“Chúng tôi sẽ đàm phán trong cuối tuần này”, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với phóng viên ngày 17/4 trên chuyên cơ Không lực Một khi đang trên đường từ thành phố Phoenix, bang Arizona, trở về thủ đô Washington, đề cập đến các cuộc thảo luận với Iran.
Ông Trump không nêu cụ thể về cuộc đàm phán với Iran, nhưng cho hay ông có thể sẽ không gia hạn lệnh ngừng bắn hai tuần với Tehran khi nó hết hạn vào ngày 22/4. Lệnh ngừng bắn này được hai bên nhất trí để tạo thuận lợi cho quá trình đàm phán hướng tới giải pháp chấm dứt cuộc xung đột.
“Lệnh phong tỏa các cảng Iran vẫn được duy trì, và thật không may chúng tôi có thể phải bắt đầu ném bom Iran trở lại”, Tổng thống Mỹ nói, đề cập đến kịch bản hai bên không đạt được thỏa thuận trong các cuộc đàm phán.
Tuy nhiên, ông cũng nói rằng đã có một số “tin khá tích cực” liên quan đến Iran, nhưng từ chối cung cấp thêm chi tiết.
“Chúng tôi vừa nhận được một số tin khá tích cực cách đây khoảng 20 phút, và có vẻ mọi việc đang diễn ra rất thuận lợi ở Trung Đông liên quan đến Iran. Rồi mọi người sẽ biết đó là gì thôi. Tôi chỉ nghĩ đây là điều hoàn toàn hợp lý và nên xảy ra. Chúng ta hãy chờ xem”, ông cho hay.
Phái đoàn Mỹ và Iran được cho là sẽ đến Pakistan cuối tuần này và tiến hành đàm phán ngày 20/4, một tuần sau khi vòng đàm phán đầu tiên tại Pakistan kết thúc mà không đạt được thỏa thuận nào.
Quan chức Lầu Năm Góc tuyên bố lực lượng Mỹ ở Trung Đông đã trong trạng thái sẵn sàng tiếp tục chiến đấu nếu Iran không chấp nhận thỏa thuận hòa bình.
Ngoại trưởng Abbas Araghchi hôm qua thông báo Iran sẽ “mở hoàn toàn” eo biển Hormuz để hưởng ứng lệnh ngừng bắn 10 ngày giữa Israel và nhóm Hezbollah ở Lebanon. Tổng thống Mỹ hoan nghênh động thái của Iran, nhưng khẳng định lệnh phong tỏa các cảng Iran vẫn còn hiệu lực cho đến khi thỏa thuận hai nước “hoàn thành 100%”.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, người dẫn đầu phái đoàn đàm phán Iran cuối tuần trước, ngày 17/4 chỉ trích Tổng thống Trump đưa ra “7 tuyên bố sai sự thật trong vòng một giờ”, nhưng không nêu cụ thể đó là những phát biểu nào.
“Họ đã không thắng được cuộc chiến bằng những lời dối trá này và chắc chắn cũng sẽ không đạt được gì trong các cuộc đàm phán”, ông Ghalibaf nói, đồng thời cảnh báo nước này sẽ đóng cửa eo biển Hormuz một lần nữa nếu Mỹ duy trì chiến dịch phong tỏa cảng biển.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 17/4, ông Trump cho hay đang mong chờ cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. “Cuộc gặp của chúng tôi tại Trung Quốc sẽ là cuộc gặp đặc biệt và có thể mang tính lịch sử. Tôi mong chờ được gặp Chủ tịch Tập, nhiều việc sẽ được hoàn thành!”, ông Trump cho biết.
Lãnh đạo Mỹ ban đầu lên kế hoạch thăm Bắc Kinh vào cuối tháng 3 hoặc đầu tháng 4 nhằm thúc đẩy tái thiết quan hệ thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, Tổng thống Trump sau đó quyết định hoãn chuyến thăm Trung Quốc để tập trung giải quyết vấn đề Iran.
Nhà Trắng thông báo chuyến thăm Trung Quốc sẽ diễn ra vào ngày 14-15/5, cho thấy Mỹ kỳ vọng thỏa thuận với Iran sẽ đạt được trước thời điểm này.
"Một khi chiến dịch phong tỏa các cảng vẫn diễn ra, eo biển Hormuz sẽ không còn mở cửa nữa", Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố hôm nay, thêm rằng hoạt động đi lại qua tuyến đường biển này sẽ phụ thuộc vào sự cho phép từ Tehran.
Ông Ghalibaf thêm rằng eo biển Hormuz mở hay đóng, cũng như các quy định liên quan, sẽ "được quyết định trên thực địa chứ không phải mạng xã hội".
Chủ tịch Quốc hội Iran cũng chỉ trích Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra "7 tuyên bố trong vòng một giờ và tất cả đều sai sự thật", nhưng không nêu cụ thể đó là những phát biểu nào. "Họ đã không thắng được cuộc chiến bằng những lời dối trá này và chắc chắn cũng sẽ không đạt được gì trong các cuộc đàm phán", ông nói.
Tổng thống Trump trước đó nói rằng lệnh phong tỏa các cảng biển Iran do Mỹ thực hiện sẽ chấm dứt một khi "thỏa thuận được ký kết". Ông cũng bày tỏ tin tưởng rằng hai bên sắp đạt được thỏa thuận.
Ngoại trưởng Abbas Araghchi ngày 17/4 thông báo Iran sẽ "mở hoàn toàn" eo biển Hormuz để hưởng ứng lệnh ngừng bắn 10 ngày giữa Israel và nhóm Hezbollah ở Lebanon. Ông khuyến cáo tàu thuyền di chuyển theo lộ trình mà Cục Cảng biển và Hàng hải Iran công bố. Đây là lộ trình thay thế cho tàu thuyền để giúp tránh nguy cơ trúng thủy lôi tại luồng chính của tuyến hàng hải này.
Tổng thống Mỹ đã hoan nghênh động thái của Iran, nhưng khẳng định lệnh phong tỏa các cảng Iran vẫn còn hiệu lực cho đến khi thỏa thuận hai nước "hoàn thành 100%". Ông còn nói rằng Iran đã đồng ý sẽ "không bao giờ đóng cửa eo biển Hormuz nữa".
Eo biển Hormuz là huyết mạch lưu thông của khoảng 20% nguồn cung dầu khí, cùng với 1/3 nguyên liệu sản xuất phân bón cho ngành nông nghiệp toàn cầu. Sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công Iran hôm 28/2, Tehran đã gần như phong tỏa hoàn toàn eo biển, khiến giá năng lượng toàn cầu tăng vọt.
Theo đặc phái viên TTXVN, chiều 15-4, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân Nguyễn Thị Thanh Nga đã đến thành phố Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, bắt đầu chuyến công tác tham dự Đại hội đồng lần thứ 152 của Liên minh Nghị viện thế giới (IPU-152) và tiến hành một số hoạt động song phương tại Thổ Nhĩ Kỳ.
Chuyến đi diễn ra theo lời mời của Chủ tịch IPU Tulia Ackson và Tổng thư ký IPU Martin Chungong.
Kể từ khi được kết nạp làm thành viên của IPU vào tháng 4-1979, Quốc hội Việt Nam là một thành viên tích cực và có trách nhiệm tại diễn đàn này. Đây cũng là nơi Việt Nam có thể tiếp cận với nhiều kinh nghiệm của các nghị viện thế giới, đóng góp cho việc hoàn thiện và nâng cao chất lượng hoạt động của Quốc hội.
Đại hội đồng IPU-152 có chủ đề "Nuôi dưỡng hy vọng, bảo đảm hòa bình và bảo vệ công lý cho các thế hệ tương lai".
Dự kiến Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn sẽ có bài phát biểu quan trọng, chia sẻ tầm nhìn của Việt Nam về các vấn đề toàn cầu và khu vực, đồng thời đề xuất các giải pháp hành động cụ thể nhằm thúc đẩy hợp tác liên nghị viện góp phần duy trì hòa bình, ổn định và thúc đẩy phát triển bền vững, thịnh vượng trên toàn thế giới.
Trong khuôn khổ hội nghị, Chủ tịch Quốc hội sẽ có các cuộc gặp gỡ, trao đổi, tiếp xúc với lãnh đạo nghị viện các nước, lãnh đạo IPU và các tổ chức quốc tế.
Quốc hội Việt Nam sẽ cùng nghị viện các nước thảo luận lộ trình nâng cao hiệu quả lập pháp, giám sát và thúc đẩy hợp tác đa phương để hiện thực hóa các mục tiêu chung.
Tại Thổ Nhĩ Kỳ, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng sẽ tiến hành một số hoạt động song phương.
Việt Nam và Thổ Nhĩ Kỳ thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1978, có quan hệ hữu nghị, hợp tác nhiều mặt. Thổ Nhĩ Kỳ là một trong những đối tác thương mại hàng đầu tại Trung Đông và là cửa ngõ để Việt Nam xuất khẩu vào thị trường Trung Đông và Nam Âu.
Đại sứ Thổ Nhĩ Kỳ tại Việt Nam Korhan Kemik cho biết hai nước có cùng niềm tin vững chắc vào chủ nghĩa đa phương, đồng thời khẳng định chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn mang đến cơ hội quý báu để củng cố hơn nữa quan hệ song phương.
Hai nước còn không gian rất lớn để mở rộng hợp tác về du lịch, nông nghiệp, Halal, năng lượng tái tạo, khoáng sản đất hiếm, hạ tầng và logistics, khoa học, công nghệ và số hóa. Đây là những lĩnh vực thế mạnh bổ sung cho nhau của hai nước có thể mang lại những lợi ích chung thiết thực và lâu dài.
Quân đội Iran hôm nay cho biết bất chấp "hàng loạt cảnh báo và đe dọa" từ hải quân Mỹ, tàu dầu Sili City của Tehran đã đi vào lãnh hải đất nước sau khi di chuyển qua biển Arab vào tối 20/4, với sự hỗ trợ của hải quân Iran.
Phương tiện trên đã neo đậu tại một trong các cảng ở miền nam Iran "được vài giờ", theo quân đội nước này.
Hãng giám sát hàng hải Lloyd's List cho biết kể từ khi lệnh phong tỏa do Mỹ áp đặt có hiệu lực vào hôm 13/4, ít nhất 26 tàu thuộc "hạm đội bóng tối" của Iran đã tiếp tục ra vào cảng biển ở nước này và xuất khẩu hàng hóa có nguồn gốc từ quốc gia Tây Á. Theo Lloyd's List, 11 tàu dầu mang theo hàng hóa của Iran đã rời khỏi vịnh Oman hoặc vịnh Ba Tư kể từ thời điểm trên.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, chưa bình luận về tuyên bố của Iran. Cơ quan này hôm 20/4 cho biết lực lượng Mỹ đã khiến 27 tàu hàng phải quay đầu hoặc trở về cảng ở Iran kể từ khi lệnh phong tỏa hàng hải với quốc gia Tây Á có hiệu lực.
Trước đó một ngày, CENTCOM thông báo lực lượng Mỹ đã bắt tàu hàng Touska mang cờ Iran ở vịnh Oman, với lý do phương tiện này tìm cách vượt qua vòng phong tỏa hàng hải. Iran lên án hành động trên là "bất hợp pháp".
Xung đột tại Trung Đông bùng phát hôm 28/2 sau khi Mỹ - Israel phát động chiến dịch tập kích Iran. Đáp lại, Iran đã tiến hành các cuộc tấn công trả đũa nhằm vào Israel và các quốc gia có lực lượng Mỹ đồn trú trong khu vực.
Các bên đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần vào hôm 8/4 dưới sự trung gian của Pakistan. Mỹ đã tiến hành cuộc đàm phán kéo dài 21 giờ tại Islamabad vào ngày 11-12/4, song không đạt được thỏa thuận.
Nỗ lực nhằm tổ chức vòng đàm phán thứ hai đang được tiến hành, song chưa rõ có thành công hay không. Các nguồn tin của đài CNN cho biết cuộc đối thoại này được lên kế hoạch diễn ra ở Pakistan vào ngày 22/4, thêm rằng Phó tổng thống JD Vance và các quan chức cấp cao của Mỹ dự kiến lên đường trong hôm nay.
Trong khi đó, hãng thông tấn Tasnim ngày 21/4 nói rằng "cho tới nay chưa có phái đoàn Iran nào tới Pakistan". Đài truyền hình nhà nước Iran IRIB cho biết giới chức nước này "không chấp nhận đàm phán trước những lời đe dọa và hành động vi phạm các cam kết".
Lệnh ngừng bắn sẽ hết hiệu lực vào tối 22/4 theo giờ miền đông Mỹ. Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết "rất khó có khả năng" ông sẽ gia hạn thỏa thuận này.
Trong video do hãng thông tấn Fars công bố hôm nay, Gholamhossein Mohseni Ejei, người đứng đầu ngành tư pháp Iran, cho biết Tehran cần phải "duy trì 100% sẵn sàng" trong trường hợp Mỹ phát động tấn công trở lại.
Ông nhận định "khả năng cao" sẽ xảy ra những cuộc tập kích mới, thêm rằng Mỹ vẫn chưa đạt được các mục tiêu đề ra trong cuộc chiến dù đã hạ sát nhiều quan chức cấp cao Iran.
Ali Abdollahi, chỉ huy Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran, tuyên bố lực lượng vũ trang nước này đã sẵn sàng đáp trả "ngay lập tức và dứt khoát" nếu kẻ thù nối lại các cuộc tấn công.
