Với trẻ bị vẹo cột sống vô căn, trẻ không làm sai gì cả, nhưng vẫn phải chịu đựng sự lệch vai, lưng cong, có thể bị bạn bè trêu chọc, tự ti, hoặc hạn chế một số hoạt động. Đó chính là một dạng bất công mà nhiều trẻ phải đối mặt.
Chúng ta cần biết rõ nguyên nhân vẹo cột sống:
– Bẩm sinh: Mất nửa đốt sống, xẹp đốt sống.
– Mắc phải: U xơ thần kinh, di chứng bại liệt, di chứng lao cột sống, bệnh cơ – thần kinh…
– Vô căn: Chiếm tỉ lệ cao nhất từ 80-85%.
Một hình ảnh cho thấy cột sống bị cong vẹo
Trẻ bị vẹo cột sống (đặc biệt là vẹo cột sống vô căn) rất cần sự công bằng từ gia đình, nhà trường và xã hội.
Bệnh không phải do lỗi của trẻ (không phải vì ngồi sai tư thế hay lười vận động), mà chủ yếu là yếu tố di truyền và phát triển trong giai đoạn tăng trưởng.
Trẻ không “kém cỏi” hay “lười biếng”, chỉ là cơ thể đang gặp vấn đề cần được hỗ trợ kịp thời và bình đẳng như những đứa trẻ khác.
Tâm lý và tự ti:
Nhiều trẻ cảm thấy xấu hổ vì vai lệch, lưng gù, xương sườn nhô, dáng người không cân đối. Chúng dễ bị bạn bè trêu chọc, chế giễu hoặc bị loại khỏi các hoạt động thể thao, dẫn đến stress, trầm cảm, ngại giao tiếp.
Nếu không được đối xử công bằng, trẻ sẽ càng khép mình, ảnh hưởng đến việc học và phát triển nhân cách.
Hạn chế vận động và sinh hoạt:
Trẻ có thể đau mỏi lưng, khó thở khi cong nặng, hoặc bị hạn chế tham gia chạy nhảy, thể dục. Nếu trường học hoặc gia đình không thông cảm, ví dụ bắt buộc tham gia đầy đủ các môn thể thao như trẻ khỏe mạnh, trẻ sẽ cảm thấy bất công và mệt mỏi hơn.
Ảnh hưởng lâu dài:
Nếu không được hỗ trợ sớm, bệnh tiến triển nặng có thể gây biến dạng lồng ngực, ảnh hưởng đến tim phổi, chiều cao và chất lượng cuộc sống sau này. Nhiều trẻ ở Việt Nam đến bệnh viện khi đã vẹo 60-80 độ vì cha mẹ và trường học chưa chú ý đúng mức.
Từ gia đình:
Cần được tư vấn cách phát hiện sớm và điều trị kịp thời từ bác sĩ chuyên khoa. Hỗ trợ tâm lý: lắng nghe con, khích lệ con rằng “con không có lỗi”, bệnh có thể kiểm soát tốt nếu can thiệp sớm.
Tránh so sánh con với bạn bè hoặc trách móc con. Giúp con duy trì tư thế đúng, tập luyện đều đặn, ăn uống đủ dinh dưỡng (canxi, vitamin D) và theo dõi định kỳ.
Đồng hành cùng con trong quá trình đeo nẹp (có thể phải đeo 1623 giờ/ngày) – đây là giai đoạn trẻ rất cần sự động viên.
Từ nhà trường:
Giáo viên và bạn bè hiểu biết về bệnh, không trêu chọc, không ép buộc trẻ tham gia hoạt động gây khó khăn cho cột sống.
Cho phép trẻ ngồi bàn ghế phù hợp, nghỉ ngơi khi mỏi lưng, hoặc tham gia các hoạt động thay thế (bơi lội, yoga nhẹ nhàng rất tốt cho trẻ vẹo cột sống). Tổ chức sàng lọc vẹo cột sống định kỳ ở trường (nhiều nước làm vậy để phát hiện sớm).
Từ xã hội và y tế:
Tiếp cận điều trị công bằng, bảo hiểm y tế chi trả một phần khám, nẹp, vật lý trị liệu và phẫu thuật. Hỗ trợ tâm lý và giáo dục sức khỏe cộng đồng để giảm kỳ thị với trẻ khuyết tật hình thể.
Các chương trình khám sàng lọc miễn phí hoặc hỗ trợ chi phí cho trẻ em khó khăn, đôi khi có từ bệnh viện hoặc tổ chức từ thiện. Theo dõi góc Cobb, đeo nẹp nếu cần, tập vật lý trị liệu theo phương pháp Schroth hoặc bài tập chuyên biệt.
Thực tế dinh dưỡng không chỉ là chuyện ăn uống sinh hoạt mà còn là một liệu pháp hỗ trợ để kiểm soát triệu chứng, giảm phù và hỗ trợ trong quá trình điều trị bệnh thận hư.
Về mặt sinh lý bệnh, hội chứng thận hư xảy ra khi màng lọc của cầu thận bị tổn thương nghiêm trọng. Bình thường màng lọc này hoạt động như một tấm lưới, giữ lại các protein thiết yếu trong máu.
Tuy nhiên, khi bị viêm hoặc tổn thương, tấm lưới này xuất hiện các "lỗ hổng", khiến protein bị rò rỉ và đào thải qua nước tiểu. Người bệnh có thể nhận biết tình trạng bệnh này qua các dấu hiệu điển hình: phù mềm, ấn lõm, đối xứng hai bên (thường bắt đầu từ mi mắt, mặt rồi lan xuống chân và toàn thân); nước tiểu có bọt lâu tan do chứa nhiều protein.
Trên các xét nghiệm cận lâm sàng, chỉ số protein niệu thường ở mức rất cao (>3,5g/24h), chỉ số protein máu giảm thấp (<60g/l) và cholesterol máu tăng vọt. Chính sự thất thoát protein kéo dài này ảnh hưởng trực tiếp đến tình trạng bệnh và đặt ra yêu cầu đặc biệt đối với chế độ dinh dưỡng của người bệnh.Bác sĩ Đặng Biên Cương - Chủ nhiệm khoa dinh dưỡng, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, chia sẻ trong điều trị hội chứng thận hư, thuốc là điều kiện cần, nhưng dinh dưỡng mới là điều kiện đủ."Nhiều bệnh nhân đến với chúng tôi trong tình trạng suy dinh dưỡng nặng vì chỉ dám ăn cơm trắng muối vừng, hoặc ngược lại, tình trạng thận hư nhanh hơn do ăn quá nhiều protein để bù vào lượng đã mất đi. Chế độ ăn phải được cá thể hóa, cân bằng để vừa bù đắp lượng protein mất đi, vừa giảm tải tối đa áp lực cho thận", bác sĩ Cương nói.Ăn đủ đạm nhưng không quá tải: Nhiều người bệnh nghĩ rằng vì cơ thể bị mất protein qua nước tiểu nên cần ăn thật nhiều thịt, cá để bù lại. Tuy nhiên, việc nạp quá nhiều protein sẽ bắt thận phải làm việc cường độ cao để lọc và đào thải các sản phẩm chuyển hóa, vô tình làm tăng gánh nặng cho thận.Theo khuyến nghị dinh dưỡng, người mắc hội chứng thận hư thường cần khoảng 1,0 - 1,3g protein/kg cân nặng mỗi ngày.Trong đó, 60% nên là protein động vật có giá trị sinh học cao như thịt nạc, cá, trứng, sữa. Ví dụ, một bệnh nhân nặng 50kg cần khoảng 50 - 65g protein/ngày, tương đương khoảng 150 - 200g thịt hoặc cá tươi chia đều cho các bữa.Giảm muối để hạn chế phù nề: Muối chính là nguyên nhân trực tiếp gây giữ nước, để hạn chế tình trạng phù nề và kiểm soát huyết áp, người bệnh cần tuân thủ chế độ ăn nhạt. Tổng lượng muối nạp vào mỗi ngày không nên quá 5g (khoảng một thìa cà phê gạt ngang).Tuy nhiên, cần lưu ý muối còn ẩn nấp trong các loại gia vị như nước mắm, xì dầu và đặc biệt nhiều trong thực phẩm chế biến sẵn như đồ hộp, mì ăn liền, dưa cà muối.Hạn chế chất béo xấu và quản lý lượng dịch: Do tình trạng rối loạn mỡ máu thường đi kèm với hội chứng thận hư, người bệnh nên loại bỏ da gia cầm, hạn chế thịt đỏ (chỉ nên ăn 2-3 bữa/tuần).Ngoài ra, người bệnh cũng nên chú ý khi ăn các món nước như bún, phở, miến, phần nước dùng thường chứa nhiều chất béo và muối, đặc biệt nếu được ninh từ xương hoặc có nhiều mỡ.Về lượng nước uống, nếu không bị phù, mỗi ngày người bệnh có thể uống khoảng 40ml nước trên mỗi kg cân nặng. Tuy nhiên, khi đang trong giai đoạn phù, công thức cần tuân thủ nghiêm ngặt là: Lượng nước uống = Lượng nước tiểu ngày hôm trước + 500ml (không tính lượng nước từ canh, xúp hoặc nước dùng, và không tính lượng nước uống khi uống thuốc).
Việc theo dõi sát sao cân nặng và lượng nước tiểu hằng ngày là cách tốt nhất để điều chỉnh lượng dịch nạp vào cơ thể.Duy trì nhịp sống năng động: Song song với chế độ ăn, việc hoạt động thể lực nhẹ nhàng như đi bộ, đạp xe hay tập dưỡng sinh mang lại lợi ích rõ rệt cho hệ tim mạch, cơ xương khớp, chuyển hóa và nâng cao sức khỏe tinh thần.Một tinh thần lạc quan và một cơ thể được vận động hợp lý sẽ giúp quá trình điều trị đạt hiệu quả tối ưu. Điều trị hội chứng thận hư là một hành trình điều trị dài hạn. Việc thấu hiểu bệnh lý và tuân thủ chế độ dinh dưỡng khoa học, vận động hợp lý chính là chìa khóa giúp người bệnh bảo tồn chức năng thận và duy trì chất lượng cuộc sống ổn định.Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Thạc sĩ - bác sĩ Phạm Ngọc Xuân Nhi, giảng viên Khoa Y học cổ truyền, Trường đại học Khoa học Sức khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM, chia sẻ cơ thể chúng ta đã tiêu hao một lượng lớn năng lượng nhằm duy trì các hoạt động bên trong cơ thể vận hành trong đêm xuyên suốt quá trình nghỉ ngơi, đồng thời thời gian cách bữa ăn tối từ 10 - 12 tiếng. Buổi sáng là thời điểm các hormon chính yếu bài tiết cao nhất giúp cho sự điều hòa và thực hiện các chức năng để phục vụ cho các hoạt động làm việc học tập cường độ cao trong ngày. Do đó, việc ăn sáng đủ và đúng lượng thức ăn cần thiết theo nhu cầu cơ thể sẽ hỗ trợ duy trì trạng thái tỉnh táo và tinh thần tập trung tốt hơn.
Ăn sáng no căng nghiên về yếu tố thể tích khối lượng nạp vào sẽ khác so với ăn sáng no đủ về chất mà vẫn cảm thấy nhẹ nhàng, đủ năng lượng không khiến cho cơ thể nặng nề, căng tức và còn hỗ trợ tốt hơn trong việc bảo vệ hệ tiêu hóa cũng như sức khỏe.
Mỗi bữa ăn kể cả trong bữa ăn sáng nên ngừng ăn khi cảm giác no vừa từ 70 - 80%, thay vì ăn đến no căng. Khi cơ thể tiếp nhận lượng lớn thức ăn khiến dạ dày quá "no" sẽ kích thích tăng cường bài tiết các hormon thúc đẩy việc làm trống dạ dày, tiêu hóa nhanh hơn có thể khiến cho cơ thể mau đói và dễ mất kiểm soát trong việc nạp thức ăn vào bữa tiếp theo.
"Tác hại của ăn sáng quá no gây ra bao gồm: đầy hơi, căng tức vùng bụng; việc tăng công suất tiêu hóa lượng lớn thức ăn làm cơ thể cảm thấy tăng thân nhiệt nhiều hơn; cơ thể dễ rơi vào tình trạng muốn nghỉ ngơi, thẫn thờ và kém tập trung…", bác sĩ Nhi nhấn mạnh.
Song song đó, cần chú ý cách ăn sáng đúng phù hợp như sau:
"Không nên ăn ngay khi vừa thức dậy vì hệ tiêu hóa cần thời gian thức tỉnh và phát tín hiệu cho cơ thể để thu nạp đủ năng lượng cần thiết", bác sĩ Nhi lưu ý.
Cân nhắc hạn chế ăn trái cây khi bụng đang rỗng đặc biệt đối với cá nhân có tình trạng liên quan các bệnh về dạ dày, tăng tiết axit dịch vị, trào ngược. Không ăn liên tục cùng một loại thực phẩm trong thời gian dài: việc ăn thường xuyên chỉ một loại thực phẩm sẽ dễ làm mất sự cân bằng dinh dưỡng và gây nhàm chán với món ăn đó.
Không ăn quà vặt thay bữa sáng. Các món ăn vặt sẽ không đảm bảo đủ năng lượng cung cấp cho các hoạt động của cơ thể, kèm theo đó, phần lớn các món ăn vặt sẽ có hàm lượng đường cao. Nên ăn chậm nhai kỹ.
"Để chuẩn bị bữa sáng nhanh nhẹ vừa đủ, chúng ta có thể kết hợp các nhóm thực phẩm tốt đảm bảo cung cấp năng lượng như đạm từ các loại sữa hạt, trứng, tinh bột như ngũ cốc, yến mạch, gạo lứt, khoai lang, vitamin khoáng chất từ các loại quả mọng, chuối, táo, hạt chia, chất béo lành mạnh từ bơ, phô mai…; đồ ăn hấp, chế biến ít dầu mỡ giúp no lâu, hạn chế đầy bụng, khó tiêu. Tùy nhu cầu, thể trạng, bệnh lý nền kèm theo mà mỗi cá nhân sẽ có chế độ ăn, khẩu phần và loại thực phẩm phù hợp", bác sĩ Nhi khuyến cáo.
Ngày 10/4, BSCKI. Dương Thị Thúy Quỳnh, khoa Điều trị Bệnh da nam giới, Bệnh viện Da liễu Trung ương, cho hay bệnh nhân nhập viện với triệu chứng xuất hiện dát mảng trắng, sưng nề kèm tiết dịch mủ vùng quy đầu, bao quy đầu, đau rát nhẹ tại tổn thương.
Kết quả chẩn đoán bệnh nhân bị giang mai chưa loại trừ bội nhiễm, được chỉ định thực hiện một số xét nghiệm, sàng lọc các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Nhuộm soi vi khuẩn có cầu khuẩn gram dương, trực khuẩn gram âm và siêu âm có hạch bẹn 2 bên. Bệnh nhân được điều trị bằng thuốc, sau 3 ngày tình trạng ổn định.
Giang mai là bệnh lây truyền qua đường tình dục do xoắn khuẩn giang mai Treponema pallidum gây nên. Bệnh lây truyền chủ yếu qua đường tình dục và có thể lây truyền qua đường máu, lây truyền từ mẹ sang con. Bệnh có thể gây thương tổn ở da - niêm mạc và nhiều tổ chức, cơ quan của cơ thể, như cơ, xương khớp, tim mạch và thần kinh. Bệnh gây hậu quả nghiêm trọng như giang mai thần kinh, giang mai tim mạch, giang mai bẩm sinh.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi năm toàn cầu ghi nhận khoảng 7 triệu ca mắc mới giang mai ở người trưởng thành. Tại Việt Nam, bệnh giang mai chiếm khoảng 2-5% trên tổng số bệnh lây truyền qua đường tình dục, trong đó tỷ lệ mắc giang mai trên bệnh nhân đến khám bệnh lây truyền qua đường tình dục là 4,0%, gái mại dâm 4,5%.
TS.BS Quách Thị Hà Giang, Trưởng Khoa Điều trị bệnh da nam giới, cho hay quan hệ tình dục không an toàn tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục, trong đó có bệnh giang mai. Cả nam và nữ đều có nguy cơ mắc bệnh nếu không được bảo vệ. Vì đáp ứng miễn dịch đối với bệnh giang mai rất yếu nên người đã mắc bệnh, dù đã được điều trị khỏi, vẫn có thể tái nhiễm nếu tiếp tục quan hệ tình dục không an toàn.
Hơn nữa, bệnh có thể xuất hiện sau nhiều năm, thậm chí hàng chục năm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, gây ra những di chứng không hồi phục như giang mai thần kinh – gây viêm màng não, liệt dây thần kinh sọ, tăng áp lực nội sọ; viêm tủy sống gây liệt; viêm củng mạc, mống mắt, màng bồ đào, ảnh hưởng lớn tới sức khỏe người bệnh
Những nguy cơ này không chỉ ảnh hưởng đến bản thân người bệnh mà còn đối với bạn tình, đồng thời có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng trong thai kỳ đối với thai nhi và trẻ sơ sinh. Chính vì vậy, cần thực hiện xét nghiệm giang mai cho tất cả phụ nữ mang thai ngay từ lần khám thai đầu tiên nhằm phát hiện sớm, điều trị kịp thời và ngăn ngừa lây truyền từ mẹ sang con.
Người dân khi có quan hệ tình dục không an toàn nên chủ động đi khám sớm tại các cơ sở y tế chuyên khoa khi có dấu hiệu bất thường, để được điều trị đúng, đủ theo phác đồ. Không được tự ý điều trị hoặc ngâm/rửa các loại lá, bôi các loại thuốc không rõ tác dụng, tránh làm bệnh nặng hơn.
Để ngăn ngừa và giảm thiểu các nguy cơ mắc bệnh, cần tích cực truyền thông giáo dục sức khỏe nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng. Khuyến khích người dân về lối sống lành mạnh, quan hệ tình dục an toàn để ngăn ngừa nguy cơ biến chứng sau nhiều năm.
