Những ngày giữa tháng 4, khu vực cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị nườm nượp xe qua lại, tạo nên một không khí giao thương hết sức sôi động. Theo thống kê của Ban Quản lý Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng – Lạng Sơn, từ đầu tháng 4 đến nay, mỗi ngày đều đặn có hơn 500 xe chở hàng hóa từ VN xuất khẩu sang Trung Quốc, trong đó phần lớn là xe chở trái cây, nông sản.
Một đại diện lãnh đạo ban quản lý tại đây cho biết: “Hiện nay bình quân mỗi ngày có trên 1.900 xe chở hàng hóa xuất, nhập khẩu thông quan, đều đặn như thế, cho thấy việc giao thương đang thông suốt và thuận lợi. Trong dịp Tết Nguyên đán vừa qua, cao điểm có ngày đạt trên 2.200 xe thông quan, đây là kết quả thông quan kỷ lục đạt được từ trước đến nay”.
Không dừng lại ở kết quả này, hiện nay phía VN và Trung Quốc đang tiếp tục xây dựng cửa khẩu thông minh với kỳ vọng việc giao thương sẽ tăng tốc hơn nữa. Theo đề án đang được triển khai, tổng mức kinh phí thực hiện xây dựng cửa khẩu thông minh hơn 7.900 tỉ đồng, chia làm 2 giai đoạn. Giai đoạn 1 xây dựng cơ sở hạ tầng, giai đoạn 2 triển khai thực hiện thí điểm trong thời hạn 3 năm.
Đến nay, UBND tỉnh Lạng Sơn đã hoàn thành ký kết biên bản ghi nhớ, thiết lập đường dây nóng để triển khai kịp thời cơ chế gặp gỡ, trao đổi định kỳ cùng xây dựng thí điểm cửa khẩu thông minh với phía Quảng Tây (Trung Quốc); hoàn thành 5 đồ án về quy hoạch, bảo đảm cơ sở pháp lý triển khai các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng, bến bãi thuộc giai đoạn 1 của đề án. Tỉnh Lạng Sơn cũng đã bố trí kinh phí ngân sách 256 tỉ đồng để thực hiện. Theo lãnh đạo tỉnh Lạng Sơn, đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh là một bước đột phá mới chưa có tiền lệ nhưng là xu hướng tất yếu, cần phải nhanh chóng hoàn thành để khai mở hiệu quả tiềm năng hợp tác, xuất nhập khẩu giữa hai nước.
Thực tế, vị trí thuận lợi giáp ranh biên giới với Trung Quốc đã giúp kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản của VN gia tăng nhanh chóng. Nói về thị trường Trung Quốc, ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả VN, cho rằng việc ký kết những nghị định thư từ cấp lãnh đạo cao nhất trong những năm gần đây đã góp phần giải quyết đầu ra cho trái cây VN.
“Khi Trung Quốc mở cửa cho sầu riêng, kim ngạch rau quả VN đã tăng gấp đôi. Nhưng thị trường tiêu thụ vẫn còn rất mênh mông. Hiện chúng ta mới chỉ xâm nhập được những đô thị lớn gần với biên giới, còn những thị trường xa hơn vẫn còn nhiều dư địa để phát triển. Khi sầu riêng đông lạnh được cấp phép, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng có thể tăng thêm 1 tỉ USD. Sắp tới đây, nếu Trung Quốc mở cửa cho trái bưởi thì việc gia tăng kim ngạch xuất khẩu rau quả lên 10 tỉ USD trong năm nay là hoàn toàn có thể”, ông Nguyên lạc quan dự báo.
Một điểm sáng là việc hợp tác đầu tư giữa VN – Trung Quốc có bước chuyển từ mở rộng số lượng sang nâng cao chất lượng. Năm 2025, Trung Quốc đứng thứ 2 về tổng số vốn đầu tư đăng ký với 5,96 tỉ USD (sau Singapore), tăng 33,4% so với năm trước, với sự xuất hiện nhiều hơn các dự án công nghệ cao về điện tử, xe hơi năng lượng mới, đặc biệt là hạ tầng giao thông và logistics, đạt nhiều tiến triển tích cực. Hai bên thúc đẩy kết nối đường sắt khổ tiêu chuẩn, nâng cấp các tuyến hành lang kinh tế, đồng thời thí điểm triển khai mô hình cửa khẩu thông minh, góp phần nâng cao hiệu quả thông quan, giảm chi phí logistics và tăng cường liên kết chuỗi cung ứng khu vực.
Số liệu từ Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính) cho biết, quý 1/2026 có 68 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư tại VN, trong đó Singapore dẫn đầu với tổng vốn đầu tư trên 6,3 tỉ USD, chiếm 41,6% tổng vốn đầu tư. Hàn Quốc đứng thứ hai với 4,4 tỉ USD, chiếm 28,7%; tiếp theo là Indonesia, Trung Quốc, Hồng Kông. Tuy vậy, xét về số dự án đầu tư mới thì Trung Quốc đang là đối tác dẫn đầu chiếm 31,8%, giao dịch mua lại phần vốn góp chiếm 28,3%.
Những ngày đầu tháng 4, tình hình giao thương, đầu tư càng sôi động hơn. Trong thông báo gửi tới doanh nghiệp (DN) VN, Thương vụ VN tại Trung Quốc cho biết, hàng loạt công ty, tập đoàn Trung Quốc có nhu cầu hợp tác với DN VN như Tập đoàn Sunwah mong muốn hợp tác trong các lĩnh vực y dược, tế bào gốc, trung tâm dữ liệu, công nghệ cao như trí tuệ nhân tạo, robot, máy bay không người lái, kinh tế không gian tầm thấp. Tập đoàn ZTE đề xuất tổ chức các đoàn DN công nghệ cao sang VN khảo sát cơ hội đầu tư, đồng thời sẵn sàng mời các đoàn VN sang tham quan tại các nhà máy sản xuất của tập đoàn. Tập đoàn Trung Quan Thôn muốn thúc đẩy hợp tác đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, kết nối DN Trung Quốc – ASEAN. Tập đoàn Windey chia sẻ thông điệp muốn hợp tác lâu dài trong lĩnh vực chuyển đổi năng lượng sạch…
Về phía DN VN, ông Thân Đức Việt, Tổng giám đốc Tổng công ty May 10, cho biết yêu cầu tự động hóa và xanh hóa trong hoạt động sản xuất và các sản phẩm dệt may là yếu tố mang tính chiến lược, không chỉ đối với May 10 mà với cả ngành dệt may VN. Nói về công nghệ ngành may mặc thì hiện nay các đối tác Trung Quốc rất mạnh, họ sẵn sàng cung cấp, chuyển giao cho VN, và rất nhiều DN Việt đang có nhu cầu cấp thiết phải chuyển đổi để theo kịp xu thế tương lai.
Trao đổi với PV Thanh Niên, ông Nguyễn Văn Tiếp, Phó tổng giám đốc Công ty TNHH Phồn Thịnh – Tae Gwang, khẳng định: Các công nghệ dệt may Trung Quốc đã có rất nhiều cải tiến, từ quy trình cắt, may, đến các khâu hoàn thiện như gấp, đóng gói sản phẩm hay vệ sinh nhà máy đều đã được tự động hóa nhằm tối ưu hóa sản xuất. Các công đoạn tự động hiện nay đã làm giảm nhân lực như xe tự hành, vệ sinh hút bụi thông minh, cắt trải tự động thông minh, cánh tay robot kết hợp máy vắt sổ cũng giúp giảm chi phí thuê lao động và giúp quay vòng vốn nhanh.
Tại các triển lãm chuyên ngành quốc tế như thủy sản, thực phẩm, đồ gỗ, máy móc thiết bị…, số lượng gian hàng áp đảo đến từ Trung Quốc cũng đang cho thấy một làn sóng đầu tư, xu hướng giao thương giữa VN và Trung Quốc đang hết sức sôi động.
Nằm trên tuyến đường ven biển đắc địa kết nối Đà Nẵng - Hội An (phường Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng), dự án Khu nghỉ dưỡng và nhà ở cao cấp The Empire (tên thương mại Cocobay) do Công ty Cổ phần Đầu tư phát triển và xây dựng Thành Đô làm chủ đầu tư từng được kỳ vọng trở thành tổ hợp giải trí hàng đầu Đông Nam Á.
Tuy nhiên, trái ngược với vẻ hào nhoáng trong các clip quảng bá năm 2017, hiện thực tại đây là những tòa nhà xây dở, cỏ dại mọc um tùm bao phủ lấy khối tài sản nghìn tỉ.
Gần 1 tháng qua, chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới liên tục giảm. Từ mức trên 30 triệu đồng/lượng cuối tháng 3, mức chênh giảm còn khoảng 24 - 26 triệu đồng/lượng đầu tháng 4.
Giữa tháng 4, chênh lệch thu hẹp về vùng 19 - 22 triệu đồng/lượng. Chốt tuần này, mức chênh chỉ còn hơn 18 triệu đồng/lượng.
TS kinh tế Lê Bá Chí Nhân phân tích, chênh lệch giá vàng thu hẹp nhanh trong thời gian ngắn phản ánh sự thay đổi đồng thời ở cả hai phía: tâm lý thị trường và cấu trúc cung - cầu nội địa.
Mức chênh lệch 28 - 30 triệu đồng/lượng trước đây phần lớn là "phí tâm lý" khi nhu cầu nắm giữ vàng trong dân tăng mạnh trong giai đoạn bất ổn. Khi tâm lý tích trữ giảm xuống, phần "phí tâm lý" này sẽ co lại nhanh hơn nhiều so với tốc độ biến động của giá vàng thế giới.
Quan trọng là lực cầu trong nước hiện nay đang suy yếu rõ rệt. Người dân không còn tâm lý mua đuổi khi giá neo cao quá lâu, trong khi các kênh đầu tư khác dần hấp dẫn trở lại.
Khi cầu giảm, các doanh nghiệp buộc phải điều chỉnh giá bán về gần hơn với giá thế giới để kích giao dịch. Đây là yếu tố kỹ thuật khiến chênh lệch bị nén lại.
"Cạnh đó, cơ quan quản lý thời gian qua liên tục phát tín hiệu kiểm soát thị trường vàng chặt chẽ hơn. Khi thị trường nhận thấy rủi ro chính sách gia tăng, xu hướng đầu cơ, găm giữ vàng cũng giảm. Điều này làm giá vàng trong nước khó duy trì mức cao bất thường như trước", ông Nhân nói.
Theo chuyên gia vàng Trần Duy Phương, từ đầu tháng 4 trở lại đây, trên thị trường vàng xuất hiện những diễn biến đáng chú ý. Ví dụ, có những ngày, bất chấp giá vàng thế giới tăng, giá vàng trong nước lại giảm.
Ngoài ra, khoảng cách giá mua vào và bán ra nhiều thời điểm được kéo giãn tới 3,5 - 4 triệu đồng/lượng, trong khi thông thường chỉ khoảng 2 triệu đồng/lượng. Điều đó chứng tỏ, lực mua trên thị trường yếu hơn lực bán.
Yếu tố khác được ông Phương đề cập là mới đây, Ngân hàng Nhà nước đã công bố danh sách 11 đơn vị xin cấp phép sản xuất vàng miếng, mở ra khả năng gia tăng nguồn cung. Sắp tới, dù chỉ vài tấn vàng được bổ sung ra thị trường cũng có thể góp phần giải tỏa tâm lý găm giữ vàng.
Xét bối cảnh hiện tại, ông Phương dự báo, trong 2 - 3 tháng tới, chênh lệch giá vàng có thể giảm về mức 12 - 13 triệu đồng/lượng, bất kể xu hướng tăng hay giảm của vàng quốc tế.
"Nếu giá vàng thế giới tăng, cầu yếu sẽ khiến giá vàng trong nước tăng chậm hơn, qua đó tự động thu hẹp khoảng cách giá. Ngược lại, nếu giá vàng thế giới đi ngang hoặc giảm, giá vàng trong nước sẽ có xu hướng giảm nhanh hơn nhằm kích thích nhu cầu mua, cũng khiến chênh lệch tiếp tục thu hẹp", ông Phương phân tích.
Về triển vọng đầu tư dài hạn, cả ông Nhân và ông Phương đều chung nhận định, 2026 không phải là năm "sáng cửa" của vàng.
Ông Nhân lý giải, trên thế giới, giá vàng đã phản ánh phần lớn các rủi ro: lãi suất cao kéo dài, xung đột địa chính trị, bất ổn tài chính.
Nghĩa là biên độ tăng thêm của vàng không còn quá lớn như giai đoạn trước, trong khi rủi ro điều chỉnh lại hiện hữu nếu các ngân hàng T.Ư bắt đầu nới lỏng chính sách tiền tệ và đồng USD suy yếu theo hướng có kiểm soát.
Trong nước, giá vàng neo cao thời gian dài, chênh lệch giá với thế giới dù đã giảm song vẫn ở mức khá cao, thanh khoản thực tế giảm sút. Người mua mới sẽ đối diện rủi ro rất lớn về giá mua - bán và khả năng "mắc kẹt" nếu thị trường điều chỉnh. Nói cách khác, vàng hiện nay không thuận lợi cho mục tiêu sinh lời ngắn hạn lẫn trung hạn.
Trong khi đó, mặt bằng lãi suất huy động có xu hướng nhích lên, chính sách tiền tệ được điều hành theo hướng ổn định, kiểm soát lạm phát tốt. Tiền gửi tiết kiệm vì vậy trở lại đúng vai trò truyền thống là kênh giữ giá trị an toàn, thanh khoản cao.
"Nhà đầu tư cá nhân cần thay đổi tư duy: không chạy theo "tài sản nóng", mà ưu tiên quản trị rủi ro. Vàng vẫn có thể nắm giữ như một phần nhỏ trong danh mục để phòng ngừa bất trắc, nhưng không nên là kênh đầu tư chính.
Phần lớn dòng tiền nên được phân bổ vào các kênh ổn định như tiết kiệm, trái phiếu chất lượng, hoặc chờ đợi cơ hội rõ ràng hơn từ chứng khoán và bất động sản khi nền kinh tế phục hồi rõ nét", ông Nhân khuyến cáo.
Theo ông Phương, từ nay tới cuối năm, nhà đầu tư có thể kết hợp đầu tư giữa vàng và gửi tiết kiệm với tỷ lệ 5 : 5 hoặc 4 : 6 nhằm tối ưu hiệu quả, kiểm soát rủi ro. Nên chọn gửi tiết kiệm kỳ hạn 6 tháng, sau đó đánh giá lại tình hình để đưa ra quyết định tiếp theo.
Ngày 7.4, Chủ tịch HĐTV EVN Đặng Hoàng An chủ trì cuộc họp với các Chủ tịch, Tổng giám đốc công ty điện lực, lãnh đạo Ban Quản lý dự án Điện 1 bàn giải pháp triển khai BESS trên lưới điện.
Theo ông Đặng Huy Cường, Thành viên HĐTV EVN, đến năm 2025, tổng công suất BESS được đầu tư trên toàn cầu khoảng 300.000 MW, cho thấy BESS đang trở thành xu thế tất yếu trong quá trình chuyển dịch năng lượng.
Tại Việt Nam, khi tỷ trọng năng lượng tái tạo trong cơ cấu nguồn điện ngày càng cao, BESS sẽ phát huy hiệu quả rõ ràng trong việc nâng cao tính ổn định của hệ thống điện. BESS góp phần phủ đỉnh phụ tải, qua đó có thể giảm hoặc thay thế một phần nhu cầu đầu tư vào các nguồn điện chạy đỉnh truyền thống và có thể hỗ trợ cung cấp điện, giảm nguy cơ quá tải trong các giai đoạn cao điểm...
Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công thương tại Thông báo kết luận số 198/TB-BCT ngày 8.8.2025, để đáp ứng nhu cầu phụ tải đỉnh, đảm bảo khả năng cung ứng điện năm 2026 và các năm tiếp theo, EVN giao các Tổng công ty, đơn vị chủ động đầu tư lắp đặt BESS trên lưới điện.
Bà Đỗ Nguyệt Ánh, Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC), cho biết qua rà soát, khảo sát, các trạm biến áp 110 kV có khả năng triển khai BESS với tổng công suất có thể lắp đặt khoảng 530 MW, với thời gian lưu trữ 2 giờ, tương đương 1.060 MWh.
EVNNPC đã trao đổi, phối hợp với Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO), trong giai đoạn 1 đầu tư BESS với tổng công suất 305 MW, dự kiến hoàn thành cuối tháng 6 và tiếp tục triển khai những năm tới.
EVN giao Tổng công ty Điện lực TP.Hà Nội (EVNHANOI) phát triển BESS với tổng công suất 275 MW. EVNHANOI đang thí điểm triển khai BESS với công suất 50 MW tại 5 trạm biến áp.
Ông Nguyễn Phước Đức, Tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC), cho biết đơn vị đang làm việc với các doanh nghiệp để nghiên cứu, triển khai BESS tại đảo Phú Quý. Trên lưới truyền tải điện, Tổng công ty Truyền tải điện quốc gia dự kiến đến tháng 1.2027 sẽ hoàn tất lắp đặt 100 MW BESS đầu tiên tại các trạm biến áp. Ban Quản lý dự án Điện 1 (EVNPMB1) được EVN giao nghiên cứu đầu tư BESS với tổng quy mô từ 300 - 500 MW, đến nay đã khảo sát và bước đầu xác định 4 vị trí tiềm năng tại miền Bắc.
Trong Quy hoạch điện 8 điều chỉnh, pin lưu trữ năng lượng đến năm 2030 đạt từ 10.000 - 16.300 MW. Theo EVN, triển khai các dự án BESS vẫn đang đối mặt với một số khó khăn, cần sớm được tháo gỡ từ quy hoạch, loại hình đầu tư, đến lựa chọn vị trí lắp đặt, hệ thống tiêu chuẩn - quy chuẩn áp dụng… Ngoài ra, vấn đề an toàn cháy nổ trong lắp đặt, vận hành BESS đặt ra yêu cầu đặc biệt nghiêm ngặt.
Chủ tịch HĐTV EVN Đặng Hoàng An nhấn mạnh, phát triển BESS được xác định là một trong những giải pháp quan trọng trong quá trình vận hành và phát triển hệ thống điện. Có ưu điểm nổi bật với thời gian triển khai lắp đặt nhanh, dù chi phí đầu tư hiện vẫn ở mức tương đối cao nhưng khi đặt trong tương quan tổng thể với các nguồn điện truyền thống, BESS không hẳn kém lợi thế, đặc biệt nếu xét đến các giá trị về tính linh hoạt và hiệu quả vận hành hệ thống.
Chủ tịch HĐTV EVN yêu cầu các đơn vị cần nhìn nhận BESS trong tổng thể nhiều vai trò và chức năng, không chỉ giới hạn ở 2 mục tiêu là phủ đỉnh phụ tải và giảm quá tải hệ thống điện; và cần xây dựng lộ trình phát triển BESS bài bản, đồng bộ, bảo đảm hiệu quả đầu tư.
EVN sẽ cùng Viện Năng lượng và NSMO kiến nghị Bộ Công thương xem xét, tháo gỡ các vướng mắc về cơ chế, chính sách để tạo điều kiện triển khai BESS trên diện rộng.
