“Nổi loạn tuổi teen” là khái niệm xuất hiện gần đây trong xã hội Mỹ để mô tả hiện tượng tụ tập của thanh thiếu niên, khởi phát bởi lời hẹn trên mạng xã hội. Đám đông thường có xu hướng cùng nhau đổ về những khu phố thương mại hoặc điểm công cộng để gây chú ý. Trong một số trường hợp, các cuộc gặp nhanh chóng leo thang thành hỗn loạn, ẩu đả và cướp giật.
Video nhiều sự việc đã lan nhanh trên mạng xã hội Mỹ thời gian qua, kéo theo tranh cãi về nguyên nhân cũng như cách xử lý. Giới chức thủ đô Washington đã triển khai cùng lúc hai biện pháp để đối phó hiện tượng “nổi loạn tuổi teen”.
Một mặt, thành phố tăng cường các hoạt động đêm dành cho thanh thiếu niên, trong đó có Teen Spring Jam tổ chức tại trung tâm giải trí Greenleaf hôm 4/4.
Mặt khác, thành phố áp dụng Đạo luật Giờ giới nghiêm Trẻ vị thành niên với tất cả cá nhân dưới 18 tuổi, bao gồm cả cư dân địa phương lẫn khách vãng lai. Theo đó, thiếu niên không được phép lưu lại tại các nơi công cộng hoặc khuôn viên cơ sở kinh doanh trong khung giờ giới nghiêm toàn thành phố, kéo dài từ 23h đêm đến 6h sáng hôm sau vào tất cả các ngày trong tuần.
Thành phố còn có các “Vùng giới nghiêm đặc biệt”, cấm người dưới 18 tuổi tụ tập thành nhóm từ 9 người trở lên. Giờ giới nghiêm tại đây có thể bắt đầu sớm hơn nhưng không trước 20h. Người vi phạm có thể bị bắt giữ.
Dù vậy, một số vụ ẩu đả vẫn xảy ra tại vùng đặc biệt xung quanh khu vực tổ chức sự kiện Teen Spring Jam nói trên, khiến 8 thiếu niên từ 12 đến 17 tuổi bị bắt.
Diễn biến này một lần nữa đẩy Washington vào cuộc tranh cãi về trật tự công cộng và an toàn thanh thiếu niên. Thị trưởng Washington Muriel Bowser ủng hộ duy trì giới nghiêm và chỉ trích hội đồng thành phố trì hoãn bỏ phiếu gia hạn chính sách này, khi quy định hiện tại sẽ hết hiệu lực ngày 15/4.
Chủ tịch hội đồng thành phố Phil Mendelson cũng ủng hộ biện pháp này, nhưng thừa nhận vấn đề phức tạp hơn nhiều so với chỉ tổ chức hoạt động giải trí hay dựng rào cản về giờ giấc. Theo ông, người lớn dường như vẫn đang bị thanh thiếu niên “đi trước một bước” và phải tiếp tục tìm cách ứng phó mới.
Tại trung tâm giải trí Greenleaf, nhân chứng các vụ ẩu đả nói không khí bên trong sự kiện Teen Spring Jam khá tích cực. Song rắc rối lại xảy ra ngay bên ngoài trung tâm này.
Gwendolyn McKoy, 62 tuổi, sống đối diện trung tâm, kể rằng bà thấy một cuộc ẩu đả xảy ra ngay trong hàng người chờ vào sự kiện. Xe đạp, xe điện nằm vương vãi, một vài đứa trẻ trèo rào, còn cảnh sát chật vật tìm cách hạ nhiệt đám đông. Sau đó lại có thêm một vụ đánh nhau khác trên sân. Nhiều em bị cướp đồ, một cậu bé hoảng loạn tìm đến nhà của McKoy nhờ gọi điện cho mẹ vì em bị lấy mất giày.
Vài giờ trước đó, cảnh sát cũng giải tán một cuộc tụ tập khác phía sau trung tâm Banneker và bắt ba người sau khi xảy ra ẩu đả, dù lúc ấy còn chưa tới giờ giới nghiêm. Một nam thiếu niên 17 tuổi bị cáo buộc mang theo dao đến hiện trường. Một phụ nữ trưởng thành bị thương do dao đâm ở khu vực xảy ra ẩu đả, nhưng không nguy hiểm tính mạng.
Giới chức Mỹ cho rằng hiện tượng “nổi loạn tuổi teen” không chỉ diễn ra riêng tại vùng đô thị thủ đô Washington, mà đã xuất hiện ở nhiều thành phố lớn trên cả nước như Memphis, Miami và Chicago.
Thị trưởng Atlanta Andre Dickens cho biết chính quyền thành phố đang nỗ lực tìm kiếm giải pháp, bao gồm việc trực tiếp gặp gỡ các thanh thiếu niên và đầu tư 50.000 USD vào mô hình “không gian cộng đồng”, nơi để giới trẻ có thể tụ tập và vui chơi một cách an toàn. Những không gian này có thể là các khu vui chơi điện tử, trung tâm giải trí cộng đồng hoặc câu lạc bộ không phục vụ đồ uống có cồn.
Tại Chicago, Ủy ban An toàn Công cộng thuộc Hội đồng Thành phố ngày 9/4 đã họp để tìm cách đối phó các vụ tụ tập gây rối. Các lãnh đạo địa phương đang cân nhắc phối hợp kiểm soát cùng những nền tảng mạng xã hội, nơi những cuộc tụ tập được nhen nhóm kế hoạch, song chưa có hành động cụ thể nào được đưa ra.
Ở New York, giới chức quận Bronx cũng đang chuyển trọng tâm chính sách ứng phó sang vai trò của mạng xã hội.
Sau vụ hỗn loạn tại trung tâm thương mại Bay Plaza hồi tháng 2, công tố viên quận Bronx cùng một số quan chức địa phương đã gửi thư cho TikTok, Snapchat, Instagram và YouTube đề nghị các công ty chủ động giám sát và gỡ bỏ nội dung cổ vũ hoặc tổ chức “nổi loạn tuổi teen”. Giới chức cũng muốn các nền tảng phối hợp với lực lượng hành pháp và cộng đồng để nhận diện sớm những sự kiện có nguy cơ mất an toàn.
Một số nghị sĩ Mỹ cho rằng đã tới lúc siết trách nhiệm phụ huynh. Có ý kiến đề xuất nghiên cứu mô hình phạt tiền cha mẹ nếu con em vi phạm giới nghiêm, tương tự quy định từng áp dụng tại một số khu vực lân cận Washington. Lập luận của nhóm này là chính quyền có thể tạo sân chơi và tăng tuần tra, nhưng không thể thay thế vai trò gia đình trong việc quản lý thanh thiếu niên.
Với nhiều người trẻ, các buổi tụ tập không hẳn xuất phát từ ý định gây rối, mà từ nhu cầu rất cơ bản như được gặp gỡ, nghe nhạc, nhảy múa và giao tiếp trực tiếp vào cuối tuần.
Một cô gái 18 tuổi nói rằng giới trẻ ở Washington gần như không có không gian phù hợp để vui chơi, nên họ tìm đến những không gian công cộng. Một thanh niên 19 tuổi tự nhận là streamer cũng nói mục tiêu của nhiều người chỉ là “được tụ tập thành một nhóm”.
Trong đoạn video ngày 21.4, Tổng tham mưu trưởng Lực lượng vũ trang Nga Valery Gerasimov cho hay kể từ đầu năm, quân đội Nga đã kiểm soát tổng cộng hơn 80 khu định cư. Ông nói các đơn vị thuộc Cụm quân phía nam của Nga đang tấn công tuyến phòng thủ bao quanh các thành phố chiến lược gồm Sloviansk, Kramatorsk và Kostiantynivka.
Theo Reuters dẫn lời ông Gerasimov, lực lượng Nga hiện chỉ còn cách Sloviansk và Kramatorsk khoảng 7 - 12 km, đồng thời đã giao tranh tại một số khu vực ở Kostiantynivka. Ngoài ra, Moscow cũng đang mở rộng hoạt động tại khu vực Sumy ở phía bắc và Kharkiv ở đông bắc nhằm thiết lập cái gọi là "vùng an ninh".
Theo ước tính của phía Nga, Moscow đang kiểm soát khoảng 90% Donbass, 75% các vùng Zaporizhzhia và Kherson, cùng một phần của các khu vực Kharkiv, Sumy, Mykolaiv và Dnipropetrovsk ở Ukraine.
Tuy nhiên, các nguồn theo dõi độc lập và bản đồ ủng hộ Ukraine cho thấy Nga mới kiểm soát khoảng 600 km2 trong năm 2026, với tổng diện tích khoảng 116.793 km2, tương đương 19,35% lãnh thổ Ukraine. Tốc độ tiến quân của Moscow được đánh giá đã chậm lại so với trước.
Ngoài ra, Tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrskyi cho biết Kyiv đã tái kiểm soát gần 50 km2 lãnh thổ trong tháng 3.
Phía Ukraine cho biết đã đẩy lùi một số đợt tấn công của Nga, theo Reuters. Cụ thể, quân đội Ukraine ngày 21.4 đã chặn đứng 2 mũi tiến công gần Sloviansk trong 24 giờ qua, đồng thời ghi nhận 19 cuộc tấn công của Nga quanh Kostiantynivka và khu vực lân cận. Ở vùng Kharkiv, Nga cũng tiến hành ít nhất 5 nỗ lực xuyên phá phòng tuyến gần biên giới nhưng chưa đạt kết quả rõ rệt.
Phát biểu với Hãng thông tấn Ukrinform tối 20.4, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bác bỏ khả năng rút quân khỏi các khu vực ở Donbass, cho rằng đây sẽ là "tổn thất chiến lược" và làm suy yếu hệ thống phòng thủ. Ông cảnh báo việc rút lui sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến tinh thần binh sĩ.
Liên quan nỗ lực ngoại giao, ông Zelensky cho rằng việc các phái đoàn Mỹ đến thăm Ukraine là cần thiết nhằm thể hiện sự tôn trọng và thúc đẩy tiến trình đàm phán. "Vấn đề không nằm ở địa điểm, mà là kết quả", ông nói.
Lực lượng Ukraine đã tiến hành một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) nhằm vào trạm phân phối dầu Samara, thuộc tỉnh Samara (Nga) trong đêm 20.4, theo The Kyiv Independent.
Chiến dịch do Trung tâm tác chiến đặc biệt Alfa thuộc Cơ quan an ninh Ukraine (SBU) thực hiện. Cuộc tấn công được cho là đã gây ra "đám cháy lớn", làm hư hại 5 bể chứa dầu thô với mỗi bể có dung tích khoảng 20.000 m3.
Đây là cơ sở quan trọng trong chuỗi sản xuất dầu Urals - mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Nga. Theo nguồn tin SBU, thiệt hại tại các cơ sở trọng yếu có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tập hợp các lô hàng xuất khẩu và thực hiện nghĩa vụ hợp đồng của Nga.
Về phía Nga, Thống đốc tỉnh Samara Vyacheslav Fedorishchev xác nhận một cơ sở công nghiệp trong khu vực đã bị tấn công, nhưng cho biết không có thương vong dân thường.
Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga ngày 21.4 tuyên bố lực lượng phòng không đã bắn hạ 97 UAV của Ukraine trong đêm 20.4 tại nhiều khu vực, gồm Astrakhan, Belgorod, Volgograd, Voronezh, Kursk, Rostov, Samara, Saratov và cả khu vực biển Đen.
Nhu cầu tài chính của Ukraine trong năm 2026 cơ bản đã được đảm bảo, khi Liên minh châu Âu (EU) dự kiến giải ngân khoản đầu tiên từ gói vay 90 tỉ euro vào cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6, theo Reuters dẫn lời một quan chức cấp cao EU.
Năm 2025, EU đã thông qua gói hỗ trợ tài chính 90 tỉ euro cho Ukraine trong giai đoạn 2026 - 2027. Tuy nhiên, tiến trình giải ngân bị đình trệ do Thủ tướng Hungary Viktor Orban phản đối. Sau khi ông Orban thất bại trong cuộc bầu cử ngày 12.4, ông Peter Magyar - lãnh đạo đảng Tisza (chiến thắng trong cuộc bầu cử Quốc hội Hungary) - tuyên bố sẽ không tiếp tục cản trở việc cấp vốn cho Ukraine, mở ra khả năng tháo gỡ bế tắc.
Ủy viên Kinh tế châu Âu Valdis Dombrovskis cho biết EU có thể sớm đạt tiến triển. "Nếu việc này được thông qua ngay trong tuần thì rất tích cực. Nếu không, chúng ta sẽ chờ chính phủ mới. Dù thế nào, tôi tin vấn đề sẽ được giải quyết", ông nói, đồng thời thận trọng trước những trì hoãn trước đó.
Theo kế hoạch, EU sẽ giải ngân 45 tỉ euro trong năm 2026 và 45 tỉ euro còn lại vào năm 2027. Trong đó, khoảng 28 tỉ euro dành cho nhu cầu quân sự và 17 tỉ euro phục vụ ngân sách chung của Ukraine.
Gói vay 90 tỉ euro sẽ được giải ngân theo từng đợt, đi kèm điều kiện Ukraine tiếp tục cải cách và điều chỉnh pháp luật để phù hợp với tiêu chuẩn EU trong lộ trình gia nhập khối.
Về phần mình, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha ngày 21.4 cho biết các rào cản đối với việc giải ngân đã được tháo gỡ. "Hiện không còn trở ngại nào, kể cả những rào cản mang tính kỹ thuật. EU có đủ công cụ để thông qua trong tuần này, và chúng tôi kỳ vọng điều đó sẽ sớm xảy ra", ông nói.
Cụ thể, trong bài viết đăng trên chuyên san Scientia Sinica Informationis, ông Duan Baoyan, kiến trúc sư chủ chốt của dự án năng lượng mặt trời vũ trụ "Zhuri", cho hay hệ thống năng lượng trên quỹ đạo thế hệ mới không chỉ phục vụ mục đích truyền tải điện, mà còn có thể hỗ trợ các chức năng như liên lạc, định vị, trinh sát, tác chiến điện tử và điều khiển từ xa. Công nghệ này sử dụng các chùm vi sóng cực hẹp, có thể điều khiển chính xác để truyền năng lượng từ không gian xuống trái đất. Về nguyên tắc, khả năng này cũng có thể được ứng dụng để gây nhiễu mục tiêu hoặc bảo mật thông tin liên lạc quân sự.
Khác với các tấm pin mặt trời trên mặt đất, vốn bị hạn chế bởi thời tiết và chu kỳ ngày đêm, hệ thống đặt trên quỹ đạo có thể thu năng lượng gần như liên tục. Điện năng được chuyển đổi thành vi sóng và truyền xuống các trạm thu trên trái đất, tạo ra nguồn năng lượng ổn định quy mô lớn. Tuy nhiên, chính đặc tính này cũng làm dấy lên lo ngại về khả năng bị khai thác cho mục đích quân sự, đặc biệt trong việc hỗ trợ các cơ sở ở khu vực xa xôi hoặc nhạy cảm, theo South China Morning Post.
Song song với không gian, Trung Quốc cũng đẩy mạnh phát triển năng lực dưới biển. Nước này đã công bố các mẫu tàu ngầm không người lái cỡ siêu lớn (XXLUUV), trong đó có những phương tiện dài tới hơn 40 m - vượt xa các thiết kế hiện tại của Mỹ. Sự xuất hiện của dòng phương tiện này mở ra một lớp năng lực mới trong trinh sát, giám sát và phòng thủ ven biển, theo Sri Lanka Guardian.
Các chuyên gia Trung Quốc cho biết các hệ thống này chủ yếu phục vụ mục tiêu phòng thủ khu vực. Tuy nhiên, quy mô và khả năng của chúng vẫn khiến giới phân tích quốc phòng Mỹ phải đánh giá lại các chiến lược răn đe và khả năng sẵn sàng của hải quân Mỹ.
Việc kết hợp giữa công nghệ không gian và phương tiện không người lái dưới nước cho thấy cách tiếp cận tích hợp của Trung Quốc trong chiến tranh thế hệ mới. Các công nghệ lưỡng dụng này giúp Bắc Kinh vừa tăng cường năng lực quân sự, vừa duy trì "vùng xám" giữa mục tiêu dân sự và quân sự, qua đó tạo lợi thế chiến lược và tránh việc quy trách nhiệm.
Giới quan sát nhận định sự hội tụ giữa năng lượng không gian, hệ thống không người lái và tác chiến điện tử đang định hình một mô hình răn đe bất đối xứng mới, cho phép mở rộng phạm vi ảnh hưởng mà không cần tham gia vào các cuộc xung đột quy mô lớn. Theo tờ South China Morning Post, những phát triển trên có thể là yếu tố làm thay đổi cán cân sức mạnh tại các khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương trong thời gian tới.
Trang tin Axios ngày 6-4 dẫn lời bốn nguồn tin từ Mỹ, Israel và khu vực nắm rõ vấn đề cho biết các cuộc đàm phán hiện xoay quanh một thỏa thuận gồm hai giai đoạn.
Trong đó, giai đoạn đầu là lệnh ngừng bắn 45 ngày nhằm có thêm "khoảng thở" để các bên thương lượng một giải pháp lâu dài.
Nếu đạt được tiến triển, giai đoạn hai sẽ là thỏa thuận chính thức nhằm kết thúc chiến tranh. Lệnh ngừng bắn cũng có thể được gia hạn nếu cần thêm thời gian đàm phán.
Tuy nhiên, triển vọng đạt được thỏa thuận trong ngắn hạn vẫn rất mong manh. Các nguồn tin nhận định khả năng đạt được một thỏa thuận tạm thời trong vòng 48 giờ tới là "rất thấp".
Dù vậy, đây được coi là nỗ lực cuối cùng để tránh kịch bản leo thang nghiêm trọng, trong đó Mỹ và Israel có thể tiến hành các cuộc không kích quy mô lớn nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự của Iran, kéo theo nguy cơ trả đũa vào các cơ sở năng lượng và nước tại các quốc gia vùng Vịnh.
Các cuộc đàm phán đang được tiến hành thông qua các bên trung gian như Pakistan, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ, đồng thời duy trì kênh liên lạc trực tiếp giữa đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi.
Washington được cho là đã đưa ra một số đề xuất trong những ngày gần đây, nhưng phía Tehran vẫn chưa chấp nhận.
Một trong những điểm nghẽn lớn nhất nằm ở hai vấn đề cốt lõi: việc mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược của thế giới - và số phận kho uranium làm giàu ở mức cao của Iran.
Các bên trung gian cho rằng đây là những nội dung chỉ có thể giải quyết trong một thỏa thuận cuối cùng, thay vì trong giai đoạn ngừng bắn tạm thời.
Về phía Iran, các quan chức nước này tỏ ra đặc biệt thận trọng. Tehran đã nói rõ với các bên trung gian rằng họ không muốn rơi vào tình huống như Gaza hay Lebanon - nơi tồn tại lệnh ngừng bắn trên danh nghĩa nhưng các cuộc tấn công vẫn có thể tái diễn bất cứ lúc nào.
Hai nguồn tin cho biết Iran sẽ không chấp nhận từ bỏ các "quân bài mặc cả" quan trọng như eo biển Hormuz hay chương trình hạt nhân, chỉ để đổi lấy một lệnh ngừng bắn kéo dài 45 ngày.
Do đó, các bên trung gian đang tìm cách xây dựng các biện pháp "tạo lòng tin", bao gồm khả năng Iran thực hiện các bước đi từng phần liên quan đến Hormuz và uranium, đổi lại là các cam kết từ phía Mỹ rằng lệnh ngừng bắn sẽ được đảm bảo và chiến sự không tái diễn.
Trong khi đó, áp lực thời gian đang gia tăng nhanh chóng. Tổng thống Trump đã đặt ra hạn chót buộc Iran phải mở lại eo biển Hormuz vào tối 7-4 giờ Mỹ (sáng 8-4 giờ Việt Nam), đồng thời cảnh báo sẽ tấn công các cơ sở hạ tầng trọng yếu nếu không đạt được thỏa thuận.
Dù đã gia hạn thêm thời gian, ông Trump vẫn khẳng định Mỹ đang "đàm phán sâu" nhưng cũng để ngỏ khả năng hành động quân sự nếu các cuộc thương lượng với Tehran thất bại.
Theo một số nguồn tin, kế hoạch cho một chiến dịch không kích quy mô lớn của Mỹ - Israel nhằm vào các cơ sở năng lượng của Iran đã sẵn sàng, và việc gia hạn thời hạn chỉ nhằm tạo thêm "cánh cửa cuối cùng" cho ngoại giao.
