Theo cuốn Tốc độ của Trung Quốc: Phát triển Đường sắt cao tốc của tác giả Wang Xiong, tháng 10/1978, lãnh đạo Trung Quốc Đặng Tiểu Bình sang Nhật Bản và sắp xếp thời gian trải nghiệm tàu cao tốc dù lịch làm việc dày đặc. “Nó rất nhanh, nhanh như gió vậy. Cảm giác như nó thôi thúc anh phải chạy”, ông nói trong buổi họp báo sau đó.
Hai tháng sau chuyến thăm, Trung Quốc tổ chức phiên họp toàn thể của Ủy ban trung ương Đảng khóa 11 tại Bắc Kinh và thảo luận các ưu tiên cho phát triển kinh tế. Khi đó, tốc độ tối đa của tàu trên đường ray truyền thống chỉ là 80 km/h và mọi người bàn bạc về sự cần thiết của đường sắt cao tốc.
Năm 1990, báo cáo đề xuất xây dựng đường sắt cao tốc được nộp lên Chính phủ Trung Quốc. Năm 2008, tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên của nước này bắt đầu hoạt động, kết nối Bắc Kinh và Thiên Tân, rút ngắn thời gian di chuyển từ 70 phút xuống còn 30 phút.
Đến cuối năm 2025, chiều dài mạng lưới đường sắt cao tốc Trung Quốc đã vượt mốc 50.000 km, là mạng lưới dài nhất thế giới, vượt xa tổng chiều dài của mọi quốc gia khác cộng lại và hơn chu vi Trái Đất khoảng 10.000 km. Trong số những tàu hoạt động thương mại trên đường ray, Fuxing CR400 của Trung Quốc là phương tiện nhanh nhất thế giới với tốc độ tối đa 350 km/h. Tàu TGV (Pháp) và Shinkansen (Nhật Bản) đứng thứ hai với mức 320 km/h, KTX-Sancheon (Hàn Quốc) đạt tốc độ tối đa 305 km/h.
Trung Quốc muốn tiến xa hơn nữa với Fuxing CR450, mẫu tàu cao tốc mới đang chạy thử nghiệm, dự kiến khai thác thương mại với tốc độ lên tới 400 km/h. Như vậy, khi đi vào hoạt động chính thức, phương tiện này sẽ trở thành tàu cao tốc thương mại nhanh nhất thế giới.
Dự án CR450 bắt đầu vào năm 2021, hướng đến phát triển tàu viên đạn thân thiện với môi trường, tiết kiệm năng lượng và thông minh hơn. Mẫu tàu mới do Tập đoàn Đường sắt Nhà nước Trung Quốc (CR), Tập đoàn Chế tạo Phương tiện Đường sắt Trung Quốc (CRRC), Viện hàn lâm Khoa học Đường sắt Trung Quốc (CARS), phối hợp cùng một số tổ chức khác phát triển và sản xuất.
CR450 đã hoàn thành hàng loạt thử nghiệm trên đường ray thông thường và trong hầm nhằm đánh giá đặc tính động lực học, khí động học, lực cản, tiếng ồn cùng nhiều yếu tố khác trong điều kiện chạy tốc độ cao và tàu đi qua nhau. Trong thử nghiệm tháng 10/2025, tàu đạt tốc độ 453 km/h, tốc độ tương đối khi hai đoàn tàu chạy ngược chiều qua nhau là 896 km/h.
Một nhân viên CR nói với People’s Daily, việc tàu đi qua nhau là không thể tránh khỏi trên các tuyến đường sắt cao tốc. Khi hai đoàn tàu chạy ngược chiều, luồng không khí mạnh xung quanh chúng có thể tạo ra áp suất gió tức thời 5-10 kPa, khiến các toa rung lắc và hành khách giảm mức độ thoải mái, thậm chí tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. “Đó là lý do tại sao Trung Quốc luôn tiến hành những thử nghiệm chạy qua nhau với tàu cao tốc”, nhân viên này giải thích.
Wang Feng, phó chủ tịch CRRC, nhấn mạnh CR450 đại diện cho một bước tiến toàn diện về lý thuyết, công nghệ, thiết bị, tiêu chuẩn và quản lý vận hành tàu cao tốc. Để đạt được tốc độ vận hành chưa từng có là 400 km/h, đoàn tàu sử dụng hệ thống kéo nam châm vĩnh cửu làm mát bằng nước, bộ bánh xe thế hệ mới với độ ổn định cao và nhiều cải tiến hệ thống.
Theo CMG, CR450 sử dụng động cơ kéo nam châm vĩnh cửu với hiệu suất chuyển đổi cao hơn 3% so với động cơ trên mẫu CR400, cung cấp công suất kéo 11.000 kW. Mẫu tàu mới có thể tăng tốc từ trạng thái đứng yên lên 350 km/h chỉ trong 4 phút 40 giây, nhanh hơn 100 giây so với mẫu cũ.
Wang cho biết thêm, 7 công nghệ tiên tiến về giảm ồn, bao gồm vật liệu hấp thụ âm thanh và hình dạng khí động học tối ưu hóa, giúp giảm 2 decibel tiếng ồn trong cabin, mang đến chuyến đi yên tĩnh hơn. Ngoài ra, tàu cũng tăng 4% không gian phục vụ hành khách và nâng cấp các tính năng thông minh như hệ thống điều khiển tiên tiến, tương tác với người lái, giám sát an toàn và dịch vụ hành khách.
Theo Shao Jun, nhà nghiên cứu tại CARS, việc tăng tốc độ vận hành thương mại từ 350 km/h lên 400 km/h dẫn đến lực cản tăng 30% và mức tiêu thụ năng lượng lớn hơn. 95% lực cản của tàu đến từ không khí. Để tăng tốc độ và tiết kiệm năng lượng, các nhà khoa học điều chỉnh hình dạng đầu tàu, lấy cảm hứng từ những loài chim bay nhanh trong tự nhiên, nhờ đó giảm lực cản khoảng 2,6%.
Tiếp theo, nhóm chuyên gia xem xét gầm tàu, khu vực trước đây thường bị bỏ qua nhưng có tiềm năng giảm lực cản. Một thành viên trong nhóm đề xuất dùng cấu trúc che chắn để bảo vệ phần lộ ra của bộ bánh xe, mang lại hình dạng khí động học tốt hơn.
Ngoài ra, CR450 có phần mũi được kéo dài lên 15 m (so với mức 12,5 m ở mẫu tàu cũ tốc độ 350 km/h) với hình dạng nhọn hơn, đường mái thấp hơn 20 cm và trọng lượng giảm 50 tấn.
Sau khi tối ưu hóa cấu trúc, lực cản giảm 22%, đồng nghĩa ngay cả khi tăng tốc độ thêm 50 km/h, mức tiêu thụ năng lượng của tàu mới vẫn chỉ tương đương CR400.
Nhóm dự án cũng phát triển vật liệu mới để đối phó thách thức về nhiệt độ, biến dạng và độ mỏi, đáp ứng yêu cầu về phanh. Họ đặt mục tiêu giữ quãng đường phanh tương đương CR400, giảm tốc từ 400 km/h xuống 0 km/h trong khoảng 6.500 m. Năng lượng giải phóng trong quá trình này đủ để đun sôi 6,8 tấn nước vốn ở trạng thái đóng băng chỉ trong khoảng hai phút. Dù không tiết lộ kim loại dùng cho vật liệu mới, nhóm nghiên cứu cho biết đã thực hiện hàng trăm thử nghiệm để hoàn thiện công thức và mất hơn một năm để đánh giá hiệu suất.
Ngoài vật liệu mới, CR450 cũng trang bị công nghệ phanh khẩn cấp đa cấp và điều khiển chống trượt. Các chuyên gia đã dành hơn 20 tháng tiến hành thử nghiệm trong nhiều điều kiện khác nhau nhằm kiểm chứng công nghệ.
Tao Guidong, kỹ sư tại CRRC, cho biết CR450 đang trải qua thử nghiệm vận hành 600.000 km, tương đương chạy quanh Trái Đất 15 vòng. Tính đến tháng này, thử nghiệm đã hoàn thành hơn một nửa.
“CR450 là thế hệ tàu mới với tốc độ cao hơn, độ an toàn lớn hơn, hiệu quả năng lượng tốt hơn, vận hành thông minh hơn và mang lại sự thoải mái nhiều hơn cho hành khách”, Zhao Hongwei, nhà nghiên cứu tại CARS, cho biết. Zhao nói thêm, mẫu tàu mới hướng đến củng cố và tăng cường vị thế dẫn đầu của Trung Quốc trong công nghệ đường sắt cao tốc.
Một dự án có tên "colleague.skill" đang lan truyền trong giới công sở Trung Quốc. Đây là công cụ AI dùng dấu vết kỹ thuật số của một nhân viên như lịch sử chat, email, tài liệu cùng với các mô tả trong prompt để tạo thành một tác nhân AI (AI Agent) với kỹ năng tương tự.
"Colleague.skill" được chia sẻ miễn phí trên GitHub bởi một người Trung Quốc có biệt danh titanwings. Đầu tháng 4, dự án được 2.000 lượt đánh dấu sao trên Github, tương tự nút like trên mạng xã hội. Đến 9/4, con số này đạt gần 11.000.
Dự án được mô tả giúp mọi người hoàn thiện các công việc mà đồng nghiệp, đối tác nghỉ việc để lại, hoặc giúp nhân viên dễ tiếp quản từ người tiền nhiệm. Dù vậy, một số lo ngại công cụ có thể được các "sếp" tận dụng để tạo AI Agent thay thế lực lượng lao động, trong bối cảnh nhiều công ty Trung Quốc yêu cầu nhân viên lưu lại chi tiết công việc, từ quy trình làm việc, ra quyết định đến quá trình giao tiếp.
"Colleague.skill" gây lo ngại vì có thể tạo ra bản sao kỹ thuật số của một người nơi công sở khi chưa cho phép. Trên mạng xã hội Trung Quốc, điều này được gọi là "chưng cất kỹ năng", ám chỉ việc biến con người thành một bộ kỹ năng để lưu trữ và sử dụng.
Ngày 3/4, nhà sáng tạo nội dung Deng Xiaoxian đăng video phản đối "chưng cất kỹ năng" và chia sẻ công cụ "anti-distillation skill" (kỹ thuật chống chưng cất).
"Không ai muốn bị biến thành một tệp kỹ năng rồi mất việc. Vậy nên tôi tạo ra cái này", cô nói. "Anti-distillation skill" lấy tệp kỹ năng - dữ liệu chi tiết công việc và giao tiếp mà nhiều nhân viên công sở ở Trung Quốc bị yêu cầu nộp cho cấp quản lý - rồi xử lý để biến thông tin này thành vô giá trị.
Tệp kỹ năng sau khi xử lý sẽ loại bỏ hoặc thay thế các thông tin quan trọng như kinh nghiệm khi ra quyết định, khả năng phán đoán theo ngữ cảnh và các tri thức về công việc - những thông tin AI sẽ tập trung vào để hiểu cách làm việc của một người.
"Anti-distillation.skill" tạo ra hai phiên bản đầu ra. Một bản "sạch" để nộp với cấu trúc chuyên nghiệp, cố tình mơ hồ ở những chỗ quan trọng, và một bản sao lưu riêng tư với tri thức thật để người dùng có thể tự lưu trữ.
Deng Xiaoxian giải thích, phiên bản làm sạch có ba mức độ: nhẹ, trung bình và nặng. Mức nhẹ dành cho những công ty kiểm tra kỹ. Mức nặng dành cho môi trường mà cấp quản lý chỉ muốn hoàn thành thủ tục. "Nếu công ty của bạn chỉ làm cho có, chỉ kiểm tra xem bạn có nộp hay chưa thôi, hãy dùng mức làm sạch dữ liệu nặng", Deng nói.
Công cụ này cũng đang lan truyền mạnh trên GitHub những ngày qua, "đối đầu với "colleague.skill" và cho thấy giới công sở đang quan tâm và bắt đầu tìm cách chống lại quá trình trích xuất tri thức.
Nỗi sợ bị AI thay thế đang phổ biến trong lực lượng lao động Trung Quốc. Chủ đề #AIAnxiety (lo ngại về AI) trên nền tảng Xiaohongshu đã thu hút khoảng 2,6 triệu lượt xem. Người dùng chia sẻ những lo lắng như: "Cố gắng theo kịp AI còn mệt hơn cả công việc", hay "Sếp tôi yêu cầu tôi viết mã AI để thay thế một số nhân viên, bao giờ sẽ đến lượt tôi?".
"Cảm giác như đang chơi Squid Game vậy, bạn có thể bị loại bất cứ lúc nào", Lambert Li, nhân viên văn phòng ở Thượng Hải, nói với Rest of World. Li cho biết công ty của mình đã sa thải 30% lực lượng lao động năm 2025, trong đó có những người không thích nghi đủ nhanh với AI.
Theo phân tích của Đại học Bắc Kinh dựa trên hơn một triệu tin tuyển dụng, nhu cầu tìm người ở các vị trí có thể bị AI thay thế như lập trình, biên tập, bán hàng đã giảm mạnh ở Trung Quốc trong giai đoạn 2018-2024.
Trước đó vào tháng 3, AI được đề cập là nguyên nhân hàng đầu gây sa thải ở Mỹ, chiếm một phần tư trong hơn 60.000 trường hợp cắt giảm nhân sự được công bố. Trên toàn cầu, theo khảo sát của Đại học Duke và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ trên 750 giám đốc tài chính (CFO), số vụ sa thải được gán cho AI trong năm 2026 được dự báo cao gấp 9 lần so với 2025.
Tuy nhiên, không phải mọi vụ "sa thải vì AI" đều thực sự liên quan đến AI, tức một số trong đó là những đợt điều chỉnh nhân sự vì những lý do khác, nhưng vẫn được gán cho công nghệ này. Ngoài ra, năng lực phán đoán, xác định ngữ cảnh và trực giác là những yếu tố mà đến nay AI vẫn khó sao chép.
Trong một động thái đầy bất ngờ và mang tính biểu tượng, Microsoft đã chính thức gỡ bỏ giới hạn dung lượng 32 GB vốn tồn tại trên hệ thống tệp FAT32 kể từ thời Windows 95, mở ra kỷ nguyên mới cho khả năng tương thích lưu trữ.
Hệ thống tệp FAT32 từ lâu đã là 'người bạn đồng hành' quen thuộc nhưng cũng đầy phiền toái đối với người dùng Windows. Dù linh hoạt và tương thích tốt với nhiều thiết bị từ máy ảnh, TV đến các hệ máy chơi game cầm tay, nhưng giới hạn dung lượng 32 GB trên Windows đã buộc hàng triệu người dùng phải tìm đến các phần mềm của bên thứ ba suốt ba thập kỷ qua. Tuy nhiên, với bản cập nhật Windows 11 Insider mới nhất (Build 26300.8170), giới hạn này đã chính thức được nâng lên mức 2 TB.
Theo tiết lộ từ các cựu kỹ sư Microsoft, con số 32 GB thực chất không phải là giới hạn kỹ thuật của hệ thống tệp FAT32. Thực tế, đó chỉ là một lựa chọn có phần ngẫu nhiên khi thiết kế giao diện định dạng cho Windows 95 nhằm ưu tiên hệ thống tệp NTFS hiện đại hơn. Suốt nhiều năm, giới hạn này vẫn được giữ lại như một 'di sản' lỗi thời, gây không ít khó khăn cho người dùng khi muốn định dạng các ổ cứng di động hay thẻ nhớ dung lượng lớn.
Hiện tại, người dùng tham gia chương trình Windows Insider đã có thể tạo các phân vùng FAT32 khổng lồ lên tới 2 TB. Một chi tiết cần lưu ý là Microsoft vẫn chưa cập nhật giao diện đồ họa (GUI) truyền thống cho thay đổi này. Để tận dụng sức mạnh mới, người dùng sẽ sử dụng lệnh Format thông qua cửa sổ dòng lệnh Command Prompt. Đây được xem là bước đi cẩn trọng của Microsoft để đảm bảo tính ổn định trước khi phát hành rộng rãi.
Việc nâng cấp này mang lại ý nghĩa lớn trong kỷ nguyên lưu trữ di động dung lượng cao. Giờ đây, việc trao đổi dữ liệu giữa Windows và các nền tảng khác như macOS, Linux hay Android sẽ trở nên mượt mà hơn bao giờ hết. Đặc biệt là đối với các thiết bị ngoại vi chỉ hỗ trợ FAT32, người dùng sẽ không còn phải lo lắng về việc phân tách phân vùng hay cài đặt các công cụ hỗ trợ phức tạp.
Dự kiến sau khi hoàn tất các thử nghiệm, tính năng này sẽ sớm được cập nhật cho phiên bản Windows 11 ổn định trong các bản vá lỗi vào cuối năm 2026.
Hôm 20.4, Apple tuyên bố bổ nhiệm một người nội bộ thay thế CEO Tim Cook. John Ternus, Phó chủ tịch Kỹ thuật phần cứng kỳ cựu, sẽ dẫn dắt chương tiếp theo của Apple.
Theo Reuters, Ternus gia nhập Apple năm 2001, là người không quá nổi bật trên truyền thông nhưng luôn kiên định về việc cải tiến sản phẩm của công ty trong những năm qua. Ông đã đóng vai trò quan trọng trong việc khôi phục doanh số bán hàng của các sản phẩm như máy tính Mac, giúp Apple giành được thị phần từ máy tính cá nhân (PC).
Trong khi Tim Cook là nhà quản lý kinh doanh xuất sắc, John Ternus lại là người làm sản phẩm đúng nghĩa. Điều thú vị là ở tuổi 50, Ternus bằng tuổi với Cook khi ông tiếp quản vị trí CEO từ người đồng sáng lập Apple, Steve Jobs.
Lần gần nhất Ternus xuất hiện trước công chúng là vào mùa thu năm ngoái, khi ông giới thiệu iPhone Air. Đây là bản nâng cấp lớn nhất của iPhone kể từ năm 2017 và là nền tảng thử nghiệm quan trọng cho một số chip mới.
Mặc dù không xuất hiện nhiều trước công chúng, Ternus đã góp phần tạo nên những sản phẩm hiện đã trở nên phổ biến như iPad và AirPods. Ông sẽ được giao nhiệm vụ giúp Apple định hướng trong bối cảnh công nghệ bị đảo lộn bởi trí tuệ nhân tạo (AI). Apple đã mất vị trí công ty có giá trị nhất thế giới vào tay Nvidia.
Ternus cũng vạch ra ranh giới rõ ràng giữa các dòng sản phẩm của Apple, bằng cách giới thiệu các mẫu "Pro" của máy Mac và iPhone. Quyết định này đã tạo ra khác biệt rõ ràng về hiệu năng và giá của các dòng sản phẩm. Ông cũng giúp người dùng Apple được tiếp cận với các sản phẩm giá rẻ như MacBook Neo và iPhone "e".
Chương mới của Apple sẽ phải cạnh tranh với Nvidia, công ty đã công bố sản xuất máy tính cá nhân và đang phát triển các dòng chip có thể cung cấp sức mạnh cho máy tính xách tay. Ternus cũng phải dẫn dắt Apple cạnh tranh với Meta, công ty đang chuyển dịch từ phần mềm sang làm thiết bị với kính thực tế tăng cường. Kính thông minh của Meta đang làm được nhiều điều thú vị dù có giá rẻ hơn rất nhiều so với Apple Vision Pro.
Reuters dẫn lời Gil Luria, giám đốc điều hành của DA Davidson & Co, cho rằng: "Việc thăng chức cho ông Ternus cho thấy Apple sẽ tập trung vào các thiết bị phần cứng mới như điện thoại gập, kính mắt, thiết bị thực tế ảo và ghim cài áo tích hợp trí tuệ nhân tạo".
Có lẽ thách thức lớn nhất mà Ternus sẽ phải đối mặt là làm thế nào để tích hợp AI vào iPhone - sản phẩm tiêu dùng thành công nhất trong lịch sử - và các sản phẩm khác của Apple. Đầu năm nay, Apple đã đạt được thỏa thuận với Google về việc dùng Gemini để cải thiện trợ lý ảo Siri.
Dù đã giới thiệu trí tuệ nhân tạo đến công chúng vào năm 2011, Apple vẫn chưa có được một sản phẩm phần cứng hay phần mềm thành công nào dựa trên các công nghệ AI mới. Trong khi các đối thủ mới nổi như OpenAI đã thu hút hàng trăm triệu người dùng.
Bob O'Donnell, người đứng đầu công ty tư vấn công nghệ TECHAnalysis Research, cho biết: "Tôi dự đoán thách thức và nỗ lực lớn nhất của ông ấy sẽ tập trung vào việc xây dựng một câu chuyện và dịch vụ AI tốt hơn của chính Apple thay vì phụ thuộc vào bên thứ ba".
Sau khi rời ghế CEO, Tim Cook sẽ đảm nhiệm vị trí chủ tịch điều hành của Apple. Cổ phiếu của công ty đã tăng gấp 20 lần từ khi Cook làm CEO vào tháng 8.2011. Cook được nhà sáng lập Steve Jobs tuyển dụng từ Compaq vào lúc công ty này đang ở đỉnh cao của cơn sốt máy tính cá nhân những năm 1990, còn Jobs đang nỗ lực cứu Apple khỏi bờ vực phá sản.
Ban đầu, Cook tạo dựng danh tiếng tại Apple bằng việc xây dựng chuỗi cung ứng rộng lớn ở Trung Quốc. Sau nhiều năm, ông trở thành một CEO nổi tiếng khi là người đầu tiên trong danh sách Fortune 500 công khai mình đồng tính vào năm 2014. Ông cũng đã có những lập trường công khai về các vấn đề như đa dạng nơi làm việc và phát triển bền vững của doanh nghiệp.
Trong nhiệm kỳ của mình, Cook đã trao một tấm bảng vàng được thiết kế riêng cho Tổng thống Mỹ Donald Trump và tiếp tục hợp tác với các nhà hoạch định chính sách.
Việc bổ nhiệm Ternus làm giám đốc điều hành của Apple đánh dấu sự chuyển dịch từ một chuyên gia về chuỗi cung ứng, người đã giúp biến Apple thành một thương hiệu toàn cầu sản xuất hàng trăm triệu sản phẩm mỗi năm, sang một nhà lãnh đạo từ lâu đã tập trung vào thiết kế và sản phẩm.
Ben Bajarin, CEO của công ty tư vấn công nghệ Creative Strategies, cho biết Ternus rất được yêu thích tại Apple "và sẽ mang đến nguồn năng lượng mới".
Ngoài ra, Apple cũng thông báo Johny Srouji, người từng giám sát thiết kế chip và cảm biến tùy chỉnh của Apple, đã được bổ nhiệm làm giám đốc phần cứng. Srouji sẽ tiếp tục điều hành nhóm này, cùng với nhóm kỹ thuật phần cứng mà Ternus từng lãnh đạo, nay sẽ do Tom Merieb phụ trách.
