Ông Trump tố Iran ‘vi phạm hoàn toàn’ thỏa thuận ngừng bắn

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 6.4 tổ chức buổi họp báo quan trọng để cập nhật diễn biến về chiến sự Trung Đông. Tâm điểm của cuộc họp là hạn chót mà chủ nhân Nhà Trắng đặt ra, khi yêu cầu Iran phải đạt được một thỏa thuận ngừng bắn và lập tức mở cửa lại eo biển Hormuz trước 20 giờ ngày 7.4 theo giờ Mỹ (tức 7 giờ ngày 8.4 giờ VN), AP đưa tin.

Ông Trump cảnh báo nếu Tehran cố tình phớt lờ, quân đội Mỹ sẽ leo thang các đợt không kích, san phẳng các nhà máy điện và hệ thống cầu đường trọng yếu. Tổng thống Mỹ khẳng định toàn bộ hạ tầng của Iran "có thể bị xóa sổ chỉ trong một đêm". Ông còn nêu ra tham vọng mới tại eo biển Hormuz, đó là để Mỹ kiểm soát và thu phí tuyến đường giao thương này, dù Washington không có nhiều cơ sở để quản lý eo biển trên.

Đài CNN ngày 7.4 dẫn lời ông Peter Layton, nhà nghiên cứu tại Viện châu Á Griffith (Úc) và là cựu sĩ quan Không quân Hoàng gia Úc, nhận định năng lực của Mỹ và Israel khó có thể đánh sập toàn bộ hạ tầng Iran trong 24 giờ.

Ông Layton nêu ra những số liệu cho một nhiệm vụ giả định. Theo đó, ông đặt trường hợp tối ưu là các chiến đấu cơ của Mỹ-Israel có thể sử dụng đến 332 quả bom JDAM (hơn 900 kg) trong 1 ngày tấn công, được trang bị trên 6 máy bay ném bom B-2 của Mỹ, cùng phi đội 40 tiêm kích F-15 của 2 nước. Theo con số trên, ngay cả với kịch bản tất cả đều trúng mục tiêu, hạ tầng Iran cũng khó tê liệt hoàn toàn, ông nói.

"Liên quân 2 nước Mỹ-Israel có thể gây ra một số thiệt hại, thế nhưng khó đánh sập các cây cầu cỡ trung bình đến lớn. Trong khi đó, các nhà máy điện thường là những mục tiêu diện rộng, nên cần kế hoạch tỉ mỉ để gây ra thiệt hại đáng kể chỉ với một lần đánh trúng", ông Layton lưu ý.

Phản ứng trước những đe dọa từ ông Trump, Iran đã lập tức bác bỏ các đề xuất ngừng bắn tạm thời, nhấn mạnh Tehran muốn một thỏa thuận chấm dứt xung đột hoàn toàn.

Người phát ngôn Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Ebrahim Zolfaqari ngày 7.4 cảnh báo: "Nếu các cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu phi dân sự tiếp diễn, phản ứng trả đũa của chúng tôi sẽ mạnh mẽ hơn và trên quy mô rộng hơn nhiều". Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố có đến 14 triệu người tại Iran, bao gồm chính ông, sẵn sàng hy sinh tính mạng để bảo vệ đất nước. Đồng thời, Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei khẳng định các vụ hạ sát chỉ huy Iran không làm lung lay lực lượng nước này, sau khi lãnh đạo tình báo IRGC Majid Khademi thiệt mạng.

Trang Axios ngày 7.4 đưa tin ông Trump có thể tạm hoãn hạn chót của "tối hậu thư" nếu cảm thấy có thể đạt được thỏa thuận. Trước đó, truyền thông Mỹ cho hay Iran ngày 6.4 đã đưa ra đề xuất 10 điểm. Ông Trump cho biết phản hồi của Iran "chưa đủ tốt", đồng thời nói rằng ông nhiều khả năng sẽ không gia hạn thêm.

Một số nước trung gian ở khu vực đang ráo riết tìm các điều khoản thỏa thuận có thể làm hài lòng Mỹ và Iran. Các nước nêu rằng quá trình Tehran ra quyết định thường diễn ra chậm, do vậy Washington nên cân nhắc gia hạn thêm thời gian. Một số nước như Israel, Ả Rập Xê Út và Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) lại có lập trường thúc giục Tổng thống Trump không đồng ý ngừng bắn, nếu Iran không có các nhượng bộ rõ ràng. Giới quan sát cho rằng bất chấp nhiều nỗ lực từ các bên thứ ba, viễn cảnh Mỹ và Iran đồng ý một thỏa thuận ngừng giao tranh vẫn còn xa vời.

Tin Gốc: https://thanhnien.vn/the-cuoc-trung-dong-truoc-toi-hau-thu-cua-ong-trump-185260407231151906.htm

Theo Hãng tin AFP, ngày 14-4 (giờ Mỹ), nói với báo New York Post, Tổng thống Donald Trump cho biết vòng đàm phán thứ hai giữa Mỹ và Iran có thể diễn ra tại Pakistan "trong hai ngày tới".

"Quý vị nên ở đó, thật đấy, vì điều gì đó có thể xảy ra trong 2 ngày tới và chúng tôi có xu hướng quay lại đó", ông Trump chia sẻ.

Ban đầu ông Trump nói rằng các cuộc đàm phán khó có khả năng sẽ tiếp tục diễn ra ở Pakistan, song New York Post cho biết ông Trump đã gọi lại chỉ vài phút sau để nói rằng khả năng trở lại Islamabad là "cao hơn", vì Tổng tham mưu trưởng quân đội Pakistan Asim Munir "đang làm rất tốt công việc của mình".

Tuyên bố được ông đưa ra sau khi các cuộc đàm phán Mỹ - Iran đổ vỡ ở Islamabad vào tuần trước và ông Trump đã ra lệnh phong tỏa eo biển Hormuz.

Theo Đài CNN, trong cuộc phỏng vấn với New York Post, ông từ chối tiết lộ phía Mỹ sẽ đề cử ai tham gia vòng đàm phán tiếp theo với Iran.

Một số nguồn thạo tin tiết lộ Phó tổng thống JD Vance dự kiến sẽ tiếp tục dẫn dắt các cuộc đàm phán.

Tổng thống Mỹ cũng cho biết ông không ủng hộ đề xuất Iran tạm dừng làm giàu uranium trong 20 năm. "Tôi vẫn luôn nói rằng họ không thể sở hữu vũ khí hạt nhân. Vì vậy tôi không thích con số 20 năm", ông Trump nói với New York Post.

Ngày 14-4, Mỹ thông báo Israel và Lebanon đã nhất trí tiến hành đàm phán trực tiếp sau các cuộc thảo luận hiệu quả giữa hai bên tại Washington.

"Các bên tham gia đã có những cuộc thảo luận hiệu quả về các bước hướng tới khởi động đàm phán trực tiếp giữa Israel và Lebanon. Tất cả các bên đã đồng ý khởi động đàm phán trực tiếp vào thời điểm và địa điểm được hai bên thống nhất.

Mỹ chúc mừng hai nước về cột mốc mang tính lịch sử này, đồng thời bày tỏ ủng hộ các cuộc đối thoại tiếp theo, cũng như kế hoạch của Chính phủ Lebanon nhằm khôi phục độc quyền sử dụng vũ lực và chấm dứt ảnh hưởng quá mức của Iran", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott cho biết trong một tuyên bố.

Ông cũng nhấn mạnh rằng "bất kỳ thỏa thuận ngừng giao tranh nào cũng phải được đạt được giữa hai chính phủ, với sự làm trung gian của Mỹ, chứ không thông qua bất kỳ kênh riêng biệt nào".

Thông báo được đưa ra sau khi các đặc phái viên Israel và Lebanon tiến hành hơn hai giờ đàm phán dưới sự trung gian của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio.

Lebanon đã bị cuốn vào cuộc xung đột Mỹ - Israel với Iran hiện nay ở khu vực Trung Đông vào ngày 2-3, sau khi lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn đóng tại Lebanon tiến hành tấn công Israel. Các cuộc tấn công sau đó của Israel đã khiến hơn 2.000 người thiệt mạng và hơn 1 triệu người ở Lebanon phải di dời.

Ông Kevin Warsh - ứng viên Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) do Tổng thống Trump đề cử - sẽ ra điều trần phê chuẩn tại Thượng viện Mỹ vào ngày 21-4 tới.

Ông Warsh - người từng là thành viên Hội đồng thống đốc Fed - được đề cử để thay thế Chủ tịch Fed đương nhiệm Jerome Powell khi nhiệm kỳ của ông kết thúc vào tháng 5.

Tuy nhiên quá trình phê chuẩn gặp trở ngại khi thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Thom Tillis - thành viên Ủy ban Ngân hàng của Thượng viện - tuyên bố sẽ chặn mọi đề cử liên quan đến Fed, cho đến khi cuộc điều tra của Bộ Tư pháp về ông Powell và Fed liên quan đến vụ cải tạo trụ sở được giải quyết.

Trong khi đó thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Elizabeth Warren cho biết không nên có bất kỳ phiên điều trần hay bỏ phiếu nào với đề cử của ông Warsh khi Tổng thống Trump tiếp tục nỗ lực kiểm soát Fed. Bà cho rằng việc phê chuẩn ông sẽ là một sai lầm.

Dự kiến Ủy ban Ngân hàng Thượng viện sẽ chất vấn ông Warsh về khối tài sản hơn 100 triệu USD của ông, các mối liên hệ với tỉ phú, tội phạm ấu dâm Jeffrey Epstein, cũng như quan điểm của ông về lãi suất và các vấn đề kinh tế khác.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết chính quyền Trump muốn ông Warsh đảm nhiệm vị trí chủ tịch Fed "càng sớm càng tốt", đồng thời cho rằng các nhà hoạch định chính sách của Fed cũng nên chờ ông Warsh nhậm chức "và để ông ấy dẫn dắt chu kỳ điều chỉnh lãi suất tiếp theo".

Ngày 14-4, phát biểu với Đài ZDF của Đức, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết các nhà đàm phán hòa bình của Mỹ "không còn thời gian cho Ukraine" do phải tập trung vào cuộc chiến với Iran.

Nhà lãnh đạo Ukraine cho rằng nếu Mỹ không gây áp lực đủ mạnh lên Nga mà chỉ đối thoại nhẹ nhàng, Matxcơva sẽ không còn e ngại.

Ông Zelensky cũng cho biết việc cung cấp vũ khí Mỹ cho Ukraine đã trở thành "vấn đề lớn", đặc biệt là các hệ thống phòng không.

Chia sẻ thêm khi đến thăm Na Uy, ông Zelensky cho biết việc chuyển giao các tên lửa đánh chặn PAC-3 và PAC-2 bị ảnh hưởng. Ông thừa nhận ngay từ khi xung đột Trung Đông bùng phát, Kiev đã lường trước những khó khăn này. Việc bàn giao vũ khí hiện diễn ra chậm, đặt Ukraine vào "tình thế rất khó khăn".

Trong chuyến thăm, ông Zelensky cùng Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre đã ký tuyên bố chung về tăng cường hợp tác quốc phòng và an ninh, trong đó có kế hoạch sản xuất máy bay không người lái của Ukraine tại Na Uy.

Trước đó cùng ngày, ông Zelensky cũng tới Berlin và gặp Thủ tướng Đức Friedrich Merz để thảo luận xung đột với Nga, đồng thời công bố quan hệ đối tác chiến lược tập trung vào quốc phòng.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Giới chức Mỹ hồi đầu tháng 4 thông báo giải cứu thành công một đại tá là phi công buồng sau trên tiêm kích F-15E bị bắn hạ ở miền nam Iran. Đại tá này sau khi nhảy dù đã phải lẩn trốn lực lượng Iran trong khoảng hai ngày trước khi được Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) phát hiện vị trí ẩn nấp ở một khe núi.

Giám đốc CIA John Ratcliffe cho biết phi công trên "vô hình với kẻ thù, nhưng với CIA thì không". Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố lực lượng nước này có thể nhìn thấy "thứ gì đó chuyển động" trên sườn núi vào ban đêm ở khoảng cách xa tới gần 65 km.

Giới chức Mỹ không tiết lộ đã sử dụng công nghệ gì. Dù vậy, báo New York Post dẫn hai nguồn tin giấu tên cho biết CIA đã dùng một hệ thống bí mật được gọi là Ghost Murmur (Tiếng thì thầm của Bóng ma), do hãng Lockheed Martin phát triển, để tìm kiếm phi công. Công cụ này có khả năng phát hiện tín hiệu điện từ được phát ra từ nhịp tim con người ở khoảng cách rất xa.

Tổng thống Trump sau đó xác nhận với New York Post rằng Ghost Murmur đã đóng vai trò "rất quan trọng" trong chiến dịch tìm kiếm phi công F-15 bị mắc kẹt ở Iran. Ông tuyên bố đây là công cụ chưa từng được biết đến trước đó.

"Mọi người đều ngạc nhiên", Tổng thống Mỹ cho hay. "Chúng tôi có rất nhiều thứ mà chưa ai nghe đến bao giờ, cũng như các thiết bị mà chưa ai từng nghĩ tới". Dù vậy, ông không xác nhận phương thức hoạt động của Ghost Murmur.

Haley Fuller, cựu đại úy thủy quân lục chiến Mỹ và hiện là bình luận viên trên trang Military.com, trong bài phân tích ngày 21/4 cho rằng Ghost Murmur có thể là "bước nhảy vọt lớn" trong công nghệ cảm biến.

Theo Fuller, tim người khi đập tạo ra xung điện, từ đó sản sinh ra từ trường. Giới khoa học đo từ trường này bằng kỹ thuật gọi là từ tâm đồ, vốn được sử dụng làm công cụ nghiên cứu và y học trong hàng thập kỷ qua.

Dù vậy, tín hiệu từ mà tim người sinh ra rất yếu. Ngay cả trên bề mặt cơ thể, tín hiệu này cũng yếu hơn hàng triệu lần so với từ trường Trái Đất, nên rất khó đo được trong điều kiện bình thường.

"Trên thực tế, các nhà khoa học chỉ đo được tín hiệu đó ở khoảng cách rất ngắn, thường là cách ngực trong vòng khoảng 10 cm, và chỉ cần tăng một chút cũng khiến tín hiệu nhanh chóng mờ đi và lẫn vào nhiễu nền", Fuller cho hay.

Patrick Maletinsky, chủ nhiệm khoa vật lý tại Đại học Basel ở Thụy Sĩ, cũng cho biết các công nghệ đã được công khai chỉ có thể phát hiện nhịp tim ở khoảng cách rất ngắn, không quá vài cm. "Hạn chế chính là từ trường của tim sẽ suy yếu rất nhanh theo khoảng cách", ông nói.

Trong trường hợp mục tiêu ở cách hàng chục km, cường độ tín hiệu sẽ yếu hơn từ hàng tỷ đến hàng tỷ tỷ lần so với độ nhạy của cả những từ kế hiện đại nhất, trong đó có cảm biến lượng tử, theo Maletinsky.

"Nếu một hệ thống như vậy thật sự tồn tại, đây sẽ là bước đột phá vượt xa mọi thứ đã được ghi nhận trong các tài liệu khoa học", ông nhận định.

Fuller cho biết các hệ thống từ tâm đồ truyền thống sử dụng những thiết bị giao thoa lượng tử siêu dẫn (SQUID), đòi hỏi phải làm lạnh ở nhiệt độ rất thấp và vận hành trong môi trường được che chắn để lọc bỏ nhiễu nền.

Tuy nhiên, hệ thống Ghost Murmur của CIA ứng dụng cách tiếp cận mới là đo từ trường bằng tâm khiếm khuyết Nitrogen-Vacancy (NV). Đây là kỹ thuật sử dụng các khiếm khuyết trong kim cương nhân tạo để phát hiện từ trường bằng cách đo sự thay đổi về độ quay của electron khi được chiếu tia laser.

Ưu điểm của phương pháp này là cảm biến NV có thể hoạt động ở nhiệt độ phòng và nhỏ gọn hơn, nên dễ ứng dụng hơn so với các hệ thống cũ, theo Fuller.

Nguồn tin của New York Post cho biết cảm biến NV đã được CIA sử dụng kết hợp với công nghệ trí tuệ nhân tạo để lọc bỏ nhiễu nền, từ đó phát hiện được tín hiệu nhịp tim của phi công ở khoảng cách lớn hơn nhiều so với bình thường.

Người này thêm rằng vùng nông thôn ở Iran, nơi phi công được tìm thấy, là môi trường lý tưởng nhất có thể để ứng dụng Ghost Murmur vì có mức độ nhiễu điện từ thấp, đồng thời hầu như không có người ở nên không phát ra tín hiệu gây nhiễu. Sự tương phản nhiệt vào ban đêm giữa cơ thể người và bề mặt sa mạc giúp lực lượng Mỹ có thêm dữ liệu để xác định vị trí phi công.

"Thông thường tín hiệu này rất yếu, chỉ có thể đo được trong môi trường bệnh viện khi đặt cảm biến gần sát ngực", nguồn tin cho hay. "Thiết bị này hoạt động tốt nhất trong môi trường hoang vu, ít nhiễu và cần rất nhiều thời gian để xử lý".

Dựa trên thông tin được mô tả, Thad Walker, giáo sư vật lý tại Đại học Wisconsin-Madison ở Mỹ, dự đoán Ghost Murmur là từ kế NV, có thể là dạng cụm, được gắn trên thiết bị bay không người lái.

Ông cho hay các từ kế NV dân sự mà ông từng tiếp cận không thể đo được nhịp tim ở khoảng cách trên 100 m và phải mất nhiều ngày xử lý tín hiệu.

Chris Duncan, người viết luận án tiến sĩ về từ kế tiên tiến tại Đại học Capitol Technology ở Mỹ hồi năm 2025, cho rằng có khả năng Ghost Murmur đã thực sự hoạt động được như mô tả vì CIA sở hữu "nhiều công nghệ mà chúng ta chưa biết", song cho rằng khoảng cách phát hiện tối đa chỉ là 2-3 km.

Fuller nêu ra vài khả năng, một trong số đó là giới chức Mỹ đã phóng đại thông tin hoặc che giấu phương pháp thật sự được sử dụng trong chiến dịch giải cứu. Khả năng thứ hai là hệ thống này không chỉ dựa vào nhịp tim để hoạt động, mà còn cả các tín hiệu khác như chuyển động, nhiệt và do thiết bị chuyên dụng phát ra.

Các nguồn tin của New York Post cho biết Ghost Murmur đã được kết hợp sử dụng với thiết bị phát tín hiệu định vị do phi công F-15 mang theo. Một nguồn tin nói phi công này được Ghost Murmur phát hiện khi rời khỏi khe núi để sử dụng thiết bị phát tín hiệu định vị do Boeing sản xuất. Quân nhân Mỹ trước đó chỉ dùng thiết bị này một cách hạn chế để tránh bị lực lượng Iran phát hiện.

Dmitry Budker, giảng viên tại Đại học California ở Mỹ, cho rằng bên cạnh Ghost Murmur, CIA có thể đã kết hợp nhiều công nghệ như camera hồng ngoại để phát hiện hơi thở từ xa, hoặc dùng vệ tinh có khả năng chụp ảnh cận cảnh để tìm kiếm phi công.

"Tôi không biết nhiều về những thứ được giữ bí mật, song sẽ rất ngạc nhiên. Đây sẽ là bước đột phá rất lớn", Budker nói, đề cập năng lực được mô tả của Ghost Murmur.

Fuller cũng cho rằng có khả năng Ghost Murmur "thật sự tồn tại và được tích hợp những bước tiến chưa được tiết lộ, vượt xa những gì được nghiên cứu công khai".

Tin Gốc: Vnexpress