Hồi cuối tháng 3, khi xung đột Mỹ – Iran leo thang và có nguy cơ lan rộng ra toàn khu vực, Pakistan đã triển khai một nỗ lực ngoại giao hậu trường nhằm kéo các bên trở lại bàn đàm phán. Trong tiến trình này, Tư lệnh Lục quân Pakistan Asim Munir trở thành nhân tố quan trọng thúc đẩy đối thoại.
New York Times ngày 7/4 đưa tin ngay trước khi công bố thỏa thuận ngừng bắn với Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thực hiện hai cuộc điện đàm quan trọng, lần lượt với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và tướng Munir. Việc một tư lệnh nước ngoài nằm trong danh sách liên lạc của ông Trump ở thời điểm then chốt cho thấy ông Munir có vị thế đặc biệt.
Tại Pakistan, dù chính phủ dân sự nắm quyền điều hành, quân đội, đặc biệt là Tư lệnh Lục quân, mới là bên thực sự định hình các chính sách đối ngoại và an ninh quốc gia cốt lõi. Mọi quyết sách lớn liên quan đến Mỹ, Ấn Độ hay Iran đều phải có sự gật đầu của tướng Munir, theo Viện Hòa bình Mỹ.
“Tư lệnh Munir là người kiến tạo chính sách đối ngoại của Pakistan”, cựu đại sứ Pakistan tại Mỹ Maleeha Lodhi nói với Wall Street Journal. “Ông ấy có lẽ là quan chức quốc tế duy nhất mà Tổng thống Trump thường xuyên đưa ra những nhận xét tích cực”.
Ông Munir được cho là bắt đầu trao đổi với Tổng thống Trump về chiến sự Iran từ khoảng hai tuần trước, khi tình hình leo thang nguy hiểm. Axios dẫn lời một quan chức Mỹ thêm rằng ông Munir còn thiết lập được mối quan hệ với Phó tổng thống JD Vance, mở rộng thêm kênh liên lạc với giới lãnh đạo Mỹ.
“Ông Munir có chỉ số cảm xúc cao và tất nhiên là cả khả năng hòa giải”, Lin Minwang, phó giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Nam Á tại Đại học Phúc Đán, nói với SCMP. “Tổng thống Trump có xu hướng coi trọng quan hệ cá nhân, khiến yếu tố này mang tính quyết định”.
Ông Munir góp phần đáng kể trong việc khôi phục quan hệ song phương với Mỹ, vốn lao dốc từ khi tình báo Mỹ phát hiện trùm khủng bố Osama bin Laden ẩn náu tại thành phố Abbottabad ở Pakistan năm 2011. Tình hình thêm tồi tệ trong nhiệm kỳ thủ tướng Imran Khan, vì Pakistan theo đuổi chính sách đối ngoại ít phụ thuộc Mỹ.
Tại một sự kiện về Gaza vào tháng 10/2025, Tổng thống Trump gọi ông Munir là “nguyên soái yêu thích của tôi”, dù Tư lệnh Lục quân Pakistan không có mặt. Tháng 6/2025, ông Trump mời ông Munir đến Nhà Trắng và gặp riêng. Đây được xem là động thái đặc biệt, khi một lãnh đạo quân đội Pakistan được Tổng thống Mỹ tiếp đón trong bối cảnh chính phủ dân sự vẫn nắm quyền.
Ba tháng sau, ông Munir tiếp tục xuất hiện tại Phòng Bầu dục, lần này cùng Thủ tướng Shehbaz Sharif, diễn biến được cho là củng cố thêm mối quan hệ cá nhân và chính trị giữa hai bên.
Trong khi đó, quân đội Pakistan vốn có quan hệ chặt chẽ với các chỉ huy quân sự Iran. Hai nước có biên giới chung khoảng 900 km, từng xảy ra đụng độ dọc biên giới hồi tháng 1/2024 và ông Munir đã tham gia kiểm soát, hạ nhiệt căng thẳng bằng các mối liên hệ trực tiếp với Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
“Ông ấy đã xây dựng được một mức độ tin cậy nhất định”, Abdul Basit, nhà nghiên cứu tại Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore, nói.
Pakistan là quốc gia có cộng đồng Hồi giáo dòng Shiite lớn thứ hai thế giới, sau Iran, sở hữu vũ khí hạt nhân và không có căn cứ Mỹ trên lãnh thổ. Do đó, Iran có thể coi Pakistan là nước trung lập hơn những bên khác.
Ngoài ra, Tư lệnh Munir còn chủ động mở rộng mạng lưới quan hệ với các cường quốc khác, như Trung Quốc hay Arab Saudi.
Cách tiếp cận đa hướng giúp Pakistan duy trì vị thế đặc biệt, vừa là đồng minh lớn ngoài NATO của Mỹ, vừa là đối tác của Trung Quốc, duy trì được quan hệ tốt với cả Iran và Arab Saudi, hai nước đối thủ của nhau tại Trung Đông. Khi các kênh đối thoại truyền thống rơi vào bế tắc, mạng lưới đa phương linh hoạt này đã giúp duy trì liên lạc giữa các bên, tạo tiền đề cho thỏa thuận ngừng bắn hai tuần.
Sinh năm 1968, ông Munir không đi theo con đường thăng tiến thường thấy. Ông từng đứng đầu cả Cơ quan Tình báo Quân đội (MI) và Cơ quan Tình báo Liên quân (ISI), có vai trò then chốt trong hệ thống an ninh quốc gia Pakistan. Tuy nhiên, ông đã bị cách chức lãnh đạo ISI dưới thời thủ tướng Khan.
Những biến động trên chính trường Pakistan sau đó, đặc biệt là việc thủ tướng Khan bị phế truất tháng 4/2022, đã mở đường cho ông Munir trở lại. Ông nhậm chức Tư lệnh Lục quân tháng 11 cùng năm, nhanh chóng củng cố quyền lực và mở rộng ảnh hưởng.
Trong cuộc xung đột Ấn Độ – Pakistan vào tháng 5/2025, ông Munir đưa ra các tuyên bố cứng rắn nhằm vào New Delhi, trở thành tiếng nói mang tính quyết định. Tháng 11/2025, Munir được thăng cấp Thống chế, trở thành người thứ hai trong lịch sử Pakistan mang quân hàm này.
Ông lên đỉnh cao quyền lực một tháng sau đó, làm Tổng tư lệnh Lực lượng Phòng vệ, vị trí cho phép kiểm soát toàn bộ lực lượng vũ trang. Vai trò này đi kèm với quyền miễn trừ pháp lý suốt đời, củng cố thêm vị thế của ông trên chính trường Pakistan, do quân đội nước này lâu nay thường tác động tới các chính sách an ninh của chính phủ.
Tại một trung tâm cộng đồng ở miền đông Trung Quốc, Shu Fangqiang cởi áo khoác bước lên bàn cân. Shu là một trong hàng trăm người dân địa phương đăng ký tham gia chương trình giảm cân mang tên: "Đổi mỡ lấy thịt bò" mà chính quyền thành phố Vô Tích triển khai từ tháng 3. Cứ giảm nửa kg, người tham gia sẽ được nhận lượng thịt bò tương đương hoặc 1,5 kg thịt bò có xương.
"Ngay cả khi không có thịt bò, tôi vẫn muốn giảm cân vì sức khỏe bản thân", Shu, người có chỉ số khối cơ thể (BMI) ở mức 30, mức béo phì, chia sẻ hôm 23/3. "Cơ hội này đến rất đúng lúc nên tôi đã đăng ký ngay".
Những người tham gia chiến dịch tại thành phố Vô Tích được cân lần đầu vào tháng 3 và sẽ cân lại lần cuối vào tháng 1/2027. Nếu giảm cân thành công, họ sẽ được thưởng những phần thịt đắt tiền như đuôi bò, tổng lượng thịt tối đa tặng cho mỗi người là 10 kg.
Ban tổ chức cho biết đã có hơn 1.000 người đăng ký kể từ khi chiến dịch bắt đầu và hàng nghìn người khác bị từ chối do không đáp ứng yêu cầu về cư trú tại địa phương.
Hàng dài người chờ đợi đến lượt cân ở cả khu vực nam và nữ tại trung tâm cộng đồng ở Vô Tích hôm 23/3. Họ bước lên cân điện tử hiển thị chiều cao, cân nặng và chỉ số BMI. Nhân viên y tế đo vòng eo, ghi chép dữ liệu và đóng dấu vào hồ sơ. Một bác sĩ có mặt tại chỗ để đưa ra lời khuyên y tế cá nhân.
Chương trình này là một trong số nhiều sáng kiến đang mọc lên khắp Trung Quốc với sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương, nhằm giải quyết tỷ lệ béo phì đang gia tăng và trở thành một thách thức y tế cộng đồng cấp bách.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hơn một phần ba người trưởng thành ở Trung Quốc thừa cân vào năm 2022 và khoảng 8,3% béo phì. Để so sánh, tại Mỹ, 72,4% người trưởng thành thừa cân và 42% béo phì. Tuy nhiên, theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc, số người béo phì tại quốc gia này đã tăng gấp ba lần trong giai đoạn 2004-2018.
Tính đến năm 2021, Trung Quốc có 402 triệu người trưởng thành trên 25 tuổi bị thừa cân hoặc béo phì, con số lớn nhất thế giới, theo nghiên cứu công bố trên tạp chí y khoa The Lancet. Một nghiên cứu khác cũng trên tạp chí này chỉ ra nguyên nhân là do quá trình đô thị hóa nhanh chóng, sự chuyển dịch sang thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều đường, chất béo và lối sống ít vận động.
Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc (NHC), cơ quan áp dụng tiêu chuẩn béo phì khắt khe hơn WHO, dự báo nếu xu hướng hiện tại tiếp tục, tỷ lệ người trưởng thành Trung Quốc thừa cân và béo phì có thể chạm mức 70,5% vào năm 2030.
Tại tỉnh Vân Nam, người giảm cân có thể tham gia chương trình "Đổi mỡ lấy khoai tây" và nếu vòng eo giảm đáng kể, họ có thể được "nâng cấp" phần thưởng sang thịt gà.
Trên quy mô toàn quốc, chuỗi siêu thị Yonghui đã mời khách hàng đăng ký theo dõi cân nặng trong 10 ngày. Cứ mỗi 1,5 kg giảm được, họ có thể đổi lấy nửa kg thịt bò, tôm hùm đất hoặc kiwi.
Quay trở lại Vô Tích, các biểu ngữ kêu gọi người dân giảm cân bền vững thay vì ép cân cấp tốc, ưu tiên cơ thể khỏe mạnh hơn là cơ thể gầy gò, được treo khắp trung tâm cộng đồng. Ban tổ chức cũng khuyến cáo người dân không dùng thuốc giảm cân, tự gây nôn hay nhịn ăn cực đoan.
Shu đặt mục tiêu giảm 20 kg. "Béo phì ảnh hưởng đến tâm trạng, hiệu suất làm việc và sức khỏe tổng quát của bạn. Đôi khi vì quá nặng nề mà tôi không thể ngủ ngon vào ban đêm", anh nói.
Bà Zheng Haihua, 44 tuổi, cho biết đăng ký để thúc đẩy bản thân "vận động nhiều hơn, ăn ít đi". "Thách thức lớn nhất đối với tôi là kiểm soát cơn thèm ăn, vì khi thấy đồ ăn ngon thì thật khó cưỡng lại", bà nói.
Bác sĩ Wu Changyan nhận định: "Áp lực cuộc sống và sự tiện lợi của đời sống hiện đại khiến mọi người dễ dàng ăn nhiều hơn mức cần thiết".
Ủy ban Y tế Quốc gia và các cơ quan chức năng khác đã phát động nhiều chiến dịch quốc gia nhằm đảo ngược xu hướng này do lo ngại về các bệnh mạn tính và chi phí chăm sóc sức khỏe gia tăng. Bác sĩ Wu nhận định những nỗ lực địa phương như ở Vô Tích là "một cách thú vị để tạo động lực cho người dân".
Tuy nhiên, ông Li Sheyu, giáo sư lâm sàng tại Bệnh viện Hoa Tây thuộc Đại học Tứ Xuyên, cho rằng những chiến dịch này có thể có tác động hạn chế.
"Tôi không coi đây là một yếu tố thay đổi cục diện lớn", ông nói, lưu ý chúng thực chất chỉ là phương pháp khuyến khích giảm cân truyền thống. "Nhưng đây là một ví dụ tốt trong việc lan tỏa ý thức giảm cân đến công chúng".
Theo Hãng tin AP ngày 17-4, quyền Giám đốc Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan Mỹ (ICE) Todd Lyons - nhân vật then chốt trong việc thực hiện chương trình trục xuất hàng loạt của Tổng thống Mỹ Donald Trump - sẽ từ chức vào cuối tháng 5 tới.
Sự ra đi của ông Lyons diễn ra trong bối cảnh Bộ An ninh nội địa (DHS) vừa có sự thay đổi nhân sự cấp cao, sau khi ông Trump sa thải cựu Bộ trưởng Kristi Noem, người đã dẫn dắt cơ quan này qua những thay đổi lớn về chính sách nhập cư.
Tân Bộ trưởng Markwayne Mullin đã thông báo về sự rời đi của ông Lyons, ca ngợi ông là nhà lãnh đạo xuất sắc, góp phần giúp các cộng đồng tại Mỹ trở nên an toàn hơn.
"Chúng tôi chúc ông ấy gặp nhiều may mắn với những cơ hội mới trong khu vực tư nhân", ông Mullin phát biểu trong một thông cáo, xác nhận ngày làm việc cuối cùng của ông Lyons là 31-5.
Đảm nhiệm vị trí quyền Giám đốc từ tháng 3-2025, ông Lyons đã chèo lái ICE trở thành trọng tâm trong kế hoạch tái thiết lập chính sách nhập cư của chính quyền ông Trump.
Dưới sự lãnh đạo của ông, cơ quan này nhận được nguồn ngân sách khổng lồ từ Quốc hội, giúp mở rộng quy mô tuyển dụng và năng lực giam giữ, đồng thời đẩy mạnh các đợt bắt giữ theo yêu cầu từ Nhà Trắng.
ICE cũng là tâm điểm của nhiều chiến dịch thực thi luật nhập cư gây chú ý tại các thành phố lớn như Chicago và Minneapolis.
Tuy nhiên các hoạt động này đã phải dừng lại, sau làn sóng phản đối dữ dội liên quan đến cái chết của hai người biểu tình dưới tay các nhân viên di trú liên bang.
Tại Quốc hội, ông Lyons từng bị truy vấn về cái chết của hai công dân Renee Good và Alex Pretti. Khi được hỏi liệu ông có xin lỗi về việc các quan chức chính quyền Trump gọi bà Good là "kẻ gây rối" hay không, ông từ chối.
"Tôi sẵn sàng nói chuyện riêng với gia đình họ, nhưng sẽ không bình luận về bất kỳ cuộc điều tra nào đang diễn ra", ông nói, đồng thời cho biết đã xem video ghi lại cảnh nổ súng vào ông Pretti nhưng từ chối đưa ra nhận xét.
Niềm tin của công chúng đối với ICE dưới thời ông Lyons ở mức thấp. Cuộc thăm dò của AP-NORC vào tháng 2 cho thấy đa số người trưởng thành tại Mỹ có cái nhìn không thiện cảm về cơ quan này.
Các nhà lập pháp Đảng Dân chủ đang yêu cầu các biện pháp hạn chế hoạt động của nhân viên di trú, trước khi đồng ý khôi phục nguồn kinh phí định kỳ cho DHS.
Ngay trước khi thông báo từ chức được đưa ra, ngày 16-4, ông Lyons cùng hai quan chức di trú cấp cao đã xuất hiện trước một tiểu ban Hạ viện để bảo vệ ngân sách cơ quan và đối mặt với sự chất vấn gay gắt về các hành động của ICE.
Hiện chưa rõ ai sẽ kế nhiệm ông Lyons. Người tiếp quản sẽ điều hành một cơ quan có nguồn tài chính dồi dào nhưng vẫn là tâm điểm gây tranh cãi.
Trên mạng xã hội X, NASA đã đăng tải hai bức ảnh Trái đất cách nhau hơn nửa thế kỷ để đối chiếu: một do phi hành đoàn Apollo 17 chụp năm 1972 và một do các phi hành gia Artemis II ghi lại năm 2026.
NASA chia sẻ thông điệp: "Chúng ta đã đi rất xa trong 54 năm qua, nhưng có một điều không thay đổi: Ngôi nhà của chúng ta vẫn tuyệt đẹp khi nhìn từ không gian".
Các bức ảnh nhanh chóng thu hút sự chú ý lớn, song cũng làm dấy lên tranh luận: vì sao Trái đất trong ảnh mới lại "nhợt nhạt" hơn so với trong bức ảnh cách đây hơn nửa thế kỷ?
Theo tờ Hindustan Times, bức ảnh năm 1972 ghi lại Trái đất như một "viên ngọc xanh" phát sáng giữa không gian tối đen, trong khi bức ảnh mới có màu sắc dịu hơn nhưng lại thể hiện độ chi tiết cao hơn.
Trong khi đó, nhiều người dùng mạng xã hội đặt câu hỏi: "Tại sao ảnh năm 1972 lại đẹp hơn?" hay "Ảnh cũ trông sống động hơn, còn ảnh mới có phần nhạt màu - do máy ảnh hay do biến đổi khí hậu?". Thậm chí có ý kiến cho rằng Trái đất trông "ảm đạm" hơn trước kia.
Tuy nhiên, theo trang LADbible, nhiều chuyên gia sau đó đã đưa ra lời giải thích.
Cụ thể, bức ảnh mới được chụp ở phía "mặt tối" của Trái đất - khu vực đang trong ban đêm và chỉ được chiếu sáng bởi ánh trăng.
Điều này khiến tổng thể hình ảnh tối hơn và ít màu sắc hơn, dù đã được xử lý tăng sáng.
Bên cạnh đó, sự khác biệt về công nghệ cũng là yếu tố quan trọng. Bức ảnh năm 1972 được chụp bằng máy ảnh phim, vốn có xu hướng tăng độ tương phản và làm màu sắc trở nên rực rỡ hơn.
Trong khi đó, ảnh hiện đại sử dụng cảm biến kỹ thuật số, đi kèm các bước hiệu chỉnh màu và khí quyển, nên cho hình ảnh trung thực hơn nhưng có thể kém phần "bắt mắt".
Theo NASA, phi hành đoàn Artemis II sử dụng máy ảnh DSLR Nikon D5 cùng với điện thoại iPhone để ghi lại hình ảnh trong không gian.
Phi hành gia Reid Wiseman thừa nhận việc chụp ảnh trong điều kiện này không hề dễ dàng: "Giống như bạn đứng sau nhà và cố chụp Mặt trăng vậy - rất khó để có được một bức ảnh đẹp".
Bất chấp những tranh luận, các bức ảnh từ Artemis II vẫn mang lại một thông điệp mạnh mẽ. Một bình luận viết: "NASA đã tái hiện khoảnh khắc kinh điển - và sau 54 năm, Trái đất vẫn đẹp đến kinh ngạc khi nhìn từ không gian".
Ông David Melendrez, phụ trách hình ảnh của tàu Orion, cho rằng giá trị lớn nhất của những bức ảnh không nằm ở độ sắc nét, mà ở góc nhìn: "Trong bức ảnh không có biên giới - chỉ có tất cả chúng ta. Đó là lời nhắc rằng Trái đất là ngôi nhà chung mà chúng ta cùng chia sẻ".
