Sáng 15-4, PGS Tăng Chí Thượng – Giám đốc Sở Y tế TP.HCM – cho biết một trong những dấu ấn đổi mới nổi bật của sở trong thời gian qua là việc đưa vào vận hành Hệ thống tiếp nhận và xử lý phản ánh của người dân trong lĩnh vực y tế.
Chỉ trong hơn ba tháng đầu năm 2026, hệ thống đã tiếp nhận 629 phản ánh, trong đó 605 phản ánh đã được xử lý, cho thấy hiệu quả vận hành bước đầu rõ nét.
Từ những phản ánh cụ thể, Sở Y tế đã kịp thời ban hành nhiều giải pháp chấn chỉnh trên diện rộng: siết chặt kỷ cương chuyên môn, yêu cầu minh bạch giá dịch vụ, xử lý tình trạng “cò” bệnh viện, kiểm soát hoạt động quảng cáo, tăng cường quản lý dược – mỹ phẩm và cải cách thủ tục hành chính.
Giám đốc Sở Y tế cho biết thêm, mỗi ngày làm việc của ban giám đốc Sở bắt đầu không phải bằng những báo cáo hành chính quen thuộc, mà bằng buổi giao ban với tổ công tác đặc biệt – nơi tổng hợp toàn bộ phản ánh của người dân trong 24 giờ qua và kết quả xử lý từ các cơ sở y tế.
Từ những cuộc gọi đường dây nóng, những phản ánh trên cổng dịch vụ công đến các kiến nghị trực tiếp, tất cả đều được “đưa lên bàn” ngay đầu ngày, trở thành nội dung trọng tâm trong điều hành.
Hình ảnh này cho thấy một thay đổi rõ rệt trong cách làm: lấy thực tiễn từ người dân làm điểm xuất phát cho mọi quyết định quản lý, bảo đảm mỗi vấn đề phát sinh đều được nhận diện sớm, xử lý kịp thời và không để tồn đọng kéo dài.
Theo người đứng đầu ngành y tế TP.HCM, mỗi phản ánh vì vậy không còn là một vụ việc riêng lẻ, mà trở thành “tín hiệu quản trị” giúp điều chỉnh toàn bộ hệ thống.
Đáng chú ý, từ nền tảng dữ liệu này, Sở Y tế đã triển khai nhiều cách làm mới, trực diện và minh bạch hơn trong quản lý.
Các buổi làm việc trực tiếp, thậm chí “đối chất” giữa lãnh đạo Sở với các cơ sở y tế được tổ chức nhằm làm rõ các nội dung người dân phản ánh. Các cuộc họp trực tuyến được thiết lập để xử lý ngay những vấn đề bức xúc, không để tồn đọng kéo dài.
Cách làm này không chỉ rút ngắn thời gian xử lý, mà còn nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình của các cơ sở y tế.
Xa hơn, hệ thống góp phần định hình một nguyên tắc quản trị mới: lấy người dân làm trung tâm, đồng thời là chủ thể giám sát hoạt động y tế.
Giám đốc Sở Y tế TP.HCM khẳng định việc vận hành hệ thống tiếp nhận và xử lý phản ánh của người dân không chỉ là một sáng kiến công nghệ, mà là một bước tiến về thể chế quản trị ngành y tế minh bạch hơn, trách nhiệm hơn và dựa trên dữ liệu nhiều hơn.
Đây cũng chính là nền tảng quan trọng để TP.HCM xây dựng hệ thống y tế hiện đại, nơi chất lượng phục vụ và sự hài lòng của người dân trở thành thước đo trung tâm của mọi hoạt động, từ phản ánh của người dân đến đổi mới phương thức quản trị y tế.
Trong y khoa, căn bệnh này có tên khoa học là Melioidosis, hay còn gọi là bệnh Whitmore. Khi vi trùng xâm nhập, nó gây ra những triệu chứng rất dễ nhầm lẫn các bệnh thông thường giống viêm phổi: sốt cao, lạnh run, ho, khó thở; giống bệnh lao: sốt nhẹ kéo dài, sụt cân, ho dai dẳng; giống viêm da: nổi mụn mủ, áp xe, sưng đau ngoài da.
Nguy hiểm nhất là khi vi trùng đi vào máu gây nhiễm trùng huyết. Lúc này, bệnh diễn tiến cực nhanh, gây suy đa tạng, khiến bác sĩ và người nhà nhiều khi không kịp trở tay. Tỉ lệ tử vong của căn bệnh này có nơi lên đến 40%, một con số rất đáng giật mình.
Vi trùng gây bệnh sốt đất có tên Burkholderia pseudomallei. Nó sống rất dai trong đất ẩm và nước bẩn. Nó vào cơ thể chúng ta qua ba con đường chính:
1 Qua da: Đây là đường phổ biến nhất. Chỉ cần một vết trầy xước nhỏ xíu khi lội ruộng, làm vườn mà tiếp xúc với bùn đất bẩn, vi trùng sẽ theo đó mà vào.
2 Qua đường thở: Hít phải bụi đất chứa vi trùng, nhất là sau những trận mưa lớn hoặc giông lốc.
3 Qua đường ăn uống: Sử dụng nguồn nước ao hồ chưa qua xử lý, không đảm bảo vệ sinh.
Hiện nay, chúng ta chưa có vắc xin phòng ngừa bệnh Whitmore. Việc điều trị cũng cực kỳ gian nan, đòi hỏi phải dùng kháng sinh mạnh truyền tĩnh mạch liên tục ít nhất hai tuần, sau đó phải uống thuốc duy trì cả nửa năm trời để tránh tái phát.
Vì vậy, bà con mình nên nhớ nguyên tắc bệnh hơn chữa bệnh, bằng 4 biện pháp đơn giản sau:
- Bảo hộ kỹ càng: Khi ra ruộng, xuống mương hay làm vườn, ráng mang ủng và găng tay cao su.
- Sơ cứu ngay vết thương: Nếu lỡ bị trầy xước, hãy rửa sạch bằng xà phòng dưới vòi nước chảy, sát trùng ngay và hạn chế để vết thương tiếp xúc với bùn đất cho đến khi lành hẳn.
- Ăn chín, uống sôi: Tuyệt đối không dùng nước chưa qua xử lý để ăn uống, sinh hoạt. Thực phẩm thủy sinh phải ngâm rửa qua nước muối. Đặc biệt là nhóm nguy cơ cao: những người có bệnh nền như đái tháo đường, bệnh thận mãn tính hay nghiện rượu thì sức đề kháng yếu hơn, nếu mắc bệnh này sẽ rất nặng.
Trong khi các vận động viên đa môn phối hợp thường đánh giá thể lực qua những bài kiểm tra khắc nghiệt như bơi tính giờ, nâng tạ đến giới hạn hay đo công suất ngưỡng chức năng (FTP), Bryan Johnson, doanh nhân công nghệ 48 tuổi nổi tiếng với nỗi ám ảnh về sự trường thọ, lại đề xuất một phương pháp đơn giản và ít tốn sức hơn để đo lường mức độ lão hóa của cơ thể.
Tại sự kiện The Long Play của Business Insider diễn ra hôm 14/4 ở San Francisco, Johnson đã giới thiệu bài kiểm tra thăng bằng một chân, một chỉ số thay thế cho phép xác định liệu tuổi sinh học của một người có đang tương xứng với tuổi thực hay không.
Người thực hiện chỉ cần một chiếc đồng hồ bấm giờ và một không gian đủ để đứng bằng một chân trong trạng thái nhắm mắt. Cách thực hiện bài kiểm tra: Bắt đầu bấm giờ, nhắm mắt và đứng trên một chân; sau đó đo thời gian có thể duy trì tư thế này trước khi mất thăng bằng. Theo thang đo của Johnson, nếu chỉ duy trì được từ 0 đến 7 giây, cơ thể bạn đang tương đương với độ tuổi 60-80; từ 7 đến 15 giây tương ứng với độ tuổi 40-60 và nếu đạt từ 15 đến 30 giây, cơ thể bạn đang ở trạng thái của tuổi 20-40.
"Khi tuổi tác tăng cao, não bộ có xu hướng teo lại khiến khả năng giữ thăng bằng dần mất đi. Đó là lý do tại sao ở người cao tuổi, các sự cố té ngã thường dẫn đến những hệ lụy sức khỏe rất nghiêm trọng", doanh nhân giải thích.
Nhận định của Johnson nhận được sự đồng thuận từ giới khoa học. Một nghiên cứu quy mô nhỏ trên những người hơn 50 tuổi của Mayo Clinic, công bố năm 2024, cho thấy trong số các bài kiểm tra chức năng, khả năng giữ thăng bằng trên một chân là chỉ số bị ảnh hưởng mạnh mẽ nhất bởi quá trình lão hóa. Các nhà nghiên cứu tại Mayo Clinic nhận định đây là "thước đo có giá trị về tình trạng suy nhược, mức độ sống độc lập và nguy cơ té ngã của một cá nhân". Tuy nhiên, nghiên cứu này không tập trung vào nhóm người dưới 50 tuổi và cũng không đưa ra các số liệu cụ thể để đối chiếu trực tiếp thời gian thăng bằng với độ tuổi sinh học như cách Johnson đề xuất.
Bài kiểm tra thăng bằng không phải là khái niệm mới. Hệ thống y tế Cleveland Clinic khuyến cáo đây không phải là một bài đánh giá thăng bằng toàn diện và "còn lâu mới trở thành một chỉ số hoàn hảo để đánh giá tuổi thọ". Tuy nhiên, xét theo tiêu chuẩn của Johnson, nhiều người có thể tìm thấy sự an tâm khi kết quả kiểm tra, đặc biệt là trên chân thuận, vẫn phản ánh đúng phong độ thể chất cần thiết ở độ tuổi của họ.
Bryan Johnson là một triệu phú công nghệ nổi tiếng, doanh nhân và nhà đầu tư người Mỹ. Bên cạnh đó, ông còn là người đam mê cải thiện sức khỏe và kéo dài tuổi thọ, đầu tư vào các dự án nghiên cứu sinh học để làm chậm quá trình lão hóa, nâng cao chất lượng cuộc sống. Johnson từng gây tranh cãi khi áp dụng các phương pháp cực đoan như uống sinh tố dinh dưỡng liều cao, trị liệu bằng ánh sáng đỏ, thậm chí là tiêmmáu của con trai để trẻ hóa.
Để tối ưu lợi ích sức khỏe khi uống cà phê, mọi người có thể áp dụng những cách sau:
Nếu muốn giữ trọn lợi ích của cà phê thì cà phê đen là lựa chọn đơn giản và hiệu quả nhất. Khi không thêm đường hay sữa đặc vào cà phê, người uống sẽ hấp thụ đầy đủ các chất chống ô xy hóa tự nhiên có trong cà phê, đặc biệt là polyphenol và chlorogenic axit. Những chất này giúp giảm căng thẳng ô xy hóa và giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương lâu dài, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).
Ngoài ra, cà phê đen gần như không chứa calo nên rất phù hợp với người đang kiểm soát cân nặng. Một điểm đáng chú ý là nhiều người không tăng cân vì cà phê mà vì những thành phần đi kèm như đường, sữa đặc hay kem béo. Tuy vậy, mọi người vẫn nên uống cà phê đen ở mức vừa phải. Uống quá nhiều có thể gây mất ngủ, hồi hộp hoặc lo âu.
Thêm một chút quế hoặc bạch đậu khấu vào cà phê là cách đơn giản để tăng hương vị mà không cần dùng đường. Quế có vị ngọt nhẹ tự nhiên, giúp giảm nhu cầu thêm đường hay sữa.
Với sức khỏe, quế có khả năng giúp kiểm soát đường huyết và cải thiện độ nhạy insulin. Điều này đặc biệt có lợi cho những người có nguy cơ tiểu đường hoặc đang cần ổn định đường huyết
Bạch đậu khấu tuy ít được biết đến nhưng đã được sử dụng từ lâu trong ẩm thực, có tác dụng hỗ trợ tiêu hóa và giảm cảm giác đầy bụng. Khi kết hợp với cà phê, loại gia vị này không chỉ giúp đồ uống thơm hơn mà còn mang lại thêm lợi ích sức khỏe.
Kết hợp cà phê với bột ca cao nguyên chất là một lựa chọn rất tốt cho sức khỏe. Ca cao rất giàu flavanol, một nhóm chất chống ô xy hóa có lợi cho tim mạch. Khi thêm ca cao vào cà phê, người uống sẽ tăng cường lượng chất chống ô xy hóa mà cơ thể nhận được.
Một số nghiên cứu cho thấy flavanol trong ca cao có thể giúp cải thiện chức năng mạch máu. Điều này góp phần giảm nguy cơ các vấn đề tim mạch khi sử dụng đều đặn. Người uống nên chọn loại ca cao nguyên chất, không đường vì các loại pha sẵn thường chứa nhiều đường và chất béo.
Có người thích cà phê có hương vị vanilla hay caramel. Thế nhưng, các loại siro tạo hương thường chứa rất nhiều đường và phụ gia. Thay vào đó, chúng ta có thể dùng các hương liệu tự nhiên như chiết xuất vanilla, vỏ cam hoặc một chút tinh chất hạnh nhân.
Những lựa chọn này gần như không chứa calo nhưng vẫn giúp cà phê trở nên hấp dẫn hơn. Điều quan trọng là chúng không làm tăng đường huyết hay gây dư thừa calo như siro công nghiệp, theo Eating Well.
