Chiều 16/4, chuyến bay charter đầu tiên từ Vladivostok (Nga) mang theo 220 hành khách hạ cánh sân bay quốc tế Đà Nẵng. Trước đó vài ngày, vào sáng 13/4, thành phố cũng đã đón chuyến bay từ Astana (Kazakhstan) chở 370 hành khách, trong đó có 250 đại diện doanh nghiệp lữ hành đến khảo sát điểm đến.
Nhiều năm qua, Nha Trang, Phan Thiết và Phú Quốc là những địa danh “nằm lòng” của du khách Nga tại Việt Nam. Tuy nhiên, sau đại dịch, dòng khách từ Nga và khối CIS (Cộng đồng các quốc gia độc lập như Kazakhstan, Uzbekistan, Belarus…), đang có xu hướng chuyển dịch mạnh mẽ về khu vực miền Trung để tìm kiếm những trải nghiệm mới mẻ.
Sự kiện đón chuyến bay mới từ Nga đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của du lịch Đà Nẵng trong việc thu hút dòng khách mới. Sau sáp nhập với Quảng Nam, thành phố Đà Nẵng không chỉ là đô thị biển năng động, hiện đại, nhiều sự kiện giải trí mà còn gắn với di sản như phố cổ Hội An, thánh địa Mỹ Sơn, các làng nghề và du lịch cộng đồng.
Theo kế hoạch của các đơn vị khai thác, chương trình đón khách sẽ kéo dài từ nay đến hết tháng 10/2026, kết nối Đà Nẵng với 8 thành phố thuộc thị trường Nga và CIS. Dự kiến, tổng lượng khách từ các thị trường này đến tham quan đạt khoảng 130.000 lượt. Trong giai đoạn tăng cường từ tháng 5 đến tháng 9, công suất có thể đạt mức 11.000 khách mỗi tháng, bình quân khoảng 1.800 phòng lưu trú mỗi đêm, nhằm đáp ứng nhu cầu cao điểm.
Bà Nguyễn Thị Hoài An, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đà Nẵng, cho biết để phục vụ dòng khách đặc thù thường có thời gian lưu trú dài (khối CIS khoảng 6 đêm, thị trường Nga khoảng 9 đêm) và mức chi tiêu cao (nghỉ tại các cơ sở lưu trú 3-5 sao), ngành du lịch thành phố đã phối hợp chặt chẽ với các đơn vị lữ hành lớn như Anex Tour và Crystal Bay.
“Chúng tôi đã triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp, từ việc tổ chức các lớp đào tạo cho mọi loại hình lưu trú, từ resort 4-5 sao đến các cơ sở homestay tại nhiều xã, phường, kể cả xã đảo Tân Hiệp (Cù Lao Chàm), nhằm đảm bảo chất lượng dịch vụ đồng nhất và vệ sinh thực phẩm cao nhất để đón khách”, bà Hoài An nói.
Bên cạnh đó, Đà Nẵng đang tập trung đa dạng hóa và nâng tầm các lễ hội. Đặc biệt, sau khi sáp nhập các điểm đến như phố cổ Hội An hay thánh địa Mỹ Sơn vào không gian du lịch chung, thành phố chú trọng vào các chương trình mang màu sắc di sản. Mục tiêu là nhấn mạnh sự giao thoa giữa tính hiện đại của đô thị trẻ với bản sắc văn hóa đặc sắc tại các xã, phường, tạo sức hút riêng cho dòng khách châu Âu.
Sự phục hồi ấn tượng của khách quốc tế, đặc biệt là sự hiện diện cùng lúc của nhiều thị trường có bản sắc khác biệt như Nga, CIS, Ấn Độ, Trung Quốc và Đông Nam Á, đang đặt ra bài toán quản lý mới. Đà Nẵng đang nghiên cứu giải pháp “cân bằng thị trường” để tránh các xung đột văn hóa giữa khách quốc tế với nhau và với khách nội địa.
Bà Hoài An nhấn mạnh việc giữ vững thương hiệu thành phố du lịch văn minh là một bài toán phức tạp. Theo bà An, Đà Nẵng đang chào đón nhiều thị trường có tính chất hoàn toàn khác nhau. Thành phố đang làm việc với các hiệp hội để tìm hiểu sâu về đặc tính khách hàng, như thị trường Halal cho khách Ấn Độ hay thói quen của khách Nga. Từ đó, thành phố sẽ đưa ra các phương án quy hoạch không gian du lịch, thậm chí là các khu vực riêng biệt, để tạo ra một bức tranh cân bằng, tránh các xung đột thị trường xảy ra tại điểm đến.
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đà Nẵng dự báo lượng khách dịp lễ 30/4 – 1/5 năm nay sẽ tăng trưởng cao hơn cùng kỳ năm ngoái. Thành phố chuẩn bị các giải pháp để đảm bảo an ninh, an toàn cho du khách, nhằm đón đầu lượng khách Nga trong mùa hè 2026.
Năm 2026, Đà Nẵng đặt mục tiêu đón khoảng 19,1 triệu lượt khách, trong đó có 8,7 triệu khách quốc tế, kỳ vọng tăng trưởng du lịch hai con số. Riêng 3 tháng đầu năm, thành phố đã đón khoảng 2,3 triệu lượt khách quốc tế.
Năm 2025, tổng lượt khách lưu trú tại Đà Nẵng ước đạt hơn 17,3 triệu lượt, tăng 15% so với năm 2024. Trong đó, khách quốc tế đạt hơn 7,6 triệu lượt (tăng 25%), khách nội địa đạt gần 9,7 triệu lượt (tăng 8%). Doanh thu lưu trú – ăn uống – lữ hành ước đạt 60.000 tỷ đồng, tăng hơn 21% so với cùng kỳ.
Tại các khu phố sầm uất như Akihabara, Tokyo hay Nipponbashi, Osaka, du khách dễ bắt gặp nhiều quán cà phê hoạt động dựa trên hình thức cà phê theo chủ đề. Cà phê hầu gái là một nhánh của mô hình cà phê theo chủ đề, nơi nhân viên phục vụ mặc trang phục cách điệu từ hình tượng hầu gái phương Tây, hoặc các nhân vật trong anime, manga.
Khác với các quán cà phê thông thường, mô hình cà phê hầu gái tập trung vào trải nghiệm tương tác và "nhập vai". Khi bước qua cánh cửa, khách hàng không còn là "khách" mà là "chủ nhân", "cậu chủ", "tiểu thư", trở về dinh thự của mình.
Ngay khi khách bước qua cửa, nhân viên sẽ thực hiện nghi thức chào đón bằng câu khẩu hiệu kinh điển "Okaerinasaimase!" (Mừng chủ nhân về nhà) để xác lập vai trò của khách hàng trong không gian giả tưởng. Trước khi thưởng thức, khách hàng thực nghi thức "Omajinai" (phép thuật món ăn).
Nhân viên hướng dẫn khách cùng làm các động tác tay hình trái tim và đọc những câu thần chú như "Moe moe kyun", một cụm từ trong văn hóa đại chúng Nhật Bản biểu thị sự dễ thương và năng lượng tích cực, với mục đích tượng trưng là giúp món ăn trở nên ngon miệng hơn. Nhân viên vẽ tương cà trực tiếp tại bàn, tạo hình thú cưng hoặc viết tên khách hàng theo yêu cầu lên các món ăn.
Mô hình cà phê hầu gái ra đời vào tháng 3/2001 tại khu phố Akihabara, Tokyo, với cơ sở đầu tiên tên Cure Maid Cafe. Sự xuất hiện của cà phê hầu gái gắn liền với bối cảnh kinh tế Nhật Bản sau giai đoạn đình trệ kéo dài, được các nhà kinh tế gọi là "Thập niên mất mát" (The Lost Decade).
Đến cuối những năm 1990 và đầu 2000, hệ quả từ thị trường lao động đóng băng đã tạo ra một thế hệ thanh niên Nhật Bản mất phương hướng, dẫn đến sự gia tăng của trạng thái Hikikomori (những người rút lui hoàn toàn khỏi xã hội) và sự bùng nổ của cộng đồng Otaku (người hâm mộ văn hóa đại chúng Nhật Bản).
Mô hình cà phê chủ đề nhập vai kiểu cà phê hầu gái ra đời như một không gian giải tỏa tâm lý. Những tương tác trực tiếp, sự lắng nghe và chăm sóc từ nhân viên giúp khách hàng tạm rời xa những áp lực từ đời sống thực tế để bước vào một thế giới giải trí nhẹ nhàng, mang tính giả tưởng.
Mô hình này lan tỏa sang nhiều quốc gia, nhưng vẫn vấp phải những định kiến. Tại một số nơi, nhiều ý kiến chỉ trích mô hình này thúc đẩy sự phục tùng của phụ nữ và "vật hóa" nhân viên. Tại Trung Quốc, mô hình này từng đối mặt với lệnh cấm sau những biến tướng độc hại.
Cuối năm 2023, từ một vụ án tấn công tình dục xảy ra tại một cơ sở giải trí theo mô hình cà phê hầu gái ở thành phố Nghĩa Ô, tỉnh Chiết Giang, cơ quan kiểm sát đã điều tra hơn 800 doanh nghiệp liên quan.
Kết quả cho thấy nhiều cơ sở đã ép buộc nhân viên nữ quỳ gối phục vụ trà, đút ăn và massage cho khách nam trong những bộ trang phục hở hang. Tháng 4/2024, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao Trung Quốc đã xếp vụ án Nghĩa Ô vào danh sách án lệ điển hình để chấn chỉnh trên toàn quốc. Tòa án phán quyết các dịch vụ này là bất hợp pháp vì vi phạm nghiêm trọng "quyền nhân phẩm" của phụ nữ.
Tại Nhật Bản, chính quyền nỗ lực "làm sạch" bằng cách siết chặt quy định quản lý. Cảnh sát Tokyo thường xuyên truy quét các quán "núp bóng" hầu gái để chèo kéo khách trái phép hoặc cung cấp dịch vụ nhạy cảm tại Akihabara.
Tại các chuỗi lớn như Home cafe, quy tắc "không chạm" được thực thi tuyệt đối. Nhân viên không được ngồi cùng bàn, cấm tiếp xúc thân thể và không được phép tiết lộ thông tin cá nhân cho khách hàng.
Tại Nhật, có nhiều phiên bản biến tấu từ mô hình cà phê hầu gái. Quán Slo-maid ở Kamakura, tỉnh Kanagawa, từng gây chú ý khi chỉ tuyển "nhân viên hầu gái" trên 65 tuổi. Mô hình này thay thế sự năng động của giới trẻ bằng sự điềm tĩnh, ấm áp của các cụ bà, tạo không gian "chữa lành" cho những người trẻ kiệt sức vì áp lực. Tại đây, khách hàng tìm thấy sự kết nối thế hệ thay vì dịch vụ giải trí đơn thuần.
Một số quán ở Tokyo cung cấp trải nghiệm cho du khách nhập vai thành hầu gái và phục vụ nhân viên. Thực khách trả khoảng phí 4.000 yen (khoảng 25 USD) cho 90 phút mặc trang phục người hầu, quản gia, phục vụ trà bánh cho nhân viên đóng vai "tiểu thư".
Mô hình cà phê hầu gái trở thành ngành công nghiệp dịch vụ hái ra tiền, thuộc nhóm ngành dịch vụ trong thị trường Otaku. Theo đánh giá từ Viện Nghiên cứu Yano, đơn vị khảo sát thị trường hơn 50 năm hoạt động tại Tokyo, doanh thu từ mô hình này cùng các dịch vụ hóa trang (cosplay) đã chạm mốc hàng trăm tỷ yen vào năm 2025.
Thay vì chỉ bán đồ ăn, đồ uống, các mô hình bán trải nghiệm cảm xúc. Khách hàng sẵn sàng chi trả từ phí vào cửa theo giờ, thực đơn giá cao cho đến các dịch vụ cộng thêm như chụp ảnh lấy liền hay xem biểu diễn sân khấu.
Trong hàng trăm lễ hội địa phương diễn ra mỗi năm trên khắp Nhật Bản, Lễ tưởng niệm Enrei Onodachi được biết đến là lễ hội ngắn đất nước khi diễn ra trong vòng 15-20 giây.
Enrei Onodachi được tổ chức hai lần mỗi năm vào tháng 6 và tháng 10 tại Công viên Enrei Onodachi, nằm ở đèo Shiojiri thuộc tỉnh Nagano, nhằm tưởng nhớ những chuyến ghé thăm trước đây của hai Thiên hoàng Minh Trị và Chiêu Hòa.
Trong hành trình qua vùng này, hai hoàng đế chỉ dừng chân trong thời gian rất ngắn. Sau này, người tái hiện các chuyến thăm chớp nhoáng này bằng cách tổ chức lễ hội diễn ra chỉ trong vài giây.
Lễ hội mùa xuân tưởng niệm chuyến thăm của Thiên hoàng Minh Trị vào ngày 24/6/1880, trong khi lễ hội mùa thu đánh dấu chuyến ghé thăm của Thiên hoàng Hirohito vào ngày 14/10/1947.
Dù ngắn ngủi, sự kiện vẫn thu hút đông đảo người xem, các nhà sử học và du khách tò mò, những người tụ họp để chứng kiến một nghi lễ kết thúc gần như ngay khi vừa bắt đầu.
Lễ hội bắt đầu từ năm 1916, không lâu sau khi các làng Hirano, Nagaji, Shiojiri và Chikumachi dựng một bia đá để tưởng niệm chuyến thăm năm 1880 của Thiên hoàng Minh Trị. Sau chuyến thăm của Thiên hoàng Chiêu Hòa năm 1947, lễ hội mùa thu cũng được hình thành.
Nghi lễ chính thường diễn ra vào khoảng 10h. Khi người phụ trách hô "Tất cả, cúi đầu", những người tham gia đồng loạt cúi đầu để tưởng niệm và sau cái cúi ngắn ngủi ấy, lễ hội kết thúc. Trước năm 2006, toàn bộ sự kiện chỉ kéo dài 10 giây. Đến lễ hội mùa xuân năm 2006, thời lượng được kéo dài lên một phút sau khi chính quyền thành phố Okaya cho rằng 10 giây "quá ngắn để thể hiện sự tôn kính".
Tuy nhiên, ngay trong lễ hội mùa thu cùng năm, thời gian lại bị rút xuống còn 30 giây vì chính quyền thành phố Shiojiri nhận định "một phút là quá dài". Đến mùa thu năm 2007, hai thành phố thống nhất thời lượng 20 giây. Tháng 10/2023, lễ hội mùa thu từng rút xuống còn 15 giây, nhưng đến năm 2024, thời lượng lại quay về mức 20 giây.
Dù diễn ra chớp nhoáng, lễ hội vẫn có sự tham dự của các quan chức từ hai thành phố Shiojiri và Okaya, bao gồm thị trưởng, hội đồng thành phố cùng hàng trăm người dân, du khách. Nghi thức ngắn gọn tượng trưng cho sự tôn kính đối với các chuyến viếng thăm của hoàng gia, đồng thời nhắc nhớ về mối liên hệ lịch sử giữa địa phương và hoàng thất Nhật Bản.
Ngoài lễ hội ngắn nhất nước, Nagano còn là nơi đăng cai Thế vận hội Mùa đông 1998 và được du khách ví như "thiên đường của các môn thể thao ngoài trời" như trượt tuyết, chơi ván trượt. Nagano cũng được mệnh danh là "nóc nhà Nhật Bản" khi sở hữu những dãy núi cao nhất nước
Những cộng đồng nông thôn tại đây vẫn giữ nguyên nếp sống hàng trăm năm qua. Các ngôi làng như Tsumago và Narai mang vẻ đẹp như bước ra từ một bộ phim về samurai. Những lễ hội sôi động được tổ chức đều đặn mỗi năm, lâu đài Matsumoto với những bức tường đen uy nghiêm được bảo tồn nguyên vẹn.
Bên cạnh đó, Nagano còn thu hút du khách nhờ các làng suối nước nóng (onsen) - nơi mọi người vừa thả lỏng trong làn nước ấm áp vừa có thể tận hưởng không gian núi rừng. Khu nghỉ dưỡng Karuizawa với nhiều ngôi nhà nhỏ độc đáo là điểm đến yêu thích của nhiều du khách.
Từ Tokyo, cách thuận tiện nhất để đến phía bắc Nagano là đi tàu cao tốc Hokuriku Shinkansen. Muốn đến khu vực trung tâm Nagano, Matsumoto, du khách có thể đi tàu trực tiếp từ ga Shinjuku của Tokyo hoặc từ ga Nagoya thuộc tỉnh Aichi. Ngoài ra, các tuyến xe buýt đường dài cũng kết nối Nagano với nhiều thành phố khác khắp nước.
Người Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ từ lâu đã bất đồng về nguồn gốc hàng loạt món ăn, từ cà phê, lá nho nhồi đến cả baklava - di sản để lại từ nhiều thế kỷ cùng tồn tại dưới thời Đế chế Ottoman. Giờ đây, người Thổ Nhĩ Kỳ bức xúc khi cho rằng người Hy Lạp "nhận vơ" công lao với món súp mà họ gọi là iskembe, vốn được xem là một phần văn hóa lâu đời của đất nước. Iskeme là súp lòng bò, nổi tiếng với hương vị đậm đà, hấp dẫn và được gọi là patsa tại Hy Lạp.
Dimitris Tsarouhas, chủ một nhà hàng ở thành phố Thessaloniki của Hy Lạp chuyên về món "patsa", đang nỗ lực đăng ký món súp này với UNESCO như một món ăn truyền thống độc đáo của Hy Lạp, có nguồn gốc từ thời sử thi "Odyssey" của Homer .
Chủ nhà hàng Tsarouhas đã tập hợp một hồ sơ đồ sộ, chi tiết với sự hỗ trợ của một tổ chức văn hóa địa phương và Lena Oflidis, tác giả cuốn sách duy nhất ghi chép về lịch sử món súp này, nhằm đưa patsa vào danh mục di sản văn hóa của Hy Lạp.
Tại nhà hàng Tsarouhas, hàng chục thực khách ghé đến vào mọi thời điểm trong ngày, đặc biệt là lúc rạng sáng, để thưởng thức patsa. Nhiều người tin rằng món súp ăn cùng ớt này giúp làm dịu dạ dày sau một đêm quá chén.
Đầu bếp Pantazis Koukoumvris của nhà hàng Tsarouhas cho biết công thức món ăn này được người Byzantine tiếp nhận từ người Hy Lạp cổ đại, rồi truyền lại cho người Ottoman.
Ông Dimitris Tsarouhas cũng chỉ ra rằng công thức patsa từng được nhắc đến trong sử thi Odyssey, trong bữa tiệc mà Penelope, vợ của Odysseus, chuẩn bị cho những kẻ cầu hôn vào ngày chồng bà trở về sau hành trình dài.
Theo ông, đoạn này mô tả món dạ dày bò nhồi mỡ động vật và huyết.
"Nếu đó không phải là patsa, thì còn có thể là gì nữa?", ông đặt câu hỏi.
Dù phía Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định đây là phát minh của họ, Tsarouhas tỏ ra không lo ngại. Ông cho rằng phía bên kia hoàn toàn có thể thử chứng minh nếu có đủ cơ sở.
"Không ai ngăn họ thử cả", ông nói và tin mình có đầy đủ cơ sở để bảo hộ, công nhận món ăn này. Ông tin hai nước sẽ không vì điều này mà chia rẽ vì hương vị món ăn chính là thứ gắn kết.
Tuy nhiên, "sự gắn kết qua ẩm thực" không phải điều mà Ali Turkmen nghĩ đến. Chủ nhà hàng người Thổ Nhĩ Kỳ 59 tuổi cho rằng món ăn này mang tính đặc trưng lịch sử và văn hóa của người Thổ, dù tại Hy Lạp, nó cũng được xem là món ăn quen thuộc vào đêm khuya hoặc sau những cuộc nhậu.
"Cũng giống như baklava và nhiều thứ khác, họ muốn nhận đó là của riêng mình. Lòng bò là thứ rất riêng của người Thổ", Turkmen nói về nỗ lực của Hy Lạp. Nhưng sẽ rất khó để họ tuyên bố sở hữu một thứ vốn là đặc trưng của Thổ Nhĩ Kỳ, theo Turkmen vì món ăn này đã là một phần văn hóa của họ hàng trăm năm.
Tại Istanbul, Ali Ohtamis là người phụ trách căn bếp tại nhà hàng Alem Iskembe của Turkmen, một địa chỉ chuyên phục vụ món súp truyền thống tại khu phố Kiziltoprak. Mỗi ngày, từ 4h, Ohtamis bắt đầu đun sôi dạ dày bò (lòng bò) sau khi đã làm sạch kỹ lưỡng. Theo ông, quá trình nấu kéo dài 8-9 tiếng, trước khi thịt được cắt theo khẩu vị của từng thực khách, to hoặc nhỏ.
Dù cả phiên bản Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ đều dựa trên nền nước dùng đậm đà, nhiều tỏi, món iskembe của Thổ Nhĩ Kỳ chỉ sử dụng duy nhất phần lòng bò.
Truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ đã cáo buộc Hy Lạp "chiếm dụng" một món ăn được xem là niềm tự hào quốc gia. Cổng tin tức Onedio dẫn lại ghi chép của nhà du hành thế kỷ 17 Evliya Celebi, trong đó mô tả những người bán súp lòng và súp móng giò tại Istanbul, như bằng chứng cho thấy món ăn này đã có lịch sử 400 năm tại Thổ Nhĩ Kỳ.
Khách quen của Alem Iskembe, Murat Pajik, bày tỏ quan điểm dứt khoát rằng Thổ Nhĩ Kỳ không nên chấp nhận động thái từ phía Hy Lạp.
"Cần phải có biện pháp. Súp lòng là một trong những món ăn mà chúng ta nên quảng bá ra thế giới", Pajik nói.
Trong khi đó, tại Hy Lạp, Christos Mousoulis lại có góc nhìn khác. Là khách quen của nhà hàng Tsarouhas, ông cho biết món patsa đã được chế biến theo cách truyền thống trong các gia đình Hy Lạp qua nhiều thế hệ.
"Món ăn có thể tương đồng. Nhưng chúng tôi lớn lên cùng với patsa của Hy Lạp", ông nói.
