“Một lệnh ngừng bắn thông qua việc chấp nhận những yêu cầu chung mà Iran mong muốn là thành quả từ máu của vị lãnh tụ đã hy sinh của chúng tôi, Đại giáo chủ Ali Khamenei, và cũng là kết quả cho sự đoàn kết của toàn thể người dân Iran trên mọi mặt trận”, ông Pezeshkian viết trên mạng xã hội X.
Nhà lãnh đạo Iran kêu gọi toàn thể người dân Iran tiếp tục sát cánh bên nhau, dù là trong lĩnh vực ngoại giao, quốc phòng, trên đường phố hay trong công tác phục vụ cộng đồng.
Tổng thống Pezeshkian là một trong số các quan chức cấp cao Iran nhận định thỏa thuận ngừng bắn là “chiến thắng” cho Tehran, theo báo The Guardian.
Ngoài ra, Phó tổng thống thứ nhất Iran Mohammad Reza Aref cũng thông báo trên mạng xã hội rằng “kỷ nguyên của Iran đã bắt đầu”.
Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran lại cho rằng Mỹ đã “chịu một thất bại không thể phủ nhận, mang tính lịch sử và hủy diệt”.
Cùng ngày 8-4, lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn tại Lebanon đã cảnh báo rằng thỏa thuận ngừng bắn Mỹ – Iran “có thể sụp đổ hoàn toàn nếu không bao gồm mặt trận tại Lebanon”.
Ông Ibrahim Mousavi – quan chức cấp cao của Hezbollah – nhấn mạnh thỏa thuận ngừng bắn trên còn bao gồm mặt trận Hezbollah – Israel. Nếu Israel không tuân thủ thì các lực lượng trong khu vực, bao gồm cả Iran sẽ đáp trả.
Trước đó, quân đội Israel tuyên bố cuộc giao tranh với Hezbollah và chiến dịch tấn công trên bộ sẽ tiếp tục, đồng thời nhắc lại phát biểu của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu rằng thỏa thuận ngừng bắn không bao gồm mặt trận Lebanon.
Cụ thể, trong bài viết đăng trên chuyên san Scientia Sinica Informationis, ông Duan Baoyan, kiến trúc sư chủ chốt của dự án năng lượng mặt trời vũ trụ "Zhuri", cho hay hệ thống năng lượng trên quỹ đạo thế hệ mới không chỉ phục vụ mục đích truyền tải điện, mà còn có thể hỗ trợ các chức năng như liên lạc, định vị, trinh sát, tác chiến điện tử và điều khiển từ xa. Công nghệ này sử dụng các chùm vi sóng cực hẹp, có thể điều khiển chính xác để truyền năng lượng từ không gian xuống trái đất. Về nguyên tắc, khả năng này cũng có thể được ứng dụng để gây nhiễu mục tiêu hoặc bảo mật thông tin liên lạc quân sự.
Khác với các tấm pin mặt trời trên mặt đất, vốn bị hạn chế bởi thời tiết và chu kỳ ngày đêm, hệ thống đặt trên quỹ đạo có thể thu năng lượng gần như liên tục. Điện năng được chuyển đổi thành vi sóng và truyền xuống các trạm thu trên trái đất, tạo ra nguồn năng lượng ổn định quy mô lớn. Tuy nhiên, chính đặc tính này cũng làm dấy lên lo ngại về khả năng bị khai thác cho mục đích quân sự, đặc biệt trong việc hỗ trợ các cơ sở ở khu vực xa xôi hoặc nhạy cảm, theo South China Morning Post.
Song song với không gian, Trung Quốc cũng đẩy mạnh phát triển năng lực dưới biển. Nước này đã công bố các mẫu tàu ngầm không người lái cỡ siêu lớn (XXLUUV), trong đó có những phương tiện dài tới hơn 40 m - vượt xa các thiết kế hiện tại của Mỹ. Sự xuất hiện của dòng phương tiện này mở ra một lớp năng lực mới trong trinh sát, giám sát và phòng thủ ven biển, theo Sri Lanka Guardian.
Các chuyên gia Trung Quốc cho biết các hệ thống này chủ yếu phục vụ mục tiêu phòng thủ khu vực. Tuy nhiên, quy mô và khả năng của chúng vẫn khiến giới phân tích quốc phòng Mỹ phải đánh giá lại các chiến lược răn đe và khả năng sẵn sàng của hải quân Mỹ.
Việc kết hợp giữa công nghệ không gian và phương tiện không người lái dưới nước cho thấy cách tiếp cận tích hợp của Trung Quốc trong chiến tranh thế hệ mới. Các công nghệ lưỡng dụng này giúp Bắc Kinh vừa tăng cường năng lực quân sự, vừa duy trì "vùng xám" giữa mục tiêu dân sự và quân sự, qua đó tạo lợi thế chiến lược và tránh việc quy trách nhiệm.
Giới quan sát nhận định sự hội tụ giữa năng lượng không gian, hệ thống không người lái và tác chiến điện tử đang định hình một mô hình răn đe bất đối xứng mới, cho phép mở rộng phạm vi ảnh hưởng mà không cần tham gia vào các cuộc xung đột quy mô lớn. Theo tờ South China Morning Post, những phát triển trên có thể là yếu tố làm thay đổi cán cân sức mạnh tại các khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương trong thời gian tới.
Reuters và AP ngày 13/4 dẫn nguồn quan chức, nhà ngoại giao Mỹ, cho biết phái đoàn nước này và Iran có thể "tiến tới vòng đàm phán thứ hai" trong ngày 16/4. Theo nguồn tin, dù các cuộc đàm phán lần đầu tại Islamabad, Pakistan đã kết thúc mà không đạt được thỏa thuận, phía Mỹ và Iran vẫn đang làm việc với nhau.
Hai quan chức Pakistan cùng ngày cũng cho biết nước này đã đề xuất tổ chức vòng đàm phán thứ hai giữa Mỹ và Iran trong những ngày tới, trước khi lệnh ngừng bắn hai tuần kết thúc. Thỏa thuận hiện tại có hiệu lực từ ngày 8/4.
Một quan chức Mỹ cho biết Geneva cũng có thể được lựa chọn làm nơi tổ chức đàm phán.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 12/4 nói rằng sẵn sàng chấp nhận "một thỏa thuận cân bằng và công bằng" nhằm đảm bảo hòa bình cũng như an ninh lâu dài trên toàn khu vực.
Ông nói trở ngại chủ chốt hiện nay trong nỗ lực đàm phán là "tiêu chuẩn kép" từ phía Mỹ, đồng thời nhấn mạnh một thỏa thuận chỉ có thể đạt được nếu Washington "tuân thủ các khuôn khổ pháp lý quốc tế".
Phó tổng thống Mỹ JD Vance trong khi đó tuyên bố rằng việc có tiếp tục đàm phán trực tiếp hay không là tùy thuộc vào Iran.
"Chúng ta cần họ cam kết dứt khoát không phát triển vũ khí hạt nhân. Nếu Iran sẵn sàng đáp ứng yêu cầu đó, đây có thể là một thỏa thuận rất tốt cho cả hai nước. Nếu họ không sẵn sàng đáp ứng, mọi chuyện tùy ở họ", ông Vance nói.
Phó tổng thống Mỹ cho biết trong cuộc thảo luận cuối tuần trước ở Pakistan, Washington và Tehran đã có cuộc trao đổi tích cực. Mỹ đã nêu rõ những điều khoản nào với họ là bắt buộc, cũng như những điểm có thể nhượng bộ hay linh hoạt.
Ông thêm rằng phái đoàn Mỹ rời bàn đàm phán sau khi xác định rằng các đại diện từ Iran không có đủ thẩm quyền để chốt một thỏa thuận mà cần quay về Tehran xin ý kiến từ cấp cao hơn.
Mỹ và Iran đã đàm phán khoảng 21 giờ tại thủ đô Islamabad của Pakistan, với sự tham gia của nước chủ nhà. Dẫn đầu phía Mỹ là Phó tổng thống Vance, còn trưởng phái đoàn đàm phán của Iran là Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf. Hai bên cuối cùng không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và việc Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
