Những ngày giữa tháng 4, khu vực cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị nườm nượp xe qua lại, tạo nên một không khí giao thương hết sức sôi động. Theo thống kê của Ban Quản lý Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng – Lạng Sơn, từ đầu tháng 4 đến nay, mỗi ngày đều đặn có hơn 500 xe chở hàng hóa từ VN xuất khẩu sang Trung Quốc, trong đó phần lớn là xe chở trái cây, nông sản.
Một đại diện lãnh đạo ban quản lý tại đây cho biết: “Hiện nay bình quân mỗi ngày có trên 1.900 xe chở hàng hóa xuất, nhập khẩu thông quan, đều đặn như thế, cho thấy việc giao thương đang thông suốt và thuận lợi. Trong dịp Tết Nguyên đán vừa qua, cao điểm có ngày đạt trên 2.200 xe thông quan, đây là kết quả thông quan kỷ lục đạt được từ trước đến nay”.
Không dừng lại ở kết quả này, hiện nay phía VN và Trung Quốc đang tiếp tục xây dựng cửa khẩu thông minh với kỳ vọng việc giao thương sẽ tăng tốc hơn nữa. Theo đề án đang được triển khai, tổng mức kinh phí thực hiện xây dựng cửa khẩu thông minh hơn 7.900 tỉ đồng, chia làm 2 giai đoạn. Giai đoạn 1 xây dựng cơ sở hạ tầng, giai đoạn 2 triển khai thực hiện thí điểm trong thời hạn 3 năm.
Đến nay, UBND tỉnh Lạng Sơn đã hoàn thành ký kết biên bản ghi nhớ, thiết lập đường dây nóng để triển khai kịp thời cơ chế gặp gỡ, trao đổi định kỳ cùng xây dựng thí điểm cửa khẩu thông minh với phía Quảng Tây (Trung Quốc); hoàn thành 5 đồ án về quy hoạch, bảo đảm cơ sở pháp lý triển khai các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng, bến bãi thuộc giai đoạn 1 của đề án. Tỉnh Lạng Sơn cũng đã bố trí kinh phí ngân sách 256 tỉ đồng để thực hiện. Theo lãnh đạo tỉnh Lạng Sơn, đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh là một bước đột phá mới chưa có tiền lệ nhưng là xu hướng tất yếu, cần phải nhanh chóng hoàn thành để khai mở hiệu quả tiềm năng hợp tác, xuất nhập khẩu giữa hai nước.
Thực tế, vị trí thuận lợi giáp ranh biên giới với Trung Quốc đã giúp kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản của VN gia tăng nhanh chóng. Nói về thị trường Trung Quốc, ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả VN, cho rằng việc ký kết những nghị định thư từ cấp lãnh đạo cao nhất trong những năm gần đây đã góp phần giải quyết đầu ra cho trái cây VN.
“Khi Trung Quốc mở cửa cho sầu riêng, kim ngạch rau quả VN đã tăng gấp đôi. Nhưng thị trường tiêu thụ vẫn còn rất mênh mông. Hiện chúng ta mới chỉ xâm nhập được những đô thị lớn gần với biên giới, còn những thị trường xa hơn vẫn còn nhiều dư địa để phát triển. Khi sầu riêng đông lạnh được cấp phép, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng có thể tăng thêm 1 tỉ USD. Sắp tới đây, nếu Trung Quốc mở cửa cho trái bưởi thì việc gia tăng kim ngạch xuất khẩu rau quả lên 10 tỉ USD trong năm nay là hoàn toàn có thể”, ông Nguyên lạc quan dự báo.
Một điểm sáng là việc hợp tác đầu tư giữa VN – Trung Quốc có bước chuyển từ mở rộng số lượng sang nâng cao chất lượng. Năm 2025, Trung Quốc đứng thứ 2 về tổng số vốn đầu tư đăng ký với 5,96 tỉ USD (sau Singapore), tăng 33,4% so với năm trước, với sự xuất hiện nhiều hơn các dự án công nghệ cao về điện tử, xe hơi năng lượng mới, đặc biệt là hạ tầng giao thông và logistics, đạt nhiều tiến triển tích cực. Hai bên thúc đẩy kết nối đường sắt khổ tiêu chuẩn, nâng cấp các tuyến hành lang kinh tế, đồng thời thí điểm triển khai mô hình cửa khẩu thông minh, góp phần nâng cao hiệu quả thông quan, giảm chi phí logistics và tăng cường liên kết chuỗi cung ứng khu vực.
Số liệu từ Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính) cho biết, quý 1/2026 có 68 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư tại VN, trong đó Singapore dẫn đầu với tổng vốn đầu tư trên 6,3 tỉ USD, chiếm 41,6% tổng vốn đầu tư. Hàn Quốc đứng thứ hai với 4,4 tỉ USD, chiếm 28,7%; tiếp theo là Indonesia, Trung Quốc, Hồng Kông. Tuy vậy, xét về số dự án đầu tư mới thì Trung Quốc đang là đối tác dẫn đầu chiếm 31,8%, giao dịch mua lại phần vốn góp chiếm 28,3%.
Những ngày đầu tháng 4, tình hình giao thương, đầu tư càng sôi động hơn. Trong thông báo gửi tới doanh nghiệp (DN) VN, Thương vụ VN tại Trung Quốc cho biết, hàng loạt công ty, tập đoàn Trung Quốc có nhu cầu hợp tác với DN VN như Tập đoàn Sunwah mong muốn hợp tác trong các lĩnh vực y dược, tế bào gốc, trung tâm dữ liệu, công nghệ cao như trí tuệ nhân tạo, robot, máy bay không người lái, kinh tế không gian tầm thấp. Tập đoàn ZTE đề xuất tổ chức các đoàn DN công nghệ cao sang VN khảo sát cơ hội đầu tư, đồng thời sẵn sàng mời các đoàn VN sang tham quan tại các nhà máy sản xuất của tập đoàn. Tập đoàn Trung Quan Thôn muốn thúc đẩy hợp tác đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, kết nối DN Trung Quốc – ASEAN. Tập đoàn Windey chia sẻ thông điệp muốn hợp tác lâu dài trong lĩnh vực chuyển đổi năng lượng sạch…
Về phía DN VN, ông Thân Đức Việt, Tổng giám đốc Tổng công ty May 10, cho biết yêu cầu tự động hóa và xanh hóa trong hoạt động sản xuất và các sản phẩm dệt may là yếu tố mang tính chiến lược, không chỉ đối với May 10 mà với cả ngành dệt may VN. Nói về công nghệ ngành may mặc thì hiện nay các đối tác Trung Quốc rất mạnh, họ sẵn sàng cung cấp, chuyển giao cho VN, và rất nhiều DN Việt đang có nhu cầu cấp thiết phải chuyển đổi để theo kịp xu thế tương lai.
Trao đổi với PV Thanh Niên, ông Nguyễn Văn Tiếp, Phó tổng giám đốc Công ty TNHH Phồn Thịnh – Tae Gwang, khẳng định: Các công nghệ dệt may Trung Quốc đã có rất nhiều cải tiến, từ quy trình cắt, may, đến các khâu hoàn thiện như gấp, đóng gói sản phẩm hay vệ sinh nhà máy đều đã được tự động hóa nhằm tối ưu hóa sản xuất. Các công đoạn tự động hiện nay đã làm giảm nhân lực như xe tự hành, vệ sinh hút bụi thông minh, cắt trải tự động thông minh, cánh tay robot kết hợp máy vắt sổ cũng giúp giảm chi phí thuê lao động và giúp quay vòng vốn nhanh.
Tại các triển lãm chuyên ngành quốc tế như thủy sản, thực phẩm, đồ gỗ, máy móc thiết bị…, số lượng gian hàng áp đảo đến từ Trung Quốc cũng đang cho thấy một làn sóng đầu tư, xu hướng giao thương giữa VN và Trung Quốc đang hết sức sôi động.
Theo ông Hoàng Minh Hiếu, điều này cho thấy Chính phủ đã nhận diện đúng điểm nghẽn trong phát triển hiện nay không chỉ nằm ở nguồn lực, mà nằm ở cách thức vận hành của bộ máy và chất lượng thể chế; qua đó khẳng định đây là một trong những vấn đề được ưu tiên, do người đứng đầu Chính phủ trực tiếp dẫn dắt.
Theo ông Hiếu, về mặt tâm lý xã hội, quyết tâm của Thủ tướng tạo ra hiệu ứng "phát súng lệnh" trong toàn bộ bộ máy. Khi cấp trên cao nhất đã hành động, các bộ, ngành, địa phương không còn lý do để chần chừ. Tốc độ thực thi từ đó sẽ khác hoàn toàn. Cải cách thủ tục hành chính (TTHC) là việc khó vì đụng chạm trực tiếp đến lợi ích cục bộ và thói quen của một bộ phận cán bộ. Việc chọn vấn đề này để làm đầu tiên chính là cách người đứng đầu Chính phủ thiết lập kỷ cương, buộc cả bộ máy phải chuyển động.
Về mặt kinh tế, đây là phép tính rất thực dụng. Trong khi các giải pháp kích cầu, đầu tư công hay chính sách tiền tệ đều cần thời gian chuẩn bị và nguồn lực lớn, thì cắt giảm TTHC là biện pháp gần như không tốn chi phí ngân sách nhưng mang lại hiệu quả tức thì. Chẳng hạn như doanh nghiệp (DN) được thông quan nhanh hơn, nhà đầu tư được cấp phép sớm hơn, người dân được giải quyết giấy tờ thuận tiện hơn. Đó là những tác động lan tỏa vào tăng trưởng ngay trong ngắn hạn.
Quan trọng nhất, hành động này phát đi tín hiệu tạo niềm tin đến cộng đồng DN và nhà đầu tư nước ngoài. Trong một thời điểm mà các tập đoàn quốc tế đang cân nhắc, so sánh VN với các nước cạnh tranh trong khu vực, việc chứng kiến người đứng đầu Chính phủ đích thân chỉ đạo tháo gỡ rào cản ngay từ những ngày đầu sẽ nói lên rất nhiều về cam kết thực chất. Điều này khẳng định VN đang thực sự xây dựng một môi trường đầu tư mà ở đó chi phí thời gian và các rủi ro pháp lý được giảm thiểu tối đa.
"Lịch sử phát triển kinh tế ở nhiều quốc gia cho thấy những cải cách để lại dấu ấn lâu dài thường bắt đầu bằng quyết tâm chính trị mạnh mẽ từ cấp cao nhất. Vấn đề còn lại là thực thi phải có hiệu quả thực sự, phải tác động thực sự đến đời sống của người dân và hoạt động của DN, không dừng lại ở văn bản hay nghị quyết", ông Hiếu nói.
TS Nguyễn Quốc Việt, Trưởng nhóm nghiên cứu chính sách kinh tế vĩ mô, Trường ĐH Kinh tế (ĐH Quốc gia Hà Nội), cũng phân tích: Việc xây dựng, hoàn thiện thể chế và chính sách đề cao sự liêm chính, tinh thần sáng tạo và trách nhiệm xã hội sẽ tạo ra môi trường kinh doanh minh bạch, giảm thiểu chi phí giao dịch và thúc đẩy niềm tin - vốn là loại vốn xã hội quý giá nhất. Chính phủ kiến tạo không có nghĩa là làm thay DN, mà là tạo ra luật chơi công bằng, minh bạch và cung cấp hạ tầng chiến lược để DN có thể tự do sáng tạo và cạnh tranh.
TS Việt nhấn mạnh: "Trong bối cảnh tình hình thế giới diễn biến nhanh chóng, phức tạp, cùng với yêu cầu đặt ra về tăng trưởng cao và bền vững của VN, các ưu tiên nêu trên đồng thời thể hiện cam kết hành động nhất quán của Chính phủ. Đây cũng chính là các yếu tố cốt lõi của một Chính phủ kiến tạo: chủ động tạo lập môi trường thuận lợi để thúc đẩy phát triển KT-XH. Việc tinh gọn TTHC là điều cần thiết và bắt buộc phải thực hiện để VN thực hiện mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm giai đoạn 2026 - 2031, tiếp tục hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược của đất nước. Với một Chính phủ hiện đại, kiến tạo và phục vụ nhân dân, tôi tin tưởng rằng đây sẽ là mục tiêu khả thi trong kỷ nguyên mới".
Phát họa bức tranh tổng thể của ngành cà phê Việt Nam, ông Nguyễn Thành Tài, Ủy viên Ban chấp hành Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (VICOFA) nói: Năm 2025, xuất khẩu cà phê đạt khoảng 1,59 triệu tấn, giá trị kim ngạch 9 tỉ USD nhưng xuất khẩu nguyên liệu vẫn là chủ yếu. phân khúc cà phê rang xay, hòa tan và phối trộn đạt hơn 1,4 tỉ USD nhưng phần lớn nằm trong tay của các doanh nghiệp FDI.
Để nâng cao kim ngạch xuất khẩu, chế biến sâu là con đường trực tiếp nhất. Thực tế, các sản phẩm chất lượng cao đòi hỏi nguồn nguyên liệu đồng đều, có khả năng truy xuất và đạt chuẩn. Vì vậy, càng đi sâu vào chế biến, doanh nghiệp càng buộc phải đầu tư bài bản cho vùng trồng, khâu sơ chế, logistics và hệ thống dữ liệu qua đó nâng cao giá trị cà phê nguyên liệu Việt Nam.
"Bên cạnh đó, chế biến sâu còn mở ra dư địa phát triển kinh tế tuần hoàn trong ngành cà phê. Một chuỗi giá trị hiện đại không chỉ dừng ở hạt cà phê mà còn khai thác hiệu quả các phụ phẩm như cascara, vỏ quả, sinh khối… Đây là lĩnh vực giàu tiềm năng nhưng vẫn chưa được khai thác tương xứng tại Việt Nam", ông Tài nhận định.
Ông Trần Văn Công, Tham tán Nông nghiệp Việt Nam xác nhận, Châu Âu là thị trường tiêu thụ cà phê Việt Nam nhiều nhất nhiều người dân EU, kể cả một số cán bộ công chức cũng không biết gì về cà phê Việt Nam. Nguyên nhân vì Việt Nam chủ yếu xuất cà phê nhân vào thị trường nàynên sản phẩm không có thương hiệu dẫn đến người tiêu dùng thông thường không ai biết gì về cà phê Việt Nam.
Theo ông Công, EU hiện là một trong 2 trung tâm tiêu thụ cà phê lớn nhất thế giới quy mô thị trường trên 26 tỉ USD và sản lượng hàng năm khoảng 2,7 triệu tấn. Đây là thị trường có sức mua rất lớn, với mức tiêu thụ bình quân gần 20 kg/ người/ năm nhưng Việt Nam mới xuất khẩu sang EU khoảng 580.000 tấn, đạt kim ngạch 3,2 tỉ USD, đứng thứ hai sau Brazil. Việt Nam mạnh ở khâu đầu chuỗi - cung cấp nguyên liệu,nhưng còn hạn chế ở các khâu có giá trị gia tăng cao, dẫn đến việc bỏ lỡ nhiều cơ hội nâng cao giá trị. "Những con số trên cho thấy tiềm năng, cơ hội và dư địa cho hạt cà phê Việt Nam còn rất lớn nếu biết cách đầu tư khai thác hiệu quả ở phân khúc chế biến sâu nhằm tạo ra giá trị gia tăng", ông Công lưu ý.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Đức Hưng, Giám đốc Công ty CP SX-TM-XNK Cà phê Napoli cho biết, tính chung cả nước, Việt Nam ước có khoảng 10.000 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực cà phê nhưng ít doanh nghiệp mạnh và đặc biệt không có doanh nghiệp mạnh trên thị trường quốc tế. Trong khi như cả Trung Quốc chỉ có khoảng 500 doanh nghiệp, nhưng có rất nhiều doanh nghiệp tên tuổi. Tại Mỹ, số lượng doanh nghiệp cũng không nhiều nhưng đa số đều có năng lực cạnh tranh cao.
Ông Thái Anh Tuấn Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Xuất nhập khẩu 2.9 Đắk Lắk (Simexco Daklak) một trong những doanh nghiệp xuất khẩu cà phê lớn nhất Việt Nam hiện nay nói rằng: Để phát triển chế biến sâu, doanh nghiệp cần hội đủ ba yếu tố: vốn, công nghệ và thị trường. Doanh nghiệp phải đáp ứng đúng nhu cầu thị trường, đồng thời có nguồn cung ổn định từ các HTX. Hiện nay, hoạt động xuất khẩu được thực hiện theo các tiêu chuẩn quốc tế, với hệ thống truy xuất nguồn gốc đầy đủ. Người mua có thể truy xuất đến từng container, từng hộ nông dân và vùng trồng cụ thể. Đây là điều kiện quan trọng để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Nhưng vấn đề đầu tư vào công nghệ chế biến, xây dựng và phát triển thị trường gắn với thương hiệu sản phẩm riêng thì cần phải có vốn lớn và lộ trình phù hợp. Hiện doanh nghiệp đang lựa chọn thị trường phù hợp, triển khai từng bước chắc chắn trước khi đầu tư mạnh vào chế biến sâu.
Ông Nguyễn Quang Bình, chuyên gia thị trường cà phê nhận định: Doanh nghiệp trong nước cũng chưa nhận được sự hỗ trợ tương xứng, đặc biệt từ hệ thống ngân hàng - lực lượng có vai trò quan trọng trong việc kết nối và duy trì chuỗi cung ứng. Trong khi đó, khối doanh nghiệp nước ngoài (FDI) được hậu thuẫn mạnh từ hệ thống tài chính để giữ vững vị trí trong chuỗi.
TS Đỗ Việt Hà, Phó Chủ tịch Hiệp hội nông nghiệp hữu cơ Việt Nam cũng khẳng định: Nếu so với gạo hay thủy sản chính sách cho cà phê vẫn chưa tương xứng. "Một ngành đạt giá trị xuất khẩu đến 9 tỉ USD nhưng lại chưa có chính sách riêng để tiếp tục phát triển mạnh hơn nữa là vấn đề cần lưu ý", ông Hà trăn trở.
Nhà báo Tô Đình Tuân, Tổng biên tập Báo Người Lao Động, nhấn mạnh: Nếu thúc đẩy chế biến sâu hiệu quả, theo hướng chuẩn mực và nghiêm túc, ngành cà phê Việt Nam không chỉ dừng lại ở mức 8 - 9 tỉ USD mà trong vài năm tới hoàn toàn có thể hướng đến những cột mốc hàng chục tỉ USD. Để đạt được những kỷ lục mới, cần xác định chế biến sâu là một trục chiến lược quốc gia, với sự tham gia của doanh nghiệp, các cơ quan, ban ngành, các đơn vị liên quan và cả cơ quan truyền thông. Bên cạnh đó, cần tạo cú hích về tài chính cho doanh nghiệp, vì đây là điểm nghẽn lớn nhất. Muốn vậy, cần có chính sách miễn, giảm thuế; giảm thuế nhập khẩu máy móc. Ngoài ra cần phát triển vùng nguyên liệu chuẩn hóa. Nếu không có nguồn nguyên liệu đạt chuẩn thì không thể phát triển chế biến sâu.
Từ khi mở cửa thị trường lúc 8 giờ 25 đến 9 giờ 30 hôm nay, Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) điều chỉnh giá vàng 2 lần. Lần đầu đi ngang và lần 2 giảm nhẹ so với chốt ngày 6.4.
Tại thời điểm 9 giờ 28, giá mua vào và bán ra mỗi lượng vàng miếng SJC là 169,5 - 172,5 triệu đồng, giảm 600.000 đồng.
So với mức giá cao nhất từ đầu tháng 3 tới nay ghi nhận ngày 2.3 (mua vào 187,9 triệu đồng/lượng và bán ra 190,9 triệu đồng/lượng), giá mỗi lượng vàng miếng SJC đã giảm 18,4 triệu đồng.
Giá vàng SJC trong nước hiện cao hơn giá vàng thế giới khoảng 26 triệu đồng, đã giảm so với các mức chênh gần đây là khoảng 28 - 30 triệu đồng, song vẫn rất cao. Các chuyên gia vàng cho rằng, mức chênh phù hợp chỉ khoảng 7 - 8 triệu đồng/lượng.
Tại thời điểm 9 giờ 41 hôm nay, Công ty Vàng bạc đá quý Phú Quý mua vào, bán ra vàng 1 lượng và vàng nhẫn tròn của thương hiệu này ở mức 169 - 172 triệu đồng/lượng, giảm 900.000 đồng/lượng so với chốt ngày 6.4.
Suốt từ hơn 11 giờ hôm qua 6.4 tới 9 giờ 50 hôm nay, Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu không điều chỉnh giá vàng.
Vàng miếng và nhẫn tròn trơn vàng rồng Thăng Long được Bảo Tín Minh Châu mua vào 168,1 triệu đồng/lượng và bán ra và 171,1 triệu đồng/lượng, giảm 1,4 triệu đồng/lượng so với chốt tuần qua.
Sáng nay, mọi giao dịch tại Bảo Tín Minh Châu vẫn diễn ra bình thường. Trao đổi với Thanh Niên, đại diện doanh nghiệp này cho biết, hôm nay, mỗi khách được mua tối đa 10 lượng vàng nhẫn tròn trơn vàng rồng Thăng long, hẹn lịch trả vàng ngày 22.4.
Khách hàng được lấy vàng ngay khi mua 1 nhẫn tròn trơn có trọng lượng từ 3 chỉ trở xuống. Bảo Tín Minh Châu sẵn sàng mua lại vàng của khách đến bán không giới hạn. Khách được trả tiền ngay.
Trước đó, ngày 6.4, Bảo Tín Minh Châu cũng cho phép mỗi khách hàng mua tối đa 10 lượng vàng nhẫn tròn trơn vàng rồng Thăng Long.
Đây là động thái khá mới so với giai đoạn trước đó không lâu, khi vàng luôn được nhìn nhận trong tình trạng cầu vượt cung, khan hàng. Mỗi khách hàng được mua "nhỏ giọt" tối đa khoảng 2 - 3 chỉ vàng/ngày.
Sáng nay, giá bạc giảm so với chốt ngày 6.4. Từ khi mở cửa thị trường tới khoảng 9 giờ 50, giá bạc bán ra quanh mức trên 74 triệu đồng/kg.
Lúc 9 giờ 43, Công ty cổ phần kim loại quý Ancarat Việt Nam niêm yết mua vào và bán ra bạc 1 lượng là 2,719 - 2,803 triệu đồng, giảm 30.000 - 31.000 đồng; bạc 1 kg là 72,570 - 74,747 triệu đồng, giảm 737.000 - 826.000 đồng.
Tại thời điểm 9 giờ 32, Công ty Vàng bạc đá quý Phú Quý niêm yết mua vào và bán ra bạc 1 lượng như sau: 2,710 - 2,794 triệu đồng, giảm 22.000 - 23.000 đồng; bạc 1 kg có giá 72,266 - 74,506 triệu đồng, giảm 1,12 - 1,14 triệu đồng.
Từ tháng 3 tới nay, giá bạc ghi nhận cao nhất ngày 2.3 với mức bán ra gần 99 triệu đồng/kg. So với vùng giá trên, hiện giá mỗi kg bạc đã giảm hơn 24 triệu đồng.
Trên thị trường thế giới, giá vàng giao ngay tại thời điểm 9 giờ 41 (giờ Việt Nam) hôm nay ở mức 4.638,7 USD/ounce, giảm 8,8 USD/ounce (tương đương 0,19%); giá bạc giao ngay ở mức 72,41 USD/ounce, giảm 0,24 USD/ounce (tương đương 0,33%) so với giá chốt phiên hôm qua.
