Bộ Công an đang lấy ý kiến dự thảo hồ sơ chính sách dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) đến hết ngày 7-5, trước khi trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XVI.
Một trong những định hướng được đưa ra tại dự thảo là tiếp tục giảm các tội danh có thể bị áp dụng án tử hình.
Theo đó, Bộ luật Hình sự 1985 có 44 tội danh áp dụng hình phạt tử hình, giảm còn 29 tội danh ở Bộ luật Hình sự 1999, 22 tội danh trong Bộ luật Hình sự 2009, 18 tội danh trong Bộ luật Hình sự 2015.
Tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV thông qua luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự có hiệu lực từ 1-7-2025, trong đó bỏ án tử hình với 8 tội danh, hiện còn 10 tội danh.
Bộ Công an nêu chế tài hình phạt tử hình trong Bộ luật Hình sự đã thể hiện chính sách khoan hồng, nhân đạo của Nhà nước đối với người phạm tội.
Tuy nhiên tội phạm áp dụng hình phạt tử hình vẫn còn rộng, chưa đáp ứng các chuẩn mực quốc tế, đặc biệt Công ước Liên hợp quốc về quyền chính trị và dân sự mà Việt Nam là thành viên.
Bên cạnh đó, liên quan đến hình phạt tử hình, Bộ luật Hình sự hiện hành chưa quy định về việc khi hết thời hiệu thi hành bản án tử hình thì người bị kết án được chuyển xuống tù chung thân, gây khó khăn trong một số trường hợp.
Từ đó, Bộ Công an đề xuất tiếp tục thu hẹp phạm vi 10 tội danh còn áp dụng hình phạt tử hình trong Bộ luật Hình sự hiện hành.
Dự thảo chưa nêu rõ các tội danh sẽ bỏ hình phạt tử hình, nhưng nhấn mạnh quan điểm chỉ giữ lại hình phạt tử hình đối với các tội danh có tính chất “tội ác nghiêm trọng”, xâm phạm đến khách thể đặc biệt quan trọng, gây những hậu quả nặng nề về mặt kinh tế, xã hội và an ninh con người.
Bộ Công an nêu rõ việc tiếp tục thu hẹp hình phạt tử hình giúp Bộ luật Hình sự nhất quán hơn với định hướng cải cách tư pháp, tiếp tục nối dài xu hướng lập pháp đã được xác lập rất rõ trong lần sửa đổi 2025 là thu hẹp dần tử hình.
Điều này cũng phù hợp với xu hướng của pháp luật quốc tế về quy định hình phạt tử hình, nâng cao khả năng bảo vệ quyền con người, đặc biệt quyền được sống của pháp luật hình sự.
Song, theo đánh giá tác động, việc này có thể làm giảm hiệu quả răn đe tội phạm nếu thiếu sự đồng bộ, thống nhất với các giải pháp về mặt pháp lý đi kèm như quy định về tù chung thân, tịch thu tài sản, bồi thường, cấm đảm nhiệm chức vụ…
Một nội dung khác, Bộ Công an đề xuất sửa đổi quy định tại khoản 1 điều 60 Bộ luật Hình sự theo hướng nếu hết thời hiệu thi hành án đối với người bị kết án tử hình thì hình phạt tử hình chuyển thành tù chung thân.
Nội dung nhằm giải quyết vướng mắc trong thực tiễn thi hành án tử hình, bảo đảm tính chặt chẽ, logic của Bộ luật Hình sự.
Bộ Công an cũng đề xuất mở rộng phạm vi áp dụng hình phạt tiền với một số tội danh.
Điều này phù hợp với quan điểm của Đảng về tăng cường hình phạt tiền tại Nghị quyết 49/2005 của Bộ Chính trị về chiến lược cải cách tư pháp, đồng thời phù hợp với quan điểm về phòng, chống tham nhũng được nêu tại các văn kiện của Đại hội Đảng XIII, XIV.
Theo Bộ Công an, nâng mức phạt tiền để bảo đảm tính nghiêm khắc, răn đe của hình phạt, phù hợp với tình hình phát triển kinh tế, xã hội, có tính đến sự thay đổi của mức lương cơ sở và thu nhập bình quân đầu người ở thời điểm hiện tại so với thời điểm 2009, 2015.
Bổ sung quy định về quyết định hình phạt là hình phạt tiền thay vì hình phạt tù đối với một số tội ít nghiêm trọng, nghiêm trọng, nếu người phạm tội thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tích cực hợp tác trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử và đã khắc phục toàn bộ hậu quả, bồi thường toàn bộ thiệt hại.
Chiều 6/4, TAND khu vực 5 (TPHCM) tuyên phạt bị cáo Phạm Phương (55 tuổi, cựu Trưởng Ban quản trị chung cư Miếu Nổi) 11 năm 6 tháng tù và Đinh Việt Cường (55 tuổi, cựu Phó Ban quản trị) 10 năm 6 tháng tù về tội Tham ô tài sản và Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Liên quan vụ án, bà Nguyễn Thị Đào (58 tuổi, cựu Phó Ban quản trị) bị phạt 2 năm tù và ông Tôn Ngọc Bạch (71 tuổi, cựu thành viên Ban quản trị) 22 tháng tù về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Ngoài ra, hai bị cáo khác bị phạt mức án 2 năm 9 tháng và 3 năm tù về tội Tham ô tài sản.
Cáo trạng thể hiện, bị cáo Phạm Phương, Đinh Việt Cường, Tôn Ngọc Bạch và Nguyễn Thị Đào đã bàn bạc thực hiện việc sửa chữa đường nội bộ chung cư khi chưa được cấp phép. Sau khi bị Thanh tra Sở Xây dựng xử phạt hành chính 15 triệu đồng, các bị cáo đã sử dụng tiền do cư dân đóng góp để nộp phạt.
Tiếp đó, Ban quản trị tự ý cho thuê mặt bằng thuộc sở hữu chung của chung cư. Khi UBND phường 3, quận Bình Thạnh (cũ), yêu cầu thu hồi mặt bằng và bên thuê yêu cầu bồi thường hợp đồng, các bị cáo tiếp tục bàn bạc, lấy 50 triệu đồng từ quỹ cư dân để chi trả.
Ngoài ra, ông Phương còn ký hợp đồng với một doanh nghiệp để lắp đặt hệ thống bãi xe thông minh. Mặc dù dự án không được thi công, Ban quản trị vẫn thống nhất chi trả cho đối tác số tiền 263 triệu đồng.
Phương tiếp tục đại diện Ban quản trị ký hợp đồng trị giá 626 triệu đồng (thực tế thanh toán 640 triệu đồng) với công ty của đối tượng Nguyên để lắp đặt 139 camera giám sát tại chung cư Miếu Nổi. Khi ký hợp đồng, hai bên thỏa thuận không xuất hóa đơn giá trị gia tăng.
Đến tháng 6/2023, Công an quận Bình Thạnh (cũ) mời Phương làm việc liên quan đến đơn tố cáo của cư dân về việc thiếu minh bạch tài chính và có dấu hiệu trốn thuế. Đồng thời, cơ quan công an yêu cầu công ty của Nguyên cung cấp hợp đồng và hóa đơn thuế liên quan.
Lo sợ bị phát hiện sai phạm, Phương và Nguyên đã bàn bạc hủy các hợp đồng, biên bản nghiệm thu, thanh lý từ năm 2018, đồng thời thay đổi thông số kỹ thuật thiết bị thành năm sản xuất 2023 nhằm đối phó với cơ quan chức năng.
Các bị cáo còn sử dụng 62 triệu đồng tiền cư dân đóng góp (phí sử dụng thang máy) để mua hóa đơn khống nộp cho cơ quan công an.
Bên cạnh đó, Phạm Phương ký hợp đồng lắp đặt thang máy B2 và hai thang máy tại đơn nguyên C với tổng giá trị 813 triệu đồng, nhưng thực tế chỉ lắp đặt một thang máy B2 và một thang máy tại đơn nguyên C. Do đơn vị thi công không thực hiện phần việc còn lại, Phương chỉ đạo Nguyễn Thị Đào sử dụng 246 triệu đồng tiền cư dân để mua linh kiện và thuê nhân công tự lắp ráp.
Ngoài ra, tháng 2/2018, bị cáo Phương và Đinh Việt Cường ký hợp đồng trị giá 150 triệu đồng để thi công hạng mục vệ sinh, thoát nước và sửa chữa hệ thống hầm bể phốt chung cư.
Đến năm 2019, ông Phương tiếp tục ký hợp đồng lắp đặt thang máy tại đơn nguyên B2 và hai thang máy tại đơn nguyên C, nâng khống giá trị hợp đồng thêm 600 triệu đồng.
Ban Hồ sơ vụ án thể hiện, Phạm Phương cùng đồng phạm đã nghiệm thu khống, nâng khống giá trị hàng loạt hạng mục như đèn thoát hiểm, camera giám sát sảnh trệt, cầu thang bộ, tivi giám sát văn phòng Ban quản trị, hệ thống bãi xe thông minh… nhằm chiếm đoạt tiền của cư dân.
Tổng cộng, Phạm Phương và các đồng phạm đã chiếm đoạt hơn 960 triệu đồng tiền của cư dân chung cư Miếu Nổi.
Ngày 10-4, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Ninh cho biết đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và tạm giam Đinh Hữu Quý, sinh năm 1986, trú tại thôn Quảng Chính 6, xã Quảng Hà, tỉnh Quảng Ninh, để điều tra về hành vi cố ý gây thương tích.
Trước đó ngày 31-3, tại thôn Quảng Chính 6, xã Quảng Hà, Đinh Hữu Quý đã dùng tay chân đánh vợ là chị Đ.T.H.Ch., sinh năm 1990, khiến nạn nhân bị tổn hại 95% sức khỏe.
Sau khi xác minh vụ việc, căn cứ vào các tài liệu vụ án, cơ quan điều tra đã ra quyết định khởi tố bị can đối với Đinh Hữu Quý về hành vi cố ý gây thương tích theo điều 134 Bộ luật Hình sự, đồng thời áp dụng biện pháp tạm giam để phục vụ điều tra.
Được biết Đinh Hữu Quý là cán bộ xã Đường Hoa. Hiện các đơn vị, tổ chức liên quan đang phối hợp xử lý theo thẩm quyền.
Ngày 6/4, Vương Văn Lượng (tức Wang Wen Liang) bị Phòng Cảnh sát hình sự (PC02) Công an TP HCM phát thông báo truy tìm đến các Cục nghiệp vụ Bộ Công an; Bộ đội biên phòng 33 tỉnh, thành; Công an các phòng nghiệp vụ và 168 xã, phường, đặc khu.
Vương Văn Lượng cao khoảng 1,65m; tóc hớt cao hai bên; hai tay, chân phải có hình xăm phủ kín.
Công an TP HCM cho biết đang làm rõ vụ án mạng xảy ra tại hẻm Nguyễn Tri Phương, phường Diên Hồng, vào ngày 29/3. Quá trình điều tra, cảnh sát xác định Wang Wen Liang có nghi vấn thực hiện hành vi phạm tội.
Cơ quan điều tra đề nghị các đơn vị khi phát hiện nghi can này thì mời về trụ sở làm việc và thông báo ngay cho Đội 3, Phòng PC02, địa chỉ số 459 Trần Hưng Đạo, phường Cầu Ông Lãnh. Hoặc gọi số 0918.209.038, gặp điều tra viên Nguyễn Chí Thanh để tiếp nhận, xử lý.
