Theo bác sĩ Vũ Thị Phương Dung – khoa khám bệnh, Bệnh viện Da liễu Trung ương, nắng nóng kéo dài khiến hàng rào bảo vệ da suy yếu, đồng thời làm tăng tiết mồ hôi và bã nhờn. Đây là điều kiện thuận lợi để vi khuẩn và vi nấm phát triển, gây ra nhiều bệnh lý da.
Ghi nhận thực tế cho thấy ngay trong những ngày đầu nhiệt độ chạm ngưỡng 36 – 37°C, lượng bệnh nhân đến khám đã tăng đáng kể. Có những ngày, số ca nấm da và viêm nang lông liên quan trực tiếp đến thời tiết nắng nóng chiếm tỉ lệ lớn trong tổng số bệnh nhân.
Các bệnh thường gặp trong mùa hè gồm viêm da do ánh nắng, rôm sảy, nấm da (nấm thân, nấm bẹn, nấm kẽ), viêm nang lông, mụn trứng cá, viêm da cơ địa tái phát, dị ứng ánh nắng và các bệnh da do côn trùng.
Về cơ chế gây bệnh, bác sĩ Dung cho biết nguyên nhân chủ yếu từ việc tăng tiết bã nhờn dễ làm bít tắc lỗ chân lông, từ đó gây mụn và viêm nang lông. Trong khi đó, mồ hôi tiết nhiều khiến độ ẩm trên da tăng cao, tạo môi trường lý tưởng cho vi nấm phát triển và lan rộng.
Nhiều bệnh có tính chất tái đi tái lại theo mùa, đặc biệt nếu người bệnh không điều trị dứt điểm hoặc chăm sóc da chưa đúng cách.
Theo bác sĩ Dung, trong số các bệnh lý, nấm da là tình trạng phổ biến, thường xuất hiện ở vùng chân hoặc ở những người tiếp xúc với vật nuôi như mèo. Bệnh có thể khởi phát chỉ từ vài nốt nhỏ nhưng lan nhanh trong điều kiện nóng ẩm, nhất là khi người bệnh gãi nhiều gây trầy xước da.
Dấu hiệu điển hình là các dát đỏ hình tròn hoặc bầu dục, viền có mụn nước li ti, vùng trung tâm có xu hướng lành. Nếu không điều trị kịp thời, tổn thương có thể lan rộng khắp cơ thể, gây ngứa ngáy, ảnh hưởng sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.
Không chỉ vậy, nấm da còn có khả năng lây lan trong gia đình nếu dùng chung khăn tắm, quần áo hoặc tiếp xúc gần.
Một sai lầm phổ biến là người bệnh tự ý sử dụng thuốc, đặc biệt là các thuốc chứa corticoid, khiến bệnh tạm “lặn” rồi bùng phát nặng hơn, gây khó khăn cho điều trị.
“Bên cạnh đó, không chỉ người lao động ngoài trời, dân văn phòng cũng là nhóm có nguy cơ cao mắc nấm da chân do thói quen đi giày kín cả ngày. Môi trường ẩm trong giày, tất cùng việc không thay tất thường xuyên tạo điều kiện cho nấm phát triển.
Vào cao điểm mùa hè, mỗi ngày bệnh viện tiếp nhận khoảng 5 – 6 ca nấm da chân, trong đó nhiều trường hợp là nhân viên văn phòng”, bác sĩ Dung cho hay.
Bác sĩ Dung khuyến cáo trong mùa nắng nóng, việc chăm sóc da cần được chú trọng để hạn chế nguy cơ mắc bệnh. Da cần được giữ sạch và khô thoáng, sử dụng sản phẩm làm sạch phù hợp với từng loại da, ưu tiên dạng gel hoặc lỏng để tránh bít tắc.
Kem chống nắng là yếu tố không thể thiếu, cần bôi trước khi ra ngoài khoảng 20 phút và nhắc lại sau mỗi 2-3 giờ. Ngay cả khi ở trong nhà, việc sử dụng kem chống nắng vẫn được khuyến nghị để bảo vệ da trước tác động của tia UV.
Bên cạnh đó, dưỡng ẩm và cấp nước đầy đủ cũng rất quan trọng, đặc biệt với những người thường xuyên ngồi điều hòa. Việc uống khoảng 2 – 3 lít nước mỗi ngày giúp duy trì độ ẩm tự nhiên cho da.
Khi ra ngoài, người dân nên đội mũ, mặc quần áo chống nắng và hạn chế tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng. Trẻ nhỏ cần được mặc đồ cotton thoáng mát để tránh rôm sảy; người cao tuổi nên tăng cường dưỡng ẩm; người làm việc ngoài trời cần có biện pháp bảo hộ đầy đủ; còn những người thường xuyên đi giày kín nên thay tất mỗi ngày và chọn giày thoáng khí.
Các chuyên gia cũng lưu ý, khi xuất hiện dấu hiệu như da đỏ, ngứa kéo dài, tổn thương lan nhanh hoặc các mảng da bất thường, bong vảy, người dân nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Ngày 14/4, Bệnh viện Bạch Mai đưa ra khuyến cáo về nguy cơ ngừng tim khi chơi thể thao trong mùa hè, trong đó có môn chạy bộ.
Trước đó, một vận động viên tham gia giải chạy gần đây bị ngừng tuần hoàn khi chỉ còn cách vạch đích khoảng 10m. Nhờ được phát hiện sớm và cấp cứu kịp thời, người bệnh đã qua cơn nguy kịch.
Theo các bác sĩ Trung tâm Cấp cứu A9 - Bệnh viện Bạch Mai, chạy bộ là hình thức rèn luyện sức khỏe hiệu quả, song các biến cố tim mạch cấp tính, đặc biệt là ngừng tim đột ngột, vẫn có thể xảy ra, kể cả ở người không có triệu chứng trước đó.
Nguy cơ này gia tăng khi vận động quá sức, mất nước, thiếu ngủ hoặc tập luyện trong điều kiện thời tiết nắng nóng.
Ngoài ra, trong mùa hè, nguy cơ sốc nhiệt khi chạy, tập luyện thể thao ngoài nắng nóng vẫn có thể xảy ra. Người sốc nhiệt thường có biểu hiện lơ mơ, yếu cơ tứ chi, hạ huyết áp, da khô...
Theo các chuyên gia, rủi ro trong thể thao luôn có thể xảy ra, ngay cả với vận động viên chuyên nghiệp. Vì thế, ngoài sự chuẩn bị kỹ lưỡng trong quá trình luyện tập, ngay trong cuộc đua, mỗi người cũng cần lắng nghe cơ thể, nhận biết các dấu hiệu bất thường để điều chỉnh tốc độ chạy phù hợp với bản thân trong quá trình gắng sức.
Theo đó, nếu trong quá trình chạy, bạn thấy có những cơn đau tức ngực lạ thường mà không xuất hiện ở các buổi tập; nhịp tim nhanh lên một cách bất thường, không đúng với việc gắng sức (theo dõi qua đồng hồ thể thao); cảm giác mệt mỏi, ngưỡng gắng sức kém đi so với cùng mức độ tập luyện ở ngày thường... đều là những dấu hiệu cảnh báo bạn nên giảm tốc độ, báo ngay với đội y tế để được kiểm tra, theo dõi kĩ lưỡng.
PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu A9, lưu ý người tham gia chạy cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu cảnh báo như chóng mặt, đau ngực, khó thở, tim đập bất thường, mệt lả hoặc lú lẫn. Khi xuất hiện những biểu hiện này, cần dừng vận động ngay và tìm kiếm hỗ trợ y tế.
"Trong trường hợp ngừng tim, cấp cứu ban đầu có ý nghĩa quyết định. Khi tim ngừng đập, não có thể bắt đầu tổn thương sau khoảng 4-6 phút nếu không được cung cấp máu.
Vì vậy, hồi sinh tim phổi (CPR) và sử dụng máy khử rung tim tự động (AED) cần được thực hiện càng sớm càng tốt. Can thiệp kịp thời có thể cải thiện đáng kể cơ hội sống cho người bệnh", PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn lưu ý..
Mùa hè là thời điểm nhiều hoạt động thể thao diễn ra. Các chuyên gia khuyến cáo, nếu có điều kiện, người tham gia nên kiểm tra sức khỏe trước khi thi tham gia, đặc biệt là người trên 35 tuổi hoặc có bệnh nền như tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường.
Bên cạnh đó, cần đảm bảo ngủ đủ, không sử dụng chất kích thích, tập luyện phù hợp thể trạng, uống đủ nước và điều chỉnh cường độ khi thời tiết nắng nóng. Quan trọng nhất là lắng nghe cơ thể và không cố gắng vượt quá giới hạn an toàn.
Việc phổ cập kiến thức hồi sinh tim phổi trong cộng đồng cũng được đánh giá là yếu tố then chốt, góp phần nâng cao khả năng cứu sống người bệnh ngay tại hiện trường.
ThS.BS Trần Minh Tuấn, Chủ nhiệm Khoa Nội soi, Bệnh viện Quân y 175, cho biết xu hướng lựa chọn nội soi gây mê, thường gọi là "nội soi không đau", đang tăng lên trong thời gian gần đây, chủ yếu do giúp người bệnh dễ chịu hơn so với nội soi thông thường.
Trong quá trình này, người bệnh được dùng thuốc an thần qua đường tĩnh mạch để ngủ ngắn, nhờ đó giảm cảm giác buồn nôn, khó chịu và lo lắng khi đưa ống soi vào cơ thể. Khi cơ thể thư giãn, dạ dày không bị co thắt do phản xạ nôn ói, giúp bác sĩ quan sát niêm mạc thuận lợi, có thể phát hiện các tổn thương dù là rất nhỏ và đánh giá các tổn thương nghi ung thư sớm.
Việc thực hiện các thủ thuật như cắt polyp trong lúc nội soi cũng thuận lợi hơn. Sau khi tỉnh, đa số người bệnh cảm thấy tương đối thoải mái, xóa bỏ được nỗi ám ảnh về việc đi khám tiêu hóa.
Theo bác sĩ Tuấn, phần lớn trường hợp cắt polyp qua nội soi có thể về trong ngày, không cần nằm viện, nhưng vẫn cần theo dõi theo hướng dẫn. Nhiều người cũng lo lắng việc đưa ống soi vào cơ thể sẽ làm "hỏng" đường ruột. Thực tế, nội soi là phương pháp an toàn, sử dụng ống soi mềm có gắn camera siêu nhỏ, giúp bác sĩ quan sát trực tiếp và xử trí can thiệp kịp thời mà không gây tổn thương hệ tiêu hóa.
Về nguy cơ lây nhiễm chéo, bác sĩ Tuấn cho biết điều này sẽ không xảy ra tại các cơ sở y tế tuân thủ quy trình chuẩn. Chẳng hạn tại Bệnh viện Quân y 175, quy trình khử khuẩn được thực hiện nghiêm ngặt với hệ thống 8 máy rửa ống soi tự động, đảm bảo an toàn tuyệt đối. Các dụng cụ can thiệp trong thủ thuật đều chỉ được sử dụng một lần cho một người bệnh.
Gây mê nội soi không phải "mê sâu" như khi phẫu thuật. Thời gian nội soi dạ dày thường khoảng 5-7 phút, nội soi đại tràng khoảng 10-15 phút nếu không cần can thiệp thêm. Sau thủ thuật, người bệnh được theo dõi thêm một thời gian ngắn cho đến khi tỉnh táo hoàn toàn.
Trước khi thực hiện, bệnh nhân sẽ được bác sĩ đánh giá tình trạng sức khỏe để hạn chế rủi ro. Nội soi gây mê thường được cân nhắc với người dễ nôn ói, lo lắng nhiều hoặc cần can thiệp như cắt polyp. Ngược lại, phương pháp này có thể không phù hợp với người mắc bệnh tim mạch nặng, suy hô hấp, hen chưa kiểm soát, tiền sử dị ứng thuốc mê, phụ nữ mang thai hoặc không tuân thủ hướng dẫn trước thủ thuật.
Để ca nội soi diễn ra thuận lợi và cho kết quả chính xác, người bệnh nhịn ăn ít nhất 8 tiếng và ngừng uống nước 2 tiếng trước khi soi. Riêng với nội soi đại tràng, bệnh nhân phải uống thuốc làm sạch ruột theo đúng hướng dẫn của nhân viên y tế. Trước khi gây mê, cần thực hiện đầy đủ các xét nghiệm cận lâm sàng như đo điện tim, siêu âm tim... theo chỉ định.
Sau nội soi gây mê, bệnh nhân nên có người đi cùng và tránh lái xe, ký giấy tờ quan trọng trong vài giờ do thuốc an thần có thể còn tác dụng.
Để duy trì sức khỏe dẻo dai, bên cạnh việc khám định kỳ, chế độ ăn uống hàng ngày cũng là yếu tố quan trọng. Chuyên gia dinh dưỡng Sun Yu-ying tại Đài Loan (Trung Quốc) cảnh báo một số thực phẩm tưởng chừng bình dân lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây hại nếu tiêu thụ quá mức trong thời gian dài. Trong bài chia sẻ trên trang cá nhân hôm 1/4, cô chỉ ra "3 nhóm thực phẩm" cần hạn chế tối đa nếu muốn ngăn ngừa ung thư hiệu quả.
Thịt chế biến sẵn
Các loại thịt chế biến sẵn như xúc xích, thịt xông khói và thịt muối thường được bổ sung nitrit nhằm kéo dài thời gian bảo quản. Tuy nhiên, khi chế biến ở nhiệt độ cao, hoạt chất trên có khả năng chuyển hóa thành các tác nhân gây hại cho sức khỏe. Bên cạnh đó, nhóm thực phẩm này thường chứa hàm lượng chất béo cao, việc tiêu thụ thường xuyên sẽ tạo áp lực lớn cho cơ thể.
Các chuyên gia khuyến nghị người dân ưu tiên sử dụng thực phẩm tươi sống trong thực đơn hàng ngày. Thịt chế biến sẵn chỉ nên được coi là món ăn thay đổi khẩu vị nhất thời, không sử dụng như món chính trên bàn ăn.
Đồ uống có cồn
Việc sử dụng đồ uống có cồn liên quan trực tiếp đến nhiều rủi ro về sức khỏe, đặc biệt là thói quen tiêu thụ quá mức và kéo dài, gây áp lực lớn lên chức năng gan cùng hệ tiêu hóa. Những người có thói quen uống rượu bia cần kiểm soát chặt chẽ tần suất và liều lượng.
Các chuyên gia khuyến cáo chỉ nên sử dụng một lượng nhỏ vào những dịp thực sự cần thiết để tránh tình trạng tích tụ độc tố trong cơ thể trong thời gian dài. Nguyên tắc quan trọng nhất là sự điều độ và tính tự giác, thay vì chủ quan trước những nguy cơ tiềm ẩn mà chất cồn gây ra cho cơ thể.
Các loại hạt và đậu phộng biến chất hoặc hết hạn
Đậu phộng, nếu không được bảo quản đúng cách, có thể sản sinh aflatoxin, một loại độc tố tự nhiên gây hại nghiêm trọng cho sức khỏe. Không chỉ hạt đậu phộng tươi, các sản phẩm liên quan như bơ đậu phộng, hạt hỗn hợp và một số loại ngũ cốc cũng tiềm ẩn nguy cơ tương tự. Nếu phát hiện thực phẩm có mùi lạ, nấm mốc hoặc quá hạn sử dụng, người tiêu dùng tuyệt đối không tiếp tục tiêu thụ.
Bác sĩ Sun khuyến nghị mọi người nên ưu tiên thực phẩm toàn phần như rau củ, các loại đậu và thịt tươi sống, đồng thời cắt giảm tối đa thực phẩm chế biến sẵn. Bên cạnh đó, người dùng cần chú ý đến hạn sử dụng và phương thức bảo quản nhằm ngăn chặn tình trạng thực phẩm biến chất. Riêng với đồ uống có cồn, chuyên gia nhấn mạnh đến sự điều độ, nhằm tạo điều kiện cho cơ thể có thời gian phục hồi và tự điều chỉnh.
