“Giáo hoàng phải hiểu rằng Iran đã khiến hơn 42.000 người thiệt mạng trong vài tháng qua. Họ đều là những người biểu tình không vũ trang”, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với các phóng viên ngày 16/4. “Giáo hoàng phải hiểu rằng đây là thế giới thực, một thế giới vô cùng tàn nhẫn”.
Tuyên bố được ông Trump đưa ra sau khi ông và Giáo hoàng Leo XIV gần đây có nhiều bất đồng, đặc biệt là về cuộc chiến ở Iran. Khi một phóng viên hỏi “tại sao ngài đối đầu với Giáo hoàng”, ông Trump trả lời ông “phải làm điều đúng đắn”.
“Rất đơn giản, tôi không chống lại Giáo hoàng. Tôi không đối đầu với ông ấy”, Tổng thống Mỹ nói. “Giáo hoàng đã nói rằng Iran có thể sở hữu vũ khí hạt nhân, còn tôi thì nói Iran không thể”.
Tuy nhiên, Giáo hoàng Leo XIV chưa từng nói Iran nên có vũ khí hạt nhân và từ trước đến nay nhiều lần phản đối loại vũ khí hủy diệt hàng loạt này. Lãnh đạo Vatican đã lên án “ảo tưởng về quyền năng vô hạn” đang thúc đẩy xung đột leo thang ở Iran, nhưng không nhắc đích danh bên nào, được hiểu là lời kêu gọi quay lại con đường đối thoại và giải pháp đa phương.
Trong phát biểu ngày 16/4 tại Cameroon, Giáo hoàng chỉ trích những người viện dẫn tôn giáo để biện minh cho hành động quân sự, cho biết thế giới “đang bị nhóm nhỏ những kẻ bạo quyền tàn phá”, nhưng không nhắc đến ông Trump hay chương trình vũ khí hạt nhân của Iran.
Người đứng đầu Vatican chưa bình luận về phát ngôn mới nhất của ông Trump.
Ông Trump từng hoan nghênh việc Giáo hoàng Leo XIV được bầu là “vinh dự lớn” đối với Mỹ. Trong năm đầu tiên, Giáo hoàng phần lớn tránh chỉ trích trực diện chính quyền Trump, nhưng thay đổi dần khi chiến sự Iran leo thang.
Sau khi ông Trump đe dọa “xóa sổ nền văn minh Iran”, Giáo hoàng nói điều này là “hoàn toàn không thể chấp nhận được”.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 12/4 chỉ trích Giáo hoàng Leo XIV, cho rằng ông “yếu đuối trong chống tội phạm và tệ trong đối ngoại”. Lãnh đạo Mỹ khi đó nói “không ủng hộ một Giáo hoàng nghĩ rằng Iran có thể sở hữu vũ khí hạt nhân”.
Giáo hoàng tuyên bố “không e sợ chính quyền Trump” và vẫn sẽ tiếp tục lên tiếng vì hòa bình, trong lần hiếm hoi nhắc đích danh một chính quyền tổng thống Mỹ. Ông Trump sau đó nói ông “không nợ Giáo hoàng lời xin lỗi”.
Việc ông Trump chỉ trích Giáo hoàng đã làm phật lòng một số cử tri Công giáo. Tổng thống Trump đắc cử nhiệm kỳ hai hồi tháng 11/2024 phần nào nhờ sự ủng hộ từ cộng đồng Công giáo Mỹ, với 55% cử tri nhóm này bỏ phiếu cho ông, theo Trung tâm Nghiên cứu Pew. Đây cũng là nhóm cử tri quan trọng mà đảng Cộng hòa cần dựa vào nếu muốn duy trì thế đa số sít sao tại lưỡng viện trong bầu cử giữa kỳ.
Tổng thống Trump từng xung đột với người tiền nhiệm của Giáo hoàng Leo XIV là cố Giáo hoàng Francis, liên quan đến cam kết xây tường dọc biên giới Mỹ – Mexico và chính sách trục xuất hàng loạt của ông trong nhiệm kỳ đầu.
Theo báo Khmer Times, ngày 13-4, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc Trương Hiểu Cương tuyên bố việc nước này viện trợ tàu chiến cho Campuchia hoàn toàn không nhắm vào bất kỳ bên thứ ba nào, đồng thời không liên quan đến diễn biến an ninh khu vực hiện nay.
Tuyên bố trên được đưa ra sau khi Campuchia vừa chính thức tiếp nhận tàu hộ vệ Type 056C hiện đại từ Trung Quốc hồi tuần trước. Đây là loại tàu đa năng hạng nhẹ, được xem là sự nâng cấp quan trọng về năng lực phòng thủ trên biển của Campuchia.
Con tàu được Trung Quốc viện trợ không hoàn lại, là chiếc đầu tiên trong tổng số hai tàu chiến sẽ được bàn giao. Chiếc thứ hai dự kiến cập cảng Campuchia vào cuối năm 2026.
Động thái trên diễn ra trong bối cảnh Campuchia vừa khởi công dự án mở rộng Quân cảng Ream tại tỉnh Preah Sihanouk.
Cơ sở này được nâng cấp với sự hỗ trợ kỹ thuật từ Trung Quốc. Trong gói hỗ trợ này còn có việc thành lập Trung tâm Hỗ trợ và huấn luyện chung Campuchia - Trung Quốc.
Tuyên bố của ông Trương được đưa ra trong buổi họp báo thường kỳ của Bộ Quốc phòng Trung Quốc, nhằm phản hồi thông tin cho rằng một số quốc gia, trong đó có Thái Lan, đang theo dõi sát sao các hoạt động an ninh hàng hải trong khu vực.
Ông Trương nhấn mạnh: "Đây là một phần trong chương trình hợp tác hiện hữu giữa quân đội hai nước".
Ông Trương cũng cho biết trung tâm mới sẽ đóng vai trò hậu cần cho các hoạt động chung như chống khủng bố, cứu trợ thảm họa và viện trợ nhân đạo. Theo ông, điều này sẽ giúp hai nước hoàn thành nghĩa vụ quốc tế và đóng góp tích cực vào an ninh chung toàn cầu.
Về phía Campuchia, Phó đô đốc Sam Sokha, Phó tư lệnh Hải quân Hoàng gia Campuchia, khẳng định việc tiếp nhận tàu chiến mới sẽ tiếp tục củng cố đáng kể năng lực tác chiến của lực lượng hải quân nước này.
Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của quân đội Iran hôm nay tuyên bố eo biển Hormuz "quay về tình trạng như trước, nằm dưới sự quản lý và kiểm soát chặt chẽ" của lực lượng vũ trang nước này, đảo ngược quyết định mở cửa hoàn toàn với các tàu thương mại đưa ra ngày 17/4.
Quân đội Iran nói Washington đã phá vỡ cam kết bằng cách tiếp tục phong tỏa tàu thuyền đến và đi từ các cảng của Iran. Họ cảnh báo Tehran sẽ siết chặt hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz cho đến khi Mỹ chấm dứt chiến dịch phong tỏa.
"Tình trạng này sẽ được duy trì cho đến khi Mỹ khôi phục hoàn toàn quyền tự do hàng hải cho các tàu đến và đi từ Iran", tuyên bố có đoạn.
Trước khi Iran đưa quyết định mới, MarineTraffic cho hay 8 tàu chở dầu đã băng qua eo biển Hormuz hôm nay. Nhóm này gồm một tàu chở dầu thô cỡ lớn, một số tàu chở sản phẩm dầu mỏ và hóa chất, cùng các tàu chở khí hóa dầu (LPG).
Hàng trăm tàu đã bị mắc kẹt ở vùng Vịnh kể từ khi Iran siết kiểm soát eo biển Hormuz để đáp trả chiến dịch tấn công của Mỹ và Israel từ cuối tháng 2. Hoạt động vận tải qua eo biển đình trệ, khiến giá năng lượng toàn cầu tăng vọt.
Mỹ và Iran ngày 8/4 đã đạt thỏa thuận ngừng bắn hai tuần, theo đó, hai bên ngừng các đợt tấn công và Tehran cho phép tàu thuyền qua Hormuz. Tuy nhiên, do Israel tiếp tục tập kích nhóm Hezbollah ở Lebanon, Iran sau đó tuyên bố tiếp tục hạn chế tàu thuyền qua Hormuz.
Phái đoàn Mỹ và Iran đàm phán tại Pakistan vào ngày 11/4 nhưng không đạt được thỏa thuận. Ông Trump ra lệnh cho quân đội Mỹ ngăn chặn tàu đến và đi từ các cảng của Iran.
Israel và Lebanon ngày 17/4 chấp nhận lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày, dẫn đến việc Ngoại trưởng Iran cùng ngày tuyên bố "mở hoàn toàn" eo biển Hormuz. Tổng thống Mỹ hoan nghênh động thái này, nhưng tuyên bố lệnh phong tỏa của Mỹ với các cảng Iran "vẫn duy trì" cho đến khi Tehran đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột với Washington.
Phái đoàn Mỹ và Iran được cho là sẽ đến Pakistan cuối tuần này và tiến hành đàm phán vào 20/4.
Ngày 9-4, truyền thông Nga và Ukraine đưa tin Matxcơva và Kiev đã thực hiện đợt trao đổi hơn 1.000 thi thể tử sĩ.
Trụ sở Điều phối về đối xử với tù binh chiến tranh của Ukraine đã xác nhận trên mạng xã hội rằng thi thể của 1.000 người thiệt mạng đã được trả về Ukraine.
"Theo phía Nga, các thi thể được trả về là các quân nhân Ukraine. Sau khi các nạn nhân được xác định danh tính, thi thể sẽ được bàn giao cho gia đình họ để an táng một cách trang trọng", cơ quan này cho biết.
Trong khi đó, Hãng tin TASS đưa tin Nga nhận lại 41 thi thể. Kênh Ruptly của Nga đã đăng tải đoạn phim quay cảnh những người mặc quần áo bảo hộ màu trắng và găng tay màu xanh lam nâng những túi đựng thi thể màu trắng từ phía sau một chiếc xe tải, rồi khiêng lên một chiếc xe khác.
Video cũng cho thấy những quan sát viên mặc quần áo bảo hộ có in biểu tượng Chữ thập đỏ.
Nga và Ukraine thường xuyên trao đổi thi thể của các binh sĩ thiệt mạng trong chiến đấu, một trong số ít lĩnh vực hợp tác giữa hai nước trong cuộc chiến kéo dài bốn năm qua.
Hồi tháng 2-2026, hai bên cũng trao trả thi thể tử sĩ, gồm 1.000 thi hài binh sĩ Ukraine và 35 thi thể binh sĩ Nga.
Hội Chữ thập đỏ cho biết họ đang tạo điều kiện cho hai bên trao đổi khoảng 1.000 thi thể mỗi tháng, nói rằng "hàng ngàn" người chết vẫn chưa được xác định danh tính.
Bộ Ngoại giao Nga thông báo rằng kể từ giữ năm ngoái Matxcơva đã trao trả hơn 12.000 thi thể cho Kiev và nhận lại hơn 200 thi thể binh sĩ Nga.
