Trong cuộc phỏng vấn với Reuters ngày 7/4, Bassem Abdul Karim – Tổng giám đốc Basra Oil Company Bassem Abdul Karim cho biết sản lượng từ các mỏ dầu ở phía bắc Iraq hiện chỉ quanh 900.000 thùng một ngày. Tuy nhiên, nếu chiến sự kết thúc và việc di chuyển qua eo biển Hormuz được bảo đảm, xuất khẩu của họ có thể quay về mức tiền xung đột là 3,4 triệu thùng chỉ trong một tuần.
Tuyên bố này được đưa ra một ngày trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo đồng ý lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần với Iran, với điều kiện Tehran mở lại eo biển Hormuz. Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cũng cho biết họ chấp thuận lệnh ngừng bắn.
Chiến sự tại Trung Đông đã kéo dài hơn một tháng, làm gián đoạn 20% dòng chảy dầu, khí LNG toàn cầu khi eo biển Hormuz bị phong tỏa. Giá dầu thô, nhiên liệu máy bay, dầu diesel và xăng trên toàn cầu vì thế tăng vọt. Dầu thô từng lên sát 120 USD một thùng đầu tháng trước. Tuy nhiên, thông báo của ông Trump sáng 8/4 khiến giá về dưới 100 USD.
Trong nhóm nước vùng Vịnh, Iraq ghi nhận doanh thu từ dầu giảm mạnh nhất khi eo biển Hormuz bị phong tỏa, do không có các tuyến xuất khẩu thay thế. Họ hiện là nước sản xuất dầu lớn thứ hai trong Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC).
Tháng trước, quan chức năng lượng nước này cho biết sản xuất dầu của Iraq giảm tới 80% về quanh 800.000 thùng một ngày. Chiến sự khiến họ không thể xuất khẩu và các kho chứa đã đầy.
Sản lượng tại các mỏ dầu lớn sụt giảm mạnh. Mỏ Rumaila giảm từ 1,35 triệu thùng một ngày về 400.000 thùng. Zubair sụt từ 640.000 thùng một ngày xuống 300.000 thùng, ông Abdul Karim nói.
Một số mỏ dầu nhỏ hơn cũng hoạt động ở mức hạn chế, để duy trì sản lượng khí dùng cho phát điện trong nước. Trong khi đó, số khác tận dụng cơ hội dừng hoạt động để bảo trì.
Trước chiến sự, sản lượng dầu của Iraq vào khoảng 4,3 triệu thùng một ngày. Mức này đủ dư địa giúp họ xuất khẩu 3,4 triệu thùng nếu xung đột chấm dứt.
Iraq hiện sản xuất lượng dầu thô nhiều hơn mức tiêu thụ trong nước. Việc này cho phép họ tăng xuất khẩu nhanh chóng bằng cách dùng lượng hàng tồn kho để không ảnh hưởng nguồn cung nội địa. Các nhà máy lọc dầu nước này chủ yếu sử dụng dầu từ sản lượng đang khai thác, thay vì từ các kho dành cho xuất khẩu.
Ngày 8-4, thị trường phản ứng nhanh và mạnh sau tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc đạt thỏa thuận ngừng bắn với Iran, chỉ hai giờ trước hạn chót ông đưa ra.
Giá dầu Brent giảm 13% xuống 95,3 USD/thùng, giá dầu West Texas Intermediate giảm 14% còn 97,1 USD/thùng. Các nhà đầu tư thở phào sau hơn năm tuần chiến tranh làm gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung.
Tối 7-4, rạng sáng 8-4 giờ Việt Nam, ông Trump tuyên bố ngừng các cuộc tấn công trong hai tuần và cho biết đã nhận được đề xuất 10 điểm "khả thi" từ Iran. Tehran sau đó xác nhận đồng ý cho phép đi lại an toàn qua eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển 1/5 lượng dầu khí toàn cầu.
Tin vui cũng đẩy thị trường chứng khoán tăng vọt. Seoul và Tokyo tăng hơn 5%, Sydney và Hong Kong tăng hơn 2%, trong khi Thượng Hải và Singapore cũng tăng mạnh. Giá vàng tăng 2% lên 4.812 USD/ounce, theo Reuters.
Dù vậy, nhà phân tích thị trường Tim Waterer nhận định với AP rằng tâm trạng chung vẫn là "lạc quan thận trọng hơn là ăn mừng".
Ông Waterer lưu ý thỏa thuận ngừng bắn chỉ kéo dài hai tuần, và thị trường sẽ theo dõi sát xem hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz có trở lại bình thường hay không, cũng như liệu thỏa thuận mong manh này có mở đường cho hòa bình bền vững hơn hay không.
Chiến lược gia đầu tư Charu Chanana cũng nhấn mạnh điều mấu chốt là liệu các cuộc đàm phán có tiến triển trong hai tuần tới hay không, và liệu các công ty bảo hiểm cùng nhà khai thác tàu chở dầu có đủ niềm tin để giao thông qua eo biển Hormuz trở lại bình thường.
"Điều đó sẽ quyết định liệu đây chỉ là sự phục hồi nhất thời hay bắt đầu của một sự giảm leo thang bền vững", bà Chanana đánh giá.
Trong khi đó, chiến lược gia tiền tệ Carol Kong của Ngân hàng Commonwealth Bank of Australia cho rằng nguyên nhân gốc rễ xung đột vẫn chưa được giải quyết, khiến tình hình có nguy cơ leo thang trở lại. "Chúng tôi vẫn giữ quan điểm rằng cuộc chiến sẽ kéo dài đến tháng 6-2026", bà Kong nói.
Theo Hãng tin AFP ngày 8-4, người đứng đầu Hiệp hội Vận tải hàng không quốc tế (IATA) cho biết nguồn cung và giá nhiên liệu máy bay sẽ cần nhiều tháng để trở lại bình thường, ngay cả khi eo biển Hormuz được mở trở lại.
Eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu mỏ huyết mạch của thế giới - gần như tê liệt trong hơn 4 tuần qua do cuộc chiến tại Trung Đông, khiến giá dầu thô và các sản phẩm liên quan leo thang mạnh.
Phát biểu với báo giới tại Singapore ngày 8-4, Tổng giám đốc IATA Willie Walsh thừa nhận khó có thể xác định chính xác thời điểm nguồn cung nhiên liệu phục hồi, nhưng nhấn mạnh rằng "quá trình này sẽ không diễn ra nhanh chóng".
"Sẽ cần nhiều tháng để nguồn cung đáp ứng đủ nhu cầu, xuất phát từ những gián đoạn đối với năng lực lọc dầu tại Trung Đông. Tôi không nghĩ điều đó có thể xảy ra chỉ trong vài tuần", ông nói.
Giá dầu giảm mạnh vào ngày 8-4 (giờ Việt Nam) sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn hai tuần, theo đó Tehran sẽ tạm thời mở lại eo biển Hormuz.
Thỏa thuận được thông qua chưa đầy một tiếng đồng hồ trước khi tối hậu thư mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa "san phẳng Iran" hết hiệu lực.
Phía Tehran sau đó xác nhận đã đồng ý đảm bảo an toàn hàng hải qua eo biển Hormuz, nơi 1/5 lượng dầu khí toàn cầu đi qua.
Ông Walsh phân tích: "Dù dầu thô bắt đầu lưu thông trở lại, nếu năng lực lọc dầu đã bị gián đoạn thì vấn đề vẫn sẽ kéo dài thêm một thời gian".
"Tôi không nghĩ mọi người nhận thức đầy đủ rằng năng lực này tập trung cao đến mức nào ở một số khu vực nhất định trên thế giới", ông nhắc nhở.
Ông Walsh cũng cảnh báo rằng những bài học trước đây cho thấy ngành hàng không sẽ phản ứng trước giá dầu cao bằng cách tăng giá vé, và đây là điều "không thể tránh khỏi".
Về luồng hành khách, ông cho biết dù một phần lưu lượng bay vốn đi qua Trung Đông đã được chuyển hướng sang các hãng hàng không ngoài khu vực, đây chỉ là "giải pháp tạm thời".
"Họ không có cách nào thay thế được năng lực vận chuyển mà các hãng hàng không vùng Vịnh đang cung cấp. Tôi tin rằng các trung tâm hàng không tại vùng Vịnh sẽ phục hồi, và phục hồi rất nhanh", ông Walsh khẳng định.
Chỉ số đại diện cho sàn chứng khoán TP HCM nối dài trạng thái hưng phấn, trái với dự đoán của nhiều nhóm phân tích về kịch bản điều chỉnh nhẹ sau nhịp tăng mạnh tuần trước. VN-Index có lúc giảm 15 điểm bởi áp lực xả hàng xuất hiện trong nhóm Vingroup, nhưng sau đó nhanh chóng lấy lại sắc xanh và liên tục nới rộng biên độ. Chỉ số đóng cửa tại 1.837 điểm, tăng hơn 1% so với tham chiếu, lên mức cao nhất một tháng rưỡi.
Sàn TP HCM có 154 mã chốt phiên trên tham chiếu, còn bên giảm xấp xỉ 150 mã. Rổ vốn hóa lớn ghi nhận sự phân hóa mạnh với 19 mã tăng, trong khi chỉ có 7 mã giảm.
Thị trường chịu sự chi phối mạnh của các cổ phiếu liên quan đến Tập đoàn Vingroup. Bốn mã thành phần đều tăng điểm, trong đó VHM chạm trần 145.100 đồng và chốt phiên trong tình trạng không có bên bán. Theo thống kê của Công ty Chứng khoán VnDirect, nhóm này đóng góp gần 15 điểm vào phiên tăng hôm nay.
Thép là nhóm ngành duy nhất có đà tăng đồng thuận. HPG hôm nay tích lũy 1,6% lên 28.450 đồng, còn HSG và NKG lần lượt đóng cửa trên tham chiếu 0,5%.
Các nhóm ngành khác đều phân hóa mạnh. Ở nhóm ngân hàng, VPB và MBB chốt phiên trong sắc đỏ, còn ngược lại có HDB, TCB và VCB tăng hơn 1%. Nhóm này cũng có đến 5 đại diện giữ nguyên tham chiếu, như SHB, LPB, KLB, OCB và NAB.
Cổ phiếu chứng khoán diễn biến tương tự khi bên tăng có các mã trụ như SSI, HCM, VND, VCK dù biên độ không quá lớn. Ngược lại, bên giảm gồm VIX, VPX và TCX với biên độ dưới 0,6%.
Dầu khí là nhóm ngành biến động tiêu cực nhất khi đồng loạt giảm sâu, bất chấp mỗi thùng dầu thế giới sáng nay tăng thêm 8%, lên gần 90 USD do căng thẳng Trung Đông có dấu hiệu leo thang trở lại. BSR, đơn vị vận hành nhà máy lọc dầu Dung Quất, đứng đầu biên độ giảm với 2,1%. Các mã trụ khác như PLX, GAS, PVD lần lượt mất hơn 1%.
Thanh khoản sàn TP HCM đạt hơn 20.000 tỷ đồng, xuống mức thấp nhất hai tuần qua. Rổ vốn hóa lớn đóng góp gần 12.000 tỷ đồng trong số này. Dòng tiền tập trung cục bộ ở nhóm Vingroup. VIC và VHM chia nhau vị trí dẫn đầu, lần lượt đạt 1.000 tỷ đồng và 960 tỷ đồng.
Khối ngoại trở lại trạng thái xả hàng. Nhóm này giải ngân khoảng 2.600 tỷ đồng, trong khi bán ra chưa đến 3.200 tỷ đồng. VIC vào nhóm đóng góp nhiều nhất cho thị trường nhưng cũng chịu áp lực xả hàng quyết liệt từ nhà đầu tư nước ngoài với khối lượng bán ròng gần 5 triệu cổ phiếu.
Theo nhận định của nhóm phân tích Công ty Chứng khoán MB, thanh khoản và độ rộng không tăng trong giai đoạn VN-Index tiến về đỉnh cũ khiến thị trường đứng trước khả năng rung lắc trong tuần này. Chỉ số được dự đoán lùi về 1.770-1.780 điểm, tức giảm 60-70 điểm so với hiện tại. Tuy nhiên, đây được xem là cơ hội tốt để nhà đầu tư giải ngân hoặc cơ cấu danh mục.
