Mục Lục
ToggleTình huống giao thông: Chiếc VinFast VF 3 chạy khá nhanh ở làn trái sát dải phân cách và mất lái khi qua vũng nước ngay đoạn đường cua. Chiếc xe trượt bánh, xoay đầu lao sang phải, tông vào xe máy chở hai người. Sau va chạm, ôtô và xe máy văng về phía mương. Hiện chưa rõ thương vong.
Kỹ năng lái xe: Khi nhận thấy phía trước có vũng nước, đường cong, tài xế phải giảm tốc bằng cách nhả chân ga và rà rất nhẹ phanh nếu cần. Tay lái nên được giữ chắc nhưng linh hoạt, tránh đánh lái hoặc phanh đột ngột gây mất cân bằng và trượt bánh.
Theo Nghị định 168 về xử phạt giao thông đường bộ, hành vi ôtô không làm chủ tốc độ gây tai nạn giao thông phạt 20-22 triệu đồng, trừ 10 điểm giấy phép lái xe.
Những vũng nước đọng trên mặt đường tạo thành một lớp ngăn cách bánh xe tiếp xúc với mặt đường, từ đó gây ra mất bám. Nếu mất bám trong lúc tài xế đánh lái, xe càng dễ xoay ngang, trượt không kiểm soát.
Khi bị trượt nước, tài xế nên buông ga, xác định không gian an toàn phía trước, quay vô-lăng theo hướng an toàn, và để xe giảm tốc độ từ từ, nếu phải phanh, nên phanh với lực vừa đủ và tăng dần, tránh phanh gấp.
Tin Gốc: Vnexpress
Theo Electrek, Tesla đang đối mặt ít nhất 21 vụ kiện riêng biệt thuộc 7 hạng mục, với ước tính thiệt hại dao động 2,7-14,5 tỷ USD. Nguyên nhân từ các vụ tử vong do lỗi hệ thống Autopilot đến gian lận chứng khoán và phân biệt chủng tộc, trong đó cũng bao gồm các vụ kiện tập thể và cá nhân.
Bộ máy pháp lý cứng rắn của Tesla đang thất bại
Elon Musk đã lường trước được điều này. Vào tháng 5/2022, ông tuyên bố Tesla đang xây dựng một bộ phận pháp lý để trực tiếp khởi xướng và thực thi các vụ kiện. Năm 2023, hãng thuê Brian Jazaeri từ Morgan Lewis & Bockius để lãnh đạo bộ phận này. Bản thân vị trí cố vấn pháp lý lại là một vị trí thay đổi liên tục - Tesla gặp khó khăn trong việc giữ chân bất kỳ ai ở vị trí này trong thời gian dài.
Chiến lược pháp lý được đưa ra. Các luật sư của Tesla đã nhiều lần sử dụng lập luận "sự thổi phồng của hãng" trước tòa rằng những tuyên bố công khai của Musk về Autopilot và Full Self-Driving (FSD) không nên được xem xét nghiêm túc vì chúng là những tuyên bố mơ hồ về sự lạc quan của công ty và không thể kiểm chứng một cách khách quan.
Trong một vụ kiện gian lận cổ đông, luật sư của Tesla lập luận rằng những tuyên bố như "an toàn là trên hết", xe Tesla "an toàn đến mức khó tin", và Autopilot "siêu phàm" chỉ là những lời quảng cáo thổi phồng - những lời nói hoa mỹ của công ty mà không một người hợp lý nào tin tưởng. Musk đã ăn mừng khi một thẩm phán California bác bỏ vụ kiện đó vào tháng 10/2024 với lý do tương tự.
Nhưng việc bào chữa dựa trên những lời quảng cáo thổi phồng đã dần sụp đổ kể từ đó.
Tháng 8/2025, bồi thẩm đoàn ở Miami không chấp nhận lập luận này. Trong vụ Benavides kiện Tesla, bồi thẩm đoàn ra phán quyết công ty phải chịu 33% trách nhiệm cho vụ tai nạn chết người liên quan đến Autopilot năm 2019 và bồi thường 243 triệu USD - gồm 200 triệu USD tiền phạt. Luật sư của nguyên đơn, Brett Schreiber, nói với bồi thẩm đoàn rằng Musk đã biến công chúng thành "một phần của thử nghiệm beta chưa từng đăng ký". Bồi thẩm đoàn đồng ý.
Điều gây chú ý là Tesla đã từ chối lời đề nghị dàn xếp trị giá 60 triệu USD trước khi phiên tòa diễn ra. Phán quyết cuối cùng đưa ra số tiền gấp 4 lần con số đó.
Tesla thuê Gibson Dunn - một trong những công ty luật đắt đỏ nhất nước Mỹ - để chống lại phán quyết. Họ lập luận rằng phán quyết "đi ngược lại luật bồi thường thiệt hại cơ bản của Florida, điều khoản về thủ tục tố tụng công bằng và lẽ thường". Thẩm phán Beth Bloom bác bỏ mọi lập luận vào tháng 2 vừa qua, cho rằng bằng chứng tại phiên tòa hoàn toàn ủng hộ phán quyết.
Kể từ phán quyết mang tính bước ngoặt đó, Tesla đã âm thầm dàn xếp ít nhất 4 vụ kiện tai nạn Autopilot khác thay vì đối mặt với một bồi thẩm đoàn khác - bao gồm cả một vụ kiện liên quan đến cái chết của một thiếu niên ở California. Nhóm luật sư cứng rắn của hãng dường như đã chuyển từ tấn công tự tin sang kiểm soát thiệt hại.
Tai nạn liên quan đến Autopilot và FSD
Phán quyết vụ Benavides là tiêu đề chính, nhưng phần đáng sợ nhất đối với Tesla là những con số thống kê đằng sau đó.
Theo dữ liệu được tổng hợp từ báo cáo của Cơ quan an toàn giao thông quốc gia Mỹ (NHTSA) và cơ sở dữ liệu TeslaDeaths.com, khoảng 50-60 vụ tai nạn chết người liên quan đến Autopilot hoặc FSD. Nhiều vụ việc trong số này xảy ra năm 2016-2020 - những năm đầu của Autopilot, trước khi phiên bản beta FSD được công khai vào cuối năm 2020.
Các vụ kiện đang được giải quyết ngày nay - vụ Benavides (tai nạn năm 2019), vụ dàn xếp Walter Huang liên quan đến một kỹ sư của Apple thiệt mạng năm 2018, và những vụ khác - đều thuộc làn sóng đầu tiên này. Đó là những vụ kiện từ thời kỳ mà Autopilot còn kém hiệu quả hơn, nhưng cũng ít được sử dụng hơn so với hiện nay, cùng với FSD.
Số lượng các vụ kiện trong tương lai còn lớn hơn nhiều. Sau khi phiên bản beta của FSD được công khai vào cuối năm 2020, các báo cáo tai nạn tăng lên đáng kể. Cuộc điều tra của NHTSA vào tháng 10/2025 bao gồm 2,88 triệu xe và xác định 80 lỗi vi phạm giao thông cụ thể liên quan đến hệ thống FSD - vượt đèn đỏ, đi sai làn đường, lái xe ngược chiều. Một phân tích kỹ thuật riêng biệt - giai đoạn thường diễn ra trước khi triệu hồi bắt buộc - bao gồm 3,2 triệu xe để đánh giá hiệu suất của FSD trong điều kiện tầm nhìn hạn chế như chói nắng và sương mù.
Mỗi vụ tai nạn chết người riêng lẻ cũng có thể dẫn đến phán quyết bồi thường 100-300 triệu USD dựa trên tiền lệ Benavides - hoặc một thỏa thuận dàn xếp 20-60 triệu USD nếu Tesla muốn tránh bồi thẩm đoàn. Trong hơn 50 vụ tai nạn chết người, riêng hạng mục tai nạn liên quan đến Autopilot/FSD đã có tiềm năng gây thiệt hại 1-5 tỷ USD.
Và đó chỉ là các trường hợp tử vong. Có hàng trăm vụ kiện khác liên quan đến tai nạn Autopilot và FSD không gây tử vong đang được xử lý - mỗi vụ đều được củng cố bởi tiền lệ Benavides.
Các vụ kiện tai nạn thường thu hút sự chú ý của dư luận, nhưng vụ kiện tập thể liên quan đến những lời hứa tiếp thị về xe tự lái của Tesla cũng có thể gây ra hậu quả không kém.
Lời hứa "Tự lái hoàn toàn": hợp đồng trị giá hàng tỷ USD bị phá vỡ
Vào tháng 8/2025, vụ kiện tập thể ở California gồm những khách hàng đã mua gói FSD của Tesla dựa trên những gì tòa án cho là tiếp thị gây hiểu nhầm. Tòa án chấp nhận việc hoàn tiền đầy đủ cho các thiệt hại - có các thành viên trong vụ kiện có thể thu hồi toàn bộ số tiền 5.000-15.000 USD trở lên mà họ đã trả cho FSD nếu thông tin sai lệch được chứng minh.
Hàng trăm nghìn khách hàng đã mua gói FSD. Ngay cả khi vụ kiện tập thể chỉ giới hạn ở California, số tiền thiệt hại vẫn lên tới hàng trăm triệu USD.
Gian lận chứng khoán và bê bối phân biệt chủng tộc
Vào tháng 8/2025, các cổ đông đã đệ đơn kiện Tesla với cáo buộc gian lận chứng khoán, cho rằng Tesla và Musk đã thổi phồng giá cổ phiếu bằng cách che giấu những rủi ro đáng kể của công nghệ tự lái, đặc biệt là xung quanh chương trình Robotaxi.
Nguyên nhân dẫn đến vụ kiện là các thử nghiệm Robotaxi ban đầu có kết quả thảm hại vào cuối tháng 6/2025, trong đó các xe được cho là đã chạy quá tốc độ, phanh gấp, lao lên vỉa hè, đi sai làn đường và thả khách xuống giữa đường nhiều lần. Giá cổ phiếu của Tesla sụt giảm sau đó.
Nếu vụ kiện được chấp thuận và thậm chí chỉ một phần nhỏ trong số hàng chục tỷ USD cổ phiếu giảm giá trị được quy cho hành vi gian lận bị cáo buộc, thì mức bồi thường thực tế có thể nằm trong khoảng 1-5 tỷ USD.
Vụ kiện phân biệt chủng tộc Vaughn kiện Tesla ban đầu bao gồm khoảng 5.977 nhân viên da màu. Vụ kiện được đệ trình vào năm 2017 sau đó bị hủy bỏ về mặt thủ tục vào cuối năm 2025 khi các luật sư không tìm được 200 thành viên trong nhóm sẵn sàng làm chứng.
Nhưng đó chưa phải là kết thúc mà là một bước ngoặt chiến lược. Các luật sư của nguyên đơn đã đệ trình hơn 500 vụ kiện riêng lẻ và dự định đệ trình tổng cộng hơn 900 vụ. Mỗi vụ kiện phải được xét xử riêng lẻ, nhưng tổng chi phí là rất lớn: ngay cả với mức bồi thường khiêm tốn cho mỗi nguyên đơn là 500.000 USD đến 2 triệu USD, tổng số tiền có thể là 200 triệu đến 1,2 tỷ USD.
Các vụ kiện còn lại bao gồm các vấn đề về lỗi xe, gian lận người tiêu dùng, chống độc quyền và điều tra của cơ quan quản lý.
Tin Gốc: Vnexpress
Từ thông tin nhiều tài xế và hành khách bị xử phạt về việc không thắt dây đai an toàn, có ý kiến thắc mắc: nếu xe không có đai an toàn nên hành khách không thể thắt dây thì ai bị xử phạt?
Theo quy định hiện hành về kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải bằng xe ô tô, yêu cầu xe ô tô dùng để kinh doanh vận tải phải đáp ứng các điều kiện tham gia giao thông theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ; phải có dây đai an toàn tại các vị trí ghế ngồi, giường nằm (trừ xe buýt nội tỉnh) và có hướng dẫn cho hành khách về an toàn giao thông và thoát hiểm khi xảy ra sự cố trên xe.
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ cũng quy định người lái xe và người được chở trên xe ô tô phải thắt dây đai an toàn tại những chỗ có trang bị dây đai an toàn khi xe chạy.
Theo Nghị định 168 năm 2024 quy định về xử phạt hành chính về trật tự an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ, nếu sử dụng xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách không có dây đai an toàn tại các vị trí ghế ngồi, giường nằm theo quy định (trừ xe buýt nội tỉnh), cá nhân bị phạt tiền từ 3 - 4 triệu đồng.
Tổ chức kinh doanh vận tải, dịch vụ hỗ trợ vận tải bị phạt từ 6 - 8 triệu đồng (điểm đ khoản 4 Điều 26).
Ngoài việc bị phạt tiền, cá nhân, tổ chức vi phạm còn bị buộc lắp đặt dây đai an toàn theo đúng quy định.
Cùng với đó, người điều khiển xe ô tô kinh doanh vận tải không có dây đai an toàn tại các vị trí ghế ngồi, giường nằm theo quy định (trừ xe buýt nội tỉnh) bị phạt tiền từ 600.000 - 800.000 đồng (điểm h khoản 3 Điều 20).
Như vậy, nếu ô tô chở khách không có dây đai an toàn nên hành khách không thể thắt dây này khi xe đang chạy thì hành khách không bị xử phạt. Người bị xử phạt trong trường hợp này là tài xế lái xe và nhà xe (đơn vị kinh doanh vận tải hành khách bằng xe ô tô).
Cần lưu ý thêm: tài xế có quyền từ chối lái xe khi phát hiện xe không bảo đảm các điều kiện về an toàn (khoản 2 Điều 59 Luật Đường bộ 2024).
Như vậy, tài xế có quyền từ chối lái xe nếu như trên xe thiếu dây đai an toàn ở những vị trí bắt buộc phải có.
Các hành khách cũng có quyền được vận tải theo đúng vé, hợp đồng vận tải, cam kết của người kinh doanh vận tải về chất lượng vận tải; được từ chối chuyến đi trước khi phương tiện khởi hành và được trả lại tiền vé theo quy định.
Như vậy, khách đi xe có quyền từ chối và yêu cầu nhà xe trả lại vé nếu như xe không có dây đai an toàn. Vì dây đai an toàn có vai trò quan trọng để bảo vệ người ngồi trên xe khi xảy ra sự cố, khách đi xe phải yêu cầu dây đai an toàn để bảo vệ bản thân.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Bên cạnh các chương trình giảm giá tiền mặt hay tặng quà phụ kiện, nhiều hãng ô tô tại Việt Nam vẫn duy trì hình thức hỗ trợ lệ phí trước bạ (LPTB) cho khách mua xe, như một công cụ kích cầu quen thuộc trong tháng 4.2026. Mức ưu đãi phổ biến 50 - 100%, áp dụng trên nhiều dòng xe. Trong số đó, Toyota, Honda hay Ford đang là những thương hiệu nổi bật khi triển khai chính sách ưu đãi lệ phí trước bạ mạnh tay, trải dài ở nhiều phân khúc.
Tháng 4.2026, để duy trì đà tăng trưởng, Toyota tiếp tục triển khai các chương trình kích cầu thông qua hình thức hỗ trợ lệ phí trước bạ, tập trung vào các mẫu xe chiến lược. Trong đó, bộ đôi Toyota Vios, Toyota Yaris Cross áp dụng mức hỗ trợ 50%. Với giá bán niêm yết dao động từ 458 - 545 triệu đồng, khách mua mẫu sedan hạng B - Toyota Vios được giảm tương đương từ 23 - 27 triệu đồng. Còn với mẫu SUV đô thị - Toyota Yaris Cross, mức giảm dao động từ 33 - 37 triệu đồng.
Trong khi đó, bộ đôi xe gia đình (MPV) cỡ nhỏ Toyota Veloz Cross và Avanza Premio, hãng xe Nhật Bản áp dụng chính sách ưu đãi lên đến 100% lệ phí trước bạ; thậm chí tặng kèm thêm gói bảo hiểm thân vỏ, lãi suất vay… Toyota Việt Nam cho biết, quy đổi ra tiền mặt, khách mua Toyota Veloz Cross trong tháng 4.2026 được giảm tới 111 - 114 triệu đồng, còn Avanza Premio giảm từ 98 - 106 triệu đồng. Nhờ đó, giá lăn bánh thực tế của hai mẫu xe này giảm đáng kể, xuống mức cạnh tranh hơn trong phân khúc MPV vốn đang có nhiều lựa chọn.
Việc đồng loạt ưu đãi các dòng xe chủ lực cho thấy Toyota đang nỗ lực giữ vững thị phần trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng.
Tương tự "đồng hương" Toyota, Honda cũng là thương hiệu ô tô áp dụng chính sách kích cầu thông qua hình thức hỗ trợ LPTB cho khách mua xe. Tuy nhiên, hãng xe Nhật này lựa chọn cách tiếp cận rộng hơn, khi triển khai mức ưu đãi 50% cho hàng loạt mẫu mã, từ sedan đến SUV và MPV.
Cụ thể, khách mua mẫu sedan hạng B - Honda City trong tháng 4.2026 được hỗ trợ từ 25 - 30 triệu đồng, tương ứng mức 50% lệ phí trước bạ áp dụng với giá bán niêm yết (dao động từ 499 - 569 triệu đồng).
Ở nhóm xe gầm cao, Honda CR-V (bản L) có giá 1,099 tỉ đồng, khách mua được hỗ trợ tương ứng khoảng 55 triệu đồng. Trong khi bộ đôi Honda HR-V và Honda BR-V cũng nhận ưu đãi tương tự, mức quy đổi ra tiền mặt dao động từ 35 - 50 triệu đồng, tùy mẫu và phiên bản. Sau khi quy đổi, mức giá thực tế của các mẫu xe này trở nên cạnh tranh hơn, đặc biệt trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng cân nhắc kỹ chi phí sở hữu.
So với hai đối thủ Nhật Bản, Ford áp dụng chính sách linh hoạt hơn khi kết hợp giữa hỗ trợ lệ phí trước bạ và các hình thức ưu đãi khác như tiền mặt hoặc quà tặng, tùy từng dòng xe.
Trong đó, mẫu bán tải chủ lực - Ford Ranger được áp dụng hỗ trợ LPTB từ 50 - 100%, tùy phiên bản. Với giá bán dao động khoảng 665 - 965 triệu đồng, mức ưu đãi quy đổi từ 40 - 90 triệu đồng. Điều này góp phần giảm đáng kể chi phí lăn bánh và duy trì sức cạnh tranh của Ranger, nhất là trong bối cảnh sức hút của nhóm xe bán tải đang giảm sút sau những thông tin điều chỉnh về chính sách hạn phân loại và quy định lưu thông.
Tương tự, mẫu xe thương mại Ford Transit cũng được áp dụng ưu đãi 50 - 100% LPTB, hướng đến nhóm khách hàng kinh doanh vận tải. Trong khi đó, Ford Everest dù không hỗ trợ trực tiếp lệ phí trước bạ, nhưng khách mua được đại lý tặng tiền mặt hoặc bảo hiểm vật chất, với giá trị từ 20 - 34 triệu đồng.
Bên cạnh Toyota, Honda hay Ford, một số thương hiệu khác cũng áp dụng hình thức ưu đãi thông qua hỗ trợ lệ phí trước bạ cho khách mua, tuy nhiên chỉ triển khai với 1 - 2 mẫu hoặc phiên bản xe chủ lực. Theo đó, Mitsubishi đang hỗ trợ 100% lệ phí trước bạ cho người mua mẫu Mitsubishi Xpander. Trong khi Suzuki áp dụng chính sách tương tự với Suzuki XL7 Hybrid.
Đáng chú ý, ngoài hình thức kích cầu thông qua ưu đãi lệ phí trước bạ, thị trường ô tô Việt Nam đầu tháng 4.2026 vẫn chứng kiến cuộc đua giá khá gay gắt. Khi nhiều hãng xe đồng loạt áp dụng các chương trình điều chỉnh giá niêm yết, giảm giá tiền mặt, tặng phụ kiện, hỗ trợ bảo hiểm hoặc phiếu nhiên liệu… nhằm gia tăng lợi thế cạnh tranh. Thậm chí, với một số mẫu xe, tổng mức ưu đãi cộng dồn có thể lên tới cả trăm triệu đồng, thậm chí tiệm cận 1 tỉ đồng.
Trong bối cảnh sức mua vẫn chưa thực sự phục hồi, các chuyên gai dự báo, cuộc đua kích cầu được dự báo sẽ tiếp tục kéo dài trong thời gian tới, khi các hãng xe nỗ lực thúc đẩy doanh số và duy trì vị thế trên thị trường.