Theo clip, hình ảnh người cha gầy gò, đeo balo cùng thùng xốp mang theo đủ thứ từ thịt, cá, trứng, rau củ đến củ khoai mì món con yêu thích. Khi đến nơi, người cha lấy trong balo những món quà quê cho con cháu khiến người con rưng rưng.
Dù đi xe cả đêm vất vả nhưng ông vẫn ngồi rửa từng quả trứng lấm lem. Con gái nhắc cha nghỉ ngơi ông liền nói: “Không có bố mẹ thì con làm mọi việc, có bố ở đây tại sao con phải làm”. Câu nói đó khiến người con gái cay khóe mắt, thương yêu người cha đáng kính.
Chia sẻ với Thanh Niên, chị Bùi Thị Hương (34 tuổi), người con gái cho biết cha mình là ông Bùi Trung Thành (67 tuổi). Ông Thành ở xã Đắk Lua (Đồng Nai) còn chị Hương sống ở TP.Biên Hòa cũ, hai địa điểm cách nhau khoảng 200 km.
Ban đầu, ông Thành dự định bắt chuyến xe lúc 7 giờ, đến nhà chị Hương vào khoảng 11 giờ. Tuy nhiên, sau đó ông đổi sang chuyến đi buổi tối và có mặt lúc 4 giờ sáng, khiến chị Hương không khỏi bất ngờ. Ông Thành đặt vé có xe trung chuyển tận nơi nên không gọi làm phiền các con ra bến xe đón.
Cha của chị Hương mắc bệnh thận suốt 20 năm qua, cứ 28 ngày lại đến bệnh viện tái khám một lần. Mỗi dịp ông ghé nhà để tiện đi khám, chị Hương đều quay lại những khoảnh khắc ấy làm kỷ niệm, như một cách lưu giữ hình ảnh của cha.
“Cha mình bị hội chứng thận hư, mỗi lần đi tái khám đều gọi điện hỏi con gái cần gì không để mang lên. Cha mẹ tuốt sẵn từng bó rau ngót, dành dụm trứng gà để mang cho con cháu”, chị Hương chia sẻ.
Với chị Hương, cha là người có vẻ ngoài nghiêm khắc nhưng luôn yêu thương con cái và sống rất tình cảm với mọi người. Năm chị học lớp 11, ông Thành phát bệnh, cơ thể sưng phù, tích nước, gia đình phải bán hết tài sản để chạy chữa. May mắn, nhờ sự động viên của người thân cùng sự tận tâm của các bác sĩ, ông vẫn kiên cường chống chọi với bệnh tật đến tận hôm nay.
Sau khi thăm khám, lấy thuốc, ông Thành ở lại nhà chị Hương chơi một hôm và tiếp tục bắt xe ra về. Đây không phải là lần đầu tiên chị nhận những món quà mộc mạc từ cha mẹ nhưng lần nào cũng vui và và hạnh phúc. Chị Hương là con gái út trong gia đình có 3 anh em (2 gái, 1 trai).
“Tôi chỉ mong cha luôn khỏe mạnh, ở bên con cháu thật lâu. Cha tôi là cựu chiến binh nhưng chưa một lần được ra thăm lăng Bác Hồ. Ông cũng rất thích ăn mận, nên tôi mong có dịp đưa cha ra miền Bắc, được đứng dưới gốc cây mận và tự tay hái trái thưởng thức. Đó là hai điều tôi luôn ấp ủ, nhưng đến nay vẫn chưa thể thực hiện vì sức khỏe của cha không đảm bảo”, người con trải lòng.
Về phía mình, ông Trung Thành chỉ mong các con luôn bình an, khỏe mạnh, công việc thuận lợi. “Tôi có mảnh đất ở quê đã chia cho ba đứa con, mong sau này các con trở về xây nhà, sống gần nhau. Điều tôi hy vọng nhất là các con luôn đoàn kết, yêu thương và đùm bọc lẫn nhau”, người cha bày tỏ.
Giữa không gian xanh mát của danh thắng cấp quốc gia ao Bà Om (Vĩnh Long), hương thơm thanh khiết của lá dứa hòa quyện vào làn khói nghi ngút, đã tạo nên một sức hút khó cưỡng của món bánh cốm ống của đồng bào Khmer.
Bánh cốm ống là món ăn vặt nhưng lại gắn liền với dòng chảy văn hóa đậm nét của đồng bào Khmer Nam bộ. Đặc biệt, bánh cốm ống thường xuất hiện tại các dịp lễ hội truyền thống của người Khmer.
Tại danh thắng ao Bà Om (Trà Vinh cũ), bánh cốm ống hiện diện phổ biến và mang không khí đặc trưng nhất. Dưới những tán cây sao, cây dầu cổ thụ xanh mát, những xe đẩy, đòn gánh bánh cốm ống tỏa khói nghi ngút cùng mùi thơm dịu nhẹ của lá dứa đã trở thành hình ảnh biểu tượng của vùng đất này.
Trong các dịp lễ hội lớn của đồng bào Khmer như Chôl Chnăm Thmây, Ooc Om Boc, Sen Đôn Ta… bánh cốm ống cùng với cốm dẹp là những món ăn không thể thiếu. Đến nay, vẫn chưa có tài liệu nào xác định chính xác bánh cốm ống xuất hiện từ bao giờ. Ban đầu, bánh được chế biến thủ công bằng ống tre gai (loại tre thân dày, chịu nhiệt tốt) để hấp bột.
Từ một món ăn gia đình dùng để đãi khách hoặc cúng kiếng, bánh cốm ống dần bước ra các khu chợ quê và trở thành món quà vặt đặc trưng. Hiện nay, cùng với nhịp sống phát triển, những ống tre gai xưa đã được thay thế bằng ống inox giúp bánh chín nhanh hơn, nhưng hương vị nguyên bản vị béo của dừa, thơm của lá dứa và tơi xốp của gạo, nếp vẫn được gìn giữ vẹn nguyên qua bao thế hệ.
Bánh cốm ống ở đây được pha trộn giữa bột gạo (thường pha thêm tỷ lệ nhỏ bột nếp để tạo độ dẻo), đường và nước cốt dừa để tạo ra một món bánh mang đặc sắc riêng. Có những biến tấu khác của bánh cốm ống tạo thêm hương vị như: thêm bột bột khoai, cốt dừa, đường cát trắng, đậu phộng, mè rang, dừa khô. Thời gian đợi một chiếc bánh ra lò chỉ khoảng 3 - 4 phút.
Chị Kim Thì Chane Thu (31 tuổi, ngụ xã Song Lộc, Vĩnh Long) người bán bánh cốm ống cho biết, điểm mấu chốt của nghệ thuật làm bánh cốm ống là bột không được nhào thành khối, dùng nước cốt dừa cân trộn với bột gạo theo tỷ lệ bột nhất định, cho bột tơi vừa phải. Để có một màu xanh đặc trưng và trông cuốn hút hơn, chị Thu phải giã nát hoặc xay nhuyễn lá dứa tươi hoặc lá nếp, để lọc lấy phần nước cốt đậm đà nhất dùng để trộn vào hỗn hợp bột tươi.
"Sau đó bột được nén vào những ống inox, ở giữa khuôn có một que xiên dài sau đó đặt thẳng đứng trên một nồi nước sôi sùng sục. Được nấu cách thủy trong vòng từ 3 - 4 phút sẽ chín người bán chỉ cần rút nhẹ thanh xiên ra sẽ có được trọn vẹn chiếc bánh nóng hổi ra bên ngoài nguyên vẹn mà không bị vỡ nát. Người mua có thể xem toàn bộ quy trình ra lò của bánh cốm ống", chị Thu nói.
Chiếc bánh cốm ống sau khi ra lò thường được gói trong lá chuối vừa vặn. Khi mở lá chuối xanh quanh bánh, mùi thơm ngọt ngào của lá dứa tỏa ra. Khi ăn vị béo của bột, nước cốt dừa và mùi thơm của mè, mang hương vị riêng biệt và đặc trưng.
Bạn Thạch Oanh (22 tuổi, ngụ phường Nguyệt Hóa, Vĩnh Long) thích thú khi cầm trên tay khúc bánh cốm ống nóng hổi nói, "Đã lâu mới có dịp về thăm quê, được ăn lại món bánh tuổi thơ ngày tết của đồng bào mình, em cảm thấy rất vui. Đi học ở TP.HCM có rất nhiều món ăn, của ta, của nước ngoài nhưng em không bao giờ quên được món bánh mang hương vị quê hương này".
Bạn Nguyễn Nhật Hào (25 tuổi, ngụ phường Hòa Thuận, Vĩnh Long), một nhiếp ảnh gia trẻ có tình yêu lớn với văn hóa địa phương, cho biết: "Mỗi lần đi chụp ảnh, đứng trước những xe bánh ống tại ao Bà Om hay chợ Trà Vinh, tôi luôn bị cuốn hút bởi làn khói trắng nghi ngút vờn quanh những chiếc khuôn inox sáng bóng. Khi chiếc bánh xanh ngọc bích được rút ra khỏi ống, nằm gọn trên lớp lá chuối xanh mướt, rắc thêm chút dừa nạo trắng phau và muối mè vàng óng khiến tôi không thể cưỡng lại được".
Ngày nay, giữa hàng loạt các loại bánh hiện đại, xe bánh cốm ống của những người như chị Thu vẫn nép mình đỏ lửa bên góc đường hay dưới tán cây dầu cổ thụ. Chiếc bánh giá chỉ 5.000 đồng, không cầu kỳ về hình thức nhưng gói gọn trong đó là tinh hoa của nguyên liệu do người nông dân làm ra. Bánh cốm ống của người Khmer vẫn thế, góp phần nuôi dưỡng và gìn giữ nét riêng biệt của vùng đất Vĩnh Long qua bao mùa lễ hội.
Sáng 14.4, từ rất sớm, sân chùa Candaransi (phường Xuân Hòa, TP.HCM) có đông đảo người Khmer đến chuẩn bị lễ giao thừa đón năm mới dịp Tết Chôl Chnăm Thmây. Khác với không khí giao thừa quen thuộc vào nửa đêm, nơi đây đón thời khắc bước sang năm mới giữa ban ngày.
Khi đồng hồ dần tiến đến 10 giờ 48 phút, tiếng trống chùa vang lên. Dưới sự hướng dẫn của các sư, mọi người chắp tay thành kính đón thời khắc thiêng liêng.
Theo các sư tại chùa, đây là lúc "chư thiên" - vị thần cai quản năm mới giáng trần. Vì vậy, người Khmer chọn đúng giờ này làm lễ đón giao thừa.
Sư Châu Hoài Thái, Phó trụ trì chùa Candaransi, cho biết với người Kinh, giao thừa luôn diễn ra vào 0 giờ mùng 1 tháng giêng âm lịch. Nhưng với người Khmer và một số nước như Campuchia, Lào, Thái Lan… thời điểm này không cố định.
"Hiểu đơn giản, mỗi năm thời điểm bàn giao giữa vị thần cũ và vị thần mới sẽ khác nhau, nên giờ giao thừa cũng thay đổi", sư Thái nói.
Chu kỳ này kéo dài khoảng 365 ngày, hơn 6 giờ. Vì vậy, có năm giao thừa rơi vào ban đêm, nhưng cũng có năm lại diễn ra vào buổi sáng (như năm nay).
Trong dòng người dự lễ, nhiều gia đình đưa cả trẻ nhỏ theo cùng. Những bộ trang phục truyền thống Khmer rực rỡ nổi bật giữa sân chùa. Trẻ em nắm tay cha mẹ, tò mò nhìn khói nhang bay lên, trong khi người lớn lặng lẽ khấn nguyện cho một năm mới bình an.
Theo kinh điển Mahāsamkārasūtra, tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây kéo dài 3 ngày, mỗi ngày mang một ý nghĩa riêng.
Ngày đầu tiên (Săng Cran) là lúc đón vị thần mới bắt đầu cai quản. Năm nay, vị thần này được cho là Rakkhāsādevī, con gái thứ ba của Đại Phạm Thiên Kapila.
Theo quan niệm của đồng bào Khmer, chư thiên năm nay mặc y phục màu đen, tay phải cầm đinh ba, tay trái cầm cung, cài trên tai hoa sen, thực phẩm sử dụng hằng ngày là máu. Do đó, trên bàn thờ cúng chư thiên đón năm mới, nhà chùa có để 1 xấp vải màu đen và những bông hoa sen cúng dường.
Ngày thứ hai là Vāravanapata, được xem là ngày chuyển giao giữa thần năm cũ và năm mới.
Đến ngày thứ ba, người Khmer chính thức bước vào năm mới, bắt đầu một chu kỳ vận hành mới của đời sống.
Giao thừa theo quan điểm của người Khmer là thời khắc chư thiên giáng trần
ẢNH: VŨ PHƯỢNG
Khoảnh khắc giao thừa vào 10 giờ 48 phút sáng không chỉ là một nghi lễ, mà còn là nét văn hóa riêng, khiến nhiều người lần đầu chứng kiến không khỏi bất ngờ và thích thú.
Tết Chôl Chnăm Thmây tức tết năm mới lớn nhất của đồng bào Khmer thường diễn ra vào giữa tháng 4 dương lịch. Năm 2026, lễ kéo dài từ 14 - 16.4, với 3 ngày chính: đón năm mới, dâng cơm (đắp núi cát) và tắm Phật, chúc thọ người cao tuổi. Với người Khmer xa quê, đây không chỉ là dịp lễ mà còn là lúc hướng về cội nguồn, nhớ ơn tổ tiên, cầu mong một năm mưa thuận gió hòa.
Dịp nghỉ lễ Giỗ tổ Hùng Vương và lễ 30.4 - 1.5 sắp tới, lưu lượng xe trên cao tốc TP.HCM - Vân Phong dự báo tăng mạnh. Tuy nhiên, toàn tuyến dài 463 km hiện vẫn thiếu trạm dừng nghỉ đầy đủ dịch vụ, khiến nhiều tài xế dễ rơi vào tình trạng mệt mỏi, thiếu nhiên liệu nếu không chủ động từ trước.
Dù là tuyến huyết mạch nhưng cao tốc TP.HCM - Vân Phong hạ tầng trạm dừng nghỉ vẫn chưa đồng bộ. Hiện chỉ đoạn TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây có trạm dừng tương đối đầy đủ dịch vụ tại Km41+200, nhưng trạm xăng đang tạm ngưng hoạt động. Các đoạn Phan Thiết - Dầu Giây, Phan Thiết - Vĩnh Hảo có trạm nhưng chưa hoàn thiện, còn hạn chế về mặt bằng và dịch vụ.
Đáng chú ý, nhiều đoạn dài như Cam Lâm - Vĩnh Hảo, Nha Trang - Cam Lâm, Nha Trang - Vân Phong chỉ có trạm dừng tạm, không có cây xăng, khiến khoảng cách giữa các điểm tiếp nhiên liệu và nghỉ ngơi kéo dài. Điều này gây áp lực lớn cho tài xế, đặc biệt trong các hành trình dài xuyên tỉnh.
Tình trạng trạm dừng nghỉ trên từng đoạn cao tốc mà tài xế cần nắm rõ trước khi xuất phát:
Có thể thấy, tổng thể toàn tuyến dài 463 km nhưng hiện chỉ có một trạm dừng tương đối hoàn chỉnh, các trạm còn lại hoặc chưa hoàn thiện hoặc chỉ là tạm thời. Khoảng cách giữa các điểm dừng vì vậy khá xa, có thể lên đến hàng trăm km nếu không tính toán trước.
Theo CSGT, đây là nguyên nhân khiến nhiều tài xế rơi vào tình trạng buồn ngủ nhưng thiếu trạm dừng nghỉ hoặc gần hết xăng nhưng chưa đến trạm tiếp nhiên liệu.
Từ đầu năm đến nay, Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6 đã xử phạt 119 trường hợp dừng, đỗ xe trên đường cao tốc không đúng nơi quy định cùng 493 trường hợp dừng, đỗ xe nơi có biển cấm.
Lực lượng CSGT cho biết đã tăng cường tuần tra khép kín, đặc biệt vào ban đêm. Khi phát hiện xe có dấu hiệu lạng lách, đánh lái không ổn định, tài xế buồn ngủ, sẽ ra hiệu dừng xe để kiểm tra, hỏi về hành trình, thời gian lái xe, tình trạng sức khỏe.
Từ đó, CSGT hướng dẫn tài xế đến điểm dừng gần nhất hoặc khuyến cáo rời cao tốc tại các nút giao để nghỉ ngơi an toàn.
CSGT khuyến cáo, trước khi lên cao tốc TP.HCM - Vân Phong dịp nghỉ lễ Giỗ tổ Hùng Vương, lễ 30.4 - 1.5, tài xế cần kiểm tra kỹ phương tiện, đặc biệt là xăng dầu, không để xe gần cạn nhiên liệu. Đồng thời, tài xế nên chủ động xác định trước các điểm dừng nghỉ hoặc nút giao để có phương án nghỉ hợp lý.
Trong quá trình di chuyển, nếu có dấu hiệu buồn ngủ, tài xế cần rời cao tốc ngay tại nút giao gần nhất để nghỉ, tuyệt đối không dừng xe tùy tiện trên làn khẩn cấp. Trường hợp gặp sự cố, phải đưa xe vào làn khẩn cấp, bật đèn cảnh báo, đặt cảnh báo cách xe tối thiểu 150 m, rời khỏi xe và đứng sau lan can an toàn, đồng thời liên hệ hotline 1900.8099 để được hỗ trợ.
CSGT nhấn mạnh, trên cao tốc, chỉ một giây mất tập trung hay một cái gật đầu vì buồn ngủ cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Chủ động nghỉ đúng nơi, đúng lúc là cách đơn giản nhất để bảo vệ an toàn cho chính mình trong hành trình dài dịp lễ.
