Ngày 10-4, Đài Fox News tường thuật việc vận chuyển dầu mỏ qua eo biển Hormuz trên thực tế vẫn bị đình trệ, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ – Iran, làm dấy lên những nghi vấn về việc liệu Iran có thực sự tuân thủ điều kiện quan trọng của thỏa thuận hay không.
Khoảng 3.200 tàu – trong đó có khoảng 800 tàu chở dầu và tàu hàng – đang ùn ứ ở phía tây eo biển Hormuz, khi các tàu phải neo chờ trong lúc các hãng vận tải biển chờ đợi thông tin rõ ràng về việc liệu có an toàn để đi qua hay không.
Theo ông Matt Smith – nhà phân tích tại Công ty dữ liệu Kpler, trong những ngày gần đây không có tàu chở dầu nào dám mạo hiểm thực hiện hành trình này.
“Chúng tôi không thấy bất kỳ sản phẩm dầu mỏ nào đi qua khu vực này. Vì vậy thực chất eo biển vẫn đóng cửa. Và đây chính là đòn bẩy mà Iran đang có” – ông nói.
Theo Hãng tin Reuters, dữ liệu theo dõi hàng hải hôm nay cho thấy phần lớn tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trong 24 giờ qua là những tàu có liên quan đến Iran, trong khi các tàu khác vẫn trì hoãn hành trình, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Mỹ – Iran.
Ba tàu chở dầu – gồm một siêu tàu chở dầu thô có thể vận chuyển tới 2 triệu thùng, một tàu tiếp nhiên liệu và một tàu chở dầu cỡ nhỏ – đều đã rời vùng biển Iran trong 24 giờ qua.
Bốn tàu chở hàng rời, trong đó có một tàu chở quặng sắt từ Iran đi Trung Quốc, cũng đã rời đi trong cùng khoảng thời gian.
Ngày 10-4, Hãng tin AFP dẫn lời một nhà ngoại giao phương Tây cho biết các quốc gia châu Âu và Ả Rập đang gây sức ép lên Israel nhằm chấm dứt các cuộc tấn công vào thủ đô Beirut của Lebanon, hai ngày sau các cuộc không kích chết chóc của Israel vào Lebanon khiến hơn 300 người thiệt mạng.
Chiều 9-4, quân đội Israel đã phát cảnh báo về các cuộc tấn công sắp diễn ra nhằm vào những khu vực rộng lớn và đông dân ở phía nam Beirut, nhưng đến trưa 10-4 (giờ địa phương) vẫn chưa thực hiện lời đe dọa này.
“Các nước châu Âu, các quốc gia vùng Vịnh và Ai Cập đang gây sức ép ngoại giao liên tục nhằm ngăn Israel mở lại các cuộc không kích vào Beirut sau ‘thứ Tư đen tối’ (8-4)” – nhà ngoại giao trên chia sẻ.
Nhóm vũ trang Hezbollah tại Lebanon cho biết các chiến binh của họ đã nhắm mục tiêu vào khu vực Kiryat Shmona ở miền bắc Israel, bằng một đội máy bay không người lái tấn công vào ngày 10-4, theo Đài Al Jazeera.
Nhóm này cũng thông báo đang tiếp tục phóng rocket vào các khu định cư Metula, Margaliot và Misgav Am.
Trong diễn biến khác, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết họ đã phá hủy hơn 200 bệ phóng rocket của Hezbollah và tiêu diệt hơn 250 thành viên thuộc các đơn vị pháo binh của lực lượng này, kể từ khi giao tranh bùng phát giữa hai bên hồi đầu tháng 3.
Theo Hãng tin AFP, ngày 10-4, Hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ Thổ Nhĩ Kỳ đã điều một đoàn xe viện trợ nhân đạo khẩn cấp từ Thổ Nhĩ Kỳ tới Iran, trong bối cảnh tổ chức này cảnh báo tình hình nhân đạo tại Iran đang ở mức “tuyệt vọng”.
“Nhu cầu nhân đạo tại Iran đang cực kỳ cao” – người phát ngôn Hiệp hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế (IFRC), ông Scott Craig, chia sẻ trước khi đoàn xe rời khu vực ngoại ô Ankara.
Ông đánh giá thiệt hại quy mô lớn đối với cơ sở hạ tầng đã khiến cuộc khủng hoảng thêm trầm trọng, đồng thời gây ra những tác động nghiêm trọng về tâm lý và sức khỏe tinh thần đối với người dân.
Đoàn xe viện trợ mang theo khoảng 200 bộ dụng cụ xử lý chấn thương, bao gồm các vật tư y tế khẩn cấp dành cho nạn nhân của các vụ không kích.
Đại sứ Mỹ tại Israel, ông Mike Huckabee (70 tuổi), vừa chia sẻ về cuộc sống của mình trong thời gian Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, cho biết ông đã trải qua nhiều tuần tại một trung tâm chỉ huy.
“Sau 6 tuần sống trong trung tâm chỉ huy, ở một phòng cùng hai con chó, ngủ trên giường xếp, nấu ăn bằng lò vi sóng và bếp điện và bị hạn chế di chuyển rất nhiều, chúng tôi đã trở lại nơi ở trong thời gian ngừng bắn” – ông Huckabee viết trên nền tảng X ngày 10-4.
“Cuối cùng cũng được ngủ giường thật! Làm đại sứ đúng là vừa xa xỉ vừa đầy phiêu lưu!” – ông chia sẻ.
Ông Huckabee là người ủng hộ Israel. Ông từng gây tranh cãi hồi tháng 2 khi nói trong một cuộc phỏng vấn rằng ông “sẽ ổn” nếu Israel kiểm soát phần lớn Trung Đông.
Ngày 10-4, bầu không khí bất định bao trùm quanh kế hoạch khởi động đàm phán giữa Mỹ và Iran vào cuối tuần này tại thủ đô Islamabad (Pakistan), khi chưa có thông báo nào về việc các phái đoàn đàm phán tới nơi, trong lúc hai bên liên tục cáo buộc đối phương không thực hiện đúng thỏa thuận ngừng bắn, theo Hãng tin AFP.
Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ không hài lòng về cách Iran xử lý eo biển Hormuz – tuyến hàng hải lẽ ra phải được mở lại theo thỏa thuận ngừng bắn. Trong khi đó Iran phản ứng giận dữ với các cuộc tấn công của Israel tại Lebanon, khẳng định Lebanon cũng nằm trong phạm vi thỏa thuận – điều mà Washington bác bỏ.
Dù vậy Islamabad vẫn thúc đẩy công tác chuẩn bị cho cuộc đàm phán. Các nguồn tin cho biết nội dung sẽ bao gồm nhiều vấn đề nhạy cảm, trong đó có chương trình làm giàu uranium của Iran và bảo đảm dòng chảy thương mại tự do qua eo biển Hormuz.
Iran nói rằng sự tham gia của nước này có thể phụ thuộc vào việc Israel ngừng các cuộc tấn công vào Lebanon.
“Đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến phụ thuộc vào việc Mỹ tuân thủ các cam kết ngừng bắn trên mọi mặt trận, đặc biệt là tại Lebanon” – người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei nói.
Các quan chức Iran thậm chí cho rằng những cuộc tấn công của Israel ở Lebanon đã khiến tiến trình đàm phán tại Pakistan trở nên “vô nghĩa”.
Cảnh sát Australia hôm 7/4 bắt cựu quân nhân Ben Roberts-Smith, 47 tuổi, tại sân bay Sydney với 5 cáo buộc về tội ác chiến tranh, liên quan 5 dân thường bị sát hại ở Afghanistan trong giai đoạn 2009-2012. Mỗi tội danh có mức án tối đa 5 năm tù.
Cảnh sát liên bang Australia cho biết các nạn nhân không phải lực lượng tham gia xung đột vào thời điểm xảy ra sự việc. Họ bị giam, không mang vũ khí và nằm dưới quyền kiểm soát của binh sĩ Australia.
Theo cáo trạng, Roberts-Smith đã trực tiếp bắn các nạn nhân hoặc lệnh cho cấp dưới làm điều này dưới sự chứng kiến của mình.
Roberts-Smith bị từ chối bảo lãnh và bị giam qua đêm ở trại Silverwater, phía tây Sydney. Phiên điều trần về xin tại ngoại được tổ chức sáng 8/4, song Roberts-Smith không xuất hiện theo hình thức trực tuyến hay trực tiếp.
Jordan Portokalli, luật sư của Roberts-Smith, nói với tòa rằng sẽ không nộp đơn xin thả cựu quân nhân này, mà đề nghị tổ chức phiên điều trần trực tiếp trong hôm nay.
Thẩm phán Lucas Swan ra lệnh đưa vụ án ra xem xét tiếp vào ngày 4/6, đồng nghĩa Roberts-Smith sẽ phải ngồi tù cho đến thời điểm đó nếu đội ngũ bào chữa không thể xin tổ chức điều trần sớm hơn.
Các cáo buộc được đưa ra sau khi cảnh sát liên bang Australia mở cuộc điều tra chung với Văn phòng Điều tra viên Đặc biệt, bộ phận được thành lập để xem xét những nghi vấn về sai phạm mang tính hình sự của binh sĩ Australia. Cuộc điều tra bắt đầu từ năm 2021.
Roberts-Smith liên tục phủ nhận cáo buộc cho rằng bản thân có hành vi sai trái trong thời gian tại ngũ.
Ben Roberts-Smith là cựu thành viên Trung đoàn Đặc nhiệm (SASR) tinh nhuệ của Australia, được ca ngợi là "anh hùng quốc gia" vì những hành động trong 6 đợt triển khai tới Afghanistan năm 2006-2012.
Đây được coi là cựu binh còn sống có nhiều thành tích nhất của Australia và đã được trao tặng hàng loạt huân chương, trong đó có huân chương Chữ thập Victoria, phần thưởng cao quý nhất dành cho các thành viên lực lượng vũ trang Anh và Khối Thịnh vượng chung.
Trong thông cáo với tiêu đề "Bầu Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm và Thủ tướng Lê Minh Hưng" đăng ngày 7-4 giờ Washington, Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết Mỹ gửi lời chúc mừng Tổng Bí thư Tô Lâm được bầu làm Chủ tịch nước và chúc mừng ông Lê Minh Hưng được bầu làm Thủ tướng.
Ông Rubio nhấn mạnh Mỹ đặc biệt coi trọng quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với Việt Nam, được xây dựng trên hơn ba thập kỷ phát triển tình hữu nghị, sự tôn trọng lẫn nhau và những lợi ích chung.
"Chúng tôi đánh giá cao sự hợp tác chặt chẽ của Việt Nam trong việc thúc đẩy thịnh vượng kinh tế, mở rộng giao lưu Nhân dân, và cùng nhau thúc đẩy hòa bình và ổn định tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở" - ông Rubio nêu rõ.
Ngoại trưởng Mỹ chia sẻ thêm: "Chúng tôi mong muốn hợp tác chặt chẽ với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Thủ tướng Lê Minh Hưng và Chính phủ Việt Nam nhằm thúc đẩy hòa bình và thịnh vượng cho người dân hai nước, đồng thời tiếp tục làm cho hai quốc gia trở nên an toàn hơn, vững mạnh hơn và thịnh vượng hơn".
Trước đó, được tin Tổng Bí thư Tô Lâm được bầu giữ chức Chủ tịch nước vào ngày 7-4, lãnh đạo cấp cao nhiều nước đã có điện, thư và thông điệp chúc mừng.
Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, trong thư chúc mừng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith khẳng định việc Tổng Bí thư Tô Lâm được bầu làm Chủ tịch nước thể hiện sự tin tưởng cao của Đảng, Nhà nước và Nhân dân Việt Nam đối với sự lãnh đạo, chỉ đạo tài tình của ông Tô Lâm và sự đánh giá cao về những thành tựu, đóng góp to lớn và sự cống hiến không mệt mỏi của ông trong thời gian qua.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình chúc mừng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, nhấn mạnh việc tăng cường đoàn kết và hợp tác giữa hai nước là phù hợp với lợi ích chung của hai Đảng, hai quốc gia trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực diễn biến nhanh chóng, phức tạp hiện nay.
Tổng thống Nga Vladimir Putin chúc mừng Tổng Bí thư Tô Lâm nhân dịp được bầu làm Chủ tịch nước, đánh giá quyết định của Quốc hội Việt Nam một lần nữa chứng tỏ uy tín chính trị cao nhất của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và sự ủng hộ rộng rãi nhất đối với đường lối phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam và bảo vệ quyền lợi của đất nước trên trường quốc tế.
Tổng thống Nga Putin tin tưởng rằng việc Tổng Bí thư Tô Lâm giữ cương vị Chủ tịch nước sẽ tạo điều kiện tăng cường hơn nữa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa Nga và Việt Nam.
Lãnh đạo nhiều quốc gia khác, trong đó có Quốc vương Campuchia Norodom Sihamoni và Chủ tịch Thượng viện Campuchia Hun Sen; Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, cũng đã chúc mừng Tổng Bí thư Tô Lâm được bầu làm Chủ tịch nước.
Trong khi đó, Thủ tướng nhiều quốc gia gồm Lào, Trung Quốc, Campuchia... cũng đã gửi lời chúc mừng đến Thủ tướng Lê Minh Hưng.
Tại sự kiện ở Nhà Trắng ngày 18.4, Tổng thống Trump tuyên bố Iran sẽ không thể tống tiền Mỹ sau khi nước này tuyên bố mở cửa eo biển Hormuz và sau đó đảo ngược quyết định trong chưa đầy 24 giờ, theo tờ The Guardian.
"Chúng tôi đang nói chuyện với họ. Họ muốn đóng eo biển một lần nữa như họ đã làm trong nhiều năm nhưng họ không thể tống tiền chúng tôi. Mọi việc đang diễn ra rất tốt và chúng ta sẽ chờ xem. Chúng ta sẽ có một số thông tin vào cuối ngày hôm nay", ông Trump nói.
Trước đó một ngày, Tổng thống Trump có những bình luận lạc quan sau khi Iran tuyên bố mở cửa eo biển Hormuz. Tuy nhiên, chiều 18.4, quân đội Iran thông báo đóng lại eo biển nhằm đáp trả lệnh phong tỏa của Mỹ đối với cảng biển Iran. Quốc gia vùng Vịnh tuyên bố chỉ mở lại tuyến hàng hải huyết mạch này khi lệnh phong tỏa của Mỹ được dỡ bỏ.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Saeed Khatibzadeh cùng ngày tuyên bố Iran chưa sẵn sàng bước vào vòng đàm phán trực tiếp kế tiếp với Mỹ do Washington không chịu từ bỏ những đòi hỏi tối đa về các vấn đề then chốt, theo AP.
Trái với tuyên bố của Tổng thống Trump, ông Khatibzadeh nhấn mạnh rằng Iran sẽ không chuyển uranium được làm giàu sang Mỹ, khẳng định đó là vấn đề không thể đàm phán. Ông cũng kêu gọi Mỹ nên dỡ bỏ các lệnh cấm vận đối với Iran.
Ông Khatibzadeh cho biết chưa xác định thời gian vòng đàm phán kế tiếp với Mỹ. Cùng ngày, Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran ra tuyên bố cho biết Tehran đang xem xét những đề xuất mới của Washington gửi đến, theo AFP. Cơ quan này tuyên bố phái đoàn đàm phán Iran sẽ không nhượng bộ, lùi bước hay khoan dung một chút nào và sẽ bảo vệ lợi ích quốc gia bằng tất cả sức mạnh.
