Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với dự thảo nghị định sửa đổi Nghị định 168/2024 về xử phạt vi phạm TTATGT đường bộ. Một trong những nội dung được đề cập là hành vi không kinh doanh vận tải hành khách nhưng chở người có thu tiền hoặc ký hợp đồng, nhận đặt chỗ để chở người trên xe (còn gọi là “xe ghép” – PV).
Theo cơ quan soạn thảo, tình trạng “xe ghép” gây thiếu công bằng và minh bạch trong hoạt động kinh doanh vận tải, đồng thời gây thất thu thuế cho ngân sách, trốn tránh hoạt động quản lý nhà nước về vận tải đường bộ. Do đó, cơ quan này đề xuất mức phạt với vi phạm này từ 12 – 14 triệu đồng, đồng thời trừ 6 điểm giấy phép lái xe.
Trao đổi với Thanh Niên, Chủ tịch Hiệp hội vận tải ô tô Việt Nam Nguyễn Văn Quyền bày tỏ ủng hộ đối với đề xuất của Bộ Công an.
Ông cho biết, “xe ghép” vốn là vấn đề đã tồn tại từ lâu trong lĩnh vực vận chuyển hành khách. Hiệp hội từng nhiều lần nhận phản ảnh từ các doanh nghiệp là hội viện, đồng thời đã có kiến nghị đến cơ quan nhà nước cần có biện pháp quản lý đối với loại hình này, nhằm bảo đảm TTATGT cũng như sự công bằng trong kinh doanh.
Chủ tịch Hiệp hội vận tải ô tô Việt Nam nói, bất cứ lĩnh vực kinh doanh nào, dù quy mô là doanh nghiệp hay hộ kinh doanh thì đều phải đăng ký kinh doanh, đồng thời phải chịu nghĩa vụ thuế phát sinh từ doanh thu theo quy định pháp luật.
Với “xe ghép”, nếu tài xế không đăng ký kinh doanh, không chấp hành các quy định về thuế thì có thể dẫn tới gây thất thu cho ngân sách, như cơ quan soạn thảo đã nêu.
Điều quan trọng nữa, theo ông Quyền, “xe ghép” tạo ra sự bất bình đẳng. Một doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh dịch vụ vận tải hành khách thông thường, để có thể hoạt động phải tuân thủ rất nhiều quy định, với nhiều loại chi phí phát sinh, từ việc thành lập, vận hành cho đến đảm bảo an toàn.
Trong khi đó, loại hình “xe ghép” dường như chưa có các quy định điều chỉnh một cách chặt chẽ. Cũng vì thế, “xe ghép” lợi thế hơn về giá cả, tạo ra sự không công bằng trong cạnh tranh với hoạt động kinh doanh vận tải hành khách thông thường.
“Xe ghép” (xe tiện chuyến) được hiểu là dịch vụ đi chung xe với người khác, thường áp dụng cho các chuyến đi đường dài giữa các tỉnh, thành phố. Vài năm trở lại đây, “xe ghép” trở thành lựa chọn ưa thích của nhiều người.
Chị Trần Vi (35 tuổi, trú tại Hà Nội) cho biết hầu hết đều sử dụng dịch vụ “xe ghép” mỗi khi có nhu cầu từ thủ đô về quê ở Ninh Bình.
Lý giải về lựa chọn của mình, người phụ nữ cho rằng “xe ghép” có nhiều ưu điểm: chi phí rẻ (chỉ cần trả tiền theo số lượng chỗ người), thuận lợi (đưa, đón tận nơi), nhanh chóng (số lượng hội nhóm, tài xế “xe ghép” rất đông, có thể gọi bất cứ khi nào)…
Song, theo chị Vi, cũng vì tính chất tự do mà có những “mặt trái” nhất định. Nếu phát sinh tranh chấp hoặc sự cố trong quá trình sử dụng dịch vụ, việc giải quyết sẽ phức tạp hơn, vì chủ yếu giữa cá nhân với cá nhân mà không có “đầu mối chịu trách nhiệm” như đi xe khách thông thường.
Về đề xuất của Bộ Công an, chị Vi nói ủng hộ các chính sách hướng đến bảo đảm TTATGT tốt hơn, đồng thời mong muốn cơ chế giúp “xe ghép” được hoạt động mà vẫn đảm bảo tuân thủ pháp luật, phục vụ lợi ích cho hành khách.
Hiện nay, trên nhiều hội nhóm mạng xã hội về “xe ghép” cũng đang bàn luận rôm rả. Bên cạnh một số ý kiến ủng hộ vì “thượng tôn pháp luật”, có ý kiến còn băn khoăn “đã bỏ chi phí mua xe, đóng các loại thuế phí, vì sao chở khách kiếm thu nhập lại bị xử phạt?”.
Anh Thái, người điều phối một hội nhóm xe chở khách tại Hà Nội, thừa nhận bên cạnh những lợi thế đã nêu, “xe ghép” thường ít chịu sự kiểm soát về tốc độ, hành trình cũng như giá cả. Điều này có thể dẫn tới những tiềm ẩn rủi ro nhất định.
Trước đề xuất của Bộ Công an, anh Thái không phản đối, nhưng lo ngại sẽ ảnh hưởng đến giới tài xế “xe ghép”, nhất là những người đã đầu tư với số tiền lớn để mua xe chạy dịch vụ. Bởi lẽ, nếu phải tuân thủ như xe kinh doanh vận tải thông thường, “xe ghép” sẽ không còn lợi thế vốn có, khả năng cạnh tranh bị ảnh hưởng. Do đó, người đàn ông kỳ vọng sẽ có giải pháp sao cho hài hòa.
Câu chuyện về việc bấm còi xe và dùng đèn pha "mất trật tự" làm giật mình, chói mắt những người đi đường và gây tai nạn trong bài viết "Có tiếng còi xe nghe nhẹ nhàng thân thiện, ngược lại có tiếng gắt gỏng, hồ đồ" trên Tuổi Trẻ Online đã chạm đến bức xúc của nhiều bạn đọc.
Đèn xe và còi xe vốn là những trang bị bắt buộc để giúp tài xế lái xe an toàn hơn nhưng nó lại biến thành nỗi ám ảnh của những người đi đường. "Giờ nhiều người bấm còi để 'ra lệnh' chứ không phải để cảnh báo. Đi đúng luật cũng bị hối inh ỏi", bạn đọc tên Hồng Anh bày tỏ.
Bạn đọc tên Ngân kể chuyện từng gặp: "Nhiều xe ô tô muốn xe máy nhường đường bằng cách bấm còi liên tục, đi mà gặp mấy xe như thế là khổ không nói nổi luôn".
"Có tài xế nghĩ là xe của mình nên vô tư bấm còi khi chạy ra ngoài đường, chỗ tôi có xe tải gắn loa kèn nên âm thanh rất 'khủng' đã làm người đi đường giật mình ngã té xe", bạn đọc Trần Văn Tám phản ánh.
Bạn đọc tên Huỳnh Anh kể: "Cứ chạy quốc lộ 13, đoạn từ ngã tư Bình Phước đến vòng xoay Bình Triệu khoảng 21h trở đi sẽ gặp phải âm thanh khủng khiếp từ còi xe của các tài 16 chỗ đón khách".
"Sợ nhất tiếng còi xe của các xe dịch vụ và xe khách vào ban ngày. Ban đêm thì xe tải bấm vô tội vạ", bạn đọc có tên Bạch Ngọc Duy Đức cho biết. Theo bạn đọc này: "Tiếng còi gắt gỏng làm người già, trẻ nhỏ hay những tay lái yếu giật mình, loạng choạng tay lái. Còn đèn pha chiếu thẳng vào mặt thì gây lóa tạm thời, dễ dẫn đến những va chạm không đáng có".
Bạn đọc tên Quốc phản ánh: "Nhiều xe bật pha trong nội thành làm người đi ngược chiều lóa mắt, cực kỳ nguy hiểm". Tương tự, bạn đọc Bình viết: "Đi xe máy mà suýt mất lái vì tiếng kèn quá lớn".
"Việc sử dụng kèn xe có âm thanh quá lớn, sử dụng kèn tùy thích... đã gây ra bao nhiêu tai nạn giao thông. Những vụ mâu thuẫn, đánh nhau vì tiếng kèn đã trở nên phổ biến", độc giả Chánh Tín Nghĩa nêu thực trạng.
Còn bạn đọc có nickname tqd đề xuất nên kiểm tra luôn còi xe và đèn, nếu sai quy chuẩn thì phạt và bắt tháo bỏ tại chỗ.
Nhiều bạn đọc đồng tình với đánh giá của tác giả: tiếng còi và đèn xe phản ánh tính tình của tài xế. "Bấm còi, luật có quy định rất rõ khi nào được dùng chứ không phải cứ thích là bấm", bạn đọc Quốc Đạt cho biết. Còn theo bạn đọc tên Phú, "tiếng còi xe là một dạng giao tiếp giữa người với người trên đường".
Bạn đọc tên Trí nhận định: "Tiếng còi xe hay ánh đèn thể hiện cái tôi cá nhân cùng sự tử tế của người cầm lái rõ mồn một".
"Tiếng còi nhẹ nhàng, một cái nhấp còi ngắn (tít tít) chỉ để báo hiệu sự hiện diện của mình là tín hiệu cá nhân để giữ an toàn cho cả hai. Đó là tiếng còi của sự tôn trọng", một bạn đọc góp thêm.
Bạn đọc có nickname Sao Xẹt cho rằng còi xe và đèn xe trên đường như giọng nói và ánh mắt con người khi giao tiếp. Có giọng nói nhẹ nhàng ôn tồn, dễ nghe; có ánh mắt hiền từ, thân thiện tạo sự gần gũi, thuyết phục người đối diện.
Quy luật là khi lái xe trên đường mà gặp xe, người đi ngược chiều bao giờ cũng "dập đèn cốt" để chiếu gần. Nếu xe đang dùng đèn cốt (chiếu gần) thì lái xe bật pha rồi dập về cốt ngay như một lời chào xin lỗi và báo cho phương tiện ngược chiều biết tôi đã dùng đèn cốt.
"Tiếng còi dồn dập, gắt gỏng, liên hồi, dùng đèn chiếu xa (pha) chói rọi vào xe, người đi ngược chiều biểu hiện tính cách tài xế thô bạo, thiếu tôn trọng người khác và phạm luật", bạn đọc Sao Xẹt tỏ thái độ.
Bạn đọc Nguyễn cho rằng người lái xe hở chút là nhấn còi liên hồi, hay bật pha vô tội vạ trong phố, thực chất là đang bộc lộ sự thiếu kiềm chế.
Còn bạn đọc tên Son thì cho rằng: "Còi 1-2 cái ngắn nhắc nhở, 1 ngắn thường xin phép cho qua hoặc báo hiệu góc khuất, loại dài to liên tục là họ xua đuổi người khác. Bấm còi thường xuyên là thể hiện sự yếu kém không tự tin tay lái của mình".
Ngày 22-4, đại diện Đội Cảnh sát giao thông đường bộ cao tốc số 6 (đội 6), Phòng 6, Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) cho biết qua công tác tuần tra trực tiếp trên tuyến, việc tài xế rơi vào trạng thái mệt mỏi, buồn ngủ khi chạy đường dài diễn ra khá phổ biến. Tuy nhiên, chỉ cần vài giây mất tập trung, hậu quả có thể là những vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng.
Đáng chú ý, thời gian gần đây xuất hiện nhiều trường hợp tài xế dừng, đỗ xe sai quy định trên cao tốc để nghỉ ngơi. Không ít người lựa chọn dừng xe ngay trên làn đường xe chạy hoặc dải dừng khẩn cấp để ngủ, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn.
Theo lực lượng chức năng, việc mệt mỏi khi lái xe đường dài là điều khó tránh. Tuy nhiên, lựa chọn dừng xe ngay trên cao tốc để ngủ là sự lựa chọn không an toàn.
CSGT khuyến cáo: 'Buồn ngủ, tài xế hãy ra khỏi cao tốc hoặc vào trạm dừng nghỉ rửa mặt, uống nước, nghỉ ngơi, đảm bảo tỉnh táo rồi mới đi tiếp' - Video: C08
"Để đảm bảo trật tự an toàn giao thông trên các tuyến cao tốc, trước khi các tài xế vào cao tốc phải kiểm tra kỹ các phần kỹ thuật của xe, nhiên liệu, đèn… Đặc biệt là tài xế phải ngủ đủ giấc, tỉnh táo, đảm bảo sức khỏe để lộ trình thuận lợi. Nghiêm cấm hành vi dừng đỗ sai quy định trên cao tốc để ngủ khi xe không gặp trường hợp bất khả kháng…", đại diện Đội 6 chia sẻ.
Thực tế cho thấy thay vì rời khỏi cao tốc hoặc tìm đến các điểm dừng nghỉ, một số tài xế lại chọn giải pháp nhanh nhưng tiềm ẩn rủi ro lớn. Điều này không chỉ là vấn đề kỹ năng lái xe mà còn liên quan đến nhận thức về giới hạn an toàn khi tham gia giao thông.
Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 13/2026 quy định lộ trình áp dụng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe môtô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ.
Thời điểm bắt đầu kiểm định khí thải xe môtô, xe gắn máy tham gia giao thông là từ ngày 1/7/2027 đối với Hà Nội và TP HCM; từ 1/7/2028 đối với các thành phố trực thuộc trung ương còn lại gồm Hải Phòng, Huế, Đà Nẵng, Cần Thơ.
Từ 1/7/2030, việc kiểm định được áp dụng với 28 tỉnh. Tùy theo tình hình thực tế, các tỉnh này có thể áp dụng sớm hơn.
Quyết định nêu rõ xe môtô (dung tích xi lanh từ 50 cm3 trở lên) sản xuất hoặc nhập khẩu trước năm 2008 áp dụng mức 1 - giá trị giới hạn tối đa cho phép của khí thải theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe môtô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ.
Xe môtô sản xuất hoặc nhập khẩu từ năm 2008 đến hết năm 2016, áp dụng mức 2; xe môtô sản xuất hoặc nhập khẩu từ năm 2017 đến ngày 30/6/2026 áp dụng mức 3; xe môtô sản xuất hoặc nhập khẩu từ ngày 1/7/2026, áp dụng mức 4.
Xe gắn máy (dung tích xi lanh dưới 50 cm3) sản xuất hoặc nhập khẩu trước năm 2016 áp dụng mức 1; xe gắn máy sản xuất hoặc nhập khẩu từ năm 2017 đến ngày 30/6/2027 áp dụng mức 2; xe gắn máy sản xuất hoặc nhập khẩu từ ngày 1/7/2027 áp dụng mức 4.
Từ 1/1/2028, xe môtô, xe gắn máy tham gia giao thông tại Hà Nội và TP HCM phải đáp ứng quy định về khí thải mức 2 trở lên.
Xe môtô, xe gắn máy tham gia giao thông vào vùng phát thải thấp của TP Hà Nội theo quy định của Luật Thủ đô phải đáp ứng quy định về khí thải theo Nghị quyết của HĐND thành phố.
Cả nước hiện có hơn 74,3 triệu xe máy. Để kiểm định khí thải với số xe này, Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết cần hơn 5.000 cơ sở thực hiện, tức cần hơn 5.000 bộ thiết bị đo khí thải, hơn 5.000 đăng kiểm viên cho công tác này. Phần lớn cơ sở kiểm định sẽ được đầu tư, tận dụng từ các đơn vị bảo dưỡng xe máy của doanh nghiệp thuộc Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam.
Theo Thông tư 92/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe môtô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ bao gồm 4 mức giá trị cho phép đối với từng thông số hydrocacbon (HC), cacbon monoxit (CO) trong khí thải xe môtô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ.
Giá trị giới hạn tối đa cho phép của các thông số CO, HC trong khí thải xe môtô, xe gắn máy lắp động cơ cháy cưỡng bức tham gia giao thông đường bộ được quy định trong bảng sau: