng ngày tưởng chừng vô hại nhưng nếu kéo dài sẽ thúc đẩy xơ vữa động mạch và tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim.
Theo bác sĩ Đào Quang Hoàng, Khoa Nội tim mạch - Lão học, Bệnh viện đa khoa Thủ Đức, bệnh viện từng ghi nhận nhiều ca nhồi máu cơ tim ở người trẻ, như bệnh nhân nam N.T.K (36 tuổi, chủ một doanh nghiệp gia đình) vẻ ngoài khỏe mạnh, không béo phì. Để chạy kịp các dự án cuối năm, anh có thói quen làm việc đến 2 - 3 giờ sáng, hút một bao thuốc mỗi đêm và uống nước tăng lực liên tục để giữ tỉnh táo.
Một buổi sáng cuối tuần, anh K. ôm ngực trái, mặt tái nhợt và vã mồ hôi khi đang ăn sáng. Nhập viện cấp cứu tại Bệnh viện đa khoa Thủ Đức, anh được chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp ST chênh lên (dạng nguy hiểm nhất) do động mạch vành bên phải tắc hoàn toàn bởi cục máu đông lớn; bệnh nhân sau đó đã được can thiệp đặt stent kịp thời.
Hay một trường hợp khác ở bệnh nhân nữ L.T.A.V (45 tuổi, thợ làm móng) ít vận động, hay ăn vặt và không tập thể dục. Vài ngày trước khi nhập viện, chị V. hay bị những cơn tức ngực nhẹ, hụt hơi khi leo cầu thang nhưng lại nghĩ do mình “ngồi nhiều nên mệt mỏi cơ bắp” và cố gắng xoa dầu gió.
Đến ngày thứ 4, cơn đau lan dọc từ ngực lên đến hàm dưới khiến chị không thở được, tri giác lơ mơ. Khi vào viện, một nhánh mạch vành phải nuôi tim của chị đã tắc, may mắn ca tái thông cấp cứu đã thành công và bệnh nhân qua cơn nguy kịch.
Bác sĩ Duy Trang cho biết thêm, Bệnh viện Gia An 115 từng tiếp nhận bệnh nhân nam trung niên T.K. (có tiền sử hút thuốc lá nhiều năm, sinh hoạt thất thường và không khám sức khỏe định kỳ) nhập viện với dấu hiệu đau ngực kéo dài nhiều giờ. Can thiệp mạch vành ghi nhận tổn thương nhiều vị trí dù trước đó hầu như không có triệu chứng cảnh báo.
Từ đó, theo bác sĩ Duy Trang, những yếu tố thường bị bỏ sót nhưng lại âm thầm làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim gồm:
Rối loạn lipid máu (đặc biệt LDL-cholesterol tăng cao không triệu chứng), tăng huyết áp giai đoạn sớm, tiền tiểu đường hoặc tiểu đường chưa chẩn đoán. Những tình trạng này có thể tồn tại nhiều năm mà người bệnh không hay biết.
Lối sống thiếu lành mạnh như hút thuốc lá, căng thẳng kéo dài, thức khuya, thiếu ngủ, ít vận động, chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa và đường… đều góp phần thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch ngay cả ở người trẻ.
Tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch sớm hoặc béo phì (đặc biệt là béo bụng) cũng làm tăng nguy cơ nhưng thường bị xem nhẹ.
Bác sĩ Hoàng cho biết thêm, nhiều người lạm dụng trà sữa, cà phê thật nhiều sữa đặc, bánh ngọt để tỉnh táo. Lượng đường khổng lồ nạp vào, kết hợp với việc ngồi một chỗ kéo dài không tiêu hao năng lượng sẽ nhanh chóng chuyển hóa thành mỡ nội tạng. Sự kết hợp này gây ra tình trạng kháng insulin (tiền tiểu đường) và rối loạn mỡ máu âm thầm, từ từ dẫn đến xơ vữa động mạch.
“Điều đáng lưu ý là mảng xơ vữa động mạch có thể hình thành và tiến triển âm thầm, đến một lúc nào đó bị nứt vỡ, hình thành cục máu đông và gây tắc mạch đột ngột, dẫn đến nhồi máu cơ tim”, bác sĩ Duy Trang nhấn mạnh.
Thông qua luật sư Jack Scarola, hai vợ chồng xác nhận kết quả xét nghiệm ADN mới nhất đã chỉ đích danh cha mẹ di truyền của bé gái. Score và Mills chia sẻ họ mang nghĩa vụ đạo đức phải tìm lại gia đình gốc cho con, dù luôn nơm nớp nỗi lo phải giao trả đứa trẻ. Tuy nhiên, luật sư Scarola khẳng định phía cha mẹ sinh học chưa đưa ra bất kỳ yêu cầu nhận lại con nào.
Trở lại năm 2020, cặp đôi gửi ba phôi thai khỏe mạnh tại Trung tâm Hỗ trợ Sinh sản Orlando ở thành phố Longwood. Đến tháng 4/2025, cơ sở y tế này cùng bác sĩ điều trị đã thao tác sai, đưa phôi thai của một bệnh nhân khác vào tử cung của Score.
Ngày 11/12/2025, Score sinh bé gái Shea. Hai vợ chồng nhanh chóng nhận thấy điểm bất thường khi cả hai đều da trắng nhưng con gái lại mang đặc điểm nhận dạng của chủng tộc khác. Kết quả xét nghiệm ADN sau đó chứng minh đứa trẻ hoàn toàn không cùng huyết thống với họ.
Việc tìm ra cha mẹ ruột của đứa trẻ khép lại một hành trình đau lòng nhưng lại mở ra những rắc rối mới về mặt pháp lý và tình cảm mà họ phải đối mặt. Điều khiến hai vợ chồng quan tâm nhất là không biết phôi thai thực sự của mình hiện ở đâu, đã bị hủy hay được cấy cho một người khác. Dù vậy, tình cảm giữa vợ chồng Score và em bé vẫn rất sâu đậm.
"Chỉ có một điều duy nhất chắc chắn kể từ lúc con bé chào đời cho đến tận sau này: Chúng tôi sẽ mãi là cha mẹ và sẽ luôn dành trọn tình yêu cho con", Score chia sẻ.
Luật sư Scarola hiện tiếp tục tiến hành các thủ tục pháp lý, trọng tâm yêu cầu cơ sở sinh sản bồi thường chi phí phát sinh và những tổn thất tinh thần thân chủ phải gánh chịu. Gia đình hy vọng vụ kiện sẽ giúp họ trút bỏ gánh nặng để toàn tâm chăm sóc bé Shea.
Trung tâm Hỗ trợ Sinh sản Orlando hiện chưa phản hồi về vụ việc. Hồi đầu tháng, đơn vị này đã đóng cửa và nhường mặt bằng cho một phòng khám mới.
