Sáng nay 9.4, T.Ư Đoàn tổ chức hội nghị rà soát công tác triển khai “Đề án Tuổi trẻ Việt Nam đồng hành với thanh thiếu nhi vùng biên giới giai đoạn 2025 – 2030” với sự chủ trì của anh Nguyễn Tường Lâm, Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam.
Đồng chủ trì có anh Nguyễn Kim Quy, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng ban Công tác Thanh thiếu nhi T.Ư Đoàn, Phó chủ tịch thường trực Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam.
Phát biểu khai mạc hội nghị, anh Nguyễn Tường Lâm cho biết, “Đề án Tuổi trẻ Việt Nam đồng hành với thanh thiếu nhi vùng biên giới giai đoạn 2025 – 2030” được ban hành vào tháng 11.2025 không chỉ là một kế hoạch hành động, mà là sự cam kết của tổ chức Đoàn trong việc huy động sức mạnh toàn xã hội để chăm lo cho thế hệ tương lai nơi phên giậu Tổ quốc.
Tuy nhiên, sau hơn 4 tháng triển khai, dự án chưa có nhiều tiến triển đột phá. Trong đó, việc tổ chức “kết nghĩa” hiện nay chưa phát huy hiệu quả thực chất.
Theo anh Nguyễn Tường Lâm, kết nghĩa không phải là việc ký kết một văn bản trên giấy mà phải là sự đồng hành thực chất. Khi đơn vị đã kết nghĩa với một xã biên giới, họ phải cùng địa phương chia sẻ khó khăn, tìm giải pháp để hoàn thành 16 nhóm chỉ tiêu định lượng mà đề án đã xác lập.
Đặc biệt, anh Nguyễn Tường Lâm khẳng định nhiệm vụ này không chỉ dành riêng cho các cơ quan tỉnh đoàn, mà phải huy động sự vào cuộc của cả khối Hội, Đội, các đơn vị báo chí, doanh nghiệp trẻ và thầy thuốc trẻ.
“Tất cả các đơn vị trực thuộc, từ công an, quân đội đến các cơ quan báo chí, sự nghiệp của Đoàn đều phải có đơn vị kết nghĩa cụ thể”, anh Nguyễn Tường Lâm yêu cầu.
Hướng tới Chiến dịch tình nguyện hè năm nay, anh Nguyễn Tường Lâm xác định đây là thời điểm “vàng” để tạo ra sự bứt phá và yêu cầu xác lập 248 xã biên giới là địa bàn trọng tâm duy nhất của chiến dịch năm nay.
“Làm sao là tất cả hệ thống Đoàn, Hội, Đội đều phải tham gia và hướng tới mỗi tổ chức đoàn ở các cấp phải có công trình, có phần việc, có dự án cụ thể để tham gia thực hiện 16 nhóm chỉ tiêu của đề án”, anh Nguyễn Tường Lâm mong muốn.
Nhấn mạnh bài học về tinh thần “thần tốc”, anh Nguyễn Tường Lâm đề nghị các đơn vị thường xuyên họp đôn đốc, chỉ rõ nơi nào yếu, nơi nào vướng mắc để tháo gỡ kịp thời; mỗi đơn vị biết mình phải “làm cái gì, làm ở đâu và làm với ai” để đạt được hiệu quả công việc tốt nhất.
Tại hội nghị, các đại biểu đã nêu thực trạng và giải pháp để giải quyết những khó khăn, vướng mắc hiện nay. Chị Nguyễn Ny Hương, Bí thư Tỉnh đoàn Hà Tĩnh, cho rằng, hiện khó khăn ở địa bàn là thiếu nguồn lực và nhân lực thực hiện.
Theo đó, chị Hương kiến nghị T.Ư Đoàn điều phối các đội hình sinh viên tình nguyện từ các trung tâm lớn như Hà Nội, Huế, Đà Nẵng về hỗ trợ các xã biên giới tại những tỉnh thiếu hụt hệ thống trường đại học.
Tỉnh đoàn Hà Tĩnh mong muốn T.Ư chỉ đạo Đoàn khối trực thuộc tăng cường nguồn lực an sinh và hỗ trợ chuyển đổi số. Đặc biệt, cần thúc đẩy việc chuyển giao các cơ sở Đoàn thuộc ngân hàng, doanh nghiệp T.Ư về địa phương quản lý để thuận tiện trong việc kết nghĩa và huy động nguồn lực tại chỗ.
Cũng nêu ý kiến, anh Nguyễn Nhất Linh, Bí thư Đoàn Thanh niên Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể T.Ư, cho rằng nếu chỉ dừng lại ở các công trình dân sinh hay tặng quà mang tính thời điểm, thì mới chỉ giải quyết được phần ngọn.
Để giúp thanh thiếu nhi vùng biên thực chất, theo anh Linh, cần tập trung vào 3 trụ cột cốt lõi: sinh kế, năng lực và hệ sinh thái nâng đỡ.
Về sinh kế, anh Linh khẳng định kinh tế hộ gia đình yếu là nguyên nhân gốc rễ khiến trẻ em phải bỏ học sớm để phụ giúp cha mẹ. Do đó, các Tỉnh đoàn cần nghiên cứu sâu đặc điểm thổ nhưỡng, khí hậu để đề xuất mô hình cây trồng, vật nuôi phù hợp, từ đó T.Ư Đoàn có căn cứ kêu gọi các hiệp hội, doanh nghiệp hỗ trợ bài bản.
Về năng lực, anh Linh đề xuất cần trang bị cho các em “năng lực cạnh tranh” và tư duy vươn lên, tránh tâm lý ỷ lại vào hỗ trợ. Anh đưa ra quan điểm “chọn nguồn”: tập trung bồi dưỡng những cá nhân xuất sắc để họ trở thành hình mẫu thành công, từ đó lan tỏa tinh thần hiếu học cho cả vùng quê. Đồng thời, cần tạo cơ hội để các em tiếp cận công nghệ số, tham quan thực tế tại thủ đô và các nhà máy để mở rộng thế giới quan.
Đặc biệt, anh Linh cho rằng, cần có chiến lược huy động nguồn lực. Với vai trò công tác tại Mặt trận Tổ quốc, anh gợi mở việc tận dụng nguồn quỹ khổng lồ từ “Quỹ Vì người nghèo” (hơn 1.000 tỉ đồng/năm) và phối hợp với các chương trình của Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam (Mẹ đỡ đầu), Hội Nông dân Việt Nam hay Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam.
Anh Linh nhấn mạnh, các bí thư tỉnh Đoàn thường đồng thời là phó chủ tịch Mặt trận Tổ quốc cấp tỉnh, đây là lợi thế rất lớn để phối hợp nguồn lực an sinh xã hội cho đề án.
Cuối cùng, anh Linh đề xuất mô hình “can thiệp theo chuỗi”. Thay vì dàn trải, các hoạt động như Xuân tình nguyện, Tháng ba biên giới, Chiến dịch hè xanh nên tập trung vào cùng một địa bàn trong ít nhất 5 -10 năm.
“Sự tác động liên tục, toàn diện này sẽ tạo nên một “gói can thiệp” đủ mạnh để thay đổi diện mạo đời sống và tương lai của thanh thiếu nhi vùng biên giới một cách thực chất nhất”, anh Linh khẳng định.
Một người dùng cả thân mình để che chắn lằn ranh sinh tử, một người kiên cường học lại từng bước đi. Đây không chỉ là một câu chuyện vượt qua nghịch cảnh, mà là hành trình của cặp đôi tái sinh từ 97% thương tật rất diệu kỳ.
2 năm trước, một biến cố bất ngờ khiến cuộc đời của Nguyễn Quỳnh Nhi (24 tuổi, ngụ tại xã Quảng Oai, Hà Nội) và Nguyễn Văn Dũng (24 tuổi, ngụ tại xã Cổ Đô, Hà Nội), khi đó mới 22 tuổi đã thay đổi hoàn toàn. Đó là một vụ tai nạn nghiêm trọng xảy ra khi cả hai đang trên đường trở về nhà từ chuyến đi du lịch Hà Giang. "Chúng mình được đưa đi trong tình trạng nguy kịch, mình tỉnh lại sau khi hôn mê 7 ngày, bạn trai thì 9 ngày", Nhi nhớ lại.
Chuyến đi chơi để kỷ niệm 3 năm chính thức bên nhau bỗng hóa thành cơn ác mộng. Vượt qua cửa tử, Quỳnh Nhi và Văn Dũng đối mặt với hàng loạt chấn thương trên cơ thể và cú sốc tâm lý nặng nề sau tai nạn.
Khi vừa tỉnh lại, Quỳnh Nhi bàng hoàng: "Mình không thể ngờ mình lại bị nặng đến vậy". Cô miêu tả tình trạng: "Chúng mình đều bị chấn thương sọ não và đa chấn thương trên cơ thể. Khuôn mặt bên trái của mình nát hoàn toàn, hỏng một bên mắt, dập sống mũi, hỏng răng và khớp hàm. Phần thân bị dập phổi, gãy xương sườn, gãy đốt sống lưng và chân trái. Bạn trai mình tổn thương cả hai mắt, dập phổi, gãy xương sườn, gãy hai ngón tay và đứt gân tay. Thời gian đầu sau tai nạn, chúng mình phải mở khí quản để thở".
Theo Nhi và Dũng cho biết cả hai trước tiên được điều trị chung ở Bệnh viện Việt Đức (Hà Nội), tỉnh lại sau hôn mê thì được chuyển qua bệnh viện Trung ương Quân đội 108 (Hà Nội) để tiếp tục điều trị. Sau đó, Dũng được chuyển sang bệnh viện Quân Y 105 (Hà Nội), còn Nhi thì chuyển sang bệnh viện E (Hà Nội) để điều trị. Dũng nằm viện khoảng hơn 1 tháng còn Nhi là 2 tháng.
Ngay sau khi xuất viện, Nhi và Dũng được đưa đi giám định thương tật. Nhi kể: "Khi ấy tình trạng chúng mình vẫn rất tệ, bạn trai gần như mù loà, tay cụt ngón, mình thì biến dạng khuôn mặt và ngồi xe lăn, kết quả giám định của mình và Dũng lần lượt là 93% và 97%. Sau đó, khi chúng mình về nhà ổn định sau thời gian nằm viện, trong khoảng 2 năm thì chúng mình có làm thêm những cuộc phẫu thuật khác. Dũng thêm khoảng 3 lần nữa, mình khoảng 5 lần nữa mới được kết quả phục hồi như hiện tại".
Chuỗi ngày tháng gắn với phẫu thuật và hồi phục chức năng cũng không hề dễ dàng mà đầy thử thách và đau đớn. Quỳnh Nhi kể: "Thời gian đó mình phải liên tục làm phẫu thuật, hồi sức rồi lại tập phục hồi chức năng, học lại những cử động cơ bản nhất của một con người từ tập đi, tập co duỗi chân. Lúc nào mình cũng thấy đau đớn, mỗi ngày đều khóc dù đã cố gắng suy nghĩ tích cực để tiếp tục sống".
Ông Nguyễn Tiến Thắng, bố của Nguyễn Quỳnh Nhi kể về giai đoạn khó khăn ập đến con gái và cả gia đình: "Khi ấy con tôi như trở thành một người tự kỷ, không muốn nói gì với ai và sợ ra đường. Cả gia đình tôi đều khốn đốn và lo lắng, thương con, chỉ biết động viên con và làm mọi cách để con tích cực hơn, hòa nhập lại với cuộc sống".
Chứng kiến tình trạng của Quỳnh Nhi, Nguyễn Thanh Thủy, bạn thân đã cảm thán: "Ngày vụ tai nạn ập đến với Nhi, mình đã rất sốc vì sợ mất đi bạn. Sau tai nạn, Nhi buồn nhiều, nhan sắc bị hủy hoại, mình thương bạn và vẫn hay qua thăm và an ủi Nhi".
Để vượt qua ám ảnh, điều giúp Quỳnh Nhi và Văn Dũng đi tiếp không phải phép màu mà là chính quyết tâm và nghị lực khổng lồ, cùng với sự hỗ trợ và tình yêu thương từ gia đình, bạn bè. Văn Dũng tâm niệm: "Bây giờ thì sức khỏe mình cũng yếu hơn trước, nhưng mình nghĩ, mình còn sống là may hơn nhiều người rồi, mình biết ơn vì bản thân còn được sống. Mình cố gắng vươn lên và lấy người thân, người thương làm động lực".
Chuyện tình đẹp của Quỳnh Nhi và Văn Dũng không phải con đường "màu hồng" mà phải đi qua nhiều thử thách và nước mắt kể từ biến cố thay đổi cuộc đời cả hai.
"Thời điểm sau tai nạn, có thời gian Nhi gặp tổn thương tâm lý, suy nghĩ tiêu cực và không muốn gặp gỡ ai. Chúng mình phải cách xa nhau vì người ở thành phố, người về quê phục hồi, có khi 4,5 tháng mình mới gặp được Nhi. Những ngày đó chúng mình duy trì nói chuyện qua điện thoại, mỗi ngày mình kể Nhi nghe những câu chuyện vui, tích cực để mong Nhi quên đi nỗi buồn", Dũng kể.
Về khoảnh khắc nhận ra Dũng là người bản thân muốn cùng đi đến suốt cuộc đời, Nhi cho biết đó chính là giây phút cam go khi xảy ra biến cố năm ấy: "Khi xảy ra vụ tai nạn, mình không kịp phản ứng, chính Dũng đã không ngần ngại kéo mình vào người để che chở, tránh để thanh sắt trên xe rơi vào người mình. Cũng vì vậy mà tay Dũng bị mất 2 ngón và đứt gân. Mình thật sự rất trân trọng khoảnh khắc đó, khiến mình nhận ra đây là người đàn ông mình có thể tin tưởng cả đời".
Quỳnh Nhi và Văn Dũng cho biết sau bước ngoặt năm nào, cả hai đều trưởng thành hơn và biết quan tâm, nghĩ cho nhau nhiều hơn. Ngoài ra, cách nhìn về cuộc sống cũng thay đổi: "Từ sau tai nạn góc nhìn về cuộc sống thay đổi, chúng mình nhận ra không gì quý bằng sức khỏe, chỉ cần còn sức khỏe là còn cơ hội và thời gian để làm được bất cứ điều gì".
Cái kết đẹp cho cặp đôi trẻ đầy nghị lực Quỳnh Nhi và Văn Dũng là một đám cưới hạnh phúc. Cả hai đã làm lễ dạm ngõ và chuẩn bị chính thức về chung một nhà.
Ông Thắng, bố của Quỳnh Nhi bày tỏ niềm vui: "Chứng kiến hai con bên nhau từ khi hoạn nạn tới giờ, tôi mừng vì hai con luôn yêu thương, chăm sóc cho nhau. Hai con đi đến được ngày hôm nay đúng là một chữ "phúc". Tôi mong hai con mãi sống mạnh khỏe và hạnh phúc".
Về dự định tương lai, Quỳnh Nhi chia sẻ: "Sắp tới thì chúng mình mong sẽ có một em bé đáng yêu. Sau đó là hai đứa có thể cùng thực hiện những dự định còn dang dở đã tạm gác lại 2 năm trước".
Ngoại ngữ thứ hai cho người trẻ không chỉ tăng cường cơ hội việc làm mà còn nâng cao thu nhập. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp ưu tiên ứng viên biết nhiều ngôn ngữ.
Tại một gian tuyển dụng của doanh nghiệp công nghệ, sau vài câu hỏi về ngành học, kinh nghiệm thực tập và định hướng nghề nghiệp, nhà tuyển dụng xem hồ sơ rồi hỏi ngắn gọn: "Bên chị muốn tuyển các bạn biết tiếng Nhật, em có không?".
Nghe xong câu hỏi này, nhiều sinh viên chững lại. Bởi lâu nay, không ít người vẫn mặc định chỉ cần đầu tư nghiêm túc cho tiếng Anh là đủ để bước vào thị trường lao động. Nhưng thực tế gần đây, tại các doanh nghiệp, nhất là khối công nghệ, thương mại điện tử,… ngoại ngữ thứ hai đang ngày càng được nhắc đến nhiều hơn bên cạnh khả năng tiếng Anh.
Nguyễn Thụy Minh Anh (28 tuổi), ngụ đường số 10, P.Linh Xuân (TP.HCM), cho biết khi ứng tuyển vào các vị trí thuộc lĩnh vực thương mại điện tử, cô thường được hỏi ngoài tiếng Anh còn biết thêm ngoại ngữ nào khác hay không.
Theo Minh Anh, nhiều doanh nghiệp hiện ưu tiên ứng viên có thể đọc hiểu tài liệu, giao tiếp cơ bản hoặc làm việc với đối tác bằng tiếng Trung, tiếng Hàn hay tiếng Nhật. "Lúc đó mình mới thấy tiếng Anh quan trọng, nhưng chưa đủ để tạo khác biệt nên quyết định đăng ký học thêm tiếng Trung", Minh Anh nói.
Trần Như Ý (26 tuổi), làm việc tại đường An Dương Vương, P.An Đông (TP.HCM), cho biết ngay cả trong lĩnh vực kế toán, nhiều bạn trẻ cũng đang bắt đầu học thêm ngoại ngữ khác vì nhận thấy nhu cầu từ doanh nghiệp ngày càng tăng.
Theo Như Ý, việc biết thêm ngoại ngữ khác ngoài tiếng Anh giúp bạn giao tiếp hiệu quả hơn với đối tác, khách hàng. "Lâu nay mọi người thường nghĩ kế toán chỉ cần chuyên môn, nhưng đi làm rồi mới thấy ai có thêm ngoại ngữ thì dễ mở rộng cơ hội hơn", Ý chia sẻ.
Theo bà Ngô Thị Nga, đại diện Cube System (TP.HCM), doanh nghiệp của bà là công ty Nhật Bản nên với các vị trí liên quan công nghệ thông tin, tiếng Nhật là yêu cầu được ưu tiên ngay từ vòng đầu. Theo bà Nga, hiện thị trường không còn thiếu những bạn trẻ giỏi tiếng Anh, trong khi nhu cầu nhân lực biết tiếng Nhật để tham gia trực tiếp vào dự án, phối hợp với đối tác hoặc làm việc trong môi trường đặc thù lại rất lớn.
Cùng quan điểm, anh Phạm Thành Đạt, bộ phận tuyển dụng và thu hút nhân tài tại FPT Software TP.HCM, cho rằng riêng về ngoại ngữ, phần lớn ứng viên vẫn chỉ tập trung vào tiếng Anh, trong khi ngoài thị trường, đây không còn là điểm cộng nổi bật như trước.
Anh Đạt cho biết hiện nhiều công ty về công nghệ có tỷ trọng doanh thu lớn từ các thị trường như Nhật Bản, Hàn Quốc,… nên nhu cầu tuyển nhân lực biết thêm ngoại ngữ thứ hai là rất lớn. Tuy vậy, số sinh viên có thể sử dụng tiếng Nhật, tiếng Hàn hoặc các ngoại ngữ khác ngoài tiếng Anh hiện vẫn còn hạn chế.
"AI có thể hỗ trợ mình đi nhanh hơn trong học tập và công việc, nhưng ngoại ngữ vẫn là công cụ để con người tiếp cận sâu hơn với tri thức, khách hàng, thị trường và văn hóa làm việc. Khi bạn biết thêm một ngoại ngữ, bạn mở thêm một cánh cửa nghề nghiệp", anh Đạt nói.
Không chỉ giúp tăng cơ hội trúng tuyển, ngoại ngữ thứ hai còn tác động trực tiếp đến thu nhập. Theo anh Phù Chí Huy Khang, Trưởng phòng tuyển dụng Công ty TNHH VietNam Concentrix Services (TP.HCM), cùng là vị trí chăm sóc khách hàng nhưng mức lương có thể chênh lệch lớn tùy theo năng lực ngoại ngữ. Với vị trí cơ bản, ứng viên có thể nhận mức lương từ 7 - 9 triệu đồng/tháng. Nếu biết tiếng Anh, thu nhập có thể tăng lên 9 - 13 triệu đồng/tháng. Còn với ứng viên thành thạo tiếng Nhật hoặc tiếng Hàn, mức lương có thể lên đến 25 - 30 triệu đồng/tháng.
Theo anh Khang, một số vị trí chăm sóc khách hàng tiếng Anh và tiếng Trung tại chi nhánh công ty ở nước ngoài có thể mang lại thu nhập 30 - 40 triệu đồng/tháng.
Từ nhu cầu thực tế này, các bạn trẻ bắt đầu thay đổi cách nhìn về việc học ngoại ngữ. Thay vì xem đó là một kỹ năng phụ để làm đẹp hồ sơ, họ coi đây là khoản đầu tư dài hạn cho chính nghề nghiệp của mình.
Du Thành Đạt (25 tuổi), kỹ sư công nghệ thông tin tại Công ty TNHH NEC Việt Nam, cho biết công ty của anh là doanh nghiệp Nhật Bản nên những kỹ sư có bằng tiếng Nhật luôn được ưu tiên. Dù vậy, khi mới vào thực tập, anh cũng chưa biết tiếng Nhật.
"May mắn là công ty mình có tổ chức các lớp tiếng Nhật miễn phí để hỗ trợ nhân viên. Nhờ vậy, tụi mình có thể theo kịp công việc, vượt qua quá trình thực tập và trở thành nhân viên chính thức", Đạt kể và cho biết khi về nhà, anh cũng tranh thủ dành nhiều thời gian để tự học, ôn luyện kỹ năng giao tiếp.
Theo tiến sĩ Nguyễn Tuấn Khanh, Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM, việc học thêm một ngoại ngữ là cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Tuy nhiên, ông cho rằng người học không nên tự gây áp lực phải thành thạo ngoại ngữ thứ hai.
Theo ông Khanh, học thêm một ngôn ngữ không chỉ để phục vụ công việc mà còn là cách mở rộng trải nghiệm, tư duy và hiểu thêm về sự khác biệt văn hóa. Nếu có điều kiện, người học nên tiếp cận ngoại ngữ thứ hai thông qua ngoại ngữ thứ nhất thay vì luôn dịch sang tiếng Việt, để tránh lối học đối chiếu từng từ đơn lẻ và giúp tăng khả năng sử dụng trong thực tế.
Tiến sĩ Khanh cho rằng dù công nghệ hiện đã hỗ trợ dịch thuật hiệu quả, ngôn ngữ vẫn không chỉ là công cụ truyền đạt thông tin, mà còn là biểu hiện của văn hóa. Vì vậy, học thêm một ngoại ngữ cũng là cách để người trẻ hiểu sâu hơn về cách tư duy, giao tiếp và những giá trị ẩn sâu sau ngôn từ. Và trong thị trường lao động cạnh tranh, tiến sĩ Khanh tin rằng đó cũng là một lợi thế giúp bạn trẻ mở rộng cơ hội nghề nghiệp.
Tại chương trình đã diễn ra phần tọa đàm, hỏi đáp trực tiếp giữa chuyên gia và đoàn viên, thanh niên. PGS-TS Phùng Hòa Bình, nguyên Trưởng bộ môn dược học cổ truyền, Trường ĐH Dược Hà Nội, đã chỉ ra một thực tế: không chỉ các yếu tố như ô nhiễm không khí hay khói bụi, mà chính lối sống thiếu khoa học của người trẻ hiện nay cũng là nguyên nhân khiến hệ hô hấp suy giảm.
Theo phân tích của chuyên gia này, các yếu tố như: ngồi điều hòa cả ngày, uống ít nước, thường xuyên thức khuya đều có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe hô hấp. Đáng lưu ý, đây đều là những thói quen rất phổ biến trong giới trẻ, đặc biệt ở môi trường đô thị và văn phòng. Tuy nhiên, phần lớn người trẻ chưa nhận thức đầy đủ mức độ tác động của chúng.
PGS-TS Phùng Hòa Bình cho biết ngồi điều hòa lâu khiến không khí khô và lạnh làm niêm mạc hô hấp bị khô, suy giảm lớp bảo vệ tự nhiên của phổi. Khi đó, cơ chế "tự làm sạch" hoạt động kém hiệu quả, tạo điều kiện cho bụi, vi khuẩn xâm nhập; đồng thời chênh lệch nhiệt độ giữa trong và ngoài phòng khiến đường thở nhạy cảm hơn, dễ gây ho, khô họng. Nếu kéo dài, thói quen này có thể làm hệ hô hấp suy yếu, tăng nguy cơ mắc các bệnh về phổi.
Cùng với đó, việc uống không đủ nước cũng ảnh hưởng trực tiếp đến hệ hô hấp. Nước có vai trò duy trì độ ẩm cho niêm mạc đường thở, hỗ trợ quá trình làm sạch tự nhiên của phổi. Khi cơ thể thiếu nước, niêm mạc dễ bị khô, cũng làm giảm hiệu quả "tự làm sạch" của hệ hô hấp, từ đó tăng nguy cơ viêm nhiễm.
Một thói quen khác được nhắc đến là thức khuya - vấn đề phổ biến ở người trẻ hiện nay. Theo chuyên gia, việc thiếu ngủ không chỉ ảnh hưởng thể trạng chung mà còn làm suy giảm sức đề kháng, khiến cơ thể dễ bị tác động bởi các yếu tố môi trường như thay đổi thời tiết, bụi mịn hay vi khuẩn, vi rút. "Người trẻ lại là nhóm tiếp xúc nhiều với ô nhiễm, khói bụi, điều hòa, đồng thời có thói quen sinh hoạt chưa khoa học như thức khuya, ít vận động… Những yếu tố này đều tác động trực tiếp đến hệ hô hấp", PGS-TS Bình phân tích.
Trả lời các câu hỏi về những biểu hiện sớm của tình trạng suy giảm chức năng phổi, PGS-TS Phùng Hòa Bình cho biết các dấu hiệu như ho kéo dài, dễ hụt hơi khi vận động nhẹ, hay khàn giọng, ngứa họng, cảm giác nặng ngực… đều có thể là tín hiệu cho thấy hệ hô hấp đang gặp vấn đề. Đáng chú ý, một số biểu hiện không điển hình như da xỉn màu, thiếu sức sống, dễ bị cảm lạnh cũng là những dấu hiệu liên quan chức năng phổi.
Các bạn sinh viên đặt nhiều câu hỏi xoay quanh triệu chứng ho, như vì sao thường xuyên bị ho khi thời tiết trở lạnh, ngồi điều hòa lâu hoặc khi bị cảm cúm. Theo PGS-TS Bình, ho thực chất là phản xạ bảo vệ tự nhiên của cơ thể nhằm làm sạch đường thở; tuy nhiên nếu tình trạng ho tái diễn nhiều lần hoặc kéo dài, đây có thể là dấu hiệu cho thấy hệ hô hấp đang suy yếu. Đáng lưu ý, nhiều người có xu hướng chỉ tìm cách cắt cơn ho nhanh mà bỏ qua nguyên nhân gốc rễ. Theo chuyên gia, cách tiếp cận này có thể khiến tình trạng ho dễ tái phát, thậm chí chuyển thành mạn tính nếu không cải thiện chức năng hô hấp.
Từ thực tế trên, PGS-TS Bình khuyến nghị người trẻ cần thay đổi nhận thức và chủ động chăm sóc sức khỏe phổi từ sớm. Việc bảo vệ hệ hô hấp không đòi hỏi những biện pháp phức tạp, mà có thể bắt đầu từ những thói quen đơn giản như đeo khẩu trang khi ra ngoài, hạn chế tiếp xúc với môi trường ô nhiễm, duy trì vận động, uống đủ nước và ngủ đủ giấc. Bên cạnh đó, việc chú ý xử lý sớm các triệu chứng như ho nhẹ, khô họng, ngứa họng cũng được nhấn mạnh, nhằm tránh để tình trạng kéo dài hoặc tái phát nhiều lần.
Một yếu tố mà người trẻ chưa quan tâm là hít thở đúng. Theo PGS-TS Bình, nhiều người hiện nay có xu hướng thở nông, chủ yếu bằng phần ngực trên. Trong khi đó, thở sâu với nguyên tắc "sâu, chậm, đều, êm" sẽ giúp tối ưu hóa chức năng hô hấp và cải thiện sức khỏe tổng thể. Chuyên gia này khuyến nghị mỗi người có thể dành 5 - 10 phút mỗi ngày để tập thở sâu bằng mũi, kết hợp giữ hơi và thở ra chậm rãi, qua đó giúp cơ thể hấp thụ ô xy tốt hơn và tăng hiệu quả hoạt động của phổi.
Tham gia chương trình, nhiều bạn trẻ cho biết thông qua buổi giao lưu đã giúp thanh niên tiếp cận kiến thức y khoa một cách sinh động, từ đó nâng cao ý thức chủ động chăm sóc sức khỏe và tuyên truyền cho những người xung quanh.
Phát biểu tại chương trình, anh Hoàng Tuấn Việt, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban T.Ư Hội Liên hiệp Thanh niên VN, Trưởng ban biên tập Cổng tri thức Thánh Gióng, kêu gọi thanh niên không chỉ quan tâm sức khỏe bản thân mà còn trở thành lực lượng nòng cốt trong tuyên truyền, lan tỏa kiến thức chăm sóc sức khỏe tới cộng đồng. Việc tận dụng lợi thế về công nghệ, mạng xã hội và sự năng động sẽ giúp thanh niên trở thành cầu nối hiệu quả trong nâng cao nhận thức xã hội.
Anh Việt cũng nhấn mạnh mỗi bạn trẻ cần bắt đầu từ những hành động cụ thể như rèn luyện thể chất, bảo vệ môi trường sống, nâng cao sức đề kháng và chủ động phòng bệnh. "Đầu tư cho sức khỏe chính là đầu tư cho tương lai", anh Việt nói, đồng thời bày tỏ kỳ vọng chương trình sẽ góp phần hình thành thói quen sống khỏe, sống chủ động trong giới trẻ hiện nay.