14 giờ hôm nay 16.4, lễ tắm Phật của người Khmer dịp Tết Chôl Chnăm Thmây mới chính thức bắt đầu, nhưng từ 12 giờ trưa, sân chùa Candaransi đã đông nghịt người dân. Đây là lễ được trông chờ nhất dịp tết của người Khmer. Có người đứng chờ dưới ở sân chùa gần 2 tiếng chỉ để được sư vẩy nước thơm.
Chủ sự buổi lễ là hòa thượng Danh Lung, Ủy viên Thư ký Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, trụ trì chùa Candaransi.
Trong buổi lễ, hòa thượng Danh Lung chia sẻ với đại chúng rằng, vật cúng dường dâng lên chư tăng cần giữ sự trong sạch, cả ở lễ vật lẫn ở tâm. Nếu làm phước mà tâm chưa thanh tịnh, vật phẩm chưa tinh khiết thì cũng như dòng nước đục, không thể chảy thông suốt mà còn tạo thành chướng ngại.
Vì vậy, tắm Phật mới có nghi thức rót nước từ trên cao xuống, tượng trưng cho sự thanh lọc và lưu chuyển phước lành.
“Khi còn sống trên cõi đời này, mỗi người có thể làm phước để hồi hướng cho người đã khuất, giúp họ được thọ hưởng. Làm phước không chỉ là hành động, mà còn cần hiểu rõ mình đang làm gì, thực hành một cách trọn vẹn, đủ đầy cả về tâm lẫn việc làm”, hòa thượng Danh Lung nói.
Cũng theo hòa thượng, những điều chưa tốt đã lỡ làm trong năm cũ, dịp này hãy xem như đã gột rửa để năm nay không lặp lại. “Điều quan trọng không phải hơn thua với người khác, mà là nỗ lực vượt lên chính mình. Nếu năm trước còn nhiều điều chưa đúng, năm nay cố gắng giảm bớt, từng bước buông bỏ, rồi sẽ nhẹ lòng hơn”, hòa thượng nhắn gửi.
Các vị chư tăng tắm Phật trước, sau đó phật tử cùng tham gia nghi thức này. Nghi thức tắm Phật trong Phật giáo Nam tông là dùng bông hoa và nước thơm để vẩy lên tượng Phật
ẢNH: VŨ PHƯỢNG
Sau cùng, hòa thượng trụ trì chùa Candaransi nhấn mạnh, phật tử cần sống chan hòa với mọi người, không phân biệt giàu nghèo, giữ trong lòng sự từ bi và yêu thương. Khi tâm bản thân trong sáng, biết kính trọng ông bà tổ tiên, biết hướng thiện, thì nghi thức tắm Phật mới thật sự có ý nghĩa và lòng thành ấy tự nhiên sẽ được chứng giám.
Trả lời phóng viên Thanh Niên, đại đức Châu Hoài Thái, phó trụ trì chùa Candaransi cũng cho biết, trong đời sống văn hóa – tín ngưỡng của đồng bào Khmer Nam bộ, Mahāsaṅkrānti là thời khắc thiêng liêng đánh dấu sự chuyển giao giữa năm cũ và năm mới trong dịp Tết Chôl Chnăm Thmây.
Đây không chỉ là mốc thời gian theo hệ lịch cổ truyền chịu ảnh hưởng thiên văn Ấn Độ, mà còn là thời điểm mở đầu cho một chu kỳ vận hành mới của vũ trụ, gắn với quan niệm đón vị thần năm mới (Têvôđa) giáng hạ.
Theo tập tục lâu đời, Tết Chôl Chnăm Thmây diễn ra trong 3 ngày. Ngày đầu là Mahāsaṅkrānti thời điểm giao thừa, ngày đón chư thiên. Đến ngày cuối, dân gian gọi là “Vàra lơng sắc”, tức thời điểm xác nhận sự chuyển tiếp hoàn toàn sang năm mới.
Mọi công việc chuẩn bị cho lễ tết như thiết lập bàn vọng thiên, sắm sửa lễ vật, xây núi cát (Vālukacetiya), và chuẩn bị nghi thức tắm Phật… đều được tiến hành từ trước giao thừa.
Theo đại đức Châu Hoài Thái, trong hệ thống nghi lễ ấy, tắm Phật là một thực hành mang ý nghĩa thanh tịnh và hồi hướng công đức. Truyền thống này được lý giải qua các tích truyện gắn với Đức Phật và vua Pasenadi (Ba Tư Nặc).
Theo đó, vào dịp năm mới, nhà vua cùng quần thần thiết lập lễ nghi trang trọng, thỉnh Đức Phật và chư tăng đến thọ trai, sau đó tổ chức nghi thức tắm như một hành động biểu trưng cho sự gột rửa thân tâm, hướng đến đời sống thanh tịnh và thiện lành.
Từ lời thỉnh hỏi của nhà vua về việc nên làm gì trong dịp năm mới, Đức Phật đã chỉ dạy những thiện hạnh căn bản: xây núi cát để tưởng niệm, tắm Phật, báo hiếu cha mẹ, kính trọng thầy tổ, thực hành bố thí, phóng sinh và thọ trì ngũ giới.
“Những việc làm này, nếu được thực hiện với tâm thành kính, sẽ đem lại phước báu, giúp con người an vui, khỏe mạnh và hướng đến đời sống tốt đẹp hơn”, đại đức Châu Hoài Thái chia sẻ.
Trải qua thời gian, nghi thức có sự điều chỉnh phù hợp với đời sống cộng đồng. Tập tục tắm chư tăng dần được giản lược, thay vào đó là nghi thức tắm kim thân Phật một hình thức mang tính biểu trưng, thường diễn ra vào buổi chiều ngày cuối của tết.
Trước đó, phật tử trang nghiêm dự lễ cùng chư tăng
Phật tử dùng nước thơm nhẹ nhàng tắm lên tượng Phật, đồng thời gửi gắm ước nguyện thanh lọc thân tâm, buông bỏ điều không thiện và khởi đầu năm mới trong sự an lành.
“Trong quan niệm của đồng bào Khmer, việc tham dự lễ tắm Phật với tâm chí thành không chỉ là hành vi tín ngưỡng, mà còn là một cách nuôi dưỡng đạo đức và kết nối cộng đồng. Nghi thức này vì thế vừa mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, vừa góp phần duy trì và trao truyền những giá trị văn hóa đặc trưng của Phật giáo Nam tông trong đời sống hiện đại”, đại đức Châu Hoài Thái bày tỏ.
Trung tâm dưỡng lão Diên Hồng có 10 cơ sở ở Hà Nội, Hưng Yên, Phú Thọ và Hải Phòng, đang chăm sóc 800 người cao tuổi. Tháng 4 này, đơn vị tổ chức "đại hội thể thao Olympic" ở tất cả các cơ sở, thu hút hàng trăm cụ đăng ký tham gia.
Mấy ngày qua, các clip thi đấu của các cụ được cộng đồng mạng chia sẻ, lan tỏa. Ít ai biết, "Olympic Diên Hồng" đã được tổ chức 10 năm qua, thường vào tháng 4 hằng năm.
"Chúng tôi xây dựng Olympic Diên Hồng như một "thế vận hội thu nhỏ" dành riêng cho người cao tuổi. Các cụ được vận động, thi đua, được cổ vũ và đặc biệt là cảm nhận mình vẫn khỏe, có ích và đầy năng lượng", bà Nguyễn Thị Thu Hà, đại diện Trung tâm dưỡng lão Diên Hồng, nói.
Bà Thu Hà cho biết ý tưởng tổ chức đại hội thể thao xuất phát từ mong muốn giản dị là làm sao để người cao tuổi không chỉ được chăm sóc về sức khỏe mà còn có đời sống tinh thần tích cực, năng động, có mục tiêu mỗi ngày. Thể thao là một trong những cách tự nhiên và hiệu quả nhất.
Olympic Diên Hồng được thiết kế với hệ thống môn thi đa dạng, phù hợp thể trạng người cao tuổi. Trong đó, có những môn thi đặc trưng như đua xe lăn, đua gậy chữ U. Ở phần thi đua xe lăn, nhiều cụ tham gia trong điều kiện sức khỏe hạn chế. Có cụ chân yếu không thể đi, có cụ liệt nửa người, chỉ có thể dùng một tay điều khiển xe. Trên đường đua, không ít lần xe bị lệch hướng, điều dưỡng hỗ trợ nhẹ nhàng đưa xe trở lại đúng làn. Còn lại, hành trình về đích là nỗ lực của chính các cụ.
Có những cụ tay yếu đến mức phải dùng thêm chân để đẩy xe di chuyển. Gương mặt đôi khi lộ rõ mệt mỏi, muốn dừng lại, nhưng khi nhìn sang bên cạnh thấy đối thủ đang tiến về phía trước, các cụ được tiếp thêm động lực để hoàn thành phần thi.
Đại hội thể thao còn có các môn vận động nhẹ nhưng vui như ném bóng vào rổ - mô phỏng bóng rổ nhưng ở khoảng cách gần. Môn đi bộ tiếp sức giúp các cụ kết nối với nhau. Môn bowling, bắn súng đem đến trải nghiệm vận động kết hợp sự tập trung. Sôi động nhất là bóng đá hay pickleball, nhận được sự hưởng ứng từ các cụ.
Cụ Trần Thị Tỉnh (80 tuổi, giành huy chương bạc môn pickleball) chia sẻ: "Được thi đấu tôi rất vui, các anh chị em tham gia đông nên có dịp giao lưu với nhau nhiều hơn. Tập thể dục môn nào, động tác gì cũng có lợi, cũng khỏe mạnh và vui vẻ cả".
Cụ Phan Ngọc Quỳnh (88 tuổi, đoạt huy chương bạc môn đi bộ tiếp sức) cũng bày tỏ niềm vui, dường như quên hết bệnh tật khi tham gia thi đấu. "Nhìn thấy bạn bè thi thì tôi vui vẻ, hoan hô cổ vũ. Lúc mình thi thì tôi tập trung, cố gắng để về đích nên được huy chương", cụ nói.
Cuộc thi không đặt nặng yếu tố thắng thua, mà ưu tiên sự an toàn, niềm vui và tinh thần tham gia của các cụ. Vì vậy, luật thi, tiêu chí chấm điểm đều được "nới" rất linh hoạt. Tuy nhiên, yếu tố công bằng vẫn được đảm bảo rất rõ ràng nhờ đội ngũ trọng tài.
Theo bà Thu Hà, bên cạnh thể thao, trong đời sống hằng ngày, các cụ còn tham gia nhiều chương trình mang tính trí tuệ và tinh thần như tìm hiểu lịch sử, sân chơi gợi nhớ ký ức hay những cuộc thi như Quý ông hoàn hảo, Hoa hậu cao niên…
"Điều khiến chúng tôi xúc động nhất sau mỗi mùa Olympic không phải là kết quả, mà là những thay đổi trong tinh thần của các cụ. Có những cụ đã giành huy chương vàng ở một môn thi, nhưng khi thấy bạn bè thi đấu ở nội dung tiếp theo lại xin tham gia thêm, chỉ vì "vui quá, muốn chơi thêm". Có cụ đeo huy chương suốt cả năm, đi đâu cũng tự hào đeo trên cổ như một kỷ niệm đáng quý", bà Hà nói và cho biết người thân của các cụ đã đến cổ vũ và rất bất ngờ khi cha mẹ mình có thể tham gia những hoạt động sôi nổi.
Ngày 8.4, Cục Cảnh sát giao thông vừa công bố danh sách top 10 phường có số trường hợp vi phạm giao thông nhiều nhất cả nước trong quý 1/2026. Đáng chú ý, trong top 10 này có tới 3 phường ở TP.HCM gồm: phường Chánh Hưng, phường Bình Hưng Hòa, phường Bình Trị Đông.
Theo danh sách được Cục Cảnh sát giao thông công bố, phường có số trường hợp vi phạm giao thông nhiều nhất là phường Bắc Giang (Bắc Ninh) với 1.731 trường hợp; xếp thứ hai là phường Chánh Hưng (TP.HCM) 1.635 trường hợp. Ở vị trí thứ ba là phường Thanh Khê (Đà Nẵng) với 1.467 trường hợp. Thứ tư là phường Bình Hưng Hòa (TP.HCM) với 1.296 trường hợp.
Các vị trí tiếp theo lần lượt ở các phường Hạc Thành (Thanh Hóa), Rạch Giá (An Giang), Đức Trọng (Lâm Đồng), Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk), Bình Trị Đông (TP.HCM) và Hoa Lư (Ninh Bình).
Đợt này, Cục Cảnh sát giao thông cũng công bố top 10 phường, xã có số vụ tai nạn giao thông, số người chết, số người bị thương nhiều nhất cả nước trong quý 1/2026.
Theo đó, tình hình tai nạn giao thông tại một số xã, phường trên cả nước vẫn diễn biến phức tạp, trong đó TP.HCM là địa bàn xuất hiện nhiều điểm "nóng" đáng chú ý.
Về số vụ tai nạn giao thông, nhiều xã, phường tại TP.HCM nằm trong nhóm cao nhất cả nước. Cụ thể, phường Bình Dương ghi nhận 14 vụ - cao nhất, tiếp đến là xã Đất Đỏ (12 vụ), phường Dĩ An và xã Hóc Môn cùng 11 vụ. Ngoài ra, một số địa phương khác như Trảng Bom (Đồng Nai), Hoa Lư (Ninh Bình), Phan Đình Phùng (Thái Nguyên)… cũng có từ 10 vụ trở lên.
Ở tiêu chí số người tử vong, các địa phương tại Tây Ninh và một số tỉnh, thành khác chiếm tỷ lệ cao. Tuy nhiên, TP.HCM vẫn có nhiều địa bàn đáng lưu ý như xã Bàu Bàng và xã Đất Đỏ, mỗi nơi ghi nhận 7 người tử vong; phường Bình Dương có 6 người tử vong.
Về số người bị thương, TP.HCM tiếp tục xuất hiện trong danh sách với phường Bình Dương có 9 người bị thương - nằm trong nhóm cao nhất, bên cạnh một số địa phương như Quảng Trạch (Quảng Trị), Điềm Thụy (Thái Nguyên) hay Kỳ Lừa (Lạng Sơn).
Trước thực tế này, Cục Cảnh sát giao thông cho biết sẽ chỉ đạo lực lượng CSGT toàn quốc triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm kéo giảm tai nạn giao thông, đặc biệt tại các xã, phường có nguy cơ cao. Trọng tâm là tăng cường tuần tra, kiểm soát kết hợp đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, kỹ năng và đạo đức của người điều khiển phương tiện.
Ngày 21.4, Booking.com - một trong những nền tảng du lịch trực tuyến hàng đầu thế giới đã công bố các điểm đến đang được người Việt quan tâm nhiều nhất trong tháng 4, đặc biệt là trong 2 kỳ nghỉ lễ Giỗ tổ Hùng Vương và 30.4 - 1.5.
Dữ liệu từ Booking.com cho thấy xu hướng du lịch năm nay không chỉ tăng về lượng mà còn thay đổi rõ rệt về cách lựa chọn điểm đến.
Một trong những điểm đáng chú ý là sự phân hóa trong nhu cầu. Khoảng 33% du khách Việt có xu hướng thực hiện nhiều chuyến đi nội địa ngắn ngày hơn, trong khi 22% lại ưu tiên các chuyến du lịch quốc tế dài ngày. Điều này phản ánh tâm lý linh hoạt: vừa muốn tận hưởng những kỳ nghỉ nhanh, tiện lợi, vừa sẵn sàng đầu tư cho trải nghiệm xa hơn, mới mẻ hơn.
Không ngoài dự đoán, các điểm đến ven biển tiếp tục thống trị bảng xếp hạng tìm kiếm. Những cái tên quen thuộc như Đà Nẵng, Nha Trang, Vũng Tàu hay Phú Quốc và Mũi Né luôn nằm trong top đầu lựa chọn. Đáng chú ý, lượng tìm kiếm cho Vũng Tàu và Phú Quốc tăng vọt tới 120% so với cùng kỳ năm ngoái, cho thấy sức hút mạnh mẽ của du lịch biển khi bước vào mùa hè.
Trong đó, Đà Nẵng tiếp tục giữ vững vị trí số 1 trong cả hai kỳ nghỉ, nhờ lợi thế thời tiết nắng đẹp, bãi biển dài và hạ tầng du lịch hoàn thiện. Đây là năm thứ hai liên tiếp thành phố này dẫn đầu xu hướng, khẳng định vị thế "điểm đến quốc dân" mỗi dịp lễ.
Bên cạnh biển, các điểm đến có khí hậu mát mẻ như Đà Lạt cũng duy trì sức hút ổn định. Trong bối cảnh thời tiết tháng 4 bắt đầu oi nóng, nhu cầu "trốn nóng" lên cao, giúp Đà Lạt luôn nằm trong nhóm được tìm kiếm nhiều.
Ngoài ra, xu hướng khám phá văn hóa - lịch sử vẫn giữ vị trí quan trọng. Các địa danh như Huế, Hội An và Hà Nội tiếp tục thu hút du khách quan tâm đến trải nghiệm di sản và nhịp sống truyền thống.
Ở chiều ngược lại, du lịch quốc tế ghi nhận xu hướng tập trung vào khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Toàn bộ 10 điểm đến được tìm kiếm nhiều nhất đều nằm trong khu vực này, cho thấy sự ưu tiên về khoảng cách, chi phí và tính thuận tiện.
Các đô thị lớn như Bangkok, Singapore, Kuala Lumpur hay Hồng Kông tiếp tục là lựa chọn phổ biến nhờ thời gian bay ngắn, chi phí hợp lý và nhiều hoạt động giải trí. Trong đó, Bangkok giữ vị trí điểm đến quốc tế được tìm kiếm nhiều nhất, duy trì sức hút ổn định từ năm 2023 đến nay.
Song song đó, xu hướng khám phá văn hóa tại các thành phố Đông Á ngày càng rõ nét. Những điểm đến như Tokyo, Osaka, Kyoto và Seoul thu hút du khách nhờ sự kết hợp giữa yếu tố truyền thống và hiện đại, cùng nhiều hoạt động theo mùa.
Theo ông Branavan Aruljothi, Giám đốc Quốc gia của Booking.com tại Việt Nam, dữ liệu tìm kiếm cho kỳ nghỉ tháng 4 phản ánh thực tế du khách ngày càng có xu hướng lên kế hoạch du lịch một cách chiến lược và có tính toán hơn.
Họ chủ động tìm kiếm những chuyến hành trình chân thực và mang tính cá nhân hóa, nơi điểm đến phản ánh đúng trải nghiệm mà họ mong muốn.
Điều này cho thấy, du khách Việt ngày càng quan tâm đến việc kết hợp đồng bộ giữa đặt chỗ lưu trú, thông tin chuyến bay và các hoạt động tại điểm đến.
Có thể thấy, kỳ nghỉ "kép" không chỉ là cơ hội để du lịch bùng nổ, mà còn phản ánh rõ sự thay đổi trong hành vi của du khách Việt: linh hoạt hơn, trải nghiệm hơn và ngày càng chú trọng đến giá trị cá nhân.
