Đáng chú ý, tại dự thảo, Bộ Công an đề xuất tăng mức phạt tù với một số tội diễn biến phức tạp, xâm hại trực tiếp đến danh dự, nhân phẩm, tự do của con người. Bên cạnh đó, các hành vi gian dối gây bức xúc thời gian qua và những tội có mức thu lợi bất chính lớn cũng được đề xuất tăng án.
Tại báo cáo đánh giá tác động, Bộ Công an chỉ rõ mức phạt tù ở một số loại tội danh có nhiều diễn biến phức tạp, xâm hại trực tiếp đến danh dự, nhân phẩm, tự do của con người, các tội phạm có tính chất gian dối, gây nhiều bức xúc trong thời gian qua, các tội có mức thu lợi bất chính lớn, các tội danh mà bản chất là trộm cắp tài sản… còn thấp, chưa tương xứng.
Đồng thời, chưa bảo đảm tính răn đe, phòng ngừa tội phạm và bảo đảm tính công bằng trong chính sách hình sự. Cụ thể như tội làm nhục người khác (điều 155); tội vu khống (điều 156); tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật (điều 157); tội vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới (điều 189); tội quảng cáo gian dối (điều 197); tội lừa dối khách hàng (điều 198); tội trốn thuế (điều 200); tội vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên (điều 227); tội vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản (điều 232).
Báo cáo tổng kết thi hành bộ luật của Bộ Công an nêu rõ nhóm tội phạm xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm diễn biến ngày càng phức tạp về số lượng, phương thức, thủ đoạn cũng như tính chất dã man, tàn bạo của hành vi phạm tội. Nổi bật là các tội giết người, cố ý gây thương tích và hiếp dâm.
Các vi phạm về y tế, an toàn thực phẩm chủ yếu đến từ hành vi kinh doanh, lưu giữ, tiêu thụ các mặt hàng thực phẩm là sản phẩm động vật đông lạnh không rõ nguồn gốc, không đảm bảo an toàn thực phẩm, sử dụng các loại phụ gia, hóa chất không bảo đảm chất lượng hoặc không đúng quy trình…
Cũng trong lĩnh vực y tế phát hiện thủ đoạn phạm tội mới như các đối tượng sử dụng công nghệ mạng xã hội để kinh doanh các sản phẩm thực phẩm chức năng, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, sử dụng hình ảnh của các cơ sở y tế, bác sĩ, diễn viên, ca sĩ… để quảng cáo, giới thiệu sản phẩm không đúng bản chất thực tế của sản phẩm, gây hiểu nhầm hoặc đánh lừa người tiêu dùng…
Vì vậy, việc tăng hình phạt được cho là cần thiết nhằm tăng răn đe với tội xâm hại trực tiếp đến danh dự, nhân phẩm, tự do hoặc tội trục lợi lớn.
Tạo lập môi trường xã hội an toàn, ổn định, bảo vệ tốt hơn quyền con người, đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay, các quyền về bảo vệ danh dự, uy tín, nhân phẩm con người rất dễ bị xâm hại trên không gian mạng.
Một nội dung khác, Bộ Công an cũng đề xuất đưa lao động công ích thành một hình phạt bổ sung chính thức trong hệ thống hình phạt.
Theo Bộ Công an, Bộ luật Hình sự hiện hành chưa có quy định về hình phạt lao động công ích. Theo nghiên cứu, đây là một hình phạt tương đối phổ biến trong pháp luật hình sự của các nước trên thế giới như: Mỹ, Nga, các nước EU…
Việc áp dụng hình phạt này giúp đa dạng hình phạt trong hệ thống hình phạt của Bộ luật Hình sự. Đồng thời, có ý nghĩa giáo dục, phục hồi và phòng ngừa tái phạm; khắc phục hạn chế của hình phạt tiền, giúp giảm áp lực cho hệ thống giam giữ và chi phí xã hội của việc chấp hành án tù…
Định hướng nữa được đưa ra tại dự thảo là tiếp tục giảm các tội danh có thể bị áp dụng án tử hình. Hiện nay còn 10 tội danh có mức hình phạt cao nhất là tử hình.
Dự thảo chưa nêu rõ các tội danh sẽ bỏ hình phạt tử hình, nhưng nhấn mạnh quan điểm chỉ giữ lại hình phạt tử hình đối với các tội danh có tính chất tội ác nghiêm trọng, xâm phạm đến khách thể đặc biệt quan trọng, gây những hậu quả nặng nề về mặt kinh tế, xã hội và an ninh con người.
Bộ Công an nêu rõ việc tiếp tục thu hẹp hình phạt tử hình giúp Bộ luật Hình sự nhất quán hơn với định hướng cải cách tư pháp, tiếp tục nối dài xu hướng lập pháp đã được xác lập rất rõ trong lần sửa đổi 2025 là thu hẹp dần tử hình.
Điều này phù hợp với xu hướng của pháp luật quốc tế về quy định hình phạt tử hình, nâng cao khả năng bảo vệ quyền con người, đặc biệt quyền được sống của pháp luật hình sự.
Bộ Công an cũng đề xuất mở rộng phạm vi áp dụng hình phạt tiền với một số tội danh. Việc nâng mức phạt tiền để bảo đảm tính nghiêm khắc, răn đe của hình phạt, phù hợp với tình hình phát triển kinh tế, xã hội, có tính đến sự thay đổi của mức lương cơ sở và thu nhập bình quân đầu người ở thời điểm hiện tại so với thời điểm 2009, 2015.
Bổ sung quy định về quyết định hình phạt là hình phạt tiền thay vì hình phạt tù đối với một số tội ít nghiêm trọng, nghiêm trọng, nếu người phạm tội thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tích cực hợp tác trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử và đã khắc phục toàn bộ hậu quả, bồi thường toàn bộ thiệt hại.
Ngày 5-4, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết đã hoàn tất hồ sơ vụ án cặp đôi thuê ô tô rồi mang đi cầm cố và bán.
Cơ quan điều tra đề nghị Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 7 tỉnh Đắk Lắk truy tố Nguyễn Trọng Sơn (28 tuổi) và Nguyễn Thị Lâm Oanh (31 tuổi, cùng trú xã M'Drắk, Đắk Lắk) về tội "lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản".
Theo kết quả điều tra, ngày 9-5-2025, Sơn và Oanh ký hợp đồng thuê ô tô của anh P.X.T. Sau khi nhận xe, cả hai lên mạng làm giả một căn cước công dân mang tên chủ xe rồi đem xe cầm cố tại 3 tiệm cầm đồ ở TP.HCM và Đồng Nai để lấy tiền tiêu xài.
Đến ngày 15-6, Sơn và Oanh tiếp tục liên hệ một gara ô tô tại Đồng Nai để bán chiếc xe này. Sau khi nhận tiền, hai người dùng một phần số tiền để chuộc xe từ tiệm cầm đồ, giao lại cho gara, rồi trở về Đắk Lắk.
Do hết thời hạn cho thuê xe đã lâu mà khách không trả lại xe, anh T. làm đơn tố cáo đến cơ quan công an. Sơn và Oanh sau đó bị khởi tố về tội danh "lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản".
Đáng chú ý, vào ngày 16-4-2024, Sơn từng bị Tòa án nhân dân thành phố Tân Uyên, tỉnh Bình Dương tuyên phạt 9 tháng tù cho hưởng án treo cũng về tội "lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản".
Đang trong thời gian chấp hành án treo, Sơn tiếp tục phạm tội.
Ngày 11/4, Bộ Công an tổ chức Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng Tham mưu Công an nhân dân (18/4/1946-18/4/2026). Dự lễ có Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; nguyên Thủ tướng Phạm Minh Chính cùng các Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Trung ương Đảng và lãnh đạo các bộ, ngành.
Phát biểu tại đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá suốt 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, lực lượng tham mưu Công an nhân dân luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong mọi hoạt động của ngành. Lực lượng này vừa làm tham mưu chiến lược, vừa tham mưu tác chiến, đồng thời là trung tâm thông tin phục vụ công tác chỉ huy, quản lý, điều hành.
Trước yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị lực lượng tham mưu cần thống nhất nhận thức, tiếp tục nâng tầm vai trò. Qua đó, không chỉ làm tốt chức năng tham mưu với Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ Công an và công an các cấp, mà còn chủ động tham mưu với Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị và cấp ủy các cấp, hướng tới mục tiêu bảo đảm cuộc sống bình yên, an ninh, an toàn, an sinh cho nhân dân.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu quán triệt sâu sắc, triển khai hiệu quả tư duy mới về bảo vệ an ninh quốc gia theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, với cách tiếp cận an ninh toàn diện, chủ động, kiến tạo. Theo đó, không chỉ dừng ở bảo vệ, phục vụ mà còn phải góp phần kiến tạo phát triển, tạo động lực và điều kiện thuận lợi cho phát triển.
Ông đồng thời nhấn mạnh lực lượng tham mưu cần gương mẫu, đi đầu, lan tỏa tinh thần hành động trong toàn lực lượng Công an nhân dân với các yêu cầu "kỷ luật trách nhiệm", "kỷ luật thực thi", "lựa chọn đúng - triển khai nhanh - làm đến nơi đến chốn - đo lường bằng kết quả cụ thể"; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, xây dựng lực lượng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.
Tại lễ kỷ niệm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trao tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Văn phòng Bộ Công an - cơ quan tham mưu cao nhất của Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ Công an.
Đây là sự ghi nhận của Đảng, Nhà nước đối với những cống hiến đặc biệt xuất sắc, bền bỉ, thầm lặng của lực lượng tham mưu Công an nhân dân suốt 80 năm qua, đồng thời khẳng định vai trò chiến lược của công tác tham mưu trong bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội.
Trung tướng Đặng Hồng Đức, Thứ trưởng Công an, cho biết trong Công an nhân dân, lực lượng tham mưu giữ vai trò trung tâm tổng hợp thông tin, được ví như "bộ não chiến lược", nơi kết tinh và chuyển hóa thông tin thành các quyết sách, chủ trương lãnh đạo.
Ông nhắc lại, cách đây 80 năm, ngày 18/4/1946, trong bối cảnh đất nước vừa giành độc lập, tổ chức tham mưu đầu tiên của lực lượng Công an nhân dân được thành lập, đặt nền móng cho sự phát triển của lực lượng này. Từ đó đến nay, lực lượng tham mưu luôn là nòng cốt trong nghiên cứu, phân tích, dự báo tình hình, tham mưu với Đảng, Nhà nước và lãnh đạo Bộ Công an trong việc hoạch định chủ trương, chính sách bảo đảm an ninh, trật tự.
TAND TP HCM đã tuyên phạt bà Nguyễn Thị Như Loan (Tổng giám đốc, nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty Quốc Cường Gia Lai) 18 tháng tù treo và thử thách 3 năm về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí, tối 10/4.
Trong vụ án, khu đất "vàng" 6.000 m2 số 39-39B Bến Vân Đồn là tài sản Nhà nước, bị chuyển trái pháp luật sang tư nhân, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng cho Nhà nước; riêng bà Loan và công ty hưởng 297 tỷ đồng. Đến khi tòa xét xử, các bị cáo đã nộp tổng cộng 407 tỷ đồng và 50.000 USD; ngoài ra, cơ quan điều tra còn kê biên nhiều tài sản khác. Tòa xác định hậu quả vụ án đã được khắc phục hoàn toàn.
Theo HĐXX, bà Loan tham gia vụ án với vai trò giúp sức, có nhiều tình tiết giảm nhẹ theo Điều 51 Bộ luật Hình sự. Bị cáo có nhân thân tốt, chưa có tiền án, tiền sự; nơi cư trú, công việc ổn định; hiện là người điều hành, quản lý tại Công ty Cổ phần Quốc Cường Gia Lai.
Hồ sơ và diễn biến tại phiên tòa cho thấy doanh nghiệp này thuộc khu vực kinh tế tư nhân, đóng góp lớn cho ngân sách, hoạt động trong và ngoài nước, tạo việc làm cho hàng nghìn lao động, tham gia nhiều hoạt động thiện nguyện và được chính quyền địa phương ghi nhận.
Trong vụ án, dù hưởng lợi số tiền lớn, bà Loan đã chủ động nộp lại toàn bộ để khắc phục hậu quả, bảo đảm thu hồi đầy đủ tài sản Nhà nước bị thất thoát.
Sau khi đánh giá toàn diện hành vi, tính chất, mức độ sai phạm, đặc biệt là việc đã khắc phục toàn bộ hậu quả và vai trò tại doanh nghiệp, HĐXX viện dẫn tinh thần Nghị quyết 68/NQ-TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân - ưu tiên khắc phục hậu quả kinh tế khi xử lý hình sự - làm căn cứ quyết định hình phạt đối với bà Loan.
Từ đó, HĐXX đồng ý với đề nghị của VKS, áp dụng Điều 65 Bộ luật Hình sự, tuyên phạt tù nhưng cho bà Loan hưởng án treo, ấn định thời gian thử thách.
Ngoài bà Loan, 9 bị cáo khác trong số 22 người bị xét xử liên quan đến sai phạm trong việc chuyển nhượng trái phép khu đất cũng được tòa áp dụng hình phạt tù treo. Trong đó có bà Nguyễn Thị Hồng, cựu phó chủ tịch UBND TP HCM.
Các bị cáo này đều được tòa ghi nhận có nhiều tình tiết giảm nhẹ tương tự bà Loan. Trong đó, bà Hồng phạm tội do chủ quan, tin tưởng cấp dưới; một số bị cáo khác phạm tội theo chỉ đạo cấp trên hoặc do vô ý...
Theo tòa, các bị cáo này đều có nhân thân tốt, không tiền án, tiền sự, có nơi cư trú và công việc ổn định; nhiều người tuổi cao, sức khỏe yếu, không thuộc trường hợp phải cách ly khỏi xã hội.
Bị cáo Lê Quang Thung (nguyên Tổng giám đốc, quyền Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Cao su Việt Nam) bị phạt 8 năm tù về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; 6 năm tù về tội Nhận hối lộ. Tổng hợp hình phạt, ông này lĩnh 14 năm tù.
Các bị cáo khác bị phạt mức án từ 2 năm tù treo đến 7 năm tù giam.
>>Mức án chi tiết của 22 bị cáo
Khu đất 39-39B Bến Vân Đồn, liền kề quận 1, là tài sản Nhà nước, được giao Tổng cục Cao su (nay là Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam) quản lý từ năm 1976. Qua nhiều lần thay đổi, quyền quản lý chuyển về Tổng công ty Cao su Đồng Nai và Công ty Cao su Bà Rịa, thông qua Công ty TNHH Phú Việt Tín.
Bản án xác định, khi thực hiện chủ trương sắp xếp lại nhà đất công, Tập đoàn Cao su lập phương án hợp khối, chuyển mục đích sử dụng sang đất ở để xây chung cư, được UBND TP HCM và Bộ Tài chính chấp thuận. Tuy nhiên, quá trình triển khai sau đó phát sinh hàng loạt sai phạm.
Từ năm 2009, ông Lê Quang Thung là người khởi đầu sai phạm khi trực tiếp thỏa thuận với Lê Y Linh và Đặng Phước Dừa dùng khu đất góp vốn làm dự án thông qua Công ty Phú Việt Tín, không qua thẩm định giá, đấu giá.
Để thâu tóm dự án, Linh và Dừa đã đưa hối lộ hàng trăm nghìn USD cùng hàng chục tỷ đồng cho nhiều cá nhân liên quan, trong đó có bà Hồng. Khi chưa hoàn tất nghĩa vụ tài chính với Nhà nước, hai người tiếp tục chuyển nhượng phần vốn góp (thực chất là khu đất) cho công ty của bà Loan.
Bà Loan biết rõ khu đất là tài sản Nhà nước nhưng vẫn chuyển tiền, tạo điều kiện để Linh và Dừa thanh toán nghĩa vụ tài chính của Công ty Phú Việt Tín, sau đó nhận chuyển nhượng toàn bộ vốn góp tại doanh nghiệp này rồi bán lại cho đối tác, hưởng lợi 297 tỷ đồng.
