Ở những hiện trường tìm kiếm hài cốt quân nhân Mỹ mất tích trong chiến tranh, “rà từng nắm đất” không phải là cách nói giàu hình ảnh mà đúng nghĩa đen. Một buổi chiều đầu tháng 4, giữa cái nắng đầu hè gay gắt của miền Trung, chúng tôi có mặt tại một khu đất thuộc thôn Long Đại (xã Trường Ninh, tỉnh Quảng Trị), nơi đang diễn ra hoạt động tìm kiếm hài cốt quân nhân Mỹ mất tích trong chiến tranh. Đây là một trong những điểm tìm kiếm phối hợp giữa Cơ quan VN tìm kiếm người mất tích (VNOSMP – Bộ Ngoại giao) và Cơ quan Tìm kiếm tù binh và quân nhân mất tích Mỹ (DPAA).
Thật ấn tượng với một “dây chuyền” khép kín, nơi có khoảng 70 người, cả Việt lẫn Mỹ, được bố trí thành từng vị trí cụ thể, liên kết chặt chẽ với nhau. Ở khu vực nghi ngờ có dấu tích của quân nhân Mỹ mất tích, máy múc bóc tách từng lớp đất theo phương pháp bậc thang, tạo thành những hố vuông vức. Từng gàu đất sau đó được chuyển vào các xô nhựa, rồi theo tay người chuyền dần qua các công đoạn tiếp theo.
Ở công đoạn sàng lọc, đất từ gàu được đổ lên những máng kim loại, nước từ hệ thống ống dẫn xối trực tiếp xuống. Dưới dòng nước chảy mạnh, đất dần trôi qua lớp lưới, để lại phía trên những vật thể lớn hơn: có thể là đá, cũng có thể là những mảnh kim loại, xương hoặc bất cứ thứ gì đáng nghi ngờ.
Từ đây, mọi người sẽ dùng đôi tay trần lặng lẽ rà đi rà lại lớp đất ướt. Khi phát hiện vật thể lạ, công việc lập tức dừng lại ở điểm đó. Các chuyên gia tiến đến, quan sát kỹ lưỡng, rồi đưa ra quyết định: giữ lại để phân tích hay loại bỏ. Quy trình ấy lặp đi lặp lại đều đặn, nghiêm ngặt, gần như không có sai sót. Riêng tại địa điểm này, lực lượng tìm kiếm đã quay trở lại lần thứ 3…
Có khoảng 50 nông dân được thuê làm việc tại hiện trường tìm kiếm. Họ đều là người dân ở thôn Long Đại, hầu hết là phụ nữ trung niên. Bà Phan Thị Trưng (52 tuổi) tham gia công việc này gần 1 tháng. Mỗi ngày, bà cùng mọi người làm việc theo khung giờ cố định: từ 8 giờ 30 đến 11 giờ và từ 12 giờ 45 đến 15 giờ 15. “Trước khi vào làm, tụi tôi được hướng dẫn rất kỹ. Công việc chủ yếu là tay chân nên cũng không quá khó. Nhưng riêng phần xử lý những vật tìm thấy thì tụi tôi không được đụng vào, đó là việc của chuyên gia”, bà Trưng nói, tay vẫn đều đặn sàng từng vốc đất.
Bà Nguyễn Thị Khai (53 tuổi) tiết lộ mỗi ngày công được nhận 230.000 đồng. “Chúng tôi vẫn đang ở trong mùa vụ đồng áng. Nhưng rõ ràng ở quê mà được trả 230.000 đồng/ngày thì thật khó để từ chối. Những phụ nữ nông thôn như chúng tôi đến với công việc này trước hết là vì thu nhập. Nhưng nếu chúng tôi góp phần để giúp họ tìm thấy dấu vết quân nhân Mỹ mất tích thì cũng tuyệt vời. Họ vui, mình cũng vui… Bởi ai cũng là con người, ai cũng có người thân đang mong ngóng mà chiến tranh thì cũng qua lâu rồi”, bà Khai nói.
Cũng trong dây chuyền làm việc khép kín ấy, có không ít chuyên gia, nhân viên Mỹ đang mướt mồ hôi làm việc. Quỳnh Như, sinh ra tại VN nhưng lớn lên ở Mỹ, đang làm phiên dịch. Đây là lần thứ 2 Quỳnh Như trở về VN trong vai trò này. Lần trước, chị ở lại suốt 2 tháng để tham gia hỗ trợ công việc. Dù nhiệm vụ chính là phiên dịch, nhưng Quỳnh Như không chỉ đứng ngoài quan sát mà thường xuyên tham gia trực tiếp vào dây chuyền, cùng mọi người sàng đất, tìm kiếm…
“Em rất vui khi được tham gia đoàn. Thỉnh thoảng cũng buồn khi nghĩ đến chiến tranh ngày xưa, đến những người mất tích. Nhưng em thấy mình đang làm một công việc có ý nghĩa, góp phần nhỏ để kết nối 2 quốc gia”, Quỳnh Như chia sẻ.
Ông Lê Công Tiến, Cơ quan VN tìm kiếm người mất tích (VNOSMP – Bộ Ngoại giao), cho rằng vụ tai nạn máy bay năm 2001 làm 16 người hy sinh nhắc nhở rằng hợp tác nhân đạo về MIA là công việc khó khăn, nguy hiểm, chứa đựng những rủi ro; nhưng từ đó các biện pháp đảm bảo an toàn cho hoạt động MIA được tăng cường. “Từ năm 2001 đến nay, có thêm gần 100 đợt hoạt động đã được triển khai an toàn, góp phần vào kết quả trao trả hàng trăm hòm đựng hài cốt và xác định được danh tính nhiều trường hợp quân nhân Mỹ mất tích để trả về gia đình họ”, ông Tiến khẳng định.
Ông John McIntyre, Đại biện Mỹ tại VN, cũng thường xuyên dõi theo những thành tựu chung mà hai bên đạt được trong nỗ lực khắc phục hậu quả chiến tranh, trân trọng ghi nhận những bước tiến to lớn trong công tác tìm kiếm quân nhân Mỹ mất tích. “Các đội tìm kiếm quân nhân mất tích hoạt động trong những điều kiện địa hình khắc nghiệt bậc nhất của đất nước xinh đẹp này. Thời tiết khó lường, địa hình núi dốc hiểm trở và rừng rậm dày đặc khiến mỗi nhiệm vụ tìm kiếm, khai quật đều trở nên vô cùng phức tạp. Những ai từng bay tới các khu vực hẻo lánh và băng rừng lội suối để tiếp cận hiện trường khai quật đều thấu hiểu rằng công việc này đòi hỏi trình độ chuyên môn cao cùng sự chuẩn bị kỹ lưỡng đến mức nào”, ông John McIntyre nói.
Cũng theo ông John McIntyre, việc kiếm hài cốt quân nhân Mỹ mất tích trong chiến tranh sẽ tiếp nối. Bởi mỗi nhiệm vụ tìm kiếm, mỗi cuộc khai quật, mỗi lần xác định danh tính đều là minh chứng cho một lời hứa không phai nhạt theo thời gian. “Đó là lời hứa với các gia đình. Đó là lời hứa giữa hai quốc gia. Và đó là lời hứa mà chúng ta quyết tâm thực hiện đến cùng”, ông John McIntyre nhấn mạnh.
Liên quan đến việc xây dựng thông suốt đường Dương Quảng Hàm (quận Gò Vấp cũ, TP.HCM), chiều 23-4, tại cuộc họp báo kinh tế và xã hội TP.HCM, ông Nguyễn Đỗ Anh Tú - Phó Phòng quản lý xây dựng giao thông đường bộ Sở Xây dựng - đã có những thông tin cụ thể.
Theo ông Tú, quy hoạch chung TP.HCM đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2060 (đã được phê duyệt ngày 11-6-2024 của Thủ tường Chính phủ) và các đồ án quy hoạch phân khu tỉ lệ 1/2000 có liên quan trong khu vực, trục đường Dương Quảng Hàm - Lê Đức Thọ có lộ giới 40m, kết nối từ đường Phạm Văn Đồng đến quốc lộ 1 (vành đai 2) là tuyến chính khu vực.
Đoạn từ Lương Ngọc Quyến đến Nguyễn Văn Lượng đã được đầu tư mở rộng đủ lộ giới 40m, 8 làn và đưa vào khai thác năm 2025.
Đối với các đoạn còn lại theo chỉ đạo của UBND TP.HCM, Sở Xây dựng đang rà soát hoàn thiện kế hoạch đầu tư xây dựng các công trình giao thông trọng điểm trong giai đoạn 2026 - 2030.
Trong đó, ban hành các tiêu chí để lựa chọn mức độ ưu tiên đầu tư của các dự án phù hợp với khả năng cân đối vốn thành phố. Trong lúc triển khai Sở Xây dựng sẽ nghiên cứu đề xuất theo đúng quy định.
Hiện nay đối với người dân trong khu quy hoạch, UBND TP.HCM đã ban hành quyết định ngày 22-12-2025 về phân cấp thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng, quy định về quy mô, thời hạn tồn tại của công trình được cấp giấy phép xây dựng có thời hạn.
Trong đó có hướng dẫn trường hợp xây dựng của người dân thuộc khu vực có quy hoạch phân khu hoặc quy hoạch phân khu khu chức năng đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt, công bố nhưng chưa thực hiện và chưa có quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Dự án mở rộng và nâng cấp đường Dương Quảng Hàm (quận Gò Vấp cũ, TP.HCM) được khởi công đầu tháng 8-2023. Dự án dài 2,5km với tổng vốn khoảng 2.000 tỉ đồng.
Toàn dự án được chia làm 3 gói thầu, gói thứ nhất từ đầu tuyến (quận Bình Thạnh cũ) đến đường Nguyễn Thái Sơn, gói thứ hai từ đường Nguyễn Thái Sơn đến đường số 2, gói thứ ba từ đường số 2 đến đường Nguyễn Văn Lượng (công viên văn hóa Gò Vấp).
Khu vực còn lại từ công viên văn hóa Gò Vấp đến quốc lộ 1 chưa xây dựng thông suốt như nêu trên.
Ngày 10.4, tin từ Sở Tài chính tỉnh Đồng Tháp cho biết, địa phương đang quản lý hơn 11.100 cơ sở nhà, đất, trong đó có 511 cơ sở nhà, đất dôi dư (chiếm 4,6%).
Số cơ sở nhà, đất đã có quyết định thu hồi, chuyển giao và hoàn thành xử lý, khai thác là 167 cơ sở. Đến nay, 100% đơn vị trên địa bàn tỉnh đã hoàn thành công tác tổng kiểm kê tài sản công.
Theo Sở Tài chính tỉnh Đồng Tháp, công tác quản lý, sử dụng tài sản công gặp một số khó khăn như: số lượng cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp lớn nhưng nhiều tài sản còn thiếu hồ sơ pháp lý, đặc biệt là giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại các đơn vị cấp xã.
Việc xử lý tài sản dôi dư phụ thuộc chủ yếu vào công tác điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng cho phù hợp với mục đích sử dụng đất mới; tính chất, đặc điểm, quy mô các trụ sở cũ không còn phù hợp với đơn vị hành chính mới...
Liên quan vấn đề này, ông Phạm Thành Ngại, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp, đã yêu cầu các sở, ngành, địa phương trên địa bàn tỉnh tập trung rà soát tổng thể việc quản lý, sử dụng tài sản công; xác định đúng nhu cầu thực tế để xây dựng phương án sử dụng hiệu quả, tránh tình trạng xuống cấp, thất thoát, gây lãng phí; phân cấp, phân quyền rõ ràng, bảo đảm hiệu quả trong quản lý; rà soát, đề xuất chuyển đổi công năng các trụ sở theo hướng phù hợp, ưu tiên lĩnh vực giáo dục, y tế.
Bên cạnh đó, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp cũng chỉ đạo Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh xây dựng kế hoạch cụ thể trong quản lý, khai thác nhà, đất dôi dư do đơn vị quản lý; thực hiện công bố, công khai theo đúng quy định.
7h15 ngày 21/4, lực lượng tìm kiếm cho biết tổ số 8 đã phát hiện Nguyễn Tuấn Anh, sinh viên Đại học Đại Nam, tại rừng núi Tam Đảo. Nạn nhân được tìm thấy khi đang ngồi bên bờ suối ở độ cao khoảng 600 m, trong tình trạng tỉnh táo nhưng suy kiệt.
Ngay sau đó lực lượng chức năng tiếp cận hiện trường, sơ cứu ban đầu và đưa nam sinh ra khỏi khu vực nguy hiểm. Hiện sức khỏe của Tuấn Anh đã ổn định.
Trước đó khoảng 18h ngày 19/4, gia đình mất liên lạc với Tuấn Anh khi em cùng nhóm bạn leo núi tại thôn Vĩnh Ninh, xã Đạo Trù (Tam Đảo, Vĩnh Phúc cũ). Ngay trong đêm, chính quyền huy động hơn 100 người gồm công an, quân sự, y tế và người dân, chia thành 8 tổ tìm kiếm, đồng thời sử dụng flycam gắn camera nhiệt để rà soát trên diện rộng trong địa hình rừng núi phức tạp.
Theo anh Đức Thịnh, 21 tuổi, người đi cùng đoàn, ban đầu có hai nhóm leo núi gồm 2 người và 5 người, cùng thuê chung một người dẫn đường nên nhập thành đoàn 7 người. Trong quá trình di chuyển, đoàn gặp thêm hai người đi tự túc, trong đó có Tuấn Anh, và rủ đi cùng.
Nhóm xuất phát từ khoảng 6h ngày 19/4, lên đến đỉnh vào khoảng 13h40, sau đó bắt đầu xuống núi lúc 14h. Do có kinh nghiệm, nhóm 5 người đi trước, còn 3 người đi sau cùng người dẫn đường. Trong quá trình xuống núi, một thành viên trong nhóm phía sau đã bị lạc tại khu vực gần suối cạn.
Khu vực Tam Đảo có địa hình dốc, nhiều lối mòn đan xen, rừng rậm và thường xuất hiện sương mù, dễ gây mất phương hướng, đặc biệt với những người không thông thạo địa hình hoặc di chuyển tách nhóm.
