Tôi sinh ra và lớn lên ở Lào Cai, gia đình nghèo. Tôi đang nỗ lực từng ngày để đỗ vào một trường đại học ngành báo chí ở Hà Nội, giấc mơ ấp ủ suốt ba năm qua. Nhân dịp sinh nhật 18 tuổi, tôi viết những dòng này, mong nhận được sự động viên để có thêm sức mạnh vượt qua thử thách. Tôi viết đi viết lại đoạn mở đầu ấy nhiều lần. Bởi mỗi chữ đều là một lát cắt của đời mình.
Hôm nay 14/4, tôi tròn 18 tuổi. Buổi sáng ở quê tôi vẫn như bao ngày: sương mù phủ kín những ngọn đồi, gió lùa qua mái tôn cũ kêu lạch cạch. Tôi dậy sớm nhóm bếp, nấu cơm cùng bà ngoại, không có bánh sinh nhật, không có quà, chỉ có bát cơm trắng và đĩa rau luộc hái từ vườn sau nhà. Tôi mồ côi mẹ từ năm ba tuổi. Mẹ mất vì bệnh hiểm nghèo. Người ta nói trẻ con không nhớ nhiều nhưng tôi nhớ cảm giác trống rỗng mỗi khi thấy bạn bè được mẹ đón về. Những buổi họp phụ huynh, tôi chỉ có ba. Có lần tôi hỏi: “Mẹ con đâu hả bà”. Bà quay mặt đi, lau nước mắt rồi bảo mẹ đã lên trời. Từ đó, mỗi khi nhìn lên bầu trời đêm, tôi hay tự hỏi mẹ có nhìn thấy mình không.
Ông ngoại mất khi tôi mới một tuổi. Bà ngoại một mình chịu đựng nỗi đau mất chồng, rồi sau đó mất con gái. Ba tôi trở thành trụ cột duy nhất. Ông làm nông, quanh năm gắn với ruộng lúa và nương ngô, mùa nắng hạn thì mất mùa, mùa mưa lại lo sạt lở; thu nhập bấp bênh, có tháng chỉ đủ tiền gạo và tiền điện. Chỗ tôi ở là nhà cấp bốn cũ kỹ, mùa mưa nước dột từng giọt xuống nền đất. Tôi phải đặt chậu hứng nước để khỏi ướt sách vở. Không có bàn học, tôi ngồi trên chiếc ghế thấp, kê vở lên mặt giường để viết. Đêm mùa đông ở Lào Cai lạnh buốt, tay tôi nứt nẻ, rớm máu vì rét. Tôi vẫn học vì biết chỉ có học mới giúp tôi thoát khỏi cái nghèo. Ba luôn nói: “Con phải học cho giỏi, sau này đỡ khổ như ba”.
Ông chọn cho tôi một trường tiểu học gần nhà để đỡ tốn tiền đi lại. Trường nhỏ, lớp học cũ, tường loang lổ, không có phòng máy tính, không có thư viện lớn, bữa trưa chỉ cơm trắng với chút thức ăn đơn giản. Thế nhưng tôi chưa từng than phiền vì biết ba đã phải đổ bao nhiêu mồ hôi mới có tiền mua cho tôi bộ đồng phục. Chiếc xe đạp tôi đi học là xe cũ, sơn đã bong tróc. Mỗi sáng, ba dắt xe ra cổng cho tôi. Có hôm trời mưa to, ba mặc áo mưa rách, đội nón lá đứng nhìn tôi đi cho đến khi khuất bóng. Hình ảnh ấy in sâu trong trí nhớ tôi. Lên cấp hai, tôi học trường xa hơn. Con đường đến trường nhiều dốc cao, mùa mưa bùn đất bám đầy bánh xe. Có lần tôi trượt ngã, vở rơi xuống bùn. Tôi nhặt lên, lau sơ rồi tiếp tục đi. Tôi sợ nghỉ học một buổi sẽ không theo kịp bài.
Tháng 9 năm 2024, cơn bão Yagi ập đến, trận lũ lụt lịch sử khiến cả vùng quê tôi chìm trong nước, ruộng vườn ngập trắng, nhà cửa đổ nát. Trong dòng nước cuồn cuộn ấy, ba tôi không trở về. Ngày nhận tin, tôi như sụp đổ, lao ra bờ sông, gào khóc gọi tên ba. Tôi không tin đó là sự thật. Người đàn ông luôn dậy sớm nấu cơm cho tôi trước khi ra đồng, người từng hứa sẽ dự lễ tốt nghiệp cấp ba của tôi đã rời đi mãi mãi. Đám tang ba diễn ra trong căn nhà lạnh lẽo. Bà ngoại ngồi lặng, đôi mắt đỏ hoe. Tôi ngồi bên quan tài, nắm chặt tay ba lần cuối. Bàn tay từng dắt tôi qua bao mùa mưa nắng giờ lạnh ngắt.
Từ đó, tôi sống cùng bà ngoại. Hai bà cháu nương tựa vào nhau. Bà đã già, lưng còng, sức khỏe yếu nhưng vẫn dậy từ tinh mơ nấu cơm, trồng rau, nuôi gà. Có hôm bà ho suốt đêm, tôi nằm nghe mà nước mắt lăn dài. Có những tháng, tiền trong nhà chỉ còn vài chục nghìn đồng, tôi phải tiết kiệm từng cuốn vở, từng cây bút, không dám xin thêm tiền mua sách tham khảo. Nhiều khi nhìn bạn bè có điện thoại mới, có quần áo đẹp, tôi cũng chạnh lòng. Rồi tôi tự nhủ mình còn được đi học đã là may mắn.
Đầu năm lớp 11, sau khi ba mất, tôi từng nghĩ đến việc nghỉ học để đi làm phụ bà. Bà nắm tay tôi nói: “Con mà bỏ học, ba con dưới suối vàng không yên lòng”, câu nói ấy khiến tôi bật khóc. Tôi quyết định tiếp tục học. Tôi học như thể mỗi trang sách là một nhịp thở của ba. Tôi ấp ủ ước mơ thi vào đại học ngành báo chí ở Hà Nội. Tôi muốn kể câu chuyện của những người như gia đình tôi, những người âm thầm chịu đựng mất mát sau thiên tai.
Sinh nhật 18 tuổi của tôi không có nến. Buổi tối, bà chỉ xoa đầu tôi và nói: “Cháu lớn rồi”, tôi quay mặt đi để bà không thấy mình khóc. Tôi nhớ ba, ước giá như ba còn sống, có lẽ ông sẽ mua cho tôi một chiếc bánh nhỏ và nói: “Con gái ba trưởng thành rồi”. Tôi cũng hiểu, dù không còn ba mẹ bên cạnh, mình vẫn phải sống tiếp. Tôi không muốn nghịch cảnh là cái cớ để mình gục ngã. Tôi muốn nó trở thành động lực. Nếu một ngày tôi đỗ đại học, sẽ mang theo câu chuyện của mình đến Hà Nội. Tôi sẽ học thật tốt, làm thêm để tự nuôi bản thân.
Tôi sẽ viết về lũ lụt, mất mát, nghị lực của những con người nhỏ bé. Tuổi 18 của tôi bắt đầu bằng nước mắt nhưng không kết thúc bằng tuyệt vọng. Tôi tin rằng, dù cuộc đời đã lấy đi của mình rất nhiều, nó vẫn để lại cho tôi một điều quý giá: cơ hội được mơ ước. Tôi không để giấc mơ ấy tắt đi.
Vào những năm 50, 60 của thế kỷ XX, việc ông bà nội hoặc ngoại có một mảnh vườn cách trung tâm đô thị khoảng vài km là điều không quá khó. Các cụ vừa làm nông nghiệp, vừa chạy chợ để mưu sinh. Dù khó nghèo nhưng 5-6 đứa con lần lượt ra đời rồi lớn lên theo thời gian. Khi các cậu, các dì lập gia đình, ông ngoại tôi cho mỗi người một mảnh đất khoảng 200 m2 trong khuôn viên khu vườn rộng khoảng 1.500 m2 để làm nhà ở. Thời đất nước còn chiến tranh thì làm nhà tranh vách đất, sau năm 1975 cuộc sống ổn định dần rồi khá lên thì được thay thế bằng nhà xây gạch kiên cố.
Theo suy nghĩ lúc ấy, ông tôi chừa một cái sân to ở giữa làm nơi sinh hoạt chung. Nhà của các cậu, dì đều quay mặt vào hướng sân to đó, mỗi nhà đều có cái sân riêng, lưng nhà đều quay ra đường, tất cả ra vào chung một cái cổng. Theo ông bà, ở như vậy để cả gia đình luôn đoàn tụ, sum vầy; anh em, con cháu có điều kiện đỡ đần nhau lúc khó khăn, nhất là vào những năm khi đất nước vừa thống nhất, những năm 80, 90 của thế kỷ XX kinh tế còn rất khó khăn. Nhiều người góp ý nên cho các con ra ở riêng hoặc ở trong cùng một khu vườn nhưng mỗi nhà làm trên một lô đất, có cổng đi riêng hướng ra phía đường nhưng ông tôi không nghe. Cả gia đình ở quây quần trong khu vườn như vậy để ông yên tâm.
Lúc ông bà còn sống, nhìn chung vẫn giữ được ổn định vì có ông bà ở giữa làm trung gian hòa giải các xích mích nảy sinh từ tiếng ồn, con gà, con chó... sang nhà nhau. Hơn nữa khi ông bà còn sống thì còn tiếng nói, không ai dám qua mặt. Mọi việc chỉ phát sinh thành vấn đề lớn hơn khi ông bà tôi không còn nữa. Những việc từ trước kia tưởng đã được giải quyết xong nhưng thực ra vẫn âm ỉ cháy, cộng với những việc phát sinh hiện tại nên bùng lên thành ngọn lửa lớn. Từ việc góp ý cho nhau đến mặt nặng mày nhẹ, rồi nhắc lại chuyện cũ, to tiếng, thậm chí chửi bới nhau, khích bác, gây gổ, có lúc còn xúc phạm nhau. Việc ra vào chung một cái cổng, người thích khóa cho an toàn, người muốn mở thường xuyên để tiện ra và; rồi đời sống khấm khá hơn con cháu có xe máy, ôtô thỉnh thoảng về đỗ xe cũng gây cự cãi, to tiếng...
Vậy là từ ý tưởng để cho gia đình đoàn kết, con cháu tối lửa tắt đèn có nhau thành ra ngày càng xa nhau hơn. Có người góp ý nên đập hết nhà, quy hoạch lại, chia ra mỗi người một lô đất làm nhà quay ra đường, có cổng ngõ lối đi riêng để gia đình êm ấm hơn. Nhưng đâu phải dễ vì hiện tại ở đó chỉ những người là bố mẹ, cậu, dì, tuổi đời cũng đã U70, U80 không có điều kiện kinh tế. Hơn nữa trước đó nhà nước đã cấp giấy quyền sử dụng đất (sổ đỏ) cho mỗi nhà theo hiện trạng, bây giờ muốn quy hoạch, tách thửa lại cũng phải liên quan nhiều thủ tục pháp lý. Con cháu đều đã có nơi ở riêng nên không thể đầu tư hay can thiệp vào việc của các cụ được.
Thế là đành để nguyên trạng, anh em họ hàng gần với nhau mà phần ai nấy sống, cũng chẳng buồn chào hay hỏi thăm lúc gặp nhau. Gia đình có sự kiện giỗ chạp buộc phải ngồi chung mâm nhưng ánh nhìn mỗi người một hướng. Đa số con cháu đi ra làm ăn có hiểu biết hơn nhưng cũng không tránh khỏi sứt mẻ tình cảm do "tình trạng chiến tranh" của các cụ. Con cháu dù có hiểu biết nhưng đôi lúc bức xúc quá cũng có nặng lời với bề trên nên tình cảm càng phai nhạt, thậm chí ngại gặp mặt, không tham gia các sự kiện của họ hàng. Tôi cũng thuộc hàng con cháu trong đại gia đình, chỉ biết góp ý, giải hòa khi mọi người có va chạm.
Xin mượn trang viết để tâm sự cho nhẹ lòng chứ tôi không đủ sức để giải quyết những việc do lịch sử để lại. Hi vọng cũng góp được chút kinh nghiệm trong việc tổ chức gia đình cho con cháu nếu có khả năng. Cảm ơn quý độc giả đã đọc tâm sự của tôi.
Nhiều ý kiến trái chiều được đưa ra trước câu chuyện của người vợ làm trong môi trường công nghệ, vô tư đi nhờ xe đồng nghiệp nam về nhà trong một tối mưa rồi xảy ra mâu thuẫn với chồng. Có người cho rằng người chồng quá nhạy cảm và thiếu tin tưởng vợ, số khác lại nhìn nhận việc giữ khoảng cách với đồng nghiệp khác giới sau khi kết hôn là điều cần thiết. Câu chuyện không chỉ xoay quanh một chuyến đi nhờ xe mà còn chạm đến vấn đề ranh giới trong hôn nhân, sự ghen tuông và niềm tin giữa vợ chồng. Dưới đây là những chia sẻ đáng chú ý từ nhiều góc nhìn khác nhau.
Nam đồng nghiệp có vợ bảo 'vào khách sạn cho mát' khi tôi đi nhờ xe
Có một lần tôi đi nhờ đồng nghiệp nam. Trên đường đi anh ấy tâm sự về cô vợ đoảng... Rồi anh ấy bảo muốn nói với tôi nhiều điều, thôi vào khách sạn nói chuyện cho mát, trời nắng quá. Tôi vô tư nói: nếu nắng thì vào quán em mời anh uống nước mát. Thế là anh ấy từ chối và đi tiếp về công ty.
Tôi bô bô kể chuyện ông anh lười quá, đang chạy xe lại đòi vào khách sạn cho mát. Mấy cậu thanh niên tủm tỉm cười và nói với anh ấy là "chú chơi không đẹp nhé". Còn tôi không hiểu gì hết. Một cậu đồng nghiệp phía sau nói "chị ngây thơ quá, anh ấy rủ chị vào khách sạn để 'xử lý' chị". Câu chuyện này cách đây vài chục năm rồi. Giờ tôi "cáo" rồi nhé. (Anh Kim Anh)
Chồng nhờ nam đồng nghiệp đưa tôi về khi anh bận việc
Bình luận của mọi người có bị nâng cao quan điểm quá không vậy? Năm năm kết hôn đi nhờ có một lần mà đánh giá nọ kia đủ đường thì tôi thật quá sợ. Môi trường tôi học đại học cho tới khi ra trường đi làm gần 20 năm tới giờ, cứ 10 người đàn ông chắc chỉ có hai người phụ nữ. Nên bạn bè, đồng nghiệp, khách hàng của tôi đều là đàn ông. Việc đi nhờ xe trong hoàn cảnh đó, tôi thấy quá sức bình thường. Tôi không như bạn tác giả đi có một lần, mà tôi đi hẳn vài lần.
Chồng tôi hoàn toàn thoải mái với việc đó. Thậm chí thời gian còn làm cùng công ty với chồng, chồng không đưa tôi về được còn nhờ đồng nghiệp nam chung của hai vợ chồng chở tôi về. Ủa, vậy chứ có vấn đề gì mà làm quá lên thế? Vợ chồng tin tưởng ở nhân cách nhau chứ ghen bóng gió rồi cãi nhau này nọ thì một là anh ta gia trưởng, hai là xem lại có khi anh ta đang từ bụng mình suy ra bụng người đấy. (hoatuyet)
Vợ đã vượt qua ranh giới bạn bè khi có nhiều bạn khác giới
Tôi có cô vợ có nhiều bạn là nam. Vì cũng là một trong các admin của fanpage một ban nhạc nam nên có nhiều bạn nam là điều đương nhiên. Tôi thấy cô ấy hay nhắn tin với nhiều người. Khi hỏi cũng trả lời nhắn với ai và về cái gì. Tin tưởng nên tôi chả soi xét làm gì...
Bình thường chẳng sao, quan hệ bạn bè bình thường nhưng khi tôi đầu tư thua lỗ, phải gánh nợ sẽ khác các bạn ạ. Tôi biết được qua người bạn thân của vợ tôi, cô ấy qua lại với người khác khi tôi khó khăn về tài chính. Dù biết lỗi một phần do tôi không lo được cho gia đình, nhưng các bạn ạ, lửa gần rơm cũng có ngày bén, nó bắt đầu từ cuộc nói chuyện bình thường, bạn bè. Vừa đủ thôi, cái gì nhiều quá cũng không tốt. (hainnb)
Tôi hạn chế cho nữ đồng nghiệp đi nhờ xe
Tôi là đàn ông và có nhiều đồng nghiệp nữ. Tuy nhiên, dù đi làm 15 năm rồi, tôi cũng hạn chế đưa đồng nghiệp nữ về nhà. Có hai lần tôi đưa về do hôm đó xưởng có việc tăng ca gấp, 12h đêm mới được về mà nhà bạn nữ đó không có ai đón được, nên tôi đi xe đi theo để dẫn về cho an toàn. Chắc quan điểm của tôi cổ hủ, nhưng tôi nghĩ nên giữ các nguyên tắc đó. Hơn nữa, tôi thấy đa phần các đồng nghiệp nữ của tôi đều gọi chồng hoặc người yêu tới đón khi trời mưa quá không về được, hoặc quên áo mưa, hoặc chủ động đi xe ôm hoặc taxi về, đặc biệt là các buổi tiệc tùng. (vuongtran.206)
Chồng tôi 38 tuổi, trưởng phòng ở một công ty. Đồng nghiệp đều kính nể chồng tôi, nhiều người còn bảo tôi số sướng vì lấy được người chồng giỏi giang. Chỉ tôi mới biết, con người anh ở nhà hoàn toàn khác. Anh đi làm về chỉ cần thấy cơm chưa có là bắt đầu khó chịu. Có hôm vừa bước vào nhà anh đã lớn tiếng: "Có việc cơm nước cũng làm không ra gì". Tôi đang nấu dở, nghe câu đó tức phát khóc. Con tôi thấy bố như vậy thì sợ sệt, không dám lại gần. Chồng chê tôi đủ thứ, từ chuyện ăn mặc, chăm con, đến việc tôi không kiếm được nhiều tiền như anh vì ở nhà bán hàng online. Có lần anh nói thẳng trước mặt con: "Mẹ mày mà giỏi thì đã không ở nhà thế này".
Ở ngoài anh nhẹ nhàng với mọi người bao nhiêu thì về nhà lại khó chịu với vợ con bấy nhiêu. Với người ngoài, anh nói năng từ tốn, còn với vợ con thì sẵn sàng cáu gắt, trút hết bực bội. Gia đình anh có nói gì không hay về tôi, anh cũng không bao giờ lên tiếng bênh vực. Anh rất dễ quát tháo vợ chỉ vì những chuyện nhỏ nhặt.
Trong mắt tôi, anh là người đàn ông hèn vì chỉ biết bắt nạt vợ con, trong khi luôn tỏ ra quan tâm và nhẹ nhàng, tình cảm với người ngoài. Sống với anh, tôi luôn phải để ý từng chút một, sợ làm gì không vừa ý lại bị mắng. Với gia đình, anh luôn chọn cách cư xử khiến những người thân nhất phải tổn thương. Tôi phải sống cam chịu như này hay nên tính đến việc ly hôn? Nếu ly hôn, tôi sợ mình không đủ sức nuôi con với điều kiện tốt như hiện tại. Mong được các bạn chia sẻ.
