Theo báo Guardian ngày 13-4, một kết quả điều tra cho thấy một người đàn ông Anh đã tự kết liễu đời mình do trầm cảm, sau một ca điều trị nha khoa thất bại khiến ông mất toàn bộ răng.
Nạn nhân là ông Pawel Bukowski (48 tuổi), tài xế xe nâng, đã sang Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 1-2025 để điều trị bệnh nha chu – một dạng nhiễm khuẩn mạn tính có thể phá hủy nướu, gây mất răng và tiêu xương – và thay răng tại một phòng khám tư nhân tại đây.
Tuy nhiên sau khi nhổ hết răng, ông không được lắp răng giả tạm thời như kỳ vọng mà phải chờ tới 6 tháng mới có thể quay lại cấy ghép răng mới.
Tòa điều tra tại Norfolk cho biết sau khi trở về Anh, sức khỏe tinh thần của ông Bukowski suy sụp nghiêm trọng. Ông gặp khó khăn trong ăn uống, lo lắng vì chi phí điều trị cao hơn dự kiến cho một ca mà ông cho là thất bại, đồng thời rơi vào tình trạng uống rượu nhiều.
Đến ngày 24-4-2025, ông được đưa vào Bệnh viện Đại học Norfolk và Norwich sau khi gọi cấp cứu. Tại đây, bác sĩ xác định ông có “ý định tự sát mạnh mẽ”. Một chuyên viên cấp cao cũng kết luận ông có “nhiều dấu hiệu nguy cơ” dẫn đến tự sát.
Tuy nhiên dù có những lo ngại về “sự an toàn và tình trạng sức khỏe” của ông và gia đình tìm kiếm sự hỗ trợ, các bác sĩ vẫn quyết định rằng ông không cần nhập viện điều trị tâm thần, vì cho rằng ông vẫn còn một số yếu tố giúp bảo vệ bản thân và vẫn có dấu hiệu nghĩ đến kế hoạch cho tương lai.
Bốn ngày sau, ông được phát hiện đã tử vong tại nhà riêng, để lại vợ cùng ba đứa con.
Nhân viên điều tra khu vực Norfolk, bà Johanna Thompson, kết luận đây là một vụ tự sát, đồng thời cho biết có “nhiều bài học cần rút ra” khi một số yếu tố đã ảnh hưởng đến quá trình chăm sóc bệnh nhân.
Tại phiên điều tra, vợ nạn nhân – bà Daria Bukowska – cho biết chồng bà “mất hoàn toàn hy vọng” sau ca điều trị. Bà mô tả việc bị lấy hết răng nhưng không được lắp răng tạm trong 6 tháng là “cú sốc tinh thần nặng nề”, khiến ông đánh mất sự tự tin và dần suy sụp.
Bà cũng chỉ trích quá trình chăm sóc y tế sau đó, cho rằng các vấn đề của ông Bukowski đã liên tục bị phớt lờ, bao gồm việc thiếu hỗ trợ và không được cấp thuốc giảm triệu chứng cai rượu.
“Pawel đã bị bỏ rơi ở những thời điểm quan trọng. Tôi hy vọng điều này sẽ không bao giờ lặp lại, để những gia đình khác không phải mất đi người cha, người chồng, người anh hay người con của họ. Pawel xứng đáng được đối xử tốt hơn”, bà Bukowska nói.
Truyền thông Mỹ hồi đầu tuần dẫn cáo trạng của cơ quan công tố liên bang về bê bối gian lận nhập cư tại Oakdale, thành phố với khoảng 6.600 dân ở phía tây nam bang Louisiana, miền nam nước Mỹ, trong đó có sự tham gia của ba cảnh sát trưởng đương chức hoặc đã về hưu, một cảnh sát tư pháp và một chủ cửa hàng địa phương.
Theo cáo trạng, trong gần 10 năm qua, nhóm cảnh sát tại thành phố Oakdale và các thị trấn lân cận đã tạo ra hàng loạt báo cáo tội phạm, trong đó các "nạn nhân", chủ yếu là người nhập cư, trình báo về việc bị cướp dọc quốc lộ 165, nối liền Oakdale, thị trấn Glenmora và làng Forest Hill.
Hồi tháng 7/2025, Alexander Van Hook, khi đó là quyền công tố viên liên bang tại Louisiana, các vụ cướp "xuất hiện với mật độ dày đặc bất thường" tại Oakdale và khu vực lân cận, trong đó nạn nhân người thường không phải cư dân Louisiana. Sau khi điều tra, Van Hook đã đưa ra kết luận gây sốc: "Trên thực tế, các vụ cướp đó chưa từng xảy ra".
Cuộc điều tra liên ngành được khởi động sau khi các nhà điều tra của Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) phát hiện nhiều điểm bất thường trong các hồ sơ xin visa loại U ở Oakdale. Đây là loại visa dành cho nạn nhân trong các vụ án, cho phép họ ở lại Mỹ để tiếp tục hợp tác với cơ quan điều tra.
Lợi dụng lỗ hổng này, hàng trăm người nhập cư đã móc nối với các cảnh sát trưởng ở Oakdale và khu vực xung quanh để làm giả các báo cáo về những vụ cướp chưa từng xảy ra. Mỗi "nạn nhân" nộp cho cảnh sát trưởng 5.000 USD để được xác nhận đủ điều kiện được cấp visa U nhằm "phục vụ điều tra".
Giới chức Oakdale cho biết chủ mưu của đường dây này là Chandrakant "Lala" Patel, chủ cửa hàng Subway cùng một số cơ sở kinh doanh nhỏ khác tại địa phương và được cư dân mô tả là rất thân thiện.
Patel, từng được cấp visa U, bị cáo buộc đứng ra kết nối những người nhập cư muốn ở lại Mỹ với cảnh sát để khai khống hồ sơ những vụ cướp.
Đầu tháng này, một đại bồi thẩm đoàn tại Boston đã truy tố 10 công dân Ấn Độ với cáo buộc dàn dựng các vụ cướp cửa hàng tiện lợi ở Massachusetts và nhiều nơi khác để có được visa U.
Theo cơ quan chức năng, một kẻ giả danh cướp và một tài xế sẽ xuất hiện để dùng súng cướp tiền của nhân viên bán hàng hoặc chủ cửa hàng, rồi bỏ chạy. Vài phút sau, "nạn nhân" sẽ gọi cảnh sát và đưa video từ camera an ninh làm bằng chứng, giúp họ có visa U.
Bản cáo trạng liên bang đã làm rung chuyển vùng nông thôn bang Louisiana, không chỉ vì mức độ nghiêm trọng của vụ án mà còn vì danh tính các bị cáo. Những cái tên bị nêu trong hồ sơ gồm cảnh sát trưởng Oakdale Chad Doyle, cảnh sát tư pháp Michael Slaney, cảnh sát trưởng ở Forest Hill Glynn Dixon, và cựu cảnh sát trưởng tại Glenmora Tebo Onishea.
Herbert Byrd, 57 tuổi, cựu cảnh sát Oakdale, cho hay cảnh sát trưởng Doyle từng được đánh giá là mang lại thay đổi sau khi được bổ nhiệm năm 2020. Doyle đã giúp sở cảnh sát Oakdale nâng cấp trang thiết bị và giúp họ được tăng lương sau nhiều năm chờ đợi.
Tuy nhiên, Byrd về sau bắt đầu nhận thấy những dấu hiệu bất thường ở Doyle. "Tôi để ý thấy anh ta đi du thuyền rất nhiều. Điều đó hơi kỳ lạ, nhưng tôi không phán xét, vì biết đâu anh ta xuất thân từ một gia đình giàu có", Byrd kể lại.
Theo một nghiên cứu đăng trên tạp chí Command Control & Simulation, hệ thống AI nêu trên do Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) phối hợp Đại học Công nghệ quốc phòng Trung Quốc (NUDT) phát triển, được tích hợp trực tiếp vào nền tảng chỉ huy, hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực.
Đây có thể là một trong những công cụ chỉ huy tự động đầu tiên được triển khai chủ động ở tiền tuyến, theo South China Morning Post ngày 9.4.
Hệ thống AI này sẽ kết hợp mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) với bản đồ chiến trường chuyển động linh hoạt, có khả năng lọc nhiễu, phân tích dữ liệu và xác định các "yêu cầu thông tin quan trọng" - những yếu tố then chốt quyết định thành bại của nhiệm vụ chiến dịch. Không chỉ chỉ xử lý dữ liệu, hệ thống còn chủ động đề xuất ưu tiên và hỗ trợ chỉ huy ra quyết định dưới áp lực cao.
Để kiểm chứng hiệu quả, nhóm nghiên cứu đã đưa hệ thống vào mô phỏng một chiến dịch đổ bộ đường thủy. Trong môi trường chiến trường ảo phức tạp, AI được giao nhiệm vụ quản lý luồng chỉ huy và được so sánh với 5 chuyên gia quân sự giàu kinh nghiệm.
Kết quả cho thấy hiệu quả rõ rệt. Theo đó, thời gian ra quyết định giảm gần một nửa, khi AI rút ngắn "vòng lặp OODA" (quan sát - định hướng - quyết định - hành động) tới 43%. Ngay cả khi tín hiệu bị gián đoạn, hệ thống vẫn duy trì độ chính xác truy xuất thông tin trên 90%, vượt trội so với con người và phần mềm truyền thống.
Trong một tình huống giả định, AI nhanh chóng phát hiện lỗ hổng chiến thuật khi chưa xác định được lực lượng dự bị của đối phương, từ đó đề xuất triển khai trinh sát chỉ trong vài giây - thao tác có thể mất nhiều phút nếu do con người xử lý.
Sự phát triển này phản ánh xu hướng toàn cầu trong việc tích hợp AI vào hệ thống chỉ huy quân sự nhằm tăng tốc ra quyết định và giành lợi thế trong các cuộc xung đột ngày càng dựa trên dữ liệu, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ giữa Trung Quốc và Mỹ.
Khác với các hệ thống AI thông thường, mô hình này kết hợp LLM với đồ thị tri thức theo thời gian thực, giúp diễn giải ý định chỉ huy, theo dõi diễn biến chiến trường và đưa ra các gợi ý quyết định có cấu trúc, kèm theo lộ trình suy luận có thể truy vết.
Tuy vậy, các nhà nghiên cứu Trung Quốc thừa nhận hệ thống trên vẫn tồn tại hạn chế, như phụ thuộc vào dữ liệu lịch sử và rủi ro khi được sử dụng bởi các chỉ huy thiếu kinh nghiệm. Hiện việc thử nghiệm mới dừng ở kịch bản đổ bộ và cần tiếp tục nghiên cứu để mở rộng sang các môi trường phức tạp hơn như tác chiến đô thị hoặc địa hình núi, theo South China Morning Post.
Theo dữ liệu từ Kpler, nền tảng phân tích và dữ liệu thông minh về dòng chảy thương mại toàn cầu, một tàu chở dầu đăng ký tại quốc gia Đông Phi Comoros với tên gọi Elpis đã đi qua Hormuz vào chiều 13/4, sau khi Mỹ tuyên bố phong tỏa eo biển này.
Con tàu bị Mỹ trừng phạt vào năm 2025 vì "liên quan đến việc mua bán và vận chuyển dầu mỏ Iran".
Ngược lại, một tàu chở dầu đăng ký tại Botswana có tên Ostria đã quay đầu khi đang cố gắng đi qua eo biển. Theo rà soát của CNN về dữ liệu theo dõi tàu biển từ Kpler, chỉ 41 phút sau khi quân đội Mỹ ban bố lệnh phong tỏa Hormuz, con tàu đã thay đổi điểm đến dự kiến từ Oman sang Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).
Một tàu dầu khác là Rich Starry đã phát tín hiệu trạng thái "thả trôi" ngoài khơi đảo Qeshm. Có vẻ như con tàu này trì hoãn hành trình đi qua eo biển.
Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) trước đó phát thông báo về việc bắt đầu thực thi lệnh phong tỏa tại vịnh Oman và biển Arab phía đông eo biển Hormuz đối với tất cả tàu thuyền bất kể treo cờ nước nào từ 10h ngày 13/4 (21h giờ Hà Nội).
"Bất kỳ tàu nào đi vào hoặc rời khỏi khu vực bị phong tỏa mà không được cho phép đều có thể bị ngăn chặn, chuyển hướng và bắt giữ", thông báo cho hay. "Lệnh phong tỏa sẽ không cản trở việc di chuyển trung lập qua eo biển Hormuz để đến hoặc đi từ các cảng không thuộc Iran".
Trước khi lệnh phong tỏa của Mỹ được áp dụng, dữ liệu hàng hải cho thấy lưu lượng giao thông tại tuyến đường thủy then chốt này đã thưa thớt dần.
Lệnh phong tỏa "bao trùm toàn bộ đường bờ biển Iran, không chỉ giới hạn ở các cảng và kho dầu", thông báo của Mỹ cho biết, thêm rằng các chuyến hàng nhân đạo gồm thực phẩm, vật tư y tế và hàng hóa thiết yếu khác sẽ được phép đi qua nhưng phải được kiểm tra.
Các chuyên gia ngành vận tải nhận định lệnh phong tỏa từ Mỹ đặt thêm trở ngại cho các tàu đang mắc kẹt tại vùng Vịnh.
"Việc Mỹ thông báo kế hoạch phong tỏa eo biển Hormuz mang lại nhiều bất ổn hơn. Hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz đã tăng lên trong những ngày gần đây, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mức trước khủng hoảng", công ty môi giới tàu biển Clarksons cho hay.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi chiều 13/4 có cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Arab Saudi và Qatar để thảo luận về điều mà nước này gọi là "những rủi ro từ hành động khiêu khích do Mỹ gây ra" khi phong tỏa các cảng của Tehran.
Trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Arab Saudi, ông Araghchi cho rằng Iran "đã có cách tiếp cận thiện chí khi chấp nhận lệnh ngừng bắn" với Mỹ, nhưng Mỹ vẫn giữ thái độ đòi hỏi quá mức trong đàm phán, "khiến kết quả không đạt được như mong đợi" tại Pakistan hồi cuối tuần qua.
Trong cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Qatar, ông Araghchi cho hay Iran "đã tham gia tiến trình ngoại giao một cách đầy trách nhiệm nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia cũng như giữ gìn hòa bình và an ninh khu vực".
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cùng ngày viết trên mạng xã hội X rằng việc Mỹ đe dọa phong tỏa các cảng của Iran không khác nào một hành động trả đũa nhắm vào nền kinh tế toàn cầu.
