Đằng sau những cú nhấp chuột tưởng chừng vô hại là cách khai thác sự tò mò, biến thông tin thành công cụ dẫn dụ mua hàng. Nhiều ý kiến cho rằng affiliate marketing biến tướng là thực tế đang diễn ra.
Chị Nguyễn Thị Ngọc Hiếu (32 tuổi, ngụ ở đường Thạnh Lộc 07, P.An Phú Đông, TP.HCM; trước là P.Thạnh Lộc, Q.12), cho biết bản thân là nạn nhân của affiliate marketing biến tướng.
Chị Hiếu kể từng gặp video với tiêu đề gây tò mò về một ngôi nhà “siêu mỏng” ở Sóc Trăng trên fanpage lớn. Khi vào phần bình luận để tìm thông tin, chị chỉ thấy các link dẫn sang sàn thương mại điện tử.
“Có lúc tôi tìm nội dung nhưng lại bị đưa sang Shopee, Lazada, TikTok Shop. Thậm chí, link còn đặt tên giống báo điện tử, rất dễ gây nhầm lẫn”, chị Hiếu nói.
Nguyễn Ngọc Vy (27 tuổi, ngụ ở đường Phan Đình Giót, P.Đông Hòa, TP.HCM; trước là P.Đông Hòa, TP.Dĩ An, Bình Dương), cho biết dù đã cảnh giác, cô vẫn nhiều lần “sập bẫy” các link dạng này.
Vy thường đọc tin qua các hội nhóm đông thành viên, nơi nội dung bị “úp mở” và dẫn người xem vào link ở phần bình luận. Tuy nhiên, khi bấm vào, cô lại bị chuyển sang sàn thương mại điện tử. “Tôi có cảm giác bị lừa và mất thiện cảm với sản phẩm được quảng bá theo cách này”, Vy nói.
Không chỉ là trường hợp cá biệt, tình trạng này ngày càng phổ biến. Những tiêu đề gây tò mò như “Sự thật gây chấn động”, “Xem xong ai cũng sốc”… xuất hiện dày đặc, nhưng sự thật phía sau lại chỉ là một link mua hàng.
Theo ghi nhận, đằng sau những bài đăng tưởng như là tin tức hay chia sẻ đời sống lại là một quy trình được “lập trình” khá bài bản.
Đào Thị Mỹ Hằng (24 tuổi), ngụ ở đường Nguyễn Chí Thanh, P.Chợ Lớn, TP.HCM; trước đây là P.12, Q.5), làm affiliate marketing tự do. Hằng thẳng thắn thừa nhận từng tham gia sản xuất dạng nội dung này. Theo Hằng, việc đầu tiên là “bắt trend”.
“Phải theo dõi xem hôm nay mạng xã hội đang nói gì: drama tình cảm, người nổi tiếng, phát ngôn gây tranh cãi… Cái gì càng mập mờ, càng dễ gây tò mò thì càng dễ làm”, Hằng nói và cho biết: “Sau khi chọn chủ đề, người làm nội dung sẽ viết theo kiểu “giữ lại thông tin quan trọng”, chỉ đưa ra những chi tiết nửa vời để kích thích người đọc. Tiêu đề phải kiểu như: “Chuyện không thể ngờ”, “Quá sốc với sự thật phía sau”… nhưng trong bài thì không nói rõ, buộc người đọc phải tìm thêm”.
Hằng cho hay ở bước tiếp theo, nội dung thường được “gia vị” thêm bằng cách trộn lẫn thông tin nửa thật nửa giả. Một sự kiện có thật có thể được thêm thắt chi tiết chưa kiểm chứng hoặc suy đoán chủ quan để tăng độ hấp dẫn.
“Quan trọng nhất là đoạn cuối. Không bao giờ để thông tin đầy đủ trong bài. Phải dẫn người ta xuống phần bình luận, nơi đã gắn sẵn link. Những link này thường được ngụy trang dưới tên gọi giống một trang tin hoặc bài viết chi tiết. Nhưng khi nhấp vào, người dùng lại bị chuyển hướng sang các sàn thương mại điện tử. Từ đó, hệ thống affiliate bắt đầu ghi nhận lượt truy cập”, Hằng nói.
Lê Minh Tú (23 tuổi, làm việc ở đường Trưng Trắc B, P.Hiệp Bình, TP.HCM; trước đây là P.Hiệp Bình Chánh, TP.Thủ Đức), cho biết cũng là người trong nghề khi kiếm thêm thu nhập với nghề affiliate marketing.
Tú nói: “Chỉ cần người dùng bấm vào link là đã có giá trị. Nếu vài ngày sau họ mua bất kỳ sản phẩm nào, người dẫn link vẫn có thể nhận hoa hồng”.
Theo Tú, một nội dung có thể được “nhân bản” thành nhiều phiên bản, đăng ở nhiều trang với tiêu đề khác nhau để thử nghiệm, bài nào hút view sẽ được đẩy mạnh.
Không chỉ làm riêng lẻ, nhiều người còn tham gia các nhóm kín để chia sẻ “kịch bản”, từ chủ đề hot, cách đặt tiêu đề đến nội dung mẫu. “Có ngày chỉ cần copy, chỉnh sửa rồi đăng. Mục tiêu không phải đúng hay sai, mà là có bao nhiêu người bấm link và mua hàng”, Tú thừa nhận.
Ông Trần Lâm, Giám đốc Công ty Natural House, P.Diên Hồng, TP.HCM; trước là P.8, Q.10), cho rằng nội dung tin đồn, drama, giật gân “hiệu quả” với affiliate marketing vì đánh trúng tâm lý tò mò.
Theo ông Lâm, mạng xã hội ưu tiên nội dung gây tranh cãi, kích thích cảm xúc, trong khi affiliate chỉ cần người dùng bấm link; hệ thống vẫn ghi nhận và có thể trả hoa hồng trong nhiều ngày sau đó. Vì vậy, nội dung giật gân dễ trở thành công cụ kiếm tiền.
“Tuy nhiên, đây chỉ là lợi ích ngắn hạn. Người xem click vì tò mò, không phải nhu cầu thật, nên nếu trải nghiệm không đúng kỳ vọng, niềm tin sẽ nhanh chóng bị bào mòn. Khi đó, người dùng có xu hướng nghi ngờ cả người làm nội dung lẫn nhà bán hàng, dẫn đến hành vi tiêu dùng thận trọng hơn”, ông Lâm nói.
Ông Lâm cũng cảnh báo nếu xu hướng này lan rộng, môi trường kinh doanh online sẽ bị ảnh hưởng, người làm nội dung tử tế khó cạnh tranh, còn giá trị thực của sản phẩm bị đẩy xuống phía sau.
Dưới góc nhìn truyền thông, thạc sĩ Trần Xuân Tiến (Phó trưởng bộ môn truyền thông, Trường ĐH Văn Hiến), cho rằng con người có “thiên kiến tiêu cực”, nên dễ bị thu hút bởi thông tin bất thường, gây sốc.
“Những nội dung kích thích cảm xúc mạnh như sợ hãi, phẫn nộ thường thúc đẩy hành vi chia sẻ. Trong khi đó, thuật toán mạng xã hội lại ưu tiên tương tác hơn độ xác thực, khiến nội dung càng gây phản ứng càng dễ lan truyền. Khi các yếu tố này cộng hưởng, thông tin chưa kiểm chứng có thể lan nhanh như “virus”, thậm chí vượt xa tốc độ của thông tin chính thống vốn cần thời gian xác minh”, ông Tiến nói.
Ở góc độ pháp lý, luật sư Mai Tiến Luật, Giám đốc hãng luật BigBoss Law, Đoàn Luật sư TP.HCM), khẳng định tiếp thị liên kết không bị cấm, nhưng phải dựa trên thông tin trung thực, minh bạch và không gây nhầm lẫn.
“Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng bị ảnh hưởng bởi video ngắn, livestream hay bài đăng viral, nếu thông tin đầu vào sai lệch, quyết định tiêu dùng cũng sẽ bị dẫn dắt sai ngay từ đầu”, ông Luật nói.
Theo ông Luật, khi cơ chế hoa hồng dựa trên lượt nhấp và đơn hàng, trong khi nội dung giật gân lại dễ thu hút, động lực thị trường có thể bị lệch chuẩn. Khi đó, lợi thế không còn thuộc về doanh nghiệp đầu tư nghiêm túc, mà rơi vào tay những người sẵn sàng phóng đại hoặc khai thác nỗi sợ của công chúng.
“Vấn đề không chỉ là đạo đức truyền thông, mà còn là nguy cơ bóp méo cạnh tranh. Khi thông tin sai lệch được dùng để đổi lấy hoa hồng, sự gian dối bị thương mại hóa thành một phương thức kiếm lợi. Đặc biệt, nếu hiện tượng này xảy ra trong các lĩnh vực nhạy cảm như sức khỏe, pháp luật hay chính sách công, hậu quả có thể vượt xa một giao dịch mua bán, ảnh hưởng trực tiếp đến nhận thức và hành vi xã hội”, ông Luật nhấn mạnh. (còn tiếp)
Chuyện chèn link để quảng bá sản phẩm ngày càng phổ biến trên các nền tảng mạng xã hội
Khách đến quán cà phê The Flight Deck, ở P.Phú Nhuận, TP.HCM tỏ ra thích thú khi được hóa thân thành phi công lái máy bay Airbus 320 qua buồng lái mô phỏng với độ chân thật cao. Nhờ kỹ thuật viên hướng dẫn, các "phi công" tự mình thực hiện thao tác cơ bản, như cất, hạ cánh, xử lý tình huống, lập kế hoạch bay…
Đến nay, em Nguyễn Quang Vinh (14 tuổi, ngụ số 47 đường Nguyễn Văn Đậu, P.Bình Thạnh, TP.HCM) đã có 4 lần được cha mẹ đưa đến quán cà phê này trải nghiệm làm phi công. "Con rất vui khi tự thao tác cất hạ, cánh, lên lịch bay, xử lý tình huống khi buồng lái mất áp suất đột ngột… Từ trải nghiệm này, con thấy việc điều khiển tàu bay rất khó, không dễ như trên tivi", Vinh chia sẻ.
Không chỉ khách hàng nhí, nhiều sinh viên đam mê lĩnh vực hàng không dân dụng cũng tìm đến quán cà phê này để có cơ hội ngồi vào ghế lái tàu bay AirBus 320.
Hoàng Mạnh, sinh viên Học viện Hàng không Việt Nam, cho biết: "Em thường xuyên đến trải nghiệm điều khiển tàu bay qua buồng lái mô phỏng. Trước đây, em nghĩ phi công chỉ cần điều khiển tàu bay lên, xuống nhưng qua trải nghiệm tại này thì không dễ như thế, qua đó giúp mình học được nhiều thao tác".
Tương tự, bạn Lê Hoàng An, sinh viên Trường ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM, chia sẻ: "Từ lâu, em đã yêu thích nghề phi công và chỉ điều khiển máy bay qua các trò chơi trên máy tính. Lần đầu tiên đến đây trải nghiệm buồng mô phỏng tàu bay AirBus 320, em cảm thấy vui khi được tự tay bấm các nút điều khiển, có cảm giác chân thực đến 75%".
Nói về buồng lái mô phỏng tàu bay AirBus 320, anh Trần Hưng Quốc Việt (32 tuổi, chủ quán cà phê), cho biết bản thân rất yêu thích nghề phi công và đã có bằng lái phi công cơ bản (Private Pilot License-PPL). Vì lý do cá nhân, anh phải tạm gác lại ước mơ học tiếp bằng phi công dân dụng. Vốn có kiến thức về vận hành tàu bay AirBus 320, anh đã liên kết với đơn vị chuyên môn thiết kế buồng lái mô phỏng tàu bay AirBus 320 để tiếp tục nuôi dưỡng đam mê của bản thân và cho người có nhu cầu trải nghiệm cảm giác làm phi công đối với dòng máy bay thương mại này.
Khách sẽ hóa thân thành phi công tàu bay AirBus 320, trong đó có trải nghiệm cất, hạ cánh dưới sự hướng dẫn của kỹ thuật viên và thuê trang phục phi công để check-in. Đối với các trải nghiệm còn lại, khách được kỹ thuật viên hướng dẫn chọn sân bay để thực hiện thao tác cất, hạ cánh và lập kế hoạch bay, xử lý tình huống khẩn cấp khi đang bay. Anh Việt còn cho biết nhiều khách "ruột" còn trải nghiệm "phi công tập sự" trong 15 giờ, trong đó có không ít phi công đến ôn luyện kỹ năng bay để chuẩn bị cho kỳ thi năng định định kỳ.
Theo anh Việt, từ khi khai trương vào tháng 4.2025 đến nay, quán đã đón trên 3.000 lượt khách đến trải nghiệm buồng lái mô phỏng tàu bay AirBus 320. Hiện quán đang đầu tư thêm buồng lái AirBus 320 thứ hai với nhiều cải tiếng đáng kể, có hoạt động lưu động, giúp khách dễ dàng thao tác và có trải nghiệm thật nhất. Bên cạnh đó, anh Việt còn tổ chức nhiều buổi workshop chia sẻ kiến thức hàng không dân dụng, con đường trở thành phi công cơ bản… thu hút nhiều bạn trẻ đam mê ngành hàng không tham gia.
Sáng 19.4, tại Hà Nội đã diễn ra Lễ khai mạc vòng loại quốc gia Cuộc thi Vô địch tin học văn phòng thế giới (MOS World Championship) do T.Ư Đoàn phối hợp cùng IIG Việt Nam tổ chức.
Tham dự chương trình có anh Nguyễn Tường Lâm, Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam. Cuộc thi đã thu hút gần 1.500 thí sinh trên cả nước tham gia.
Phát biểu tại lễ khai mạc, anh Nguyễn Tường Lâm cho biết đất nước ta đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với những yêu cầu ngày càng cao về chất lượng tăng trưởng, năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng trước những biến động nhanh, phức tạp của thế giới.
Trong bối cảnh đó, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là xu hướng, mà đã trở thành động lực chủ yếu, nền tảng cốt lõi và con đường tất yếu để Việt Nam bứt phá vươn lên như Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã khẳng định. Đồng thời, phát triển con người, đặc biệt là thế hệ trẻ, là trung tâm và chủ thể của quá trình phát triển.
Điều đó đặt ra một yêu cầu rất cụ thể: phải xây dựng được một thế hệ thanh niên có tri thức, kỹ năng, tư duy số, năng lực sáng tạo và khả năng thích ứng cao trong môi trường toàn cầu. Đây không chỉ là mục tiêu lâu dài, mà là nhiệm vụ cấp bách, mang tính quyết định đối với tương lai phát triển của đất nước.
Anh Lâm khẳng định, việc tổ chức những sân chơi như MOS World Championship là giải pháp thiết thực để nâng cao năng lực số, khơi dậy tư duy sáng tạo và chuẩn bị nguồn nhân lực trẻ chất lượng cao cho đất nước trong thời kỳ mới.
Hiệu quả đó cũng được thể hiện qua thành tích quốc tế ấn tượng của Đội tuyển quốc gia Việt Nam. Tính đến nay, Việt Nam đã giành 24 huy chương thế giới, trong đó có 5 cúp Vô địch thế giới. Riêng mùa giải 2025, Việt Nam đã xuất sắc lọt vào top 5 đội tuyển mạnh nhất thế giới.
Năm 2026, cuộc thi tiếp tục được tổ chức trên phạm vi toàn quốc với hai vòng thi cấp quốc gia gồm: vòng loại quốc gia và vòng chung kết quốc gia. Thí sinh tranh tài ở 6 nội dung: Microsoft Word, Excel, PowerPoint (phiên bản 2019 và Microsoft 365 Apps), tại ba khu vực Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM.
Kết thúc các vòng thi quốc gia, 6 thí sinh xuất sắc nhất sẽ đại diện Việt Nam tham dự vòng chung kết thế giới tại Mỹ, tranh tài cùng thí sinh đến từ gần 100 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Được triển khai tại Việt Nam từ năm 2010, MOS World Championship đã bước sang mùa giải thứ 17 liên tiếp với quy mô ngày càng mở rộng và sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng học sinh, sinh viên.
Khám phá bánh nghệ thuật kỷ niệm 30.4, một tác phẩm sáng tạo lấy cảm hứng từ hình ảnh bộ đội, địa đạo và người mẹ Việt Nam anh hùng trong thời chiến. Chiếc bánh không chỉ là món ăn mà còn chứa đựng tình cảm tri ân dành cho thế hệ đi trước.
Ân cho biết ý tưởng về tác phẩm bắt nguồn từ một câu hỏi tưởng chừng giản đơn tình cờ đọc được trên mạng xã hội: “Ước mơ của mẹ là gì?”. Khi nhiều câu trả lời xoay quanh con cái và gia đình, Ân lại suy nghĩ theo một hướng khác. “Mình đặt người mẹ vào bối cảnh chiến tranh và nhận ra, có lẽ ước mong lớn nhất khi ấy chỉ là ngày đất nước hòa bình, con được trở về nhà. Từ dòng suy nghĩ đó, ý tưởng cho chiếc bánh dần hình thành”, Ân chia sẻ.
Chàng trai 26 tuổi cho biết tác phẩm nằm trong dự án bánh nghệ thuật “Việt Nam tinh hoa”, được chăm chút tỉ mỉ từ nguyên liệu chính là kẹo mềm fondant và bột gạo. Tổng thể chiếc bánh tái hiện không gian thời chiến với những chi tiết thu nhỏ như: bộ đội, địa đạo, người mẹ Việt Nam anh hùng, gợi nhắc đến đời sống gian khó nhưng giàu nghị lực của người Việt. “Điểm nhấn nổi bật nhất chính là tạo hình khuôn mặt người mẹ”, Ân nói.
Chia sẻ về quá trình thực hiện, Ân cho biết nhiều người thường nghĩ phần khó nhất nằm ở những chi tiết thu nhỏ bên trong “lòng địa đạo”. Tuy nhiên, với anh, thử thách lớn nhất lại là làm sao để tác phẩm có thể chạm đến cảm xúc người xem chỉ qua ánh nhìn. Đặc biệt, ở phần tạo hình khuôn mặt người mẹ, anh không chỉ hướng đến sự giống thật về đường nét, mà còn phải thể hiện được chiều sâu tâm trạng.
“Mình muốn gương mặt người mẹ vừa có nét buồn vì mất đi người thân, vừa ẩn chứa sự căm phẫn khi chiến tranh đã cướp đi quá nhiều thứ, để lại nỗi đau không thể diễn tả. Ở mỗi góc nhìn khác nhau, người xem có thể cảm nhận những sắc thái cảm xúc khác nhau”, Ân chia sẻ.
Để hoàn thiện tác phẩm, Ân mất khoảng 2 tháng. Anh bắt đầu từ khâu lên ý tưởng, dựng phác thảo và bố cục tổng thể. Sau đó, Ân tiến hành tạo hình nhân vật người mẹ trước, rồi đến phần vách núi và hệ thống địa đạo. Cuối cùng là giai đoạn đặc tả, hoàn thiện từng chi tiết nhỏ để đảm bảo tổng thể tác phẩm đạt được chiều sâu cả về hình ảnh lẫn cảm xúc.
Thông qua tác phẩm, chàng trai trẻ mong muốn gửi gắm thông điệp về lòng biết ơn. "Đó là sự tri ân dành cho những người lính đã hy sinh vì độc lập dân tộc, cũng như những người mẹ, người vợ âm thầm chịu đựng nỗi đau chiến tranh. Họ không trực tiếp cầm súng, nhưng lại mang những “vết thương” kéo dài suốt cả cuộc đời", Ân nói.
Ân cho biết quá trình thực hiện chiếc bánh lần này diễn ra khá suôn sẻ. Mọi chi tiết đều được anh hình dung rõ ràng từ trước, giúp việc thực hiện đúng với ý tưởng ban đầu. Đây cũng là một trong những tác phẩm mà Ân tâm đắc nhất trong hành trình theo đuổi dòng bánh nghệ thuật.
Không chỉ dừng lại ở kỹ thuật làm bánh, Ân đang từng bước khẳng định hướng đi riêng khi kết hợp hội họa với ẩm thực, tạo nên những tác phẩm mang đậm bản sắc Việt. “Mỗi chiếc bánh không chỉ để thưởng thức mà còn là một câu chuyện, thông điệp được kể bằng hình khối, màu sắc và cảm xúc”, Ân bộc bạch.
