Không còn đặt nặng chuyện tích góp sớm, nhiều người trẻ ưu tiên trải nghiệm hơn tiết kiệm. Họ xem trải nghiệm như một dạng “tài sản tinh thần”.
Trần Thị Thanh Trúc (25 tuổi, ngụ tại TP.HCM) tâm sự: “Mình ưu tiên trải nghiệm hơn vì mình cho rằng những chuyến du lịch hay concert (buổi hòa nhạc – PV) là phần thưởng cũng như là thời gian nghỉ ngơi dành cho bản thân sau khi đã tập trung làm việc suốt thời gian dài”.
Trong cách phân bổ thu nhập, ngoài việc chi tiêu hằng ngày, Trúc giữ một nguyên tắc khá rõ ràng: khoảng 30% dành cho trải nghiệm, 20% cho tiết kiệm. Phần tiết kiệm này được xem như lớp đệm an toàn, dùng cho những tình huống phát sinh hoặc các kế hoạch dài hạn. “Mình vẫn muốn tận hưởng cuộc sống, nhưng cũng phải có một khoản dự phòng để không bị động”, Trúc nói.
Ký ức gần nhất mà bạn nhắc đến là chuyến đi tự túc đến Thái Lan. Trúc kể: “Tháng 3 vừa rồi mình có một chuyến đi kết hợp du lịch và concert 6 ngày 5 đêm tại Thái Lan. Tổng chi phí cho chuyến đi tầm khoảng hơn 40 triệu đồng, trong đó có 3 ngày đi concert nên mình đã chi khoảng 20 triệu đồng cho tiền vé, hơn 20 triệu đồng còn lại cho những chi phí: di chuyển, ăn ở, mua sắm… Tổng thể mình rất hài lòng về chuyến đi vì đã được nghỉ ngơi sau thời gian dài làm việc xuyên tết cũng như có thêm nhiều trải nghiệm thú vị tại nước bạn”.
Lương Hoàng Cẩm Tú (23 tuổi, ngụ đường Tạ Quang Bửu, Q.8 cũ) khẳng định: “Hiện tại mình ưu tiên trải nghiệm nhiều hơn”.
Vì sống cùng gia đình, không lo việc ăn uống hằng ngày, tiền nhà cửa… nên khoảng 60% thu nhập mỗi tháng Tú dành cho những chuyến đi, những đêm nhạc giải trí; 40% giữ lại như một khoản dự phòng. “Mình vẫn phải có một phần tiết kiệm để không bị động, nhưng nếu chỉ làm việc rồi để đó, mình thấy bản thân dễ bị kiệt sức”, Tú chia sẻ, như một cách lý giải cho tỷ lệ chi tiêu của mình.
Tú thường đi xem ca nhạc cùng bạn bè. Gần đây nhất, Tú tham dự một concert và tấm vé 755.000 đồng không phải hạng cao nhất, nhưng đủ gần để cô nàng thực sự “chạm” vào không khí của concert, chứ không chỉ đứng xem từ xa.
Ngoài chi phí vé, Tú chi thêm nhiều khoản khác để có đêm nhạc trọn vẹn. Điều đáng nói, theo Tú, sau mỗi lần như vậy, bạn nhận ra mình “nhẹ” hơn theo đúng nghĩa tinh thần. “Mình làm việc áp lực, nhiều khi bị cuốn vào tiến độ hoàn thành công việc liên tục. Những lúc được “cháy” hết mình ở concert, mình thấy như được xả hết năng lượng tiêu cực”, Tú chia sẻ.
Nguyễn Nam Anh (25 tuổi, TP.HCM), làm việc trong lĩnh vực thể thao, chọn du lịch như một phần không thể thiếu trong năm. Không đi quá dày, nhưng mỗi chuyến đi đều được anh chuẩn bị kỹ lưỡng từ lịch trình đến ngân sách. “Mình không đi quá nhiều, nhưng mỗi lần đi là muốn đi cho đáng”, Nam Anh nói.
Về tài chính, Nam Anh dành khoảng 30% thu nhập cho du lịch, phần còn lại được chia cho tiết kiệm và các chi phí cá nhân. “Mình vẫn giữ nguyên tắc phải có tiền dự phòng, nên mỗi chuyến đi đều nằm trong kế hoạch từ trước, chứ không phải thích là đi ngay”, Anh chia sẻ.
Theo tiến sĩ Trần Thanh Điền (Trường ĐH Nguyễn Tất Thành), trong một thế giới nhiều biến động, việc giữ tiền hay tích trữ tài sản không còn mang lại cảm giác an toàn tuyệt đối. Thay vào đó, người trẻ có xu hướng tạo ra giá trị bằng cách nâng cao năng lực cá nhân, mở rộng mối quan hệ và tìm kiếm cơ hội nghề nghiệp thông qua những trải nghiệm thực tế. Một chuyến đi, một khóa học hay một lần dấn thân vào môi trường mới, nếu được lựa chọn đúng, đều có thể trở thành “khoản đầu tư” cho tương lai.
“Câu chuyện không nằm ở việc nên hay không nên chi tiền cho trải nghiệm, mà nằm ở cách lựa chọn. Những trải nghiệm giúp nâng cao kỹ năng, mở rộng hiểu biết… luôn xứng đáng được ưu tiên. Ngược lại, những hoạt động chỉ mang tính chạy theo trào lưu, làm cho có hoặc để “bằng bạn bằng bè” lại dễ khiến người trẻ rơi vào vòng xoáy tiêu dùng thiếu kiểm soát”, tiến sĩ Điền nói.
Tuy nhiên, tiến sĩ Điền cho biết cũng cần có tích lũy tài chính. Vì thế, việc xây dựng thói quen tài chính hợp lý là rất cần thiết. Một nguyên tắc đơn giản được tiến sĩ Điền gợi ý: “Luôn dành ra một phần thu nhập để tiết kiệm, có thể từ 20 – 50% tùy khả năng mỗi người. Phần còn lại được phân bổ rõ ràng cho chi tiêu thiết yếu và trải nghiệm, nhưng quan trọng là phải giữ kỷ luật với giới hạn đã đặt ra”.
Một sự kiện ẩm thực diễn ra tại công viên Bình Phú (Q.6 cũ, TP.HCM) những ngày qua thu hút đông đảo người dân, du khách đến tham quan, trải nghiệm và thưởng thức các món bánh dân gian. Từ chiều đến tối, lượng khách đổ về ngày càng đông, tạo nên khung cảnh nhộn nhịp, rộn ràng.
Điểm nhấn của sự kiện là khu ẩm thực với nhiều gian hàng đa dạng, không chỉ có bánh dân gian Nam bộ mà còn bán thêm các loại bánh kẹo và món chiên quen thuộc. Thực khách có thể thưởng thức các món như bánh bò, bánh da lợn, bánh ít, bánh chuối cùng nhiều món ăn vặt khác.
Bên cạnh các loại bánh truyền thống, nhiều gian hàng còn phục vụ các món chiên, nướng được chế biến trực tiếp tại chỗ, đáp ứng nhu cầu ăn uống nhanh của khách tham quan. Sự kết hợp giữa bánh dân gian và ẩm thực đường phố giúp khu vực này luôn đông khách, đặc biệt vào buổi tối. Không gian ẩm thực vì vậy trở nên sôi động, thu hút nhiều nhóm bạn trẻ và gia đình đến trải nghiệm.
Lâm Hải Luân, sinh viên Trường CĐ Kinh tế Kỹ thuật TP.HCM, cho biết khu ẩm thực có nhiều lựa chọn, không chỉ là bánh dân gian mà còn có thêm các món ăn vặt và đồ chiên nên dễ ăn hơn. "Mình thấy đi một vòng là có thể ăn được nhiều món, giá cũng không quá cao nên phù hợp với sinh viên. Mỗi gian hàng bán một kiểu nên nhìn cũng đa dạng", Luân nói.
Theo Luân, việc kết hợp giữa bánh dân gian và các món ăn quen thuộc giúp sự kiện dễ tiếp cận hơn với người trẻ. "Mình thấy đi với bạn bè đến đây vào cuối tuần sẽ rất vui, vừa ăn vừa đi dạo", Luân chia sẻ.
Đặng Kim Ngân, sinh viên Trường ĐH Sài Gòn, biết đến sự kiện khi thấy nhiều người chia sẻ về các món ăn tại đây trên mạng xã hội. Theo Ngân, ban đầu chỉ xem cho biết nhưng sau đó thấy nhiều video quay đồ ăn khá hấp dẫn nên rủ bạn đến thử. "Mình thấy trên mạng xã hội chia sẻ có nhiều chỗ ăn uống nhìn ngon nên muốn tới trải nghiệm thực tế xem sao. Chủ yếu là đi ăn với bạn bè cho vui", Ngân nói.
Khi đến tham quan, Ngân nhận xét khu ẩm thực có nhiều món để lựa chọn, từ bánh dân gian đến các món ăn vặt quen thuộc. Theo Ngân, việc tập trung nhiều gian hàng trong cùng một không gian giúp người tham quan dễ dàng đi lại và thử nhiều món khác nhau. "Mình thấy đi một vòng là có thể ăn được nhiều thứ, không cần phải đi nhiều chỗ. Không khí cũng khá đông nên đi buổi tối sẽ vui hơn, phù hợp để đi chơi cuối tuần", Ngân chia sẻ.
Nguyễn Gia Bảo, sinh viên Trường CĐ Nam Sài Gòn, cho biết việc tập trung nhiều gian hàng trong cùng một khu vực giúp việc ăn uống trở nên thuận tiện hơn. "Mình thấy ở đây có nhiều lựa chọn, mỗi người có thể tự chọn món mình thích rồi ngồi lại ăn chung, không cần phải đi nhiều chỗ như bình thường", Bảo nói.
Anh Đinh Phước Tấn (31 tuổi, ngụ hẻm 36 đường Kinh Dương Vương, P. Phú Lâm, TP.HCM), hào hứng khoe "kho báu" lên mạng xã hội: "Mình là chàng trai 9X có bộ sưu tập mô hình Doraemon nho nhỏ và mảng tường Doraemon muốn chia sẻ với mọi người" và "Hành trình gấp hạc giấy của mình từ năm 2021 - năm đại dịch Covid-19, đến nay đã được gần 20.000 con. Mình vẫn đang gấp tiếp, gấp đến khi nào không gấp được nữa thì ngưng".
Anh Tấn chào đời với những khiếm khuyết bẩm sinh. Ngoài dị tật ở chân, anh còn nói lắp và không lanh lợi. Dù cố gắng nhưng anh chỉ học được đến hết lớp 9. Thi lớp 10 không đậu, cha mẹ định hướng cho anh học nghề. Anh học nghề cắt tóc, in lụa… và đi thực tập, làm thử vài chỗ.
Anh Tấn cho biết thêm thời gian sau đó, anh được một cơ sở chuyên hỗ trợ người khuyết tật nhận vào làm. Anh làm việc ở đây được 3 tháng thì phải nghỉ do xa nhà, điều kiện sức khỏe không cho phép.
Cũng theo anh Tấn, ở nhà anh không chán nản mà tự tìm việc để lấp vào thời gian trống. Anh chủ động phụ giúp việc nhà cho cha mẹ như: lau dọn nhà cửa, giặt quần áo, nấu ăn… Thấy con trai không ngại bất tiện, chăm chỉ quán xuyến nhà cửa, cha mẹ động viên anh bằng những khoản "tiền lương" nho nhỏ.
"Tôi không ngại làm nội trợ. Cha mẹ kêu làm gì, tôi cũng làm hết. Mình không ra ngoài làm việc được thì ở nhà phụ cha mẹ", anh Tấn tâm sự.
Làm xong việc nhà, anh Tấn thường tự tìm niềm vui cho mình qua đam mê gấp giấy thủ công, sưu tầm Doraemon. Năm 2018, anh từng gấp 1.000 con hạc giấy, 1.000 ngôi sao, vài trăm con bướm để tặng bạn bè.
Anh Tấn kể đến tháng 11.2021, để quên đi không khí ngột ngạt mùa dịch Covid-19, anh quay lại với sở thích xếp hạc giấy. Anh dùng tất cả các loại giấy có thể tìm được ở nhà để gấp hạc. Vé số cũ, đơn thuốc, tờ rơi, giấy gói quà… đều biến thành những con hạc giấy nhỏ xinh. Xếp đến đâu, anh đều cẩn thận ghi số thống kê vào cuốn tập học trò. Gần 5 năm miệt mài, anh nhẩm tính còn 7 con nữa thì đạt mốc 20.000 con hạc giấy.
Anh Tấn nói: "Tôi còn xếp hạc theo các kích thước to nhỏ khác nhau. Xếp được con hạc có kích thước càng nhỏ, tôi càng thấy thích thú".
Trong khoảng thời gian này, anh cũng sưu tầm hình ảnh Doraemon theo kiểu "thập cẩm". Sau đó, anh nhượng lại bộ sưu tập này cho một người bạn và chuyển sang sưu tầm mô hình Doraemon.
Anh sưu tập mô hình Doraemon có trong hộp kẹo cao su, móc khóa hoặc mua tại các lễ hội Nhật Bản, buổi ra mắt phim...
Anh Tấn kể, lúc nhỏ anh ít ra ngoài chơi, chỉ làm bạn với chiếc tivi cũ thời còn dùng ăng-ten gắn cây tre. Cảm giác nôn nao chờ đến giờ phát sóng Doraemon cứ len lỏi trong ký ức của anh. Cho đến nay, anh vẫn luôn háo hức chờ phim ra rạp để đi xem.
Bên trong căn phòng nhỏ của anh Tấn mô hình Doraemon được sắp xếp gọn gàng ở cửa sổ, kệ gỗ, bàn máy tính, tủ nhựa. Hiện tại, anh đã sưu tầm được 549 mô hình và chưa dừng lại ở đó.
Ngoài mô hình, anh còn chọn mua quần áo, chăn màn, nệm, thú bông… có hình Doraemon. Tường, trần nhà của căn phòng cũng ngập tràn tranh ảnh chú mèo máy thông minh.
Thấy hình ảnh Doraemon ở đâu, anh cũng nhanh tay lưu về máy tính rồi đem in, treo lên trần nhà. Anh còn học cách xếp tên Doraemon dán ở đầu giường. Anh không thống kê số tiền đã chi ra để mua mô hình Doraemon. Tuy nhiên, nó chỉ chiếm một phần nhỏ của tiền lương nội trợ.
Hàng tuần, khi được cha mẹ "trả lương" khoảng 700.000 đồng, anh đều bỏ vào tiết kiệm. Anh dùng số tiền này để ăn sáng, tụ họp với các hội nhóm Origami, mô hình bò sát và sưu tầm Doraemon.
Bà Nguyễn Thị Bích Vân (55 tuổi, mẹ của anh Tấn) cho biết: "Tấn bị dị tật bẩm sinh, không lanh lợi như người khác. Vì không tìm được việc phù hợp với sức khỏe nên Tấn chỉ quanh quẩn ở nhà. Bình thường, cả nhà đi làm thì Tấn thay mọi người làm việc nhà. Chúng tôi xem đó là cách cháu lao động và động viên bằng cách cho ít tiền tiêu xài. Tôi biết Tấn có sở thích sưu tầm Doraemon và xếp hạc giấy. Tôi thấy đây là cách giải trí lành mạnh nên ủng hộ con trai".
Xu hướng du lịch gen Z 2026 đang ngày càng trở nên nổi bật, khi thế hệ này ưu tiên những hành trình khám phá và trải nghiệm cuộc sống phong phú hơn. Họ tìm kiếm những địa điểm độc đáo để tận hưởng từng khoảnh khắc, từ những bãi biển tuyệt đẹp cho đến các thành phố sôi động. Sự kết nối với thiên nhiên và văn hóa bản địa cũng là điều mà gen Z đặc biệt chú trọng. Hãy cùng khám phá những xu hướng thú vị này và hiểu rõ hơn về cách mà gen Z định hình tương lai du lịch.
Nhu cầu du lịch của gen Z tại Việt Nam đang tăng mạnh và trở thành một trong những biến số đáng chú ý của thị trường du lịch nội địa. Theo công bố "Top 10 và Top 5 công ty uy tín ngành du lịch - khách sạn - resort - vận tải hành khách năm 2025" của Vietnam Report ngày 1.12.2025, gần 54% người tiêu dùng thuộc thế hệ gen Z (13 - 28 tuổi) cho biết họ sẽ đi du lịch nhiều hơn trong năm 2026.
Văn Kim Thủy Ngân, sinh viên Trường ĐH quốc tế Hồng Bàng, TP.HCM, cho biết đi du lịch nước ngoài 1 lần/năm, còn trong nước khi rảnh, có đủ tài chính và có dịp là đi. Mỗi lần đi Ngân đều tối ưu hóa chi tiêu nhất có thể, chi cho du lịch một cách thông minh.
Ngân cho biết chọn đi du lịch không phải dịp lễ, để tránh đội chi phí và không quá đông người mà vẫn khám phá được nhiều nơi hơn, trải nghiệm trọn vẹn điểm đến. Để có chi phí cho những chuyến đi, Ngân tranh thủ làm thêm 2 - 3 công việc bán thời gian.
"Mỗi chuyến đi chi phí khoảng hơn 5 triệu đồng. Mình và nhiều bạn cùng trang lứa mà em biết, cố gắng bớt chi tiêu để dành tiền đi du lịch nhiều, vì tụi em làm việc cũng chăm chỉ và có phần áp lực. Đi để thư giản bản thân sau giờ làm việc căng thẳng, sau đó trở lại công việc tràn đầy năng lượng và vui vẻ hơn", Ngân chia sẻ.
Còn Nguyễn Huy Nhật, sinh viên Đại học Kinh tế TP.HCM, cuộc sống bây giờ không quá nhiều khó khăn, nên nhiều bạn trẻ có xu hướng chi tiền cho du lịch nhiều hơn. Dù không coi du lịch là thiết yếu nhưng mỗi năm Nhật cũng có khoảng 2 chuyến đi chơi xa.
"Mình thích đi du lịch đúng theo trải nghiệm, giúp mình mở mang nhiều kiến thức và cuộc sống vui hơn. Mình quan niệm nếu đã đi thì nghĩ "chi cho nó tới", còn không thì không đi, thế nên mỗi lần đi du lịch, em chi khoảng 60% tiền lương làm tháng đó", Nhật nói.
Còn Lê Ngọc Bảo Trâm (30 tuổi), ngụ xã Tầm Vu, tỉnh Tây Ninh, cho rằng gen Z ngày nay thường dễ bị stress, do đó sẽ có xu hướng chi tiền để đi du lịch như một cách để giảm căng thẳng, áp lực.
Anh Ngô Minh Chú (38 tuổi), hướng dẫn viên du lịch tự do, ngụ phường Bàn Cờ, TP.HCM, cho biết lượng khách trẻ đi du lịch chiếm ngày càng nhiều trong các tour anh dẫn.
Theo anh Chú, xu hướng giới trẻ ngày nay, dành nhiều thời gian và chi tiêu cho du lịch xuất phát từ nhu cầu khám phá thế giới ngày càng lớn. Việc "chịu chi" thực chất chỉ là phương tiện, còn động lực chính của các bạn trẻ là sự tò mò và mong muốn trải nghiệm những điều mới mẻ.
Cũng theo anh Chú, trong quá trình dẫn tour, khi tiếp xúc với nhiều bạn trẻ, anh nhận thấy họ có xu hướng ưu tiên trải nghiệm, khám phá thiên nhiên, cảnh đẹp. Tuy nhiên, anh cũng bày tỏ sự tiếc nuối khi một bộ phận bạn trẻ chưa thực sự quan tâm đúng mức đến các giá trị văn hóa, lịch sử tại điểm đến.
Theo PGS.TS Phạm Hồng Long, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo Khoa Du lịch học, Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), gen Z hiện nay được tiếp cận với khoa học công nghệ tốt, đặc biệt là nền tảng số nên rất nhanh có thể biết được điểm đến đang "hot", nơi có cảnh đẹp hay điểm check- in đang nhiều người quan tâm. Thứ 2 các bạn sinh ra ở giai đoạn mà kinh tế đất nước phát triển rất nhiều, có điều kiện tài chính tốt từ gia đình hoặc nhiều người trẻ vừa học vừa làm kiếm tiền rất nhiều và rất giỏi, tự chủ và độc lập về tài chính.
"Như vậy hai yếu tố này cộng lại tác động đến chi tiêu chung của bạn trẻ, trong đó có chi cho du lịch. "Cơm áo gạo tiền" còn đeo đuổi thế hệ trước nhiều thì ngày nay gen Z có nền tảng kinh tế ổn định hơn từ gia đình hoặc tự thân kiếm ra tiền nên thường quyết định chi nhiều hơn. Hơn nữa, việc tiếp cận với thông tin du lịch, nhất là tin hot trên mạng xã hội hay trào lưu trải nghiệm mới rất nhanh và mạnh dẫn đến tiêu xài mạnh cho những chuyến đi là chuyện dễ hiểu", PGS.TS Phạm Hồng Long nói.
Theo ông Long, người trẻ đi nhiều, ở lâu lại chi tiêu mạnh cũng tác động làm cho điểm đến phát triển, lan tỏa hơn thông qua các hình ảnh, video, clip được chia sẻ trên các diễn đàn. Điều này cũng kéo theo hạ tầng du lịch được đầu tư, quan tâm, phát triển nhằm phục vụ nhu cầu "mạnh bạo" của các bạn trẻ.
