Ngày 13/4, Thường trực Chính phủ họp về cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện, ngành nghề kinh doanh có điều kiện, phân cấp giải quyết thủ tục hành chính theo Kết luận 18 của Trung ương.
Tại cuộc họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định cải thiện môi trường kinh doanh, giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp là nhiệm vụ góp phần giúp Việt Nam đạt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số. Trong đó có những nhiệm vụ, giải pháp thuộc thẩm quyền của Chính phủ, các bộ ngành có thể làm ngay.
“Việc này đòi hỏi trách nhiệm rất lớn của các bộ ngành, các Bộ trưởng phải trực tiếp vào cuộc”, Thủ tướng yêu cầu, lưu ý không đợi hết quý II mà đến ngày 20/4, các bộ phải đề xuất với Thường trực Chính phủ, Chính phủ phương án cắt giảm, cải cách thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh. Văn phòng Chính phủ, Bộ Tư pháp tổng hợp, rà soát trình Chính phủ thông qua phương án trong tháng 4.
Theo các báo cáo tại cuộc họp, hiện còn 198 ngành, nghề kinh doanh có điều kiện và 4.603 điều kiện kinh doanh. Theo Kết luận 18 của Trung ương, các bộ ngành phải rà soát, cắt giảm 30% số ngành, nghề kinh doanh có điều kiện (khoảng 60 ngành), đồng thời loại bỏ toàn bộ các điều kiện kinh doanh không cần thiết.
Cùng với đó, cơ quan quản lý phải giảm 50% thời gian thực hiện, chi phí tuân thủ thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp. Các bộ ngành đẩy mạnh phân cấp, bảo đảm cấp bộ chỉ trực tiếp thực hiện không quá 30% tổng số thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực quản lý.
Thủ tướng sẽ phân công các Phó thủ tướng, Bộ Tư pháp, Công an, Nội vụ, Văn phòng Chính phủ làm việc trực tiếp với các bộ ngành về phương án cải cách, cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện, ngành nghề kinh doanh có điều kiện.
Lãnh đạo Chính phủ cũng giao Bộ Tư pháp, Công an, Nội vụ, Văn phòng Chính phủ đề xuất thủ tục, điều kiện phải cắt giảm, những nội dung cần tăng áp dụng công nghệ mới, chuyển đổi số để tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp. Các Bộ trưởng phải trực tiếp chỉ đạo, rà soát kỹ lưỡng các thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền để người dân, doanh nghiệp dễ hiểu, dễ làm.
“Những điều kiện kinh doanh không cần thiết đương nhiên phải cắt giảm, nhưng điều kiện khác cũng phải rà soát”, ông nói. Thủ tướng cũng lưu ý số lượng quan trọng nhưng bản chất, nội hàm bên trong các điều kiện còn quan trọng hơn. Do đó, việc cải cách cần “thực sự cắt giảm được thời gian, chi phí tuân thủ”.
Thủ tướng yêu cầu Bộ Tư pháp, Văn phòng Chính phủ làm tốt vai trò “gác cửa”, kiểm soát chặt thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, chịu trách nhiệm nếu để lọt những quy định không đáp ứng yêu cầu. Trong quá trình cắt giảm, đơn giản hóa, các cơ quan cần lắng nghe, tiếp thu kiến nghị của doanh nghiệp, hiệp hội.
Ngoài ra, các bộ phải hoàn thiện cơ sở dữ liệu, tái cấu trúc quy trình theo hướng đẩy mạnh tái sử dụng dữ liệu, thông tin trong giải quyết thủ tục hành chính. Theo đó, người dân, doanh nghiệp chỉ phải cung cấp thông tin 1 lần, cán bộ làm thủ tục phải tra cứu trên cơ sở dữ liệu đã có.
Trong cuộc phỏng vấn trên Fox Business ngày 15/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhắc lại cuộc điều tra hình sự với Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell. Ông cho biết đây là cách chứng mình Powell "không đủ năng lực", tuyên bố "sẽ sa thải" nếu Powell không rời cả hai vị trí tại Fed.
Nhiệm kỳ Chủ tịch Fed của Powell sẽ kết thúc vào tháng 5/2026. Tuy nhiên, nhiệm kỳ của ông trong Hội đồng Thống đốc Fed vẫn kéo dài đến năm 2028. Hội đồng Thống đốc là cơ quan lãnh đạo cao nhất của Fed, gồm 7 thành viên chịu trách nhiệm thiết lập chính sách tiền tệ, giám sát ngân hàng và ổn định tài chính quốc gia.
Bất đồng giữa Trump và Powell đã tồn tại từ nhiều năm trước, dù chính ông Trump là người đề cử Powell vào vị trí Chủ tịch Fed. Ông bất mãn với Powell vì Fed liên tục nâng lãi suất, và không giảm lãi vào những thời điểm mà Tổng thống Mỹ cho là phù hợp để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Hồi tháng 1, Chủ tịch Fed cho biết công tố viên liên bang đã mở cuộc điều tra hình sự với ông, liên quan đến dự án cải tạo trụ sở Fed cơ quan này.
Phát biểu mới nhất của ông Trump cho thấy tình hình tại Fed thời gian tới sẽ càng phức tạp. Việc ông đe dọa sa thải, cùng cuộc điều tra hình sự hiện tại với Powell, có thể làm chậm quá trình phê chuẩn Kevin Warsh - người được ông đề cử làm Chủ tịch Fed kế tiếp. Thượng nghị sĩ Thom Tillis đến nay vẫn cho biết sẽ chặn phê chuẩn với Warsh cho đến khi cuộc điều tra liên quan đến ông Powell được giải quyết.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent thì lạc quan Warsh được phê chuẩn "đúng hạn". "Ông ấy là ứng viên rất tốt. Các nghị sĩ Cộng hòa trong Ủy ban Tài chính và Ủy ban Ngân hàng Thượng viện đều đồng thuận, và tôi rất lạc quan", ông cho biết trước báo giới ngày 15/4.
Cuộc điều trần với Kevin Warsh sẽ diễn ra ngày 21/4. Ông Trump tin tưởng Warsh sẽ giảm lãi suất sau khi nhậm chức.
Trong 7 thành viên Hội đồng Thống đốc hiện tại, 3 người được đề cử bởi cựu Tổng thống Joe Biden. Powell được đề cử bởi ông Trump, nhưng không chịu tác động từ mong muốn của Tổng thống Mỹ. Kể cả Christopher Waller - một thành viên khác do ông Trump đề cử - cũng được cho là khó ủng hộ yêu cầu về lãi suất của ông.
Thông thường, các chủ tịch Fed thường rời cả Hội đồng Thống đốc khi kết thúc nhiệm kỳ lãnh đạo. Tuy nhiên, trong cuộc họp báo tháng trước, Powell nói "không có ý định rời khỏi hội đồng cho tới khi cuộc điều tra kết thúc một cách minh bạch". Ông thậm chí có thể ở lại lâu hơn, "dựa trên những gì tôi cho là tốt nhất với tổ chức và người dân mà chúng tôi phục vụ".
Trong cuộc phỏng vấn với Reuters ngày 7/4, Bassem Abdul Karim - Tổng giám đốc Basra Oil Company Bassem Abdul Karim cho biết sản lượng từ các mỏ dầu ở phía bắc Iraq hiện chỉ quanh 900.000 thùng một ngày. Tuy nhiên, nếu chiến sự kết thúc và việc di chuyển qua eo biển Hormuz được bảo đảm, xuất khẩu của họ có thể quay về mức tiền xung đột là 3,4 triệu thùng chỉ trong một tuần.
Tuyên bố này được đưa ra một ngày trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo đồng ý lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần với Iran, với điều kiện Tehran mở lại eo biển Hormuz. Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cũng cho biết họ chấp thuận lệnh ngừng bắn.
Chiến sự tại Trung Đông đã kéo dài hơn một tháng, làm gián đoạn 20% dòng chảy dầu, khí LNG toàn cầu khi eo biển Hormuz bị phong tỏa. Giá dầu thô, nhiên liệu máy bay, dầu diesel và xăng trên toàn cầu vì thế tăng vọt. Dầu thô từng lên sát 120 USD một thùng đầu tháng trước. Tuy nhiên, thông báo của ông Trump sáng 8/4 khiến giá về dưới 100 USD.
Trong nhóm nước vùng Vịnh, Iraq ghi nhận doanh thu từ dầu giảm mạnh nhất khi eo biển Hormuz bị phong tỏa, do không có các tuyến xuất khẩu thay thế. Họ hiện là nước sản xuất dầu lớn thứ hai trong Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC).
Tháng trước, quan chức năng lượng nước này cho biết sản xuất dầu của Iraq giảm tới 80% về quanh 800.000 thùng một ngày. Chiến sự khiến họ không thể xuất khẩu và các kho chứa đã đầy.
Sản lượng tại các mỏ dầu lớn sụt giảm mạnh. Mỏ Rumaila giảm từ 1,35 triệu thùng một ngày về 400.000 thùng. Zubair sụt từ 640.000 thùng một ngày xuống 300.000 thùng, ông Abdul Karim nói.
Một số mỏ dầu nhỏ hơn cũng hoạt động ở mức hạn chế, để duy trì sản lượng khí dùng cho phát điện trong nước. Trong khi đó, số khác tận dụng cơ hội dừng hoạt động để bảo trì.
Trước chiến sự, sản lượng dầu của Iraq vào khoảng 4,3 triệu thùng một ngày. Mức này đủ dư địa giúp họ xuất khẩu 3,4 triệu thùng nếu xung đột chấm dứt.
Iraq hiện sản xuất lượng dầu thô nhiều hơn mức tiêu thụ trong nước. Việc này cho phép họ tăng xuất khẩu nhanh chóng bằng cách dùng lượng hàng tồn kho để không ảnh hưởng nguồn cung nội địa. Các nhà máy lọc dầu nước này chủ yếu sử dụng dầu từ sản lượng đang khai thác, thay vì từ các kho dành cho xuất khẩu.
Theo số liệu từ Tổng cục Hải quan, kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam - Malaysia tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, đạt trên 15 tỉ USD trong năm 2025, tăng 5% so với năm trước. Riêng xuất khẩu của Việt Nam sang Malaysia đạt 4,8 tỉ USD.
Tuy nhiên, song hành với cơ hội là áp lực chuyển đổi khi Malaysia ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn nhập khẩu theo hướng xanh và bền vững, cũng như các yêu cầu đối với chứng nhận Halal.
Sáng 23-4, tại TP.HCM, Trung tâm Xúc tiến thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) phối hợp cùng Tổng lãnh sự quán Malaysia tại TP.HCM và Cục Xúc tiến thương mại Malaysia tại TP.HCM (MATRADE) tổ chức hội thảo "Đẩy mạnh sản xuất xanh và xuất khẩu bền vững cho hàng hóa Việt Nam thâm nhập vào thị trường Malaysia".
Tại đây, bà Zaimah Osman, Lãnh sự Thương mại, Cục Xúc tiến thương mại Malaysia tại TP.HCM (MATRADE), cho biết ngành công nghiệp Halal dự kiến đóng góp khoảng 8,1% GDP Malaysia, tương đương 35 tỉ USD.
"Việc đạt được chứng nhận Halal hiện nay chính là một bước đi tắt mang tính cấu trúc, đồng thời là công cụ giảm thiểu rủi ro thiết yếu giúp doanh nghiệp dễ dàng đáp ứng các yêu cầu toàn cầu về ESG và bộ tiêu chuẩn ISO", bà nói.
Ông Firdauz Othman, Tổng lãnh sự Malaysia tại TP.HCM, cho biết quy mô thị trường Halal toàn cầu hiện đạt khoảng 2.300 tỉ USD và có thể tăng mạnh lên 20.000 tỉ USD vào năm 2028.
"Trong bức tranh đó, Malaysia đóng vai trò là một trong những trung tâm Halal quan trọng nhất, không chỉ về tiêu chuẩn mà còn là "cửa ngõ chiến lược" để doanh nghiệp Việt tiếp cận thị trường Hồi giáo toàn cầu", ông nói.
Phát biểu, ông Lê Anh Hoàng, Phó giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC), cho rằng mục tiêu kim ngạch song phương đạt 25 tỉ USD vào năm 2030 được đánh giá là khả thi, song điều kiện tiên quyết là doanh nghiệp phải thích ứng nhanh với các yêu cầu mới.
Ở góc nhìn thực tiễn, ông Ngô Quang Hưng, đại diện Thương vụ Việt Nam tại Malaysia, chỉ ra rằng cơ hội cho hàng Việt vẫn rất lớn, đặc biệt ở nhóm nông - thủy sản. Malaysia hiện tự chủ 115% về thịt gia cầm, nhưng lại đang thiếu hụt nguồn cung rau củ khi tỉ lệ tự cung chỉ đạt mức 60%.
Đây là dư địa rõ ràng cho các sản phẩm như gạo, rau xanh, ớt tươi, dừa và cá tra chế biến của Việt Nam.
Tuy nhiên, ông Hưng nhấn mạnh để tận dụng cơ hội này, doanh nghiệp buộc phải đáp ứng đồng thời hai "lớp tiêu chuẩn" là Halal và ESG.
Malaysia đã bắt đầu áp dụng khung tiêu chuẩn ESG từ năm 2023 và sẽ chính thức siết chặt từ năm 2026 với cơ chế trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR), yêu cầu doanh nghiệp chịu trách nhiệm cho toàn bộ vòng đời sản phẩm, bao gồm cả xử lý chất thải.
"Đổi lại, sản phẩm đạt chứng chỉ ESG có thể được giảm 5-10% thuế quan, trong khi hàng hóa đạt chuẩn Halal được giảm đến 20% chi phí kiểm duyệt nhập khẩu. Đây được xem là động lực quan trọng để doanh nghiệp đầu tư vào chuyển đổi xanh", ông Hưng nói.
Cập nhật trực tuyến tại hội thảo, ông Muhammad Naim bin Aziz, đại diện Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM), cho biết người tiêu dùng Hồi giáo, đặc biệt là thế hệ trẻ và cư dân đô thị, đang chuyển từ ưu tiên "Halal thuần túy" sang mô hình "Halal + đạo đức + bền vững".
"Khảo sát của chúng tôi cho thấy thế hệ GenZ tại Malaysia sẽ sẵn sàng chi trả nhiều hơn cho các sản phẩm đạt chứng nhận Halal, đồng thời đáp ứng chuẩn ESG, mở ra cơ hội tham gia vào chuỗi cung ứng sâu hơn tại thị trường này", ông Muhammad bổ sung.
Các yếu tố như bao bì thân thiện môi trường, nguồn nguyên liệu tự nhiên hay phúc lợi động vật ngày càng ảnh hưởng đến quyết định mua sắm.
Ông cũng lưu ý Malaysia đang áp dụng quy định nghiêm ngặt hơn đối với hàng hóa nhập khẩu có gắn nhãn Halal.
Theo đó, tất cả sản phẩm nhập khẩu vào thị trường Malaysia từ năm nay phải được chứng nhận bởi các tổ chức nước ngoài được JAKIM công nhận và bắt buộc ghi rõ tên tổ chức cấp chứng nhận trên bao bì.
